മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.87.1
तस्यां निशायां व्युष्टायां द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
स्वान्यनीकानि सर्वाणि प्राक्रामद्व्यूहितुं ततः ॥ ७.८७.१ ॥
ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞ് പ്രഭാതമായപ്പോൾ, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണൻ തന്റെ സകല സേനകളെയും വ്യൂഹമാക്കി നിർത്താൻ മുന്നോട്ടുനീങ്ങി.
7.87.2
शूराणां गर्जतां राजन्सङ्क्रुद्धानाममर्षिणाम् ।
श्रूयन्ते स्म गिरश्चित्राः परस्परवधैषिणाम् ॥ ७.८७.२ ॥
രാജാവേ, ഗർജിക്കുന്നവരും അതികോപിഷ്ഠരും ക്ഷമയില്ലാത്തവരുമായ ശൂരന്മാരുടെ — പരസ്പരം വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ — വിവിധങ്ങളായ വാക്കുകൾ കേൾക്കപ്പെട്ടു.
7.87.3
विष्फार्य च धनूंष्यन्ये ज्याः परे परिमृज्य च ।
विनिःश्वसन्तः प्राक्रोशन्क्वेदानीं स धनञ्जयः ॥ ७.८७.३ ॥
ചിലർ വില്ലുകൾ ടങ്കാരം മുഴക്കി; മറ്റുള്ളവർ നാണുകൾ തുടച്ചു; നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട് വിളിച്ചു—"ഇപ്പോൾ ആ ധനഞ്ജയൻ എവിടെ?"
7.87.4
विकोशान्सुत्सरूनन्ये कृतधारान्समाहितान् ।
पीतानाकाशसङ्काशानसीन्केचिच्च चिक्षिपुः ॥ ७.८७.४ ॥
ചിലർ ഉറയിൽനിന്ന് ഊരി, മൂർച്ചയുള്ള വക്കുള്ള, നന്നായി ഒരുക്കിയ, മഞ്ഞയും ആകാശവർണ്ണവുമുള്ള വാളുകൾ ചുഴറ്റി.
7.87.5
चरन्तस्त्वसिमार्गांश्च धनुर्मार्गांश्च शिक्षिताः ।
सङ्ग्राममनसः शूरा दृश्यन्ते स्म सहस्रशः ॥ ७.८७.५ ॥
വാൾവഴികളിലും വില്ലുവഴികളിലും സഞ്ചരിച്ച്, പരിശീലനം ലഭിച്ച, യുദ്ധത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച ശൂരന്മാർ ആയിരക്കണക്കിന് കാണപ്പെട്ടു.
7.87.6
सघण्टाश्चन्दनादिग्धाः स्वर्णवज्रविभूषिताः ।
समुत्क्षिप्य गदाश्चान्ये पर्यपृच्छन्त पाण्डवम्। ॥ ७.८७.६ ॥
മണികളോടുകൂടിയ, ചന്ദനം പൂശിയ, സ്വർണ്ണവും വജ്രവും അലങ്കരിച്ച ഗദകൾ ഉയർത്തി, മറ്റുള്ളവർ പാണ്ഡവനെ വെല്ലുവിളിച്ചു.
7.87.7
अन्ये बलमदोन्मत्ताः परिघैर्बाहुशालिनः ।
चक्रुः सम्बाधमाकाशमुच्छ्रितेन्द्रध्वजोपमैः ॥ ७.८७.७ ॥
ബലമദത്താൽ ഉന്മത്തരായ മറ്റുള്ളവർ, ബാഹുബലമുള്ളവർ, ഉയർത്തിയ ഇന്ദ്രധ്വജങ്ങൾക്കു സമാനമായ (ആയുധങ്ങളാൽ) ആകാശത്തെ നിറച്ചു.
7.87.8
नानाप्रहरणैश्चान्ये विचित्रस्रगलङ्कृताः ।
सङ्ग्राममनसः शूरास्तत्रतत्र व्यवस्थिताः ॥ ७.८७.८ ॥
പലവിധ ആയുധങ്ങളുമായി, വിചിത്ര മാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച, യുദ്ധത്തിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ച മറ്റു വീരന്മാർ അവിടവിടെ നിലയുറപ്പിച്ചു.
7.87.9
क्वार्जुनः क्व स गोविन्दः क्व च मानी वृकोदरः ।
क्व च ते सुहृदस्तेषामाह्वयन्ते रणे तदा ॥ ७.८७.९ ॥
അർജുനൻ എവിടെ? ആ ഗോവിന്ദൻ എവിടെ? അഭിമാനിയായ വൃകോദരൻ എവിടെ? നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ അന്ന് യുദ്ധത്തിൽ അവരെ വിളിക്കുകയായിരുന്നു.
7.87.10
ततः शङ्खमुपाध्माय त्वरयन्वाजिनः स्वयम् ।
इतस्ततस्तान्रचयन्द्रोणश्चरति वेगितः ॥ ७.८७.१० ॥
അപ്പോൾ ശംഖൂതി, കുതിരകളെ സ്വയം വേഗത്തിലാക്കി, അവരെ ഇവിടെയും അവിടെയും അണിനിരത്തി ദ്രോണൻ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
7.87.11
तेष्वनीकेषु सर्वेषु स्थितेष्वाहवनन्दिषु ।
भारद्वाजो महाराज जयद्रथमथाब्रवीत् ॥ ७.८७.११ ॥
മഹാരാജാവേ! യുദ്ധോത്സുകരായ ആ സേനകളെല്ലാം നിൽക്കുമ്പോൾ ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണൻ) ജയദ്രഥനോട് പറഞ്ഞു.
7.87.12
त्वं चैव सौमदत्तिश्च कर्णश्चैव महारथः ।
अश्वत्थामा च शल्यश्च वृषसेनः कृपस्तथा ॥ ७.८७.१२ ॥
നീയും സോമദത്തന്റെ പുത്രനും മഹാരഥനായ കർണ്ണനും അശ്വത്ഥാമാവും ശല്യനും വൃഷസേനനും കൃപനും അങ്ങനെതന്നെ (നിന്നോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരിക്കട്ടെ).
7.87.13
शतं चाश्वसहस्राणां रथानामयुतानि षट् ।
द्विरदानां प्रभिन्नानां सहस्राणि चतुर्दश ॥ ७.८७.१३ ॥
നൂറായിരം കുതിരകളും ആറ് അയുതം രഥങ്ങളും മദിച്ച പതിനാലായിരം ആനകളും.
7.87.14
पदातीनां सहस्राणि दंशितान्येकविंशतिः ।
गव्यूतिषु त्रिमात्रासु मामनासाद्य तिष्ठत ॥ ७.८७.१४ ॥
കവചധാരികളായ ഇരുപത്തൊന്നായിരം കാലാൾ. മൂന്ന് ഗവ്യൂതി ദൂരത്തിനുള്ളിൽ, എന്നിലെത്താതെ നിൽക്കുക.
7.87.15
तत्रस्थं त्वां न संसोढुं शक्ता देवाः सवासवाः ।
किं पुनः पाण्डवाः सर्वे समाश्वसिहि सैन्धव ॥ ७.८७.१५ ॥
അവിടെ നിൽക്കുന്ന നിന്നെ വാസവനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർക്കുപോലും സഹിക്കാനാവില്ല; പിന്നെ പാണ്ഡവരെല്ലാം എന്ത്? സൈന്ധവാ, ആശ്വസിക്കുക.
7.87.16
एवमुक्तः समाश्वस्तः सिन्धुराजो जयद्रथः ।
सम्प्रायात्सहगान्धारैर्वृतस्तैश्च महारथैः।
वर्मिभिः सादिभिर्यत्तैः प्रासपाणिहयस्थितैः ॥ ७.८७.१६ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട് ആശ്വസിച്ച സിന്ധുരാജൻ ജയദ്രഥൻ ഗാന്ധാരരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു; ആ മഹാരഥന്മാരാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട് — കവചധാരികളായ, കുതിരപ്പടയാളികളായ, സന്നദ്ധരായ, കയ്യിൽ കുന്തങ്ങളുള്ള, കുതിരകളിൽ ഇരിക്കുന്നവർ.
7.87.17
चामरापीडिनः सर्वे जाम्बूनदविभूषिताः ।
जयद्रथस्य राजेन्द्र हयाः साधुप्रवाहिनः ॥ ७.८७.१७ ॥
എല്ലാം ചാമരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, സ്വർണത്താൽ ശോഭിക്കുന്ന — ജയദ്രഥന്റെ കുതിരകൾ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, വേഗത്തിൽ ഓടുന്നവ.
7.87.18
ते चैकसप्तसाहस्रास्त्रिसाहस्राश्च सैन्धवाः ॥ ७.८७.१८ ॥
അവർ — പതിനേഴായിരവും മൂവായിരവും സൈന്ധവർ.
7.87.19
मत्तानां सुविरूढानां हस्त्यारोहैर्विशारदैः ।
हस्तिनां भीमरूपाणां वर्मिणां रौद्रकर्मिणाम् ॥ ७.८७.१९ ॥
മദിച്ച, പൂർണ്ണമായി വളർന്ന, വിദഗ്ധരായ ആനപ്പാപ്പാന്മാരാൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന, ഭീകര രൂപമുള്ള, കവചം ധരിച്ച, ക്രൂരകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ആനകൾ.
7.87.20
अध्यर्धेन सहस्रेण पुत्रो दुर्मर्षणस्तव ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां योत्स्यमानो व्यवस्थितः ॥ ७.८७.२० ॥
നിന്റെ പുത്രൻ ദുർമർഷണൻ ഒന്നര ആയിരം പേരോടുകൂടി എല്ലാ സൈന്യങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ യുദ്ധത്തിനായി നിലകൊണ്ടു.
7.87.21
ततो दुःशासनश्चैव विकर्णश्च तवात्मजौ ।
सिन्धुराजार्थसिद्ध्यर्थमग्रानीके व्यवस्थितौ ॥ ७.८७.२१ ॥
പിന്നെ നിന്റെ രണ്ട് പുത്രന്മാരായ ദുഃശാസനനും വികർണനും സിന്ധുരാജന്റെ കാര്യസാധ്യത്തിനായി സേനയുടെ മുൻഭാഗത്ത് നിലകൊണ്ടു.
7.87.22
दीर्घो द्वादशगव्यूतिः पश्चार्धे पञ्चविस्तृतः ।
व्यूहस्तु चक्रशकटो भारद्वाजेन निर्मितः ॥ ७.८७.२२ ॥
ഈ വ്യൂഹം പന്ത്രണ്ട് ഗവ്യൂതി നീളവും പിന്നിലെ പകുതിയിൽ അഞ്ച് ഗവ്യൂതി വീതിയുമുള്ളതായിരുന്നു; ചക്രശകട വ്യൂഹം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇത് ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണൻ) നിർമ്മിച്ചതാണ്.
7.87.23
नानानृपतिभिर्वीरैस्तत्रतत्र व्यवस्थितैः ।
रथाश्वगजपत्त्योघैर्द्रोणेन विहितः स्वयम् ॥ ७.८७.२३ ॥
പല രാജാക്കന്മാരും വീരന്മാരും അവിടവിടെ നിലകൊള്ളവെ, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, ആനകൾ, കാലാൾപ്പട എന്നിവയുടെ കൂട്ടങ്ങളോടുകൂടി ദ്രോണൻ തന്നെ ഇതിനെ ക്രമീകരിച്ചു.
7.87.24
पश्चार्धे तस्य पद्मस्तु गर्भव्यूहः पुनः कृतः ।
सूचीपद्मस्य गर्भस्थो गूढो व्यूहः कृतः पुनः ॥ ७.८७.२४ ॥
അതിന്റെ പിന്നിലെ പകുതിയിൽ പദ്മം എന്ന ഗർഭവ്യൂഹം വീണ്ടും രൂപപ്പെടുത്തി; സൂചീപദ്മത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഗൂഢവ്യൂഹവും വീണ്ടും ഒരുക്കി.
7.87.25
एवमेतं महाव्यूहं व्यूह्य द्रोणो व्यवस्थितः ।
सूचीमुखे महेष्वासः कृतवर्मा व्यवस्थितः ॥ ७.८७.२५ ॥
ഇങ്ങനെ ഈ മഹാവ്യൂഹം ചമച്ചു ദ്രോണൻ നിലകൊണ്ടു. സൂചീമുഖത്ത് മഹാധനുർധരനായ കൃതവർമ്മാവ് നിലകൊണ്ടു.
7.87.26
अनन्तरं च काम्भोजो जलसन्धश्च मारिष ।
दुर्योधनश्च कर्णश्च तदनन्तरमेव च ॥ ७.८७.२६ ॥
അതിനുശേഷം കാംബോജനും, ഹേ മാരിഷ, ജലസന്ധനും; ദുര്യോധനനും കർണ്ണനും; അതിനു തൊട്ടുപിന്നാലെയും.
7.87.27
ततः शतसहस्राणि योदानानमनिवर्तिनाम् ।
व्यवस्थितानि सर्वाणि शकटे मुखरक्षिणाम् ॥ ७.८७.२७ ॥
പിന്നെ പിന്തിരിയാത്ത ലക്ഷക്കണക്കിന് യോദ്ധാക്കൾ എല്ലാവരും ശകടവ്യൂഹത്തിൽ മുഖം കാത്തുകൊണ്ട് നിലകൊണ്ടു.
7.87.28
तेषां च पृष्ठतो राजा बलेन महता वृतः ।
जयद्रथस्ततो राजा सूचीपार्श्वे व्यवस्थितः ॥ ७.८७.२८ ॥
അവരുടെ പിന്നിൽ വലിയ സേനയാൽ വളയപ്പെട്ട രാജാവ്; പിന്നെ രാജാവായ ജയദ്രഥൻ സൂചീപാർശ്വത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
7.87.29
शकटस्य तु राजेन्द्र भारद्वाजो मुखे स्थितः ।
नात्र तस्याभवद्भोदो जुगोपैनं ततः स्वयम् ॥ ७.८७.२९ ॥
ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ശകടവ്യൂഹത്തിന്റെ മുഖത്ത് ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണൻ) നിലകൊണ്ടു; ഇവിടെ അദ്ദേഹത്തിന് ഭയമുണ്ടായില്ല; പിന്നെ അദ്ദേഹം തന്നെ ഇതിനെ രക്ഷിച്ചു.
7.87.30
श्वेतवर्माम्बरोष्णीषो व्यूढोरस्को महाभुजः ।
धनुर्विस्फारयन्द्रोणस्तस्थौ क्रुद्ध इवान्तकः।
तस्य सैन्यस्य सर्वस्य नेता गोप्ता च वीर्यवान् ॥ ७.८७.३० ॥
വെള്ള കവചവും വെള്ള വസ്ത്രവും തലപ്പാവും ധരിച്ച, വിശാലമായ മാറും ബലിഷ്ഠമായ ഭുജങ്ങളുമുള്ള ദ്രോണൻ വില്ലു വലിച്ചുകൊണ്ട് കോപിച്ച യമനെപ്പോലെ നിലകൊണ്ടു; ആ സൈന്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ നേതാവും സംരക്ഷകനും വീര്യവാനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
7.87.31
ताकिनं शोणहयं वेदीकृष्णाजिनध्वजम् ।
द्रोणस्य रथमालोक्य प्रहृष्टाः कुरवोऽभवन् ॥ ७.८७.३१ ॥
ദ്രോണന്റെ വേഗമേറിയ രഥം കണ്ടപ്പോൾ, ചുവന്ന കുതിരകളും വേദിയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള, കറുത്ത കൃഷ്ണാജിനം കൊടിയായുള്ള ആ രഥവും കണ്ട് കൗരവർ സന്തോഷിച്ചു.
7.87.32
सिद्धचारणसङ्घानां विस्मयः सुमहानभूत् ।
द्रोणेन विहितं दृष्ट्वा व्यूहं क्षुब्धार्णवोपमम् ॥ ७.८७.३२ ॥
ദ്രോണൻ ഒരുക്കിയ, ഇളകിമറിഞ്ഞ സമുദ്രംപോലെയുള്ള വ്യൂഹം കണ്ടപ്പോൾ, സിദ്ധന്മാരുടെയും ചാരണന്മാരുടെയും കൂട്ടങ്ങൾക്ക് വലിയ വിസ്മയമുണ്ടായി.
7.87.33
सशैलसागरवनां नानाजनपदाकुलाम् ।
ग्रसेद्व्यूहः क्षितिं सर्वामिति भूतानि मेनिरे ॥ ७.८७.३३ ॥
പർവതങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും വനങ്ങളും അനേകം ജനപദങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ ഈ വ്യൂഹം വിഴുങ്ങിക്കളയും എന്ന് ജീവികൾ കരുതി.
7.87.34
बहुरथमनुजाश्वपत्तिनागं ।
प्रतिभयनिःस्वनमद्भुतानुरूपम्।
अहितहृदयभेदनं महद्वै ।
शकटमवेक्ष्य कृतं ननन्द राजा ॥ ७.८७.३४ ॥
അനേകം രഥങ്ങളും മനുഷ്യരും കുതിരകളും കാലാൾപ്പടയും ആനകളും ഉള്ളതും ഭയങ്കര ഘോഷമുള്ളതും അദ്ഭുതകരവും ശത്രുക്കളുടെ ഹൃദയം പിളർക്കുന്നതുമായ വലിയ ശകട വ്യൂഹം കണ്ട് രാജാവ് സന്തോഷിച്ചു.