มหาภารตะ · อัธยายะ 7.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.87.1
तस्यां निशायां व्युष्टायां द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
स्वान्यनीकानि सर्वाणि प्राक्रामद्व्यूहितुं ततः ॥ ७.८७.१ ॥
เมื่อราตรีนั้นผ่านไปและรุ่งอรุณมาถึง โทรณะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถืออาวุธ ก็เคลื่อนพลเพื่อจัดกระบวนทัพทั้งหมดของตน
7.87.2
शूराणां गर्जतां राजन्सङ्क्रुद्धानाममर्षिणाम् ।
श्रूयन्ते स्म गिरश्चित्राः परस्परवधैषिणाम् ॥ ७.८७.२ ॥
ข้าแต่พระราชา เสียงคำรามต่างๆ ของเหล่าวีรบุรุษที่คำรามก้อง โกรธจัดและไม่อดทน ปรารถนาความตายของกันและกัน ได้ยินกันอยู่
7.87.3
विष्फार्य च धनूंष्यन्ये ज्याः परे परिमृज्य च ।
विनिःश्वसन्तः प्राक्रोशन्क्वेदानीं स धनञ्जयः ॥ ७.८७.३ ॥
บางคนดีดคันธนู บางคนเช็ดสายธนู และหอบหายใจแรง ร้องตะโกนว่า "ธนัญชัยนั้นอยู่ที่ไหนบัดนี้"
7.87.4
विकोशान्सुत्सरूनन्ये कृतधारान्समाहितान् ।
पीतानाकाशसङ्काशानसीन्केचिच्च चिक्षिपुः ॥ ७.८७.४ ॥
บางคนชักดาบที่คมกริบและเตรียมพร้อมดีแล้วออกจากฝัก ดาบเหล่านั้นมีสีเหลืองและสีฟ้าของท้องฟ้า และบางคนก็ฟาดฟันไปมา
7.87.5
चरन्तस्त्वसिमार्गांश्च धनुर्मार्गांश्च शिक्षिताः ।
सङ्ग्राममनसः शूरा दृश्यन्ते स्म सहस्रशः ॥ ७.८७.५ ॥
วีรบุรุษนับพันที่ฝึกฝนมาแล้ว มีจิตจดจ่ออยู่กับการรบ ถูกเห็นกำลังเคลื่อนไหวไปตามทางของดาบและทางของธนู
7.87.6
सघण्टाश्चन्दनादिग्धाः स्वर्णवज्रविभूषिताः ।
समुत्क्षिप्य गदाश्चान्ये पर्यपृच्छन्त पाण्डवम्। ॥ ७.८७.६ ॥
บางคนยกคทาขึ้นสูง มีกระดิ่งห้อย ทาด้วยจันทน์ ประดับด้วยทองและเพชร และท้าทายปาณฑพ
7.87.7
अन्ये बलमदोन्मत्ताः परिघैर्बाहुशालिनः ।
चक्रुः सम्बाधमाकाशमुच्छ्रितेन्द्रध्वजोपमैः ॥ ७.८७.७ ॥
บางคนเมามันด้วยความภาคภูมิในกำลัง ภูมิใจในแขนของตน ได้ทำให้ท้องฟ้าเต็มไปด้วยกระบองเหล็ก ดุจธงของพระอินทร์ที่ชูขึ้น
7.87.8
नानाप्रहरणैश्चान्ये विचित्रस्रगलङ्कृताः ।
सङ्ग्राममनसः शूरास्तत्रतत्र व्यवस्थिताः ॥ ७.८७.८ ॥
บางคนถืออาวุธต่างๆ นานา ประดับด้วยพวงมาลัยหลากสี มีจิตจดจ่ออยู่กับการรบ ยืนประจำอยู่ที่นั่นที่นี่
7.87.9
क्वार्जुनः क्व स गोविन्दः क्व च मानी वृकोदरः ।
क्व च ते सुहृदस्तेषामाह्वयन्ते रणे तदा ॥ ७.८७.९ ॥
อรชุนอยู่ที่ไหน โควินทะนั้นอยู่ที่ไหน วฤโกทรผู้ทระนงอยู่ที่ไหน และมิตรสหายของท่านอยู่ที่ไหน ในตอนนั้นพวกเขากำลังเรียกหาทั้งหมดนี้ในสนามรบ
7.87.10
ततः शङ्खमुपाध्माय त्वरयन्वाजिनः स्वयम् ।
इतस्ततस्तान्रचयन्द्रोणश्चरति वेगितः ॥ ७.८७.१० ॥
แล้วโทรณะเป่าสังข์ และตนเองเร่งม้าให้รีบไป ท่านเคลื่อนไปมาอย่างรวดเร็ว จัดเรียงกองทหารไว้ที่นั่นที่นี่
7.87.11
तेष्वनीकेषु सर्वेषु स्थितेष्वाहवनन्दिषु ।
भारद्वाजो महाराज जयद्रथमथाब्रवीत् ॥ ७.८७.११ ॥
ข้าแต่มหาราชา เมื่อกองทัพทั้งหมดนั้นตั้งประจำอยู่ซึ่งยินดีในการรบ ภารทวาชะ (โทรณะ) ได้กล่าวกับชยัทรถ
7.87.12
त्वं चैव सौमदत्तिश्च कर्णश्चैव महारथः ।
अश्वत्थामा च शल्यश्च वृषसेनः कृपस्तथा ॥ ७.८७.१२ ॥
ท่านและบุตรของโสมทัตต์ และกรรณะผู้เป็นมหารถีเช่นกัน อัศวัตถามา ศัลยะ วฤษเสนะ และกฤปะด้วย
7.87.13
शतं चाश्वसहस्राणां रथानामयुतानि षट् ।
द्विरदानां प्रभिन्नानां सहस्राणि चतुर्दश ॥ ७.८७.१३ ॥
ม้าหนึ่งแสนตัว รถศึกหกอยุต และช้างที่มันคลั่งเจ็ดพันคูณสอง คือช้างสิบสี่พัน
7.87.14
पदातीनां सहस्राणि दंशितान्येकविंशतिः ।
गव्यूतिषु त्रिमात्रासु मामनासाद्य तिष्ठत ॥ ७.८७.१४ ॥
ทหารราบที่สวมเกราะยี่สิบเอ็ดพันคน จงยืนอยู่ภายในระยะสามคาวุต โดยไม่เข้ามาถึงข้า
7.87.15
तत्रस्थं त्वां न संसोढुं शक्ता देवाः सवासवाः ।
किं पुनः पाण्डवाः सर्वे समाश्वसिहि सैन्धव ॥ ७.८७.१५ ॥
แม้เหล่าเทวดาพร้อมด้วยพระวาสวะก็ไม่อาจต้านทานท่านเมื่อยืนอยู่ที่นั่นได้ ปาณฑพทั้งหมดจะยิ่งไม่อาจเลย จงมีใจมั่นคงเถิด ข้าแต่สินธพ
7.87.16
एवमुक्तः समाश्वस्तः सिन्धुराजो जयद्रथः ।
सम्प्रायात्सहगान्धारैर्वृतस्तैश्च महारथैः।
वर्मिभिः सादिभिर्यत्तैः प्रासपाणिहयस्थितैः ॥ ७.८७.१६ ॥
เมื่อได้รับคำกล่าวเช่นนั้นและมีใจมั่นคงขึ้น ชยัทรถ พระราชาแห่งสินธุ ก็ออกเดินทางพร้อมกับคันธาระ ล้อมรอบด้วยมหารถีเหล่านั้น สวมเกราะ ขี่ม้า พร้อมรบ ถือหอกในมือ และขึ้นนั่งบนหลังม้า
7.87.17
चामरापीडिनः सर्वे जाम्बूनदविभूषिताः ।
जयद्रथस्य राजेन्द्र हयाः साधुप्रवाहिनः ॥ ७.८७.१७ ॥
ม้าทั้งหมดของชยัทรถ ประดับด้วยพัดขนจามรีและตกแต่งด้วยทอง เป็นม้าที่วิ่งได้เร็ว ข้าแต่จอมราชันย์
7.87.18
ते चैकसप्तसाहस्रास्त्रिसाहस्राश्च सैन्धवाः ॥ ७.८७.१८ ॥
และกองทหารสินธพเหล่านั้นมีจำนวนหนึ่งหมื่นเจ็ดพันและสามพัน
7.87.19
मत्तानां सुविरूढानां हस्त्यारोहैर्विशारदैः ।
हस्तिनां भीमरूपाणां वर्मिणां रौद्रकर्मिणाम् ॥ ७.८७.१९ ॥
(พร้อมด้วย) ช้างที่มันคลั่งและเติบโตเต็มที่ ขับโดยควาญช้างผู้ชำนาญ มีรูปร่างน่ากลัว สวมเกราะ และกระทำการอันดุร้าย
7.87.20
अध्यर्धेन सहस्रेण पुत्रो दुर्मर्षणस्तव ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां योत्स्यमानो व्यवस्थितः ॥ ७.८७.२० ॥
บุตรของท่าน ทุรมรษณะ พร้อมด้วยหนึ่งพันห้าร้อย ยืนประจำอยู่ข้างหน้ากองทัพทั้งหมด พร้อมจะต่อสู้
7.87.21
ततो दुःशासनश्चैव विकर्णश्च तवात्मजौ ।
सिन्धुराजार्थसिद्ध्यर्थमग्रानीके व्यवस्थितौ ॥ ७.८७.२१ ॥
จากนั้น ทุรศาสนและวิกรรณ โอรสสองคนของท่าน ยืนอยู่หน้ากองทัพ เพื่อให้เป้าหมายของพระราชาแห่งสินธุสำเร็จ
7.87.22
दीर्घो द्वादशगव्यूतिः पश्चार्धे पञ्चविस्तृतः ।
व्यूहस्तु चक्रशकटो भारद्वाजेन निर्मितः ॥ ७.८७.२२ ॥
กระบวนทัพนี้เรียกว่าจักรศกฏ ยาวสิบสองคาวยุติ และกว้างห้าคาวยุติที่ครึ่งหลัง ท่านภารทวาชะเป็นผู้จัดวางขึ้น
7.87.23
नानानृपतिभिर्वीरैस्तत्रतत्र व्यवस्थितैः ।
रथाश्वगजपत्त्योघैर्द्रोणेन विहितः स्वयम् ॥ ७.८७.२३ ॥
มีกษัตริย์และวีรบุรุษหลายพระองค์ตั้งประจำอยู่ตามที่ต่าง ๆ พร้อมด้วยกองรถ ม้า ช้าง และทหารราบจำนวนมาก ท่านโทรณะจัดวางกระบวนทัพนี้ด้วยพระองค์เอง
7.87.24
पश्चार्धे तस्य पद्मस्तु गर्भव्यूहः पुनः कृतः ।
सूचीपद्मस्य गर्भस्थो गूढो व्यूहः कृतः पुनः ॥ ७.८७.२४ ॥
ที่ครึ่งหลังของกระบวนทัพนั้น มีการจัดกระบวนทัพภายในที่เรียกว่าปัทมะขึ้นอีก และภายในปัทมะเข็มก็มีกระบวนทัพลับจัดขึ้นอีกชั้นหนึ่ง
7.87.25
एवमेतं महाव्यूहं व्यूह्य द्रोणो व्यवस्थितः ।
सूचीमुखे महेष्वासः कृतवर्मा व्यवस्थितः ॥ ७.८७.२५ ॥
เมื่อโทรณะจัดกระบวนทัพใหญ่นี้เสร็จแล้ว ก็ประจำอยู่ ณ ที่นั้น ที่ปลายเข็มมีกฤตวรมันนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ยืนประจำอยู่
7.87.26
अनन्तरं च काम्भोजो जलसन्धश्च मारिष ।
दुर्योधनश्च कर्णश्च तदनन्तरमेव च ॥ ७.८७.२६ ॥
ถัดมาคือกษัตริย์กัมโพชะและชยสันธะ โอ้ท่านผู้เจริญ ต่อจากนั้นคือทุรโยธน์และกรรณะ แล้วจึงตามมาทันทีอีกเช่นกัน
7.87.27
ततः शतसहस्राणि योदानानमनिवर्तिनाम् ।
व्यवस्थितानि सर्वाणि शकटे मुखरक्षिणाम् ॥ ७.८७.२७ ॥
จากนั้น นักรบนับแสนนับล้านที่ไม่มีวันถอยหลัง ทั้งหมดได้ตั้งประจำอยู่ในกระบวนศกฏ คอยคุ้มกันด้านหน้า
7.87.28
तेषां च पृष्ठतो राजा बलेन महता वृतः ।
जयद्रथस्ततो राजा सूचीपार्श्वे व्यवस्थितः ॥ ७.८७.२८ ॥
ด้านหลังของพวกเขามีพระราชาซึ่งล้อมรอบด้วยกองทัพอันใหญ่หลวง แล้วพระราชาชยัทรถก็ตั้งประจำอยู่ที่ข้างปลายเข็ม
7.87.29
शकटस्य तु राजेन्द्र भारद्वाजो मुखे स्थितः ।
नात्र तस्याभवद्भोदो जुगोपैनं ततः स्वयम् ॥ ७.८७.२९ ॥
โอ้จอมกษัตริย์ ที่ด้านหน้าของกระบวนศกฏมีภารทวาชะ (โทรณะ) ยืนอยู่ ที่นี่ท่านไม่มีความหวาดกลัวใด ๆ แล้วท่านจึงคุ้มกันกระบวนทัพนี้ด้วยพระองค์เอง
7.87.30
श्वेतवर्माम्बरोष्णीषो व्यूढोरस्को महाभुजः ।
धनुर्विस्फारयन्द्रोणस्तस्थौ क्रुद्ध इवान्तकः।
तस्य सैन्यस्य सर्वस्य नेता गोप्ता च वीर्यवान् ॥ ७.८७.३० ॥
สวมเกราะขาว ผ้านุ่งขาว และผ้าโพกศีรษะขาว มีอกกว้างและแขนใหญ่ โทรณะยืนขึงธนูให้กว้าง ดุจยมราชที่โกรธเกรี้ยว ท่านเป็นผู้นำและผู้คุ้มครองกองทัพทั้งหมดนั้น ผู้มีความกล้าหาญยิ่ง
7.87.31
ताकिनं शोणहयं वेदीकृष्णाजिनध्वजम् ।
द्रोणस्य रथमालोक्य प्रहृष्टाः कुरवोऽभवन् ॥ ७.८७.३१ ॥
เมื่อเห็นรถศึกอันรวดเร็วของโทรณะ มีม้าสีแดง และมีธงหนังกวางดำรูปแท่นบูชา เหล่ากุรุก็เปี่ยมด้วยความยินดี
7.87.32
सिद्धचारणसङ्घानां विस्मयः सुमहानभूत् ।
द्रोणेन विहितं दृष्ट्वा व्यूहं क्षुब्धार्णवोपमम् ॥ ७.८७.३२ ॥
เมื่อเห็นกระบวนรบที่โทรณะจัดขึ้น ดุจมหาสมุทรที่ถูกกวน หมู่สิทธะและจารณะก็ประหลาดใจอย่างยิ่ง
7.87.33
सशैलसागरवनां नानाजनपदाकुलाम् ।
ग्रसेद्व्यूहः क्षितिं सर्वामिति भूतानि मेनिरे ॥ ७.८७.३३ ॥
สรรพสัตว์ต่างคิดว่ากระบวนทัพนี้จะกลืนกินแผ่นดินทั้งหมด พร้อมทั้งภูเขา มหาสมุทร ป่าไม้ และแว่นแคว้นต่าง ๆ มากมาย
7.87.34
बहुरथमनुजाश्वपत्तिनागं ।
प्रतिभयनिःस्वनमद्भुतानुरूपम्।
अहितहृदयभेदनं महद्वै ।
शकटमवेक्ष्य कृतं ननन्द राजा ॥ ७.८७.३४ ॥
เมื่อพระราชาทอดพระเนตรกระบวนศกฏอันยิ่งใหญ่ ซึ่งเต็มไปด้วยรถศึก มนุษย์ ม้า ทหารราบ และช้างจำนวนมาก มีเสียงคำรามน่าสะพรึงกลัว น่าอัศจรรย์อย่างยิ่ง และแทงทะลุหัวใจของศัตรู พระองค์ก็ทรงปลื้มพระทัย