महाभारत · अध्याय 7.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.63.1
ययातिं नाहुषं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
य इमां पृथिवीं जित्वा ससमुद्रां सपर्वताम् ॥ ७.६३.१ ॥
हे सञ्जया, नहुषाचा पुत्र ययाती मृत झाला असे आम्ही ऐकले आहे; समुद्र आणि पर्वतांसह ही पृथ्वी त्याने जिंकली होती.
7.63.2
शम्याप्रासेन निर्माय वेदीः सन्नतदक्षिणाः ।
ईजानः क्रतुभिः पुण्यैः पर्यगच्छत्प्रदक्षिणम् ॥ ७.६३.२ ॥
शम्या आणि प्रास यांच्या साहाय्याने वेद्या बांधून, दक्षिणेकडे झुकवून, पुण्य यज्ञांनी यजन करत त्याने प्रदक्षिणा घातली.
7.63.3
राजसूयशतैरिष्ट्वा सोऽश्वमेधशतेन च ।
पुण्डरीकसहस्रेण वाजपेयशतैस्तथा ॥ ७.६३.३ ॥
शंभर राजसूय, शंभर अश्वमेध, हजार पुंडरीक आणि शंभर वाजपेय यज्ञ करून त्याने यजन केले.
7.63.4
अतिरात्रसहस्रेण चातुर्मास्यैश्च कामतः ।
अग्निष्टोमैश्च विविधैः सत्रैश्च प्राज्यदक्षिणैः ॥ ७.६३.४ ॥
हजार अतिरात्र, इच्छेनुसार चातुर्मास्य, विविध अग्निष्टोम आणि भरपूर दक्षिणा असलेले सत्र यज्ञांनी.
7.63.5
अब्राह्मणानां यद्वित्तं पृथिव्यामस्ति किञ्चन ।
तत्सर्वं परिसङ्ख्याय ततो ब्राह्मणसात्करोत् ॥ ७.६३.५ ॥
पृथ्वीवर अब्राह्मणांजवळ जे काही धन होते, ते सर्व मोजून त्याने ब्राह्मणांचे केले.
7.63.6
सरस्वती पुण्यतमा नदीनां ।
तथा समुद्राः सरितः साद्रयश्च।
ईजानाय पुण्यतमाय राज्ञे ।
घृतं पयो दुदुहुर्नाहुषाय ॥ ७.६३.६ ॥
नद्यांमध्ये अत्यंत पुण्यवती सरस्वती, तसेच समुद्र, नद्या आणि पर्वत — अत्यंत पुण्यवान यजमान नहुषपुत्र राजासाठी तूप व दूध दुहत होते.
7.63.7
व्यूढे देवासुरे युद्धे कृत्वा देवसहायताम् ।
चतुर्धा व्यभजत्सर्वां चतुर्भ्यः पृथिवीमिमाम् ॥ ७.६३.७ ॥
देवासुर युद्धात सैन्ये व्यूहबद्ध उभी असताना, देवांना साहाय्य करून त्याने ही संपूर्ण पृथ्वी चार भागांत विभागली.
7.63.8
यज्ञैर्नानाविधैरिष्ट्वा प्रजामुत्पाद्य चोत्तमाम् ।
देवयान्यां चौशनस्यां शर्मिष्ठायां च धर्मतः ॥ ७.६३.८ ॥
अनेक प्रकारचे यज्ञ करून, उत्तम संतती निर्माण करून, उशनसाची कन्या देवयानी आणि शर्मिष्ठा यांच्यासह धर्मानुसार (तो राहिला).
7.63.9
देवारण्येषु सर्वेषु विजहारामरोपमः ।
आत्मनः कामचारेण द्वितीय इव वारावः ॥ ७.६३.९ ॥
देवतुल्य तो सर्व दिव्य अरण्यांत आपल्या इच्छेनुसार विहार करीत असे, जणू दुसरा वारावा.
7.63.10
यदा नाभ्यगमच्छान्तिं कामानां सर्ववेदवित् ।
ततो गाथामिमां गीत्वा सदारः प्राविशद्वनम् ॥ ७.६३.१० ॥
सर्व वेदज्ञ असूनही कामनांपासून शांती न मिळाल्यावर, ही गाथा गाऊन पत्नींसह तो वनात प्रविष्ट झाला.
7.63.11
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः ।
नालमेकस्य तत्सर्वमिति मत्वा शमं व्रजेत् ॥ ७.६३.११ ॥
पृथ्वीवरील भात, जव, सोने, पशू आणि स्त्रिया—हे सर्व एका माणसाला पुरे नाही असे मानून माणसाने शांती मिळवावी.
7.63.12
एवं कामान्परित्यज्य ययातिर्धृतिमेत्य च ।
पूरुं राज्ये प्रतिष्ठाप्य प्रयातो वनमीश्वरः ॥ ७.६३.१२ ॥
अशा प्रकारे कामनांचा त्याग करून, धैर्य मिळवून, ययातीने पूरूला राज्यावर स्थापित केले आणि तो ईश्वरसदृश राजा वनात गेला.
7.63.13
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६३.१३ ॥
हे सृंजया, तुझ्या पुत्रापेक्षा चौपट शुभ आणि पुण्यवान पुत्र मेला असला तरी तू आपल्या पुत्रासाठी शोक करू नकोस. जो यज्ञ करत नाही आणि दक्षिणा देत नाही, तो नष्ट होतो, असे सांगितले आहे.