મહાભારત · અધ્યાય 7.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.84.1
तथा तु वदतां तेषां प्रादुरासीद्धनञ्जयः ।
दिदृक्षुर्भरतश्रेष्ठं राजानं ससुहृद्गणम् ॥ ७.८४.१ ॥
તેઓ આ રીતે વાત કરી રહ્યા હતા ત્યારે, ભરતશ્રેષ્ઠ રાજા અને તેમના સુહૃદગણને જોવાની ઇચ્છાથી ધનંજય પ્રગટ થયા.
7.84.2
तं प्रविष्टं शुभां कक्ष्यामभिवन्द्याग्रतः स्यितम् ।
तमुत्थायार्जुनं प्रेम्णा सस्वजे पाण्डवर्षभः ॥ ७.८४.२ ॥
શુભ કક્ષમાં પ્રવેશીને આગળ ઊભેલા અર્જુનને વંદન કરતાં, પાંડવશ્રેષ્ઠ ઊઠીને પ્રેમથી તેને ભેટી પડ્યા.
7.84.3
मूर्ध्नि चैनमुपाघ्राय परिष्वज्य च बाहुना ।
आशिषः परमाः प्रोच्य स्मयमानोऽभ्यभाषत ॥ ७.८४.३ ॥
તેનું માથું સૂંઘીને અને ભુજાઓથી ભેટીને, ઉત્તમ આશીર્વાદ આપીને, હસતાં હસતાં તેણે કહ્યું.
7.84.4
व्यक्तमर्जुन सङ्ग्रामे ध्रुवस्ते विजयो महान् ।
तादृग्रूपा च ते च्छाया प्रसन्नश्च जनार्दनः ॥ ७.८४.४ ॥
અર્જુન, યુદ્ધમાં તારો મહાન વિજય નિશ્ચિત છે; તારું આવું રૂપ અને છાયા છે, અને જનાર્દન પણ પ્રસન્ન છે.
7.84.5
तमब्रवीत्ततो जिष्णुर्महदाश्चर्यमुत्तमम् ।
दृष्टवानस्मि भद्रं ते केशवस्य प्रसादजम् ॥ ७.८४.५ ॥
ત્યારે જિષ્ણુએ તેને કહ્યું: કેશવની કૃપાથી ઉત્પન્ન થયેલું એક મહાન અને ઉત્તમ આશ્ચર્ય મેં જોયું છે; તારું કલ્યાણ થાય.
7.84.6
ततस्तत्कथयामास यथादृष्टं धनञ्जयः ।
आश्वासनार्थं सुहृदां त्र्यम्बकेण समागमम् ॥ ७.८४.६ ॥
પછી ધનંજયે જેમ જોયું હતું તેમ બધું કહ્યું; મિત્રોને આશ્વાસન આપવા, ત્ર્યંબક સાથેના મિલનનું વર્ણન કર્યું.
7.84.7
ततः शिरोभिरवनिं स्पृष्ट्वा सर्वे च विस्मिताः ।
नमस्कृत्य वृषाङ्काय साधुसाध्वित्यथाब्रुवन् ॥ ७.८४.७ ॥
ત્યારે બધા વિસ્મિત થઈને માથાથી ધરતીને સ્પર્શીને, વૃષાંક (શિવ)ને નમસ્કાર કરીને 'સાધુ, સાધુ!' એમ બોલ્યા.
7.84.8
अनुज्ञातास्ततः सर्वे सुहृदो धर्मसूनुना ।
त्वरमाणाः सुसन्नद्धा हृष्टा युद्धाय निर्ययुः ॥ ७.८४.८ ॥
પછી ધર્મપુત્ર (યુધિષ્ઠિર)ની અનુમતિ પામીને બધા સુહૃદો, ઉતાવળથી, સારી રીતે સજ્જ થઈને, હર્ષથી યુદ્ધ માટે નીકળ્યા.
7.84.9
अभिवाद्य तु राजानं युयुधानाच्युतार्जुनाः ।
हृष्टा विनिर्ययुस्ते वै युधिष्ठिरनिवेशनात् ॥ ७.८४.९ ॥
રાજા (યુધિષ્ઠિર)ને અભિવાદન કરીને યુયુધાન, અચ્યુત (કૃષ્ણ) અને અર્જુન હર્ષથી યુધિષ્ઠિરના નિવાસ્થાનેથી નીકળ્યા.
7.84.10
रथेनैकेन दुर्धर्षौ युयुधानजनार्दनौ ।
जग्मतुः सहितौ वीरावर्जुनस्य निवेशनम् ॥ ७.८४.१० ॥
એક જ રથમાં દુર્ધર્ષ યુયુધાન અને જનાર્દન, વીરો, સાથે અર્જુનના નિવાસ તરફ ગયા.
7.84.11
तत्र गत्वा हृषीकेशः कल्पयामास शास्त्रवित् ।
रथं रथवरस्याजौ वानरर्षभलक्षणम् ॥ ७.८४.११ ॥
ત્યાં જઈને શાસ્ત્રજ્ઞ હૃષીકેશે યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ રથને વાનરધ્વજના ચિહ્નવાળો સજાવ્યો.
7.84.12
स मेघसमनिर्घोषस्तप्तकाञ्चनसप्रभः ।
बभौ रथवरः क्लृप्तः शिशुर्दिवसकृद्यथा ॥ ७.८४.१२ ॥
મેઘ જેવો ગર્જતો, તપાવેલા સોના જેવી પ્રભાવાળો તે સજાવેલો શ્રેષ્ઠ રથ સૂર્યના શિશુની જેમ ચમક્યો.
7.84.13
ततः पुरुषशार्दूलः सज्जं सर्वं न्यवेदयत् ।
रथं पुरुषसिंहस्य सध्वजं सुपताकिनम् ॥ ७.८४.१३ ॥
પછી પુરુષશાર્દૂલે બધું તૈયાર હોવાનું જણાવ્યું — પુરુષસિંહના ધ્વજ અને સુંદર પતાકાવાળા રથ વિશે.
7.84.14
स तु लोकवरः पुंसां किरीटी हेमवर्मभृत् ।
चापबाणधरो वाहं प्रदक्षिणमवर्तत ॥ ७.८४.१४ ॥
જગતમાં પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ તે કિરીટી, સોનાનું બખ્તર પહેરીને, ધનુષ્ય-બાણ ધારણ કરીને ઘોડાઓની પ્રદક્ષિણા કરવા લાગ્યા.
7.84.15
तपोविद्यावयोवृद्धैः क्रियावद्भिर्जितेन्द्रियैः ।
स्तूयमानो जयाशीर्भिरारुरोह महारथम् ॥ ७.८४.१५ ॥
તપ, વિદ્યા અને વયથી વૃદ્ધ, કર્મકુશળ, જિતેન્દ્રિય જનોએ જયાશીર્વાદ વડે સ્તુતિ કરતા તે મહારથ પર ચઢ્યો.
7.84.16
जैत्रैः साङ्ग्रामिकैर्मन्त्रैः पूर्वमेव रथोत्तमम् ।
अभिमन्त्रितमर्चिष्मानुदयं भास्करो यथा ॥ ७.८४.१६ ॥
યુદ્ધમાં વિજય અપાવતા સાંગ્રામિક મંત્રોથી પહેલેથી જ એ ઉત્તમ રથને અભિમંત્રિત કરવામાં આવ્યો હતો — તેજસ્વી સૂર્યના ઉદય સમાન.
7.84.17
स रथे रथिनां श्रेष्ठः काञ्चने काञ्चनावृतः ।
विबभौ विमलोऽर्चिष्मान्मेराविव दिवाकरः। ॥ ७.८४.१७ ॥
રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ તે સોનાના રથ પર, સોનાથી આચ્છાદિત થઈ, મેરુ પર્વત પર નિર્મળ તેજસ્વી સૂર્યની જેમ ઝળહળ્યો.
7.84.18
अन्वारुरुहतुः पार्थं युयुधानजनार्दनौ ।
शर्यातेर्यज्ञमायान्तं यथेन्द्रं देवमश्विनौ ॥ ७.८४.१८ ॥
યુયુધાન અને જનાર્દન પાર્થની પાછળ ચઢ્યા — શર્યાતિના યજ્ઞમાં આવતા ઇન્દ્રની પાછળ જેમ બે અશ્વિનીકુમાર.
7.84.19
अथ जग्राह गोविन्दो रश्मीन्रश्मिविदांवरः ।
मातलिर्वासवस्येव वृत्रं हन्तुं प्रयास्यतः ॥ ७.८४.१९ ॥
ત્યારે રશ્મિવિદોમાં શ્રેષ્ઠ ગોવિંદે લગામ પકડી, જેમ વાસવ (ઇન્દ્ર)ના સારથિ માતલિ વૃત્રને હણવા જતાં પકડે.
7.84.20
स ताभ्यां सहितः पार्थो रथप्रवरमास्थितः ।
सहितो बुधशुक्राभ्यां तमो निघ्नन्यथा शशी ॥ ७.८४.२० ॥
તે બન્ને સાથે પાર્થ શ્રેષ્ઠ રથ પર આરૂઢ થયો; બુધ અને શુક્ર સાથે ચંદ્ર જેમ અંધકારનો નાશ કરે.
7.84.21
सैन्धवस्य वधप्रेप्सुः प्रयातः शत्रुपूगहा ।
सहाम्बुपतिमित्राभ्यां यथेन्द्रस्तारकामये ॥ ७.८४.२१ ॥
સૈંધવ (જયદ્રથ)ના વધની ઇચ્છાથી શત્રુસમૂહોને હણનાર નીકળ્યો; જળાધિપતિ (વરુણ)ના મિત્રો સાથે ઇન્દ્ર તારક સામે ગયો તેમ.
7.84.22
ततो वादित्रनिर्घोषैर्माङ्गल्यैश्च स्तवैः शुभैः ।
प्रयान्तमर्जुनं वीरं मागधाश्चैव तुष्टुवुः ॥ ७.८४.२२ ॥
ત્યારે વાદ્યોના ઘોષ અને મંગળ શુભ સ્તુતિઓ સાથે માગધોએ પ્રયાણ કરતા વીર અર્જુનની સ્તુતિ કરી.
7.84.23
सजयाशीः सपुण्याहः सूतमागधनिःस्वनः ।
युक्तो वादित्रघोषेण तेषां रतिकरोऽभवत् ॥ ७.८४.२३ ॥
જયાશીર્વાદ, પુણ્યાહ, સૂત-માગધોના સ્વર અને વાદ્યઘોષથી યુક્ત એ તેમને આનંદદાયક થયું.
7.84.24
तमनुप्रवणो वायुः पुण्यगन्धवहः शुभः ।
ववौ संहर्षयन्पार्थं द्विषतश्चापि शोषयन् ॥ ७.८४.२४ ॥
તેની પાછળ પુણ્યગંધ વહન કરતો શુભ વાયુ વાયો; પાર્થને હર્ષ આપતો અને શત્રુઓને સૂકવતો.
7.84.25
ततस्तस्मिन्क्षणे राजन्विविधानि शुभानि च ।
प्रादुरासन्निमित्तानि विजयाय बहूनि च ॥ ७.८४.२५ ॥
ત્યારે તે ક્ષણે હે રાજન, વિજય માટે અનેક પ્રકારના શુભ અને ઘણાં શકુન પ્રગટ થયાં.
7.84.26
पाण्डवानां त्वदीयानां विपरीतानि मारिष ।
दृष्ट्वाऽर्जुनो निमित्तानि विजयाय प्रदक्षिणम्।
युयुधानं महेष्वासमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.८४.२६ ॥
હે માન્ય, પાંડવો અને તમારા પક્ષના શકુન વિપરીત હતાં. વિજય માટે પ્રદક્ષિણ શકુન જોઈને અર્જુને મહાધનુર્ધર યુયુધાનને આ વચન કહ્યું.
7.84.27
युयुधानाद्य युद्धे मे दृश्यते विजयो ध्रुवः ।
यथाहीमानि लिङ्गानि दृश्यन्ते शिनिपुङ्गव ॥ ७.८४.२७ ॥
હે યુયુધાન, આજે યુદ્ધમાં મને નિશ્ચિત વિજય દેખાય છે, જેમ આ ચિહ્નો દેખાય છે, હે શિનિવંશના શ્રેષ્ઠ.
7.84.28
सोऽहं तत्र गमिष्यामि यत्र सैन्धवको नृपः ।
यियासुर्यमलोकाय मम वीर्यं प्रतीक्षते ॥ ७.८४.२८ ॥
યમલોક તરફ જવા ઉદ્યત સિંધુરાજ જ્યાં મારા પરાક્રમની રાહ જુએ છે, ત્યાં હું જઈશ.
7.84.29
यथा परमकं कृत्यं सैन्धवस्य वधो मम ।
तथैव सुमहत्कृत्यं धर्मराजस्य रक्षणम् ॥ ७.८४.२९ ॥
સિંધુરાજને હણવું જેમ મારું પરમ કર્તવ્ય છે, તેમ ધર્મરાજની રક્ષા પણ અતિ મહાન કર્તવ્ય છે.
7.84.30
स त्वमद्य महाबाहो राजानं परिपालय ।
यथैव हि मया गुप्तस्त्वया गुप्तो भवेत्तथा ॥ ७.८४.३० ॥
હે મહાબાહુ, આજે તું રાજાનું રક્ષણ કર; જેમ મારા વડે તે રક્ષિત છે, તેમ તારા વડે પણ તે રક્ષિત રહે.
7.84.31
न पश्यामि च तं लोके यस्त्वां युद्धे पराजयेत् ।
वासुदेवसमं युद्धे स्वयमप्यमरेश्वरः ॥ ७.८४.३१ ॥
યુદ્ધમાં તમને હરાવી શકે એવો કોઈ પણ જગતમાં હું જોતો નથી; વાસુદેવ સમાન તમને યુદ્ધમાં સ્વયં દેવેન્દ્ર પણ હરાવી ન શકે.
7.84.32
त्वयि चाहं पराश्वस्तः प्रद्युम्ने वा महारथे ।
शक्नुयां सैन्धवं हन्तुमनपेक्षो नरर्षभ ॥ ७.८४.३२ ॥
હે નરશ્રેષ્ઠ, તમારા પર અને મહારથી પ્રદ્યુમ્ન પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ રાખીને હું નિશ્ચિંત થઈને સૈંધવ (જયદ્રથ)ને મારી શકું.
7.84.33
मय्यपेक्षा न कर्तव्या गोप्ताऽयं मम केशवः ।
राज्ञ एव परा गुप्तिः कार्या सर्वात्मना त्वया ॥ ७.८४.३३ ॥
મારી ચિંતા ન કરો; મારા રક્ષક આ કેશવ છે. રાજાનું પરમ રક્ષણ તમારે સંપૂર્ણ રીતે કરવું જોઈએ.
7.84.34
न हि यत्र महाबाहुर्वासुदेवो व्यवस्थितः ।
किञ्चिद्व्यापद्यते तत्र यत्राहमपि च ध्रुवम् ॥ ७.८४.३४ ॥
મહાબાહુ વાસુદેવ જ્યાં સ્થિત હોય, ત્યાં કંઈ પણ હાનિ પામતું નથી; અને હું પણ ચોક્કસપણે જ્યાં હોઉં ત્યાં પણ તેમ જ.
7.84.35
एवमुक्तस्तु पार्थेन सात्यकिः परवीरहा ।
तथेत्युक्त्वाऽगमत्तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ७.८४.३५ ॥
પાર્થ (અર્જુન) દ્વારા આ પ્રમાણે કહેવાયા પછી શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર સાત્યકી 'તથાસ્તુ' કહીને જ્યાં રાજા યુધિષ્ઠિર હતા ત્યાં ગયો.