మహాభారతం · అధ్యాయం 8.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.3.1
आख्याता मामकास्तात निहता युधि पाण्डवैः ।
हतांश्च पाण्डवेयानां मामकैर्ब्रूहि सञ्जय ॥ ८.३.१ ॥
ప్రియ సంజయా, పాండవులు యుద్ధంలో నా వారిని చంపారని చెప్పావు. ఇప్పుడు నా వారి చేత పాండవ పక్షంలో హతమైనవారిని చెప్పు.
8.3.2
कृतिनो युधि विक्रान्ता महासत्वा महाबलाः ।
सानुबन्धाः सहामात्या गाङ्गेयेन निपातिताः ॥ ८.३.२ ॥
యుద్ధంలో నైపుణ్యం, పరాక్రమం, గొప్ప ధైర్యం, గొప్ప బలం గల వీరులు, బంధువులు మరియు మంత్రులతో సహా, గంగాపుత్రుడు భీష్ముని చేత పడగొట్టబడ్డారు.
8.3.3
नारायणा वल्लवाश्च रामाश्च शतशो परे ।
अनुरक्ताश्च वीरेण भीष्मेण युधि पातिताः ॥ ८.३.३ ॥
నారాయణులు, వల్లవులు, రాములు మరియు వందలాది ఇతరులు, వీరుడైన భీష్మునికి అనురక్తులైనవారు, యుద్ధంలో భీష్మునిచే పడగొట్టబడ్డారు.
8.3.4
समः किरीटिना सङ्ख्ये वीर्येण च बलेन च ।
सत्यजित्सत्यसन्धेन द्रोणेन निहतो युधि ॥ ८.३.४ ॥
యుద్ధంలో కిరీటి (అర్జునుడు)తో సమానుడు, పరాక్రమంలో మరియు బలంలో సమానుడు అయిన సత్యజిత్, సత్యసంధుడైన ద్రోణునిచే యుద్ధంలో చంపబడ్డాడు.
8.3.5
पाञ्चालानां महेष्वासाः सर्वे युद्वविशारदाः ।
द्रोणेन सह सङ्गम्य गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.५ ॥
పాంచాలుల మహా విలుకాండ్రు, యుద్ధనిపుణులైన అందరూ, ద్రోణునితో ఎదురుపడి యమలోకానికి వెళ్లారు.
8.3.6
तथा विराटद्रुपदौ वृद्वौ सहसुतौ नृपौ ।
पराक्रमन्तौ मित्रार्थे द्रोणेन निहतौ रणे ॥ ८.३.६ ॥
అలాగే వృద్ధులైన రాజులు విరాటుడు మరియు ద్రుపదుడు, తమ కుమారులతో కలిసి, మిత్రుని కోసం పరాక్రమిస్తూ, యుద్ధంలో ద్రోణునిచే చంపబడ్డారు.
8.3.7
यो बाल एव समरे सम्मितः सव्यसाचिना ।
केशवेन च दुर्धर्षो बलदेवेन चाभिभूः ॥ ८.३.७ ॥
యుద్ధంలో సవ్యసాచి (అర్జునుడు) తో సమానుడైన, కేశవుడు (కృష్ణుడు) మరియు బలదేవునిచే కూడా జయించరాని బాలుడు.
8.3.8
परेषां कदनं कृत्वा महद्रणविशारदः ।
परिवार्य मदामात्रैः षड्भिः परमकै रथैः।
अशक्नुवद्भिर्बीभत्सुमभिमन्युर्निपातितः ॥ ८.३.८ ॥
శత్రువులను అపారంగా సంహరించి, యుద్ధ విశారదుడైన అతడిని, మదించిన మావటులతో కూడిన ఆరు శ్రేష్ఠ రథాలు చుట్టుముట్టాయి; బీభత్సుడు (అర్జునుడు) ను ఎదుర్కోలేని వారిచే అభిమన్యుడు కూలిపోయాడు.
8.3.9
कृतं तं विरथं वीरं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितम् ।
दौःशासनिर्महाराज सौभद्रं हतवान्रणे ॥ ८.३.९ ॥
మహారాజా, క్షత్రధర్మంలో నిలిచిన ఆ రథహీనుడైన వీరుడిని, దుఃశాసనుని కుమారుడు యుద్ధంలో సౌభద్రుడిని (అభిమన్యుని) చంపాడు.
8.3.10
पटच्चरनिहन्ता च महत्या सेनया वृतः ।
अम्बष्ठस्य सुतः श्रीमान्मित्रहेतोः पराक्रमन् ॥ ८.३.१० ॥
పటచ్చరులను సంహరించినవాడు, గొప్ప సేనతో చుట్టుముట్టబడినవాడు, అంబష్ఠుని తేజస్వి కుమారుడు, మిత్రుని కోసం పరాక్రమిస్తూ.
8.3.11
आसाद्य लक्ष्मणं वीरं दुर्योधनसुतं रणे ।
सुमहत्कदनं कृत्वा गतो वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.११ ॥
యుద్ధంలో దుర్యోధనుని కుమారుడైన వీరుడు లక్ష్మణుని చేరి, గొప్ప సంహారం చేసి, వైవస్వతుని (యముని) నివాసానికి వెళ్లాడు.
8.3.12
बृहन्तः सुमहेष्वासः कृतास्त्रो युद्वदुर्मदः ।
दुःशासनेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.३.१२ ॥
మహాధనుర్ధరుడు, అస్త్రవిద్యలో నిపుణుడు, యుద్ధంలో మదించినవాడు అయిన అతడు, దుఃశాసనునిచే పరాక్రమంతో యమలోకానికి పంపబడ్డాడు.
8.3.13
मणिमान्दण्डधारश्च राजानौ युद्धदुर्मदौ ।
पराक्रमन्तौ मित्रार्थे द्रोणेन युधि पातितौ ॥ ८.३.१३ ॥
మణిమాన్, దండధారుడు అనే ఇద్దరు రాజులు, యుద్ధంలో ఉన్మత్తులై, మిత్రుని కోసం పరాక్రమిస్తూ, యుద్ధంలో ద్రోణునిచే కూల్చబడ్డారు.
8.3.14
अंशुमान्भोजराजस्तु सहसैन्यो महारथः ।
भारद्वाजेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.३.१४ ॥
భోజరాజు అంశుమాన్, తన సైన్యంతో కూడిన మహారథుడు, భారద్వాజుని కుమారునిచే బలంగా యమలోకానికి పంపబడ్డాడు.
8.3.15
सामुद्रश्चित्रसेनश्च सह पुत्रेण भारत ।
समुद्रसेनेन बलाद्गमितो यमसादनम् ॥ ८.३.१५ ॥
ఓ భారతా, సాముద్రుడు, చిత్రసేనుడు తమ కుమారునితో కలిసి సముద్రసేనునిచే బలంగా యమలోకానికి పంపబడ్డారు.
8.3.16
अनूपवासी नीलश्च व्याध्रदत्तश्च वीर्यवान् ।
अश्वत्थाम्ना विकर्णेन गमितौ यमसादनम् ॥ ८.३.१६ ॥
అనూపవాసి, నీలుడు, వీర్యవంతుడైన వ్యాఘ్రదత్తుడు — అశ్వత్థామ, వికర్ణులచే యమలోకానికి పంపబడ్డారు.
8.3.17
चित्रायुधश्चित्रयोधी कृत्वा च कदनं महत् ।
चित्रमार्गेण विक्रम्य विकर्णेन हतो मृधे। ॥ ८.३.१७ ॥
చిత్రాయుధుడు, విచిత్ర యోధుడు, మహా సంహారం చేసి, వికర్ణునిచే యుద్ధంలో పరాక్రమంతో చంపబడ్డాడు.
8.3.18
वृकोदरसमो युद्धे वृतः केकयजो युधि ।
केकयेन च विक्रम्य भ्राता भ्रात्रा निपातितः ॥ ८.३.१८ ॥
వృకోదరునితో సమానుడు, యుద్ధంలో ఎంపికైన కేకయ వంశజుడు — కేకయుడనే సోదరునిచే పరాక్రమంతో కూల్చబడ్డాడు.
8.3.19
जनमेजयो गदायोधी पार्वतीयः प्रतापवान् ।
दुर्मुखेन महाराज तव पुत्रेण पातितः ॥ ८.३.१९ ॥
మహారాజా, గదాయుద్ధంలో నిపుణుడైన, పర్వతదేశీయుడైన, ప్రతాపవంతుడైన జనమేజయుడు మీ కుమారుడు దుర్ముఖుని చేత పడగొట్టబడ్డాడు.
8.3.20
रोचमानौ नरव्याघ्रौ रोचमानौ ग्रहाविव ।
द्रौणेन युगपद्राजन्दिवं सम्प्रातितौ शरैः ॥ ८.३.२० ॥
రాజా, ప్రకాశించే ఇద్దరు నరవ్యాఘ్రులు, ప్రకాశించే రెండు గ్రహాల వలె, ద్రోణుని కుమారుని బాణాలచే ఒకే సమయంలో స్వర్గానికి పంపబడ్డారు.
8.3.21
नृपाश्च प्रतियुध्यन्तः पराक्रान्ता विशाम्पते ।
कृत्वा नसुकरं कर्म गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.२१ ॥
ప్రజాపతీ, ప్రతిఘటిస్తూ పోరాడిన పరాక్రమవంతులైన రాజులు, కష్టమైన కర్మను చేసి యముని లోకానికి వెళ్లారు.
8.3.22
पुरुजित्कृन्तिभोजश्च मातुलौ सव्यसाचिनः ।
संग्रामनिर्जिताँल्लोकान्गमितौ द्रोणसायकैः ॥ ८.३.२२ ॥
అర్జునుని ఇద్దరు మేనమామలైన పురుజిత్తు మరియు కుంతిభోజుడు, ద్రోణుని బాణాలచే యుద్ధంలో గెలిచిన లోకాలకు పంపబడ్డారు.
8.3.23
अभिभूः काशिराजश्च काशिकैर्बहुभिर्वृतः ।
वसुदानस्य पुत्रेण त्याजितो देहमाहवे ॥ ८.३.२३ ॥
కాశీ రాజు అభిభూ, అనేక కాశీవాసులచే చుట్టుముట్టబడి, యుద్ధంలో వసుదానుని కుమారునిచే దేహాన్ని త్యజింపజేయబడ్డాడు.
8.3.24
अमितौजा युधामन्युरुत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।
निहत्य शतशः सूरानस्मदीयैर्निपातिताः ॥ ८.३.२४ ॥
అమితౌజసుడు, యుధామన్యుడు, పరాక్రమవంతుడైన ఉత్తమౌజసుడు, వందలాది వీరులను సంహరించి, మన వారి చేత పడగొట్టబడ్డారు.
8.3.25
मित्रवर्मा च पाञ्चाल्यः क्षत्रधर्मा च भारत ।
द्रोणेन परमेष्वासौ गमितौ यमसादनम् ॥ ८.३.२५ ॥
ఓ భారతా! పాంచాల్యుడైన మిత్రవర్మ, క్షత్రధర్మ అనే ఇద్దరు మహా ధనుర్ధరులను ద్రోణుడు యమసదనానికి పంపించాడు.
8.3.26
शिखण्डितनयो युद्धे क्षत्रदेवो युधाम्पतिः ।
लक्ष्मणेन हतो राजंस्तव पौत्रेण भारत ॥ ८.३.२६ ॥
ఓ రాజా! శిఖండి కుమారుడు, యోధుల ప్రభువు క్షత్రదేవుడు, యుద్ధంలో నీ మనవడు లక్ష్మణుడిచే చంపబడ్డాడు, ఓ భారతా.
8.3.27
सुचित्रश्चित्रवर्मा च पितापुत्रौ महारथौ ।
प्रचरन्तौ महावीरौ द्रोणेन निहतौ रणे ॥ ८.३.२७ ॥
సుచిత్రుడు, చిత్రవర్మ, తండ్రీకొడుకులైన ఇద్దరు మహారథులు, రణంలో సంచరిస్తున్న మహావీరులు, ద్రోణుని చేత యుద్ధంలో చంపబడ్డారు.
8.3.28
वार्धक्षेमिर्महाराज समुद्र इव पर्वणि ।
आयुधक्षयमासाद्य प्रशान्तिं परमां गतः ॥ ८.३.२८ ॥
ఓ మహారాజా! వార్ధక్షేమి, పర్వదినాన సముద్రంలా, ఆయుధాల క్షయాన్ని పొంది పరమ శాంతిని పొందాడు.
8.3.29
सेनाबिन्दुसुतः श्रेष्ठः शास्त्रवान्प्रहरन्युधि ।
बाह्लिकेन महाराज कौरवेन्द्रेण पातितः ॥ ८.३.२९ ॥
ఓ మహారాజా! సేనాబిందు కుమారుడు, శ్రేష్ఠుడు, శాస్త్రవిద్యాకుశలుడు, యుద్ధంలో ప్రహరిస్తూ, బాహ్లికుడి చేత, కౌరవేంద్రుడి చేత కూలదోయబడ్డాడు.
8.3.30
धृष्टकेतुर्महाराज चेदीनां प्रवरो रथः ।
कृत्वा नसुकरं कर्म गतो वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.३० ॥
ఓ మహారాజా! చేదీయులలో శ్రేష్ఠ రథికుడు ధృష్టకేతువు, కష్టమైన కర్మను చేసి వైవస్వతుని నివాసానికి వెళ్ళాడు.
8.3.31
तथा सत्यधृतिर्वीरः कृत्वा कदनमाहवे ।
पाण्डवार्थे पराक्रान्तो गमितो यमसादनम् ॥ ८.३.३१ ॥
అలాగే వీరుడు సత్యధృతి యుద్ధంలో మహా సంహారం చేసి, పాండవుల కోసం పరాక్రమించి యమసదనానికి పంపబడ్డాడు.
8.3.32
पुत्रस्तु शिशुपालस्य सुकेतुः पृथिवीपतिः ।
निहत्य शात्रवान्सङ्ख्ये द्रोणेन निहतो युधि ॥ ८.३.३२ ॥
శిశుపాలుని కుమారుడు, రాజు సుకేతువు యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరించి, తానే ద్రోణునిచేత యుద్ధంలో హతుడయ్యాడు.
8.3.33
तथा सत्यधृतिर्वीरो मदिराश्वश्च वीर्यवान् ।
सूर्यदत्तश्च विक्रान्तो निहतो द्रोणसायकैः ॥ ८.३.३३ ॥
అలాగే వీరుడు సత్యధృతి, బలవంతుడు మదిరాశ్వుడు, పరాక్రమి సూర్యదత్తుడు ద్రోణుని బాణాలచేత హతులయ్యారు.
8.3.34
मात्स्यादवरजः श्रीमाञ्शतानीको निपातितः ।
श्रेणिमांश्च महाराज युध्यमानः पराक्रमी।
कृत्वा नसुकरं कर्म गतो वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.३४ ॥
మత్స్య-యాదవ వంశపు చిన్నవాడు శ్రీమంతుడైన శతానీకుడు కూలిపోయాడు. మహారాజా, యుద్ధం చేస్తూ పరాక్రమించిన శ్రేణిమాన్ కూడా కష్టమైన కార్యం చేసి యమలోకానికి వెళ్ళాడు.
8.3.35
तथैव युधि विक्रान्तो मागधः परमास्त्रवित् ।
भीष्मेण निहतो राजञ्शेतेऽद्य परवीरहा ॥ ८.३.३५ ॥
అలాగే యుద్ధంలో పరాక్రమించిన, పరమాస్త్రాల జ్ఞాని మాగధుడు భీష్ముని చేత హతుడయ్యాడు. రాజా, శత్రువీరులను చంపినవాడు నేడు పడి ఉన్నాడు.
8.3.36
विराटपुत्रः शङ्खस्तु उत्तरश्च महारथः ।
कुर्वन्तौ सुमहत्कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.३.३६ ॥
విరాటుని కుమారుడు శంఖుడు, మహారథుడు ఉత్తరుడు కూడా మహా కార్యాలు చేస్తూ యమలోకానికి వెళ్ళారు.
8.3.37
वसुदानश्च कदनं कुर्वाणोऽतीव संयुगे ।
भारद्वाजेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.३.३७ ॥
యుద్ధంలో అత్యంత సంహారం చేసిన వసుదానుడు కూడా భారద్వాజుని (ద్రోణుని) చేత పరాక్రమంతో యమసదనానికి పంపబడ్డాడు.
8.3.38
एते चान्ये च बहवः पाण्डवानां महारथाः ।
हता द्रोणेन विक्रम्य यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ८.३.३८ ॥
వీరు, ఇంకా పాండవుల అనేక మహారథులు ద్రోణునిచే పరాక్రమంతో హతమయ్యారు — దాని గురించే నీవు నన్ను అడుగుతున్నావు.