મહાભારત · અધ્યાય 8.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.3.1
आख्याता मामकास्तात निहता युधि पाण्डवैः ।
हतांश्च पाण्डवेयानां मामकैर्ब्रूहि सञ्जय ॥ ८.३.१ ॥
હે તાત સંજય, પાંડવોએ યુદ્ધમાં મારા લોકોને માર્યા એમ તેં કહ્યું. હવે મારા લોકો દ્વારા પાંડવ પક્ષના હણાયેલાઓનું વર્ણન કર.
8.3.2
कृतिनो युधि विक्रान्ता महासत्वा महाबलाः ।
सानुबन्धाः सहामात्या गाङ्गेयेन निपातिताः ॥ ८.३.२ ॥
યુદ્ધમાં કુશળ, પરાક્રમી, મહાસાહસી અને મહાબલી વીરો, પોતાના સ્વજનો અને અમાત્યો સહિત, ગાંગેય ભીષ્મ દ્વારા પાડી દેવાયા.
8.3.3
नारायणा वल्लवाश्च रामाश्च शतशो परे ।
अनुरक्ताश्च वीरेण भीष्मेण युधि पातिताः ॥ ८.३.३ ॥
નારાયણો, વલ્લવો, રામો અને સેંકડો બીજા, જે વીર ભીષ્મને અનુરક્ત હતા, યુદ્ધમાં ભીષ્મ દ્વારા પાડી દેવાયા.
8.3.4
समः किरीटिना सङ्ख्ये वीर्येण च बलेन च ।
सत्यजित्सत्यसन्धेन द्रोणेन निहतो युधि ॥ ८.३.४ ॥
યુદ્ધમાં કિરીટી (અર્જુન) સમાન, પરાક્રમ અને બળમાં સમાન સત્યજિત, સત્યપ્રતિજ્ઞ દ્રોણ દ્વારા યુદ્ધમાં માર્યો ગયો.
8.3.5
पाञ्चालानां महेष्वासाः सर्वे युद्वविशारदाः ।
द्रोणेन सह सङ्गम्य गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.५ ॥
પાંચાલોના સર્વ મહાધનુર્ધરો, યુદ્ધનિપુણ, દ્રોણ સાથે ભિડાઈને યમલોક ગયા.
8.3.6
तथा विराटद्रुपदौ वृद्वौ सहसुतौ नृपौ ।
पराक्रमन्तौ मित्रार्थे द्रोणेन निहतौ रणे ॥ ८.३.६ ॥
એ જ રીતે વૃદ્ધ રાજાઓ વિરાટ અને દ્રુપદ, પોતાના પુત્રો સહિત, મિત્રને માટે પરાક્રમ કરતા, યુદ્ધમાં દ્રોણ દ્વારા માર્યા ગયા.
8.3.7
यो बाल एव समरे सम्मितः सव्यसाचिना ।
केशवेन च दुर्धर्षो बलदेवेन चाभिभूः ॥ ८.३.७ ॥
યુદ્ધમાં સવ્યસાચી (અર્જુન) સમાન, કેશવ (કૃષ્ણ) અને બલદેવ વડે પણ અજેય એવો જે બાળક.
8.3.8
परेषां कदनं कृत्वा महद्रणविशारदः ।
परिवार्य मदामात्रैः षड्भिः परमकै रथैः।
अशक्नुवद्भिर्बीभत्सुमभिमन्युर्निपातितः ॥ ८.३.८ ॥
શત્રુઓનો મોટો સંહાર કરીને, રણવિશારદ એવા તેને મદોન્મત્ત મહાવતો સહિત છ શ્રેષ્ઠ રથોએ ઘેરી લીધો; બીભત્સુ (અર્જુન)ને રોકી ન શકનારા તેમણે અભિમન્યુને પાડી દીધો.
8.3.9
कृतं तं विरथं वीरं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितम् ।
दौःशासनिर्महाराज सौभद्रं हतवान्रणे ॥ ८.३.९ ॥
હે મહારાજ, ક્ષાત્રધર્મમાં સ્થિર, રથહીન એ વીરને દુઃશાસનના પુત્રે યુદ્ધમાં સૌભદ્ર (અભિમન્યુ)ને મારી નાખ્યો.
8.3.10
पटच्चरनिहन्ता च महत्या सेनया वृतः ।
अम्बष्ठस्य सुतः श्रीमान्मित्रहेतोः पराक्रमन् ॥ ८.३.१० ॥
પટચ્ચરોનો સંહારક, મોટી સેનાથી ઘેરાયેલો, અંબષ્ઠનો તેજસ્વી પુત્ર મિત્રના હિત માટે પરાક્રમ કરતો.
8.3.11
आसाद्य लक्ष्मणं वीरं दुर्योधनसुतं रणे ।
सुमहत्कदनं कृत्वा गतो वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.११ ॥
યુદ્ધમાં દુર્યોધનના પુત્ર વીર લક્ષ્મણ પાસે પહોંચી, મોટો સંહાર કરીને, તે વૈવસ્વત (યમ)ના ધામમાં ગયો.
8.3.12
बृहन्तः सुमहेष्वासः कृतास्त्रो युद्वदुर्मदः ।
दुःशासनेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.३.१२ ॥
મહાન ધનુર્ધર, શસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ, યુદ્ધમાં મદોન્મત્ત એવા તેને દુઃશાસને પરાક્રમથી યમલોકે મોકલ્યો.
8.3.13
मणिमान्दण्डधारश्च राजानौ युद्धदुर्मदौ ।
पराक्रमन्तौ मित्रार्थे द्रोणेन युधि पातितौ ॥ ८.३.१३ ॥
મણિમાન અને દંડધાર, યુદ્ધમાં ઉન્મત્ત બનેલા બે રાજાઓ, મિત્ર માટે પરાક્રમ કરતા, યુદ્ધમાં દ્રોણ દ્વારા પાડી દેવાયા.
8.3.14
अंशुमान्भोजराजस्तु सहसैन्यो महारथः ।
भारद्वाजेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.३.१४ ॥
ભોજરાજ અંશુમાન, સેના સહિત મહારથી, ભારદ્વાજના પુત્ર દ્વારા બળપૂર્વક યમલોકે મોકલાયા.
8.3.15
सामुद्रश्चित्रसेनश्च सह पुत्रेण भारत ।
समुद्रसेनेन बलाद्गमितो यमसादनम् ॥ ८.३.१५ ॥
હે ભારત, સામુદ્ર અને ચિત્રસેન પુત્ર સહિત સમુદ્રસેન દ્વારા બળપૂર્વક યમલોકે મોકલાયા.
8.3.16
अनूपवासी नीलश्च व्याध्रदत्तश्च वीर्यवान् ।
अश्वत्थाम्ना विकर्णेन गमितौ यमसादनम् ॥ ८.३.१६ ॥
અનૂપવાસી અને નીલ, તથા વીર્યવાન વ્યાઘ્રદત્ત, અશ્વત્થામા અને વિકર્ણ દ્વારા યમલોકે મોકલાયા.
8.3.17
चित्रायुधश्चित्रयोधी कृत्वा च कदनं महत् ।
चित्रमार्गेण विक्रम्य विकर्णेन हतो मृधे। ॥ ८.३.१७ ॥
ચિત્રાયુધ, વિચિત્ર યોદ્ધો, મહાન સંહાર કરીને, વિકર્ણ દ્વારા યુદ્ધમાં પરાક્રમથી હણાયો.
8.3.18
वृकोदरसमो युद्धे वृतः केकयजो युधि ।
केकयेन च विक्रम्य भ्राता भ्रात्रा निपातितः ॥ ८.३.१८ ॥
ભીમ સમાન, યુદ્ધમાં પસંદ કરાયેલો, કેકય વંશમાં જન્મેલો, કેકય નામના ભાઈ દ્વારા પરાક્રમથી પાડી દેવાયો.
8.3.19
जनमेजयो गदायोधी पार्वतीयः प्रतापवान् ।
दुर्मुखेन महाराज तव पुत्रेण पातितः ॥ ८.३.१९ ॥
હે મહારાજ, ગદાયુદ્ધમાં નિપુણ, પર્વતીય, પ્રતાપી જનમેજય તમારા પુત્ર દુર્મુખ દ્વારા પાડી દેવાયો.
8.3.20
रोचमानौ नरव्याघ्रौ रोचमानौ ग्रहाविव ।
द्रौणेन युगपद्राजन्दिवं सम्प्रातितौ शरैः ॥ ८.३.२० ॥
હે રાજન, ચમકતા બે નરવ્યાઘ્રો, ચમકતા બે ગ્રહો જેવા, દ્રોણપુત્રનાં બાણોથી એકસાથે સ્વર્ગે મોકલાયા.
8.3.21
नृपाश्च प्रतियुध्यन्तः पराक्रान्ता विशाम्पते ।
कृत्वा नसुकरं कर्म गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.२१ ॥
હે પ્રજાપતિ, સામે લડતા પરાક્રમી રાજાઓ, કઠિન કર્મ કરીને યમલોક ગયા.
8.3.22
पुरुजित्कृन्तिभोजश्च मातुलौ सव्यसाचिनः ।
संग्रामनिर्जिताँल्लोकान्गमितौ द्रोणसायकैः ॥ ८.३.२२ ॥
અર્જુનના બે મામા પુરુજિત અને કુંતિભોજ, દ્રોણનાં બાણોથી યુદ્ધમાં જીતેલા લોકોમાં મોકલાયા.
8.3.23
अभिभूः काशिराजश्च काशिकैर्बहुभिर्वृतः ।
वसुदानस्य पुत्रेण त्याजितो देहमाहवे ॥ ८.३.२३ ॥
કાશીરાજ અભિભૂ, ઘણા કાશીવાસીઓથી ઘેરાયેલો, યુદ્ધમાં વસુદાનના પુત્ર દ્વારા દેહ છોડવા મજબૂર કરાયો.
8.3.24
अमितौजा युधामन्युरुत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।
निहत्य शतशः सूरानस्मदीयैर्निपातिताः ॥ ८.३.२४ ॥
અમિતૌજા, યુધામન્યુ અને પરાક્રમી ઉત્તમૌજા, સેંકડો વીરોને મારીને, આપણા માણસો દ્વારા પાડી દેવાયા.
8.3.25
मित्रवर्मा च पाञ्चाल्यः क्षत्रधर्मा च भारत ।
द्रोणेन परमेष्वासौ गमितौ यमसादनम् ॥ ८.३.२५ ॥
હે ભારત! પાંચાલ્ય મિત્રવર્મા અને ક્ષત્રધર્મા, એ બે મહાન ધનુર્ધરોને દ્રોણે યમસદનમાં મોકલ્યા.
8.3.26
शिखण्डितनयो युद्धे क्षत्रदेवो युधाम्पतिः ।
लक्ष्मणेन हतो राजंस्तव पौत्रेण भारत ॥ ८.३.२६ ॥
હે રાજન! શિખંડીનો પુત્ર, યોદ્ધાઓનો સ્વામી ક્ષત્રદેવ, યુદ્ધમાં તમારા પૌત્ર લક્ષ્મણ દ્વારા માર્યો ગયો.
8.3.27
सुचित्रश्चित्रवर्मा च पितापुत्रौ महारथौ ।
प्रचरन्तौ महावीरौ द्रोणेन निहतौ रणे ॥ ८.३.२७ ॥
સુચિત્ર અને ચિત્રવર્મા, પિતા-પુત્ર, બંને મહારથીઓ, રણમાં વિચરતા મહાવીરો, દ્રોણ દ્વારા યુદ્ધમાં માર્યા ગયા.
8.3.28
वार्धक्षेमिर्महाराज समुद्र इव पर्वणि ।
आयुधक्षयमासाद्य प्रशान्तिं परमां गतः ॥ ८.३.२८ ॥
હે મહારાજ! વાર્ધક્ષેમિ, પર્વના સમયે સમુદ્રની જેમ, શસ્ત્રોનો ક્ષય પામીને પરમ શાંતિને પ્રાપ્ત થયા.
8.3.29
सेनाबिन्दुसुतः श्रेष्ठः शास्त्रवान्प्रहरन्युधि ।
बाह्लिकेन महाराज कौरवेन्द्रेण पातितः ॥ ८.३.२९ ॥
હે મહારાજ! સેનાબિંદુનો શ્રેષ્ઠ પુત્ર, શાસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ, યુદ્ધમાં પ્રહાર કરતો, બાહ્લિક દ્વારા, કૌરવેન્દ્ર દ્વારા પાડી દેવાયો.
8.3.30
धृष्टकेतुर्महाराज चेदीनां प्रवरो रथः ।
कृत्वा नसुकरं कर्म गतो वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.३० ॥
હે મહારાજ! ચેદીઓમાં શ્રેષ્ઠ રથી ધૃષ્ટકેતુ, દુષ્કર કર્મ કરીને વૈવસ્વતના ધામમાં ગયો.
8.3.31
तथा सत्यधृतिर्वीरः कृत्वा कदनमाहवे ।
पाण्डवार्थे पराक्रान्तो गमितो यमसादनम् ॥ ८.३.३१ ॥
એ જ રીતે વીર સત્યધૃતિ યુદ્ધમાં મહા સંહાર કરીને, પાંડવો માટે પરાક્રમ કરીને યમલોકે મોકલાયો.
8.3.32
पुत्रस्तु शिशुपालस्य सुकेतुः पृथिवीपतिः ।
निहत्य शात्रवान्सङ्ख्ये द्रोणेन निहतो युधि ॥ ८.३.३२ ॥
શિશુપાલનો પુત્ર રાજા સુકેતુ યુદ્ધમાં શત્રુઓને મારીને પોતે દ્રોણ વડે યુદ્ધમાં માર્યો ગયો.
8.3.33
तथा सत्यधृतिर्वीरो मदिराश्वश्च वीर्यवान् ।
सूर्यदत्तश्च विक्रान्तो निहतो द्रोणसायकैः ॥ ८.३.३३ ॥
એ જ રીતે વીર સત્યધૃતિ, બળવાન મદિરાશ્વ અને પરાક્રમી સૂર્યદત્ત દ્રોણના બાણોથી માર્યા ગયા.
8.3.34
मात्स्यादवरजः श्रीमाञ्शतानीको निपातितः ।
श्रेणिमांश्च महाराज युध्यमानः पराक्रमी।
कृत्वा नसुकरं कर्म गतो वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.३४ ॥
મત્સ્ય-યાદવ વંશનો નાનો શ્રીમાન શતાનીક પડ્યો. હે મહારાજ, યુદ્ધ કરતો પરાક્રમી શ્રેણિમાન પણ દુષ્કર કર્મ કરીને યમલોકે ગયો.
8.3.35
तथैव युधि विक्रान्तो मागधः परमास्त्रवित् ।
भीष्मेण निहतो राजञ्शेतेऽद्य परवीरहा ॥ ८.३.३५ ॥
એ જ રીતે યુદ્ધમાં પરાક્રમી, પરમ અસ્ત્રોના જ્ઞાતા માગધને ભીષ્મે માર્યો. હે રાજન, શત્રુવીરોનો સંહારક આજે પડ્યો છે.
8.3.36
विराटपुत्रः शङ्खस्तु उत्तरश्च महारथः ।
कुर्वन्तौ सुमहत्कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.३६ ॥
વિરાટનો પુત્ર શંખ અને મહારથી ઉત્તર બંને અતિ મહાન કર્મ કરતા યમલોકે ગયા.
8.3.37
वसुदानश्च कदनं कुर्वाणोऽतीव संयुगे ।
भारद्वाजेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.३.३७ ॥
યુદ્ધમાં અતિશય સંહાર કરતો વસુદાન પણ ભારદ્વાજ (દ્રોણ) દ્વારા પરાક્રમપૂર્વક યમલોકે મોકલાયો.
8.3.38
एते चान्ये च बहवः पाण्डवानां महारथाः ।
हता द्रोणेन विक्रम्य यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ८.३.३८ ॥
આ અને પાંડવોના અન્ય ઘણા મહારથીઓ દ્રોણ દ્વારા પરાક્રમપૂર્વક હણાયા — જેના વિશે તું મને પૂછે છે.