મહાભારત · અધ્યાય 8.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.31.1
दृष्ट्वा कर्ण महावीर्य युयुत्सुं समास्थितम् ।
चुक्रुशुः कुरवः सर्वे हृष्टरुपाः समन्ततः ॥ ८.३१.१ ॥
મહાવીર્યવાન કર્ણને યુદ્ધ માટે ઉત્સુક ઊભેલો જોઈને બધા કૌરવો આનંદિત થઈ ચારે બાજુ ગર્જી ઊઠ્યા.
8.31.2
ततो दुन्दुभिनिर्घोषैर्भेरीणां निनदेन च ।
कोणशब्दैश्च विविधैर्गर्जितैश्च तरस्विनाम् ।
निर्ययुस्तावकाः सर्वे मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.३१.२ ॥
પછી દુંદુભિના ઘોષ, ભેરીના નાદ, વિવિધ કોણ-શબ્દો અને વીરોની ગર્જનાઓ વચ્ચે તમારા બધા સૈનિકો મૃત્યુને જ પાછા ન ફરવાનો સંકલ્પ બનાવીને નીકળી પડ્યા.
8.31.3
प्रयाते तु ततः कर्णे रथेषु मुदितेषु च ।
चचाल च मही सर्वा ररास च सुविस्वरम् ॥ ८.३१.३ ॥
કર્ણ પ્રયાણ કરતાં, રથો આનંદિત થતાં, આખી પૃથ્વી ધ્રૂજી ઊઠી અને અતિ ભયાનક અવાજે ગર્જી ઊઠી.
8.31.4
निः सरतो व्यदृश्यन्त सूर्यात्सप्ता महाग्रहाः ॥ ८.३१.४ ॥
બહાર નીકળતા સૂર્યમાંથી સાત મહાગ્રહો દેખાયા.
8.31.5
उल्कापाताश्च संजज्ञुर्दिग्दाहाश्चैव दारुणाः ।
तथाऽश्न्यश्च संपेतुर्ववुर्वाताश्च भैरवाः ॥ ८.३१.५ ॥
ઉલ્કાપાત થયા, દિશાઓમાં ભયંકર દાહ દેખાયા, વીજળીઓ પડી અને ભયાનક પવનો વાયા.
8.31.6
मृगपक्षिगणाश्चैव पृतनां बहुशस्तव ।
अपसव्यं तदा चक्रुर्वेद्यन्तो महाभयम् ॥ ८.३१.६ ॥
મૃગો અને પક્ષીઓના ટોળાં પણ તમારી સેનાને વારંવાર ડાબી બાજુએ રાખીને મહાભયનો સંકેત આપ્યો.
8.31.7
प्रस्थितस्य च कर्णस्य निपेतुस्तुरगा भुवि ।
अस्थिवर्ष च पतितमन्तरिक्षाद्भयानकम् ॥ ८.३१.७ ॥
કર્ણ પ્રસ્થાન કરતો હતો ત્યારે તેના ઘોડા ભૂમિ પર પડી ગયા; આકાશમાંથી ભયાનક હાડકાંનો વરસાદ પડ્યો.
8.31.8
जज्वलुश्चैव शस्त्राणि ध्वजाश्चैव चकम्पिरे ।
अश्रूणि च् व्यमुञ्चन्त वाहनानि विशांपते ॥ ८.३१.८ ॥
શસ્ત્રો સળગી ઊઠ્યાં, ધ્વજાઓ ધ્રૂજી; હે પ્રજાપતિ, વાહનોએ પણ આંસુ વહાવ્યાં.
8.31.9
एते चान्ये च बहव उत्पातास्तत्र मारिप ।
समुत्मेतुर्विनाशाय कौरवाणां सुदारुणाः ॥ ८.३१.९ ॥
હે મારિપ, આ અને બીજાં ઘણાં અપશુકનો ત્યાં પ્રગટ્યાં; કૌરવોના વિનાશ માટે તે અતિ ભયાનક હતાં.
8.31.10
न च तान्गणयमासुः सर्वे दैवेन मोहिताः ।
प्रस्थितं सूतपुत्रं च जयेत्यूचर्नराधिपाः ॥ ८.३१.१० ॥
દૈવથી મોહિત થયેલા સર્વ રાજાઓએ તેમની ગણના ન કરી; પ્રસ્થાન કરતા સૂતપુત્રને તેઓ 'જય હો!' એમ બોલ્યા.
8.31.11
शल्येन सहितं दृष्ट्वा कर्णमाहवशोभिनम् ।
निर्जितान्पाण्डवांश्चैव मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ ८.३१.११ ॥
યુદ્ધમાં શોભતા કર્ણને શલ્ય સાથે જોઈને કૌરવોએ ત્યાં માની લીધું કે પાંડવો પહેલેથી જ જીતાઈ ગયા છે.
8.31.12
ततो रथस्थः परवीरहन्ता भीष्मद्रोणावतिवीर्यौ समीक्ष्य ।
समुज्ज्वलन्भास्करपावकाभो वैकर्तनोऽसौ रथकुञ्जरो वृषा ॥ ८.३१.१२ ॥
પછી રથ પર ઊભેલો, શત્રુવીરોનો સંહાર કરનારો, વૈકર્તન, રથીઓમાં ગજસમાન, વૃષભ કર્ણ, અતિપરાક્રમી ભીષ્મ અને દ્રોણને જોઈને, સૂર્ય અને અગ્નિ સમાન ઉજ્જ્વળ થઈને ચમકી ઊઠ્યો.
8.31.13
स शल्यमाभाष्य जगाद् वाक्यं पार्थस्य दृष्ट्वाऽप्रतिमं च कर्म ।
मानेन दर्णेण विदह्यमानः क्रोधेन दीप्यन्निव निः श्वसंश्च ॥ ८.३१.१३ ॥
તેણે શલ્ય સાથે વાત કરીને આ વચન કહ્યું. પાર્થના અપ્રતિમ કર્મને જોઈને, માન અને દર્પથી બળતો, ક્રોધથી જાણે દીપ્ત થતો, નિસાસા નાખતો.
8.31.14
नाहं महेन्द्रादपि वज्रपाणेः क्रुध्दाद्विभेम्यात्तधनू रथस्यः ।
दृष्ट्वाऽपि भीष्मप्रमुखाञ्शयानान्नत्वेव मां सा स्थिरता जहाति ॥ ८.३१.१४ ॥
વજ્રધારી મહેન્દ્ર ક્રોધે ભરાયા તોપણ હું ડરતો નથી; ધનુષ્ય લઈને રથ પર ઊભો છું. ભીષ્મ પ્રમુખ વીરોને પડેલા જોઈને પણ મારી એ સ્થિરતા મને છોડતી નથી.
8.31.15
महेन्द्रविष्णुप्रतिमावनिन्दितौ रथाश्चनागप्रवरप्रमाथिनौ ।
अवध्यकल्पौ निहतौ यदा परैस्तथापि मे नास्ति रणेऽद्य साध्वसम् ॥ ८.३१.१५ ॥
ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ સમાન, નિર્દોષ, શ્રેષ્ઠ હાથીઓને ચૂરનારા રથીઓ અવધ્ય જેવા લાગતા હતા છતાં શત્રુઓએ માર્યા; તોપણ આજે રણમાં મને ભય નથી.
8.31.16
समीक्ष्य सङ्ख्येऽतिबलान्नराधिपान् ससूतमातङ्गरथान्परैर्हतान् ।
कथं न सर्वानहितान्रणेऽवधीन्महास्त्रविद्वाह्मणपुङ्गवो गुरुः ॥ ८.३१.१६ ॥
યુદ્ધમાં અતિબળવાન રાજાઓ, સારથિઓ, હાથીઓ અને રથો સહિત શત્રુઓથી માર્યા ગયા એ જોઈને પણ, મહાસ્ત્રજ્ઞ બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠ ગુરુએ બધા શત્રુઓને કેમ ન માર્યા?
8.31.17
स संस्मरन्द्रोणमहं महाहवे ब्रवीमि सत्यं कुरवो निबोधत ।
नवो मदन्यः प्रसहेद्रणेऽर्जुनं समागतं मृत्युमिवोग्ररुपिणम् ॥ ८.३१.१७ ॥
તે દ્રોણને સ્મરીને કહે છે: હે કુરુઓ, સાંભળો, મહાયુદ્ધમાં હું સત્ય કહું છું. મારા સિવાય બીજો કોઈ યુદ્ધમાં આવેલા અર્જુનને, ઉગ્ર રૂપવાળા મૃત્યુની જેમ, સહન કરી શકે નહીં.
8.31.18
शिक्षा प्रसादश्च बलं धृतिश्च द्रोणे महास्त्राणि च संनतिश्च ।
स चेदगान्मृत्युवशं महात्मा सर्वानन्यानातुरानद्य मन्ये ॥ ८.३१.१८ ॥
દ્રોણમાં વિદ્યા, કૃપા, બળ, ધીરજ, મહાન અસ્ત્રો અને વિનય હતા. જો તે મહાત્મા મૃત્યુને વશ થયા હોય, તો આજે હું બીજા બધાને દુઃખી માનું છું.
8.31.19
नेह ध्रुवं किंचिदपि प्रचिन्तयन् वदामि लोके कर्मणो नित्ययोगात् ।
सूर्योदये को हि विमुक्तसंशयो भावं कुर्वीताद्य गुरौ निपातिते ॥ ८.३१.१९ ॥
અહીં નિશ્ચિત રીતે કંઈ વિચારીને કહેતો નથી; લોકમાં કર્મના નિત્ય સંબંધથી કહું છું. સૂર્યોદય વખતે ગુરુ પડ્યા હોય ત્યારે આજે કોણ સંશયરહિત થઈને ભાવ ધારણ કરે?
8.31.20
न नूनमस्त्राणि बलं पराक्रमः क्रियाः सुनीतं परमायुधानि वा ।
अलं मनुष्यस्य सुखाय वर्तितुं तथाहि युध्दे निहतः परैर्गुरुः ॥ ८.३१.२० ॥
ખરેખર અસ્ત્રો, બળ, પરાક્રમ, કર્મો, સારી નીતિ કે પરમ આયુધો મનુષ્યને સુખથી જીવવા માટે પૂરતાં નથી; કારણ કે યુદ્ધમાં શત્રુઓએ ગુરુને હણ્યા છે.
8.31.21
हुताशनादित्यसमानतेजसं पराक्रमे विष्णुपुरंदरोपमम् ।
नये बृहस्पत्युशनः समं सदा न चैनमस्त्रं तदुपास्त दुःसहम् ॥ ८.३१.२१ ॥
અગ્નિ અને સૂર્ય સમાન તેજવાળા, પરાક્રમમાં વિષ્ણુ અને ઇન્દ્ર જેવા, નીતિમાં બૃહસ્પતિ અને ઉશનસ સમાન; તેમને તે દુઃસહ અસ્ત્ર ક્યારેય આશ્રિત ન થયું.
8.31.22
संप्रक्रुष्टे रुदितस्त्रीकुमारे पराभूते पौरुषे धार्तराष्ट्रे ।
कृत्यं मया नाद्य जानामि शल्य प्रयाहि तस्माद्विषतामनीकम् ॥ ८.३१.२२ ॥
સ્ત્રીઓ અને બાળકો મોટેથી રડીને વિલાપ કરતા હોય અને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રનું પૌરુષ પરાજિત થયું હોય, ત્યારે આજે મારું કર્તવ્ય શું છે તે હું જાણતો નથી; તેથી હે શલ્ય, શત્રુઓની સેના તરફ જા.
8.31.23
स यत्र राजा पाण्डवः सत्यसन्धो व्यवस्थितो भीमसेनार्जुनौ च ।
स वासुदेवः सात्यकिः सृञ्जयाश्च यमौ च कस्तान्विषहेन्मदन्यः ॥ ८.३१.२३ ॥
સત્યસંધ પાંડવરાજા જ્યાં સ્થિર છે, ભીમસેન અને અર્જુન જ્યાં છે, તે વાસુદેવ, સાત્યકિ, સૃંજયો અને બંને યમજ જ્યાં છે, તેમને મારા સિવાય બીજો કોણ સહન કરી શકે?
8.31.24
तस्मात्क्षिप्रं मद्रपते प्रयाहि रणे पाञ्चालान्पाण्डवान्सृञ्जयांश्च ।
तान्वा हिनिष्यामि समेत्य सङ्ख्ये यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.३१.२४ ॥
તેથી હે મદ્રપતિ, ઝડપથી યુદ્ધમાં જાઓ; પાંચાલો, પાંડવો અને સૃંજયોને મળીને હું તેમને મારીશ, અથવા દ્રોણને આગળ રાખીને યમને ઘેર જઈશ.
8.31.25
नत्वेवाहं न गमिष्यामि मध्ये तेषां शूराणामिति शल्याद्य विध्दि ।
मित्रद्रोहो मर्षणीयो न मेऽयं त्यक्त्वा प्राणाननुयास्यामि द्रोणम् ॥ ८.३१.२५ ॥
પરંતુ હું તે શૂરવીરોની વચ્ચે નહીં જાઉં, એ આજે જાણી લે, શલ્ય. મિત્રદ્રોહ મારાથી સહન થાય તેવો નથી; પ્રાણ ત્યજીને હું દ્રોણની પાછળ જઈશ.
8.31.26
प्राज्ञस्य मूढस्य च जीवितान्ते नास्ति प्रमोक्षोऽन्तकसन्निभस्य ।
अतो विद्वन्नभियोत्स्यामि पार्थ दिष्टं न शक्यं व्यतिवर्तितुं वै ॥ ८.३१.२६ ॥
જ્ઞાની અને મૂર્ખ બંનેને જીવનના અંતે મુક્તિ નથી; યમ સમાન કોઈ પાસેથી છૂટકારો નથી. તેથી હે વિદ્વાન, હું પાર્થ સાથે યુદ્ધ કરીશ; ભાગ્યને ટાળવું શક્ય નથી.
8.31.27
कल्याणवृत्तः सततं हि राजा वैचित्रवीर्यस्य सुतो ममासीत् ।
तस्यार्थसिध्द्यर्थमहं त्यजामि प्रियान्भोगान्दुस्त्यजं जीवितं च ॥ ८.३१.२७ ॥
સદાચારી રાજા, વિચિત્રવીર્યનો મારો પુત્ર સદા હતો. તેના પ્રયોજનની સિદ્ધિ માટે હું પ્રિય ભોગો અને છોડવા કઠિન જીવનનો પણ ત્યાગ કરું છું.
8.31.28
वैयाघ्रचर्माणमकूजनाक्षं हैमं त्रिकोशं रजतत्रिवेणुम् ।
रथप्रवर्ह तुरगप्रवर्है र्युक्तं प्रादान्मह्यमिमं हि रामः ॥ ८.३१.२८ ॥
વાઘની ચામડીથી ઢંકાયેલો, મૌન ધરીવાળો, સોનાનો, ત્રણ કોશવાળો, ચાંદીના ત્રણ દાંડાવાળો, રથ ખેંચતા, ઉત્તમ ઘોડાઓથી જોડેલો આ રથ રામે મને આપ્યો હતો.
8.31.29
धनूंषि चित्राणि निरिक्ष्य शल्य ध्वजान्गदाः सायकांश्चोग्ररुपान् ।
असिं च दीप्तं परमायुधं च शङ्खं च शुभ्रं स्वनवन्तमुग्रम् ॥ ८.३१.२९ ॥
હે શલ્ય, વિચિત્ર ધનુષો, ધ્વજો, ગદાઓ અને ઉગ્ર રૂપના બાણો જોઈને, તેમજ ચમકતી તલવાર, પરમ આયુધ અને શુભ્ર, ગાજતા ઉગ્ર શંખને પણ જોઈને.
8.31.30
पताकिनंवज्रनिपातनिः स्वनं सिताश्वयुक्तं शुभतूणशोभितम् ।
इमं समास्थाय रथर्षभं रणे दृढं हनिष्याम्यहमर्जुनं बलात् ॥ ८.३१.३० ॥
પતાકાવાળા, વજ્રપ્રહારના અવાજવાળા, શ્વેત ઘોડાઓથી જોડેલા, સુંદર ભાથાંથી શોભતા આ શ્રેષ્ઠ રથ પર આરૂઢ થઈ, રણમાં દૃઢતાથી બળપૂર્વક અર્જુનને હું મારીશ.
8.31.31
तं चेन्मृत्युः सर्वहरोऽभिरक्षेत्सदाऽप्रमत्तः समरे पाण्डुपुत्रम् ।
तं वा हनिष्यामि रणे समेत्य यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.३१.३१ ॥
સર્વને હરનાર મૃત્યુ પણ સદા સાવધ રહીને રણમાં પાંડુપુત્રની રક્ષા કરે, તોપણ હું રણમાં તેને મળીને મારીશ; અથવા દ્રોણને આગળ રાખીને યમ પાસે જઈશ.
8.31.32
यमवारुणकुबेरवासवा वा यदि युगपत्सगणा महाहवे ।
जुगुपुरिह समेत्य फल्गुनं किमु बहुना सह तैर्जयामि तम् ॥ ८.३१.३२ ॥
યમ, વરુણ, કુબેર અને ઇન્દ્ર પોતાના ગણો સહિત એકસાથે આ મહાયુદ્ધમાં આવીને ફલ્ગુનની રક્ષા કરે તોપણ, તેમની સાથે હું તેને જીતીશ; વધુ કહેવાથી શું?
8.31.33
इति रणरभसस्य कत्थत स्तदुपनिशम्य वश्वः स मद्रराट ।
अवहसदवमन्य वीर्यवान् प्रतिषिषिधे च जगाद् चोत्तरम् ॥ ८.३१.३३ ॥
યુદ્ધોત્સાહમાં આ રીતે બડાઈ મારતા કર્ણની વાત સાંભળીને વીર મદ્રરાજ શલ્યે તેની હાંસી ઉડાવી, તિરસ્કાર કરી, તેને રોકીને ઉત્તર આપ્યો.
8.31.34
विरम् विरम् कर्ण कत्थना दतिरभसोऽप्यतिवाचमुक्तवान् ।
क्कच हि नरवरो धनंजयः क्क पुनरिह त्वमहो नराधमः ॥ ८.३१.३४ ॥
રોક, રોક, કર્ણ! આત્મપ્રશંસામાં તું અતિ ઉત્સાહી બન્યો અને મર્યાદા ઓળંગીને બોલ્યો. ક્યાં નરશ્રેષ્ઠ ધનંજય અને ક્યાં અહીંનો તું? અરે, માણસોમાં અધમ!
8.31.35
यदुसदनमुपेन्द्रपालितं त्रिदिवमिवामरराजरक्षितम् ।
प्रसभमतिविलोड्य को हरेपुरुषवरावरजामृतेऽर्जुनात् ॥ ८.३१.३५ ॥
યાદવોનું નિવાસસ્થાન, જે ઉપેન્દ્ર (કૃષ્ણ)થી રક્ષિત છે, દેવરાજથી રક્ષિત સ્વર્ગ જેવું છે; તેને બળપૂર્વક મથીને, નરશ્રેષ્ઠના નાના ભાઈની (બહેનની) અર્જુન સિવાય કોણ હરી શકે?
8.31.36
त्रिभुवनसृजमीश्वरेश्वरं क इह पुमान्भवमाह्वयेद्युधि ।
मृगवधकलहे ऋतेऽर्जुनात् सुरपतिवीर्यसमप्रभावतः ॥ ८.३१.३६ ॥
ત્રણેય લોકના સર્જક, ઈશ્વરોના ઈશ્વર ભવ (શિવ)ને યુદ્ધમાં કોણ પડકારી શકે? મૃગયાના કલહમાં, દેવરાજ સમાન વીર્ય અને પ્રભાવવાળા અર્જુન સિવાય કોણ?
8.31.37
असुरसुरमहोरगान्नरान् गरुडपिशाचसयक्षराक्षसान् ।
इषुभिरजयदग्निगौरवात् खभिलपितं च हविर्ददौ जयः ॥ ८.३१.३७ ॥
અસુરો, સુરો, મહાનાગો, મનુષ્યો, ગરુડો, પિશાચો, યક્ષો અને રાક્ષસોને અર્જુને પોતાના બાણોથી જીત્યા. અગ્નિ પ્રત્યેના આદરથી, આકાશની ઇચ્છા અનુસાર, તેણે હવિ પણ અર્પણ કર્યું.
8.31.38
स्मरसि ननु यदा परैर्हृतः सहधृतराष्ट्रसुतो विमोक्षितः ।
अधिरथज नरोत्तमैर्युतान् कुरुषु बहून्विनिहत्य तानरीन् ॥ ८.३१.३८ ॥
અધિરથના પુત્ર, શત્રુઓએ ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો સાથે તને પણ બંદી બનાવ્યો અને પછી છોડાવ્યો ત્યારે, તે શ્રેષ્ઠ પુરુષોએ કુરુઓ વચ્ચે ઘણા શત્રુઓને હણ્યા હતા, એ તને યાદ છે?
8.31.39
प्रथममपि पलायिते त्वयि प्रियकलहा धृतराष्ट्रसूनवः ।
स्मरसि ननु यदा प्रमोचिताः खचरगणानवजित्य पाण्डवैः ॥ ८.३१.३९ ॥
તું પહેલેથી ભાગી ગયો હતો છતાં ઝઘડાપ્રિય ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો ત્યાં હતા. પાંડવોએ આકાશચારી ગણોને જીતીને તેમને છોડાવ્યા હતા, એ તને યાદ છે?
8.31.40
समुदितबलवाहनाः पुनः पुरुषवरेण जिताः स्थ गोग्रहे ।
सगुरुगुरुसुताः सभीष्मकाः किमु न जितः स तदा त्वयाऽर्जुनः ॥ ८.३१.४० ॥
ગોગ્રહણ વખતે સૈન્ય અને વાહનો સાથે તમે ફરી એક શ્રેષ્ઠ પુરુષ દ્વારા જીતાયા હતા. ગુરુ, ગુરુપુત્ર અને ભીષ્મ સાથે હોવા છતાં ત્યારે તારા વડે અર્જુન કેમ જીતાયો નહીં?
8.31.41
इदमपरमुपस्थितं पुनस्तव निधनाय सुयुध्दमद्य वै ।
यदि न रिपुभयात्पलायसे समरगतोऽद्य हतोऽसि सूतज ॥ ८.३१.४१ ॥
તારા વિનાશ માટે આજે બીજું એક સારું યુદ્ધ આવી પહોંચ્યું છે. શત્રુના ભયથી જો તું ભાગ્યો નહીં, તો હે સૂતપુત્ર, યુદ્ધમાં આવેલો તું આજે હણાઈશ.
8.31.42
इति बहुपरुषं प्रभाषति प्रमनसि मद्रपतौ रिपुस्तवम् ।
भृशमभिरुषितः परंतपः कुरुपृतनापतिराह मद्रपम् ॥ ८.३१.४२ ॥
આ રીતે મદ્રરાજ ઘણાં કઠોર વચનો બોલી રહ્યા હતા અને શત્રુની પ્રશંસાથી મનમાં પ્રસન્ન હતા. ત્યારે અત્યંત ક્રોધિત થયેલો, શત્રુઓને તપાવનાર કુરુસેનાપતિ મદ્રપતિને બોલ્યો.
8.31.43
भ्वतु भवतु किं विकत्थसे ननु मम तस्य हि युध्दमुद्यतम् ।
यदि स जयति मामिहाहवे तत इदमस्तु सुकत्थितं तव ॥ ८.३१.४३ ॥
ઠીક છે, ઠીક છે — તું શા માટે બડાઈ મારે છે? તેની સાથે મારું યુદ્ધ તૈયાર છે. અહીં યુદ્ધમાં જો તે મને જીતે, તો તારી આ બડાઈ સાચી ઠરશે.
8.31.44
एवमस्त्विति मद्रेश उक्त्वा नोत्तरमुक्तवान् ।
याहि शल्येति चाप्येनं कर्णः प्राह युयुत्सया ॥ ८.३१.४४ ॥
'એમ જ થાઓ' એમ કહીને મદ્રરાજે કંઈ ઉત્તર આપ્યો નહીં. યુદ્ધની ઇચ્છાથી કર્ણે તેને કહ્યું, 'શલ્ય, આગળ ચાલ.'
8.31.45
स रथः प्रययौ शत्रून्निध्नतः शल्यसारथिः ।
निध्नन्नमित्रान्समरे तमोध्नः सविता यथा ॥ ८.३१.४५ ॥
શલ્ય સારથી હતો તે રથ શત્રુઓને હણતો આગળ વધ્યો. યુદ્ધમાં શત્રુઓનો સંહાર કરતો તે અંધકારનો નાશ કરનાર સવિતા જેવો શોભ્યો.
8.31.46
ततः प्रायात्प्रीतिमान्वै रथेन वैयाघ्रेण श्वेतयुजाऽथ कर्णः ।
स चालोक्य ध्वजिनीं पाण्ड्वानां धनंजयं त्वरया पर्यपृच्छत् ॥ ८.३१.४६ ॥
પછી આનંદિત થઈને કર્ણ વાઘ જોડેલા, શ્વેત અશ્વોવાળા રથમાં આગળ વધ્યો. પાંડવોની સેના જોઈને તેણે ઉતાવળે ધનંજય વિશે પૂછ્યું.