মহাভারত · অধ্যায় 7.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.63.1
ययातिं नाहुषं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
य इमां पृथिवीं जित्वा ससमुद्रां सपर्वताम् ॥ ७.६३.१ ॥
হে সঞ্জয়, নহুষের পুত্র যযাতির মৃত্যুর কথা আমরা শুনেছি, যিনি সমুদ্র ও পর্বতসহ এই পৃথিবী জয় করেছিলেন।
7.63.2
शम्याप्रासेन निर्माय वेदीः सन्नतदक्षिणाः ।
ईजानः क्रतुभिः पुण्यैः पर्यगच्छत्प्रदक्षिणम् ॥ ७.६३.२ ॥
শম্যা ও প্রাস দিয়ে বেদি নির্মাণ করে, দক্ষিণদিকে নত করে, পুণ্য যজ্ঞের দ্বারা যজন করতে করতে তিনি প্রদক্ষিণ করতেন।
7.63.3
राजसूयशतैरिष्ट्वा सोऽश्वमेधशतेन च ।
पुण्डरीकसहस्रेण वाजपेयशतैस्तथा ॥ ७.६३.३ ॥
শত রাজসূয়, শত অশ্বমেধ, সহস্র পুণ্ডরীক এবং শত বাজপেয় যজ্ঞ দ্বারা তিনি যজন করেছিলেন।
7.63.4
अतिरात्रसहस्रेण चातुर्मास्यैश्च कामतः ।
अग्निष्टोमैश्च विविधैः सत्रैश्च प्राज्यदक्षिणैः ॥ ७.६३.४ ॥
সহস্র অতিরাত্র, ইচ্ছামতো চাতুর্মাস্য, বিবিধ অগ্নিষ্টোম এবং প্রচুর দক্ষিণাযুক্ত সত্র যজ্ঞ দ্বারা।
7.63.5
अब्राह्मणानां यद्वित्तं पृथिव्यामस्ति किञ्चन ।
तत्सर्वं परिसङ्ख्याय ततो ब्राह्मणसात्करोत् ॥ ७.६३.५ ॥
পৃথিবীতে অব্রাহ্মণদের যা কিছু ধন ছিল, তা সবই গণনা করে তিনি ব্রাহ্মণদের প্রাপ্য করে দিলেন।
7.63.6
सरस्वती पुण्यतमा नदीनां ।
तथा समुद्राः सरितः साद्रयश्च।
ईजानाय पुण्यतमाय राज्ञे ।
घृतं पयो दुदुहुर्नाहुषाय ॥ ७.६३.६ ॥
নদীদের মধ্যে সর্বাধিক পুণ্যময়ী সরস্বতী, তেমনই সমুদ্র, নদী ও পর্বতসমূহ যজমান অতি পুণ্যবান রাজা নহুষপুত্রের জন্য ঘৃত ও দুধ দোহন করত।
7.63.7
व्यूढे देवासुरे युद्धे कृत्वा देवसहायताम् ।
चतुर्धा व्यभजत्सर्वां चतुर्भ्यः पृथिवीमिमाम् ॥ ७.६३.७ ॥
দেবাসুর যুদ্ধে সৈন্যরা ব্যূহে দাঁড়ালে, দেবতাদের সাহায্য করে, তিনি এই সমগ্র পৃথিবীকে চার ভাগে ভাগ করেছিলেন।
7.63.8
यज्ञैर्नानाविधैरिष्ट्वा प्रजामुत्पाद्य चोत्तमाम् ।
देवयान्यां चौशनस्यां शर्मिष्ठायां च धर्मतः ॥ ७.६३.८ ॥
নানাবিধ যজ্ঞে আরাধনা করে, উত্তম সন্তান উৎপাদন করে, উশনার কন্যা দেবযানী ও শর্মিষ্ঠার সঙ্গে ধর্মানুসারে (তিনি বাস করলেন)।
7.63.9
देवारण्येषु सर्वेषु विजहारामरोपमः ।
आत्मनः कामचारेण द्वितीय इव वारावः ॥ ७.६३.९ ॥
দেবতার মতো তিনি সকল দিব্য অরণ্যে স্বেচ্ছায় বিহার করতেন, যেন দ্বিতীয় বারাব।
7.63.10
यदा नाभ्यगमच्छान्तिं कामानां सर्ववेदवित् ।
ततो गाथामिमां गीत्वा सदारः प्राविशद्वनम् ॥ ७.६३.१० ॥
সর্ববেদজ্ঞ হয়েও কামনার মধ্যে শান্তি না পেলে, এই গাথা গেয়ে স্ত্রীদের সঙ্গে তিনি বনে প্রবেশ করলেন।
7.63.11
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः ।
नालमेकस्य तत्सर्वमिति मत्वा शमं व्रजेत् ॥ ७.६३.११ ॥
পৃথিবীতে যে ধান, যব, সোনা, পশু ও নারী আছে—তা সবই একজন মানুষের পক্ষে যথেষ্ট নয়, এই ভেবে মানুষ শান্তি লাভ করবে।
7.63.12
एवं कामान्परित्यज्य ययातिर्धृतिमेत्य च ।
पूरुं राज्ये प्रतिष्ठाप्य प्रयातो वनमीश्वरः ॥ ७.६३.१२ ॥
এইভাবে কামনা ত্যাগ করে, ধৈর্য লাভ করে, যযাতি পূরুকে রাজ্যে প্রতিষ্ঠিত করে সেই প্রভু বনে চলে গেলেন।
7.63.13
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६३.१३ ॥
হে সৃঞ্জয়, তোমার পুত্রের চেয়ে চার গুণ শুভ ও পুণ্যবান পুত্র যদি মৃত্যুবরণ করেও থাকে, তবুও তুমি তোমার পুত্রের জন্য অনুতাপ কোরো না। যে যজ্ঞ করে না এবং দক্ষিণা দেয় না, সে বিনষ্ট হয়—এমনই বলা হয়েছে।