ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 7.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.87.1
तस्यां निशायां व्युष्टायां द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
स्वान्यनीकानि सर्वाणि प्राक्रामद्व्यूहितुं ततः ॥ ७.८७.१ ॥
ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಬೆಳಗಾದಾಗ, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ರೋಣನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯೂಹ ರಚಿಸಲು ಮುಂದೆ ನಡೆದನು.
7.87.2
शूराणां गर्जतां राजन्सङ्क्रुद्धानाममर्षिणाम् ।
श्रूयन्ते स्म गिरश्चित्राः परस्परवधैषिणाम् ॥ ७.८७.२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಇಲ್ಲದ ಶೂರರ—ಪರಸ್ಪರ ವಧೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವರ—ವಿಧವಿಧದ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಸಿದವು.
7.87.3
विष्फार्य च धनूंष्यन्ये ज्याः परे परिमृज्य च ।
विनिःश्वसन्तः प्राक्रोशन्क्वेदानीं स धनञ्जयः ॥ ७.८७.३ ॥
ಕೆಲವರು ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಟಂಕಾರಿಸಿದರು, ಇತರರು ಬಿಲ್ಲಿನ ದಾರವನ್ನು ಒರೆಸಿದರು; ದೀರ್ಘ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ ಕೂಗಿದರು—"ಈಗ ಆ ಧನಂಜಯ ಎಲ್ಲಿ?"
7.87.4
विकोशान्सुत्सरूनन्ये कृतधारान्समाहितान् ।
पीतानाकाशसङ्काशानसीन्केचिच्च चिक्षिपुः ॥ ७.८७.४ ॥
ಕೆಲವರು ಕೋಶದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು, ಹರಿತ ಅಂಚಿನ, ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ, ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದಂತೆ ಬಣ್ಣದ ಖಡ್ಗಗಳನ್ನು ಬೀಸಿದರು.
7.87.5
चरन्तस्त्वसिमार्गांश्च धनुर्मार्गांश्च शिक्षिताः ।
सङ्ग्राममनसः शूरा दृश्यन्ते स्म सहस्रशः ॥ ७.८७.५ ॥
ಖಡ್ಗದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಿಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟ ಶೂರರು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರು.
7.87.6
सघण्टाश्चन्दनादिग्धाः स्वर्णवज्रविभूषिताः ।
समुत्क्षिप्य गदाश्चान्ये पर्यपृच्छन्त पाण्डवम्। ॥ ७.८७.६ ॥
ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಶ್ರೀಗಂಧ ಲೇಪಿತ, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ವಜ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಗದೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಇತರರು ಪಾಂಡವನನ್ನು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದರು.
7.87.7
अन्ये बलमदोन्मत्ताः परिघैर्बाहुशालिनः ।
चक्रुः सम्बाधमाकाशमुच्छ्रितेन्द्रध्वजोपमैः ॥ ७.८७.७ ॥
ಬಲದ ಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತರಾದ ಇತರರು, ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವರು, ಎತ್ತರಿಸಿದ ಇಂದ್ರಧ್ವಜಗಳಂತಿರುವ (ಆಯುಧಗಳಿಂದ) ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದರು.
7.87.8
नानाप्रहरणैश्चान्ये विचित्रस्रगलङ्कृताः ।
सङ्ग्राममनसः शूरास्तत्रतत्र व्यवस्थिताः ॥ ७.८७.८ ॥
ಹಲವು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ವಿಚಿತ್ರ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟ ಇತರ ಶೂರರು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.
7.87.9
क्वार्जुनः क्व स गोविन्दः क्व च मानी वृकोदरः ।
क्व च ते सुहृदस्तेषामाह्वयन्ते रणे तदा ॥ ७.८७.९ ॥
ಅರ್ಜುನ ಎಲ್ಲಿ? ಆ ಗೋವಿಂದ ಎಲ್ಲಿ? ಅಭಿಮಾನಿ ವೃಕೋದರ ಎಲ್ಲಿ? ನಿನ್ನ ಮಿತ್ರರು ರಣದಲ್ಲಿ ಆಗ ಅವರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
7.87.10
ततः शङ्खमुपाध्माय त्वरयन्वाजिनः स्वयम् ।
इतस्ततस्तान्रचयन्द्रोणश्चरति वेगितः ॥ ७.८७.१० ॥
ಆಗ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿ, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ವೇಗಗೊಳಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಇತ್ತ ಅತ್ತ ಜೋಡಿಸುತ್ತ ದ್ರೋಣ ವೇಗದಿಂದ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
7.87.11
तेष्वनीकेषु सर्वेषु स्थितेष्वाहवनन्दिषु ।
भारद्वाजो महाराज जयद्रथमथाब्रवीत् ॥ ७.८७.११ ॥
ಮಹಾರಾಜ! ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಿಸುವ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಗಳು ನಿಂತಿರಲು, ಭಾರದ್ವಾಜ (ದ್ರೋಣ) ಜಯದ್ರಥನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
7.87.12
त्वं चैव सौमदत्तिश्च कर्णश्चैव महारथः ।
अश्वत्थामा च शल्यश्च वृषसेनः कृपस्तथा ॥ ७.८७.१२ ॥
ನೀನು, ಸೋಮದತ್ತನ ಮಗ, ಮಹಾರಥ ಕರ್ಣ, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಶಲ್ಯ, ವೃಷಸೇನ, ಕೃಪ ಕೂಡಾ (ನಿನ್ನೊಂದಿಗಿರಲಿ).
7.87.13
शतं चाश्वसहस्राणां रथानामयुतानि षट् ।
द्विरदानां प्रभिन्नानां सहस्राणि चतुर्दश ॥ ७.८७.१३ ॥
ನೂರು ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳು, ಆರು ಅಯುತ ರಥಗಳು, ಮದಿಸಿದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳು.
7.87.14
पदातीनां सहस्राणि दंशितान्येकविंशतिः ।
गव्यूतिषु त्रिमात्रासु मामनासाद्य तिष्ठत ॥ ७.८७.१४ ॥
ಕವಚಧಾರಿಗಳಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಕಾಲಾಳುಗಳು. ಮೂರು ಗವ್ಯೂತಿ ದೂರದೊಳಗೆ, ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪದೆ ನಿಲ್ಲು.
7.87.15
तत्रस्थं त्वां न संसोढुं शक्ता देवाः सवासवाः ।
किं पुनः पाण्डवाः सर्वे समाश्वसिहि सैन्धव ॥ ७.८७.१५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ವಾಸವನೊಂದಿಗಿರುವ ದೇವತೆಗಳೂ ಎದುರಿಸಲಾರರು; ಇನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಡವರು ಹೇಗೆ? ಸೈಂಧವನೇ, ಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳು.
7.87.16
एवमुक्तः समाश्वस्तः सिन्धुराजो जयद्रथः ।
सम्प्रायात्सहगान्धारैर्वृतस्तैश्च महारथैः।
वर्मिभिः सादिभिर्यत्तैः प्रासपाणिहयस्थितैः ॥ ७.८७.१६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಸಿಂಧುರಾಜ ಜಯದ್ರಥನು ಗಾಂಧಾರರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು; ಆ ಮಹಾರಥರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು — ಕವಚಧಾರಿಗಳು, ಕುದುರೆ ಸವಾರರು, ಸಿದ್ಧರಾದವರು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಈಟಿ ಹಿಡಿದು, ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತವರು.
7.87.17
चामरापीडिनः सर्वे जाम्बूनदविभूषिताः ।
जयद्रथस्य राजेन्द्र हयाः साधुप्रवाहिनः ॥ ७.८७.१७ ॥
ಎಲ್ಲವೂ ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಶೋಭಿತ — ಜಯದ್ರಥನ ಕುದುರೆಗಳು, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುವವು.
7.87.18
ते चैकसप्तसाहस्रास्त्रिसाहस्राश्च सैन्धवाः ॥ ७.८७.१८ ॥
ಅವರು — ಹದಿನೇಳು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಮೂರು ಸಾವಿರ ಸೈಂಧವರು.
7.87.19
मत्तानां सुविरूढानां हस्त्यारोहैर्विशारदैः ।
हस्तिनां भीमरूपाणां वर्मिणां रौद्रकर्मिणाम् ॥ ७.८७.१९ ॥
ಮದಿಸಿದ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ, ನುರಿತ ಆನೆ ಸವಾರರಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ, ಭಯಂಕರ ರೂಪದ, ಕವಚ ಧರಿಸಿದ, ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮದ ಆನೆಗಳು.
7.87.20
अध्यर्धेन सहस्रेण पुत्रो दुर्मर्षणस्तव ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां योत्स्यमानो व्यवस्थितः ॥ ७.८७.२० ॥
ನಿನ್ನ ಮಗ ದುರ್ಮರ್ಷಣನು ಒಂದೂವರೆ ಸಾವಿರ ಮಂದಿಯೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಸೇನೆಗಳ ಮುಂದೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದನು.
7.87.21
ततो दुःशासनश्चैव विकर्णश्च तवात्मजौ ।
सिन्धुराजार्थसिद्ध्यर्थमग्रानीके व्यवस्थितौ ॥ ७.८७.२१ ॥
ನಂತರ ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ದುಃಶಾಸನ ಮತ್ತು ವಿಕರ್ಣರು ಸಿಂಧುರಾಜನ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.
7.87.22
दीर्घो द्वादशगव्यूतिः पश्चार्धे पञ्चविस्तृतः ।
व्यूहस्तु चक्रशकटो भारद्वाजेन निर्मितः ॥ ७.८७.२२ ॥
ಈ ವ್ಯೂಹವು ಹನ್ನೆರಡು ಗವ್ಯೂತಿ ಉದ್ದ, ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐದು ಗವ್ಯೂತಿ ಅಗಲ; ಚಕ್ರಶಕಟ ಎಂಬ ಈ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ಭಾರದ್ವಾಜ (ದ್ರೋಣ) ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು.
7.87.23
नानानृपतिभिर्वीरैस्तत्रतत्र व्यवस्थितैः ।
रथाश्वगजपत्त्योघैर्द्रोणेन विहितः स्वयम् ॥ ७.८७.२३ ॥
ಅನೇಕ ರಾಜರು ಮತ್ತು ವೀರರು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರಲು, ರಥ, ಅಶ್ವ, ಗಜ, ಪದಾತಿಗಳ ಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ದ್ರೋಣನೇ ಸ್ವತಃ ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದನು.
7.87.24
पश्चार्धे तस्य पद्मस्तु गर्भव्यूहः पुनः कृतः ।
सूचीपद्मस्य गर्भस्थो गूढो व्यूहः कृतः पुनः ॥ ७.८७.२४ ॥
ಅದರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ ಎಂಬ ಗರ್ಭವ್ಯೂಹವನ್ನು ಮತ್ತೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು; ಸೂಚೀಪದ್ಮದ ಒಳಗಿರುವ ಗೂಢವ್ಯೂಹವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
7.87.25
एवमेतं महाव्यूहं व्यूह्य द्रोणो व्यवस्थितः ।
सूचीमुखे महेष्वासः कृतवर्मा व्यवस्थितः ॥ ७.८७.२५ ॥
ಹೀಗೆ ಈ ಮಹಾವ್ಯೂಹವನ್ನು ರಚಿಸಿ ದ್ರೋಣನು ನಿಂತನು. ಸೂಚೀಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಕೃತವರ್ಮನು ನಿಂತನು.
7.87.26
अनन्तरं च काम्भोजो जलसन्धश्च मारिष ।
दुर्योधनश्च कर्णश्च तदनन्तरमेव च ॥ ७.८७.२६ ॥
ನಂತರ ಕಾಂಬೋಜನು, ಓ ಮಾರಿಷ, ಜಲಸಂಧನು; ದುರ್ಯೋಧನನು ಮತ್ತು ಕರ್ಣನು; ಅದರ ನಂತರವೂ.
7.87.27
ततः शतसहस्राणि योदानानमनिवर्तिनाम् ।
व्यवस्थितानि सर्वाणि शकटे मुखरक्षिणाम् ॥ ७.८७.२७ ॥
ನಂತರ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯೋಧರೆಲ್ಲರೂ ಶಕಟ ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಮುಖವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದರು.
7.87.28
तेषां च पृष्ठतो राजा बलेन महता वृतः ।
जयद्रथस्ततो राजा सूचीपार्श्वे व्यवस्थितः ॥ ७.८७.२८ ॥
ಅವರ ಹಿಂದೆ ಮಹಾಸೇನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ರಾಜನು; ನಂತರ ರಾಜ ಜಯದ್ರಥನು ಸೂಚೀ ವ್ಯೂಹದ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.
7.87.29
शकटस्य तु राजेन्द्र भारद्वाजो मुखे स्थितः ।
नात्र तस्याभवद्भोदो जुगोपैनं ततः स्वयम् ॥ ७.८७.२९ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಶಕಟ ವ್ಯೂಹದ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜನು (ದ್ರೋಣನು) ನಿಂತಿದ್ದನು; ಇಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಭಯವಿರಲಿಲ್ಲ; ನಂತರ ಅವನೇ ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
7.87.30
श्वेतवर्माम्बरोष्णीषो व्यूढोरस्को महाभुजः ।
धनुर्विस्फारयन्द्रोणस्तस्थौ क्रुद्ध इवान्तकः।
तस्य सैन्यस्य सर्वस्य नेता गोप्ता च वीर्यवान् ॥ ७.८७.३० ॥
ಬಿಳಿ ಕವಚ, ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪೇಟ ಧರಿಸಿದ, ವಿಶಾಲ ಎದೆ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ತೋಳುಗಳ ದ್ರೋಣನು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಾ ಕೋಪಗೊಂಡ ಯಮನಂತೆ ನಿಂತನು; ಅವನು ಆ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕ, ರಕ್ಷಕ, ಪರಾಕ್ರಮಿ.
7.87.31
ताकिनं शोणहयं वेदीकृष्णाजिनध्वजम् ।
द्रोणस्य रथमालोक्य प्रहृष्टाः कुरवोऽभवन् ॥ ७.८७.३१ ॥
ದ್ರೋಣನ ವೇಗದ ರಥವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೆಂಪು ಕುದುರೆಗಳು, ವೇದಿ ಆಕಾರದ ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆ ಚರ್ಮದ ಧ್ವಜವಿರುವ ಆ ರಥವನ್ನು ಕಂಡು ಕುರುಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಂಡರು.
7.87.32
सिद्धचारणसङ्घानां विस्मयः सुमहानभूत् ।
द्रोणेन विहितं दृष्ट्वा व्यूहं क्षुब्धार्णवोपमम् ॥ ७.८७.३२ ॥
ದ್ರೋಣನು ರಚಿಸಿದ, ಕ್ಷೋಭೆಗೊಂಡ ಸಮುದ್ರದಂತಿದ್ದ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಚಾರಣರ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಉಂಟಾಯಿತು.
7.87.33
सशैलसागरवनां नानाजनपदाकुलाम् ।
ग्रसेद्व्यूहः क्षितिं सर्वामिति भूतानि मेनिरे ॥ ७.८७.३३ ॥
ಪರ್ವತ, ಸಾಗರ, ಕಾಡುಗಳಿಂದೂ ಅನೇಕ ಜನಪದಗಳಿಂದೂ ತುಂಬಿದ ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಈ ವ್ಯೂಹ ನುಂಗಿಬಿಡುವುದೆಂದು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಭಾವಿಸಿದವು.
7.87.34
बहुरथमनुजाश्वपत्तिनागं ।
प्रतिभयनिःस्वनमद्भुतानुरूपम्।
अहितहृदयभेदनं महद्वै ।
शकटमवेक्ष्य कृतं ननन्द राजा ॥ ७.८७.३४ ॥
ಅನೇಕ ರಥ, ಮನುಷ್ಯ, ಕುದುರೆ, ಪದಾತಿ, ಆನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಭಯಂಕರ ಘೋಷದ, ಅದ್ಭುತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ, ವೈರಿಗಳ ಹೃದಯ ಭೇದಿಸುವ ಮಹಾ ಶಕಟ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.