ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.31.1
दृष्ट्वा कर्ण महावीर्य युयुत्सुं समास्थितम् ।
चुक्रुशुः कुरवः सर्वे हृष्टरुपाः समन्ततः ॥ ८.३१.१ ॥
ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ସାହରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଗର୍ଜନ କଲେ।
8.31.2
ततो दुन्दुभिनिर्घोषैर्भेरीणां निनदेन च ।
कोणशब्दैश्च विविधैर्गर्जितैश्च तरस्विनाम् ।
निर्ययुस्तावकाः सर्वे मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.३१.२ ॥
ତା'ପରେ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଘୋଷ, ଭେରୀର ନିନାଦ, ବିବିଧ କୋଣ-ଶବ୍ଦ ଓ ବୀରମାନଙ୍କ ଗର୍ଜନ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ସୈନିକ ମୃତ୍ୟୁକୁ ହିଁ ନ ଫେରିବାର ସଂକଳ୍ପ କରି ବାହାରିଲେ।
8.31.3
प्रयाते तु ततः कर्णे रथेषु मुदितेषु च ।
चचाल च मही सर्वा ररास च सुविस्वरम् ॥ ८.३१.३ ॥
କର୍ଣ୍ଣ ଯିବାରୁ, ରଥମାନେ ହର୍ଷିତ ହେବାରୁ, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜିଲା।
8.31.4
निः सरतो व्यदृश्यन्त सूर्यात्सप्ता महाग्रहाः ॥ ८.३१.४ ॥
ବାହାରି ଯିବାବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ସାତୋଟି ମହାଗ୍ରହ ଦେଖାଗଲେ।
8.31.5
उल्कापाताश्च संजज्ञुर्दिग्दाहाश्चैव दारुणाः ।
तथाऽश्न्यश्च संपेतुर्ववुर्वाताश्च भैरवाः ॥ ८.३१.५ ॥
ଉଲ୍କାପାତ ହେଲା, ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ଦାହ ଦେଖାଗଲା, ବଜ୍ରପାତ ହେଲା ଓ ଭୟଙ୍କର ପବନ ବହିଲା।
8.31.6
मृगपक्षिगणाश्चैव पृतनां बहुशस्तव ।
अपसव्यं तदा चक्रुर्वेद्यन्तो महाभयम् ॥ ८.३१.६ ॥
ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଝାଁକ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ବାରମ୍ବାର ବାମପଟରୁ ବେଢ଼ି ମହାଭୟର ସଙ୍କେତ ଦେଲେ।
8.31.7
प्रस्थितस्य च कर्णस्य निपेतुस्तुरगा भुवि ।
अस्थिवर्ष च पतितमन्तरिक्षाद्भयानकम् ॥ ८.३१.७ ॥
କର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଆକାଶରୁ ଭୟଙ୍କର ହାଡ଼ର ବର୍ଷା ହେଲା।
8.31.8
जज्वलुश्चैव शस्त्राणि ध्वजाश्चैव चकम्पिरे ।
अश्रूणि च् व्यमुञ्चन्त वाहनानि विशांपते ॥ ८.३१.८ ॥
ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଜଳିଲେ, ଧ୍ୱଜାମାନେ କମ୍ପିଲେ; ହେ ପ୍ରଜାପତି, ବାହନମାନେ ମଧ୍ୟ ଲୁହ ଢାଳିଲେ।
8.31.9
एते चान्ये च बहव उत्पातास्तत्र मारिप ।
समुत्मेतुर्विनाशाय कौरवाणां सुदारुणाः ॥ ८.३१.९ ॥
ହେ ମାରିପ, ଏହି ଏବଂ ଆହୁରି ଅନେକ ଦୁର୍ଲକ୍ଷଣ ସେଠାରେ ଦେଖାଦେଲେ; କୌରବଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।
8.31.10
न च तान्गणयमासुः सर्वे दैवेन मोहिताः ।
प्रस्थितं सूतपुत्रं च जयेत्यूचर्नराधिपाः ॥ ८.३१.१० ॥
ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଗଣନା କଲେ ନାହିଁ; ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେମାନେ 'ଜୟ ହେଉ!' ବୋଲି କହିଲେ।
8.31.11
शल्येन सहितं दृष्ट्वा कर्णमाहवशोभिनम् ।
निर्जितान्पाण्डवांश्चैव मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ ८.३१.११ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭିତ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଦେଖି କୌରବମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଜିତାଯାଇଛନ୍ତି।
8.31.12
ततो रथस्थः परवीरहन्ता भीष्मद्रोणावतिवीर्यौ समीक्ष्य ।
समुज्ज्वलन्भास्करपावकाभो वैकर्तनोऽसौ रथकुञ्जरो वृषा ॥ ८.३१.१२ ॥
ତା ପରେ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ, ବୈକର୍ତନ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଜସମ, ବୃଷ କର୍ଣ୍ଣ ଅତିବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ।
8.31.13
स शल्यमाभाष्य जगाद् वाक्यं पार्थस्य दृष्ट्वाऽप्रतिमं च कर्म ।
मानेन दर्णेण विदह्यमानः क्रोधेन दीप्यन्निव निः श्वसंश्च ॥ ८.३१.१३ ॥
ସେ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ କହି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା। ପାର୍ଥଙ୍କର ଅତୁଳନୀୟ କର୍ମ ଦେଖି, ମାନ ଓ ଦର୍ପରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, କ୍ରୋଧରେ ଯେପରି ଦୀପ୍ତ ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ପକାଇ।
8.31.14
नाहं महेन्द्रादपि वज्रपाणेः क्रुध्दाद्विभेम्यात्तधनू रथस्यः ।
दृष्ट्वाऽपि भीष्मप्रमुखाञ्शयानान्नत्वेव मां सा स्थिरता जहाति ॥ ८.३१.१४ ॥
ବଜ୍ରଧାରୀ ମହେନ୍ଦ୍ର କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ବି ମୁଁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ; ଧନୁ ଧରି ରଥରେ ଠିଆ ଅଛି। ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରମୁଖ ବୀରମାନେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ ବି ମୋର ସେ ସ୍ଥିରତା ମୋତେ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ।
8.31.15
महेन्द्रविष्णुप्रतिमावनिन्दितौ रथाश्चनागप्रवरप्रमाथिनौ ।
अवध्यकल्पौ निहतौ यदा परैस्तथापि मे नास्ति रणेऽद्य साध्वसम् ॥ ८.३१.१५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମାନ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ରଥୀମାନେ ଅବଧ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ; ତଥାପି ଆଜି ରଣରେ ମୋର ଭୟ ନାହିଁ।
8.31.16
समीक्ष्य सङ्ख्येऽतिबलान्नराधिपान् ससूतमातङ्गरथान्परैर्हतान् ।
कथं न सर्वानहितान्रणेऽवधीन्महास्त्रविद्वाह्मणपुङ्गवो गुरुः ॥ ८.३१.१६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତି ବଳବାନ ରାଜାମାନେ, ସାରଥି, ହାତୀ ଓ ରଥ ସହିତ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେବା ଦେଖି ମଧ୍ୟ, ମହାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ କାହିଁକି ବଧ କଲେ ନାହିଁ?
8.31.17
स संस्मरन्द्रोणमहं महाहवे ब्रवीमि सत्यं कुरवो निबोधत ।
नवो मदन्यः प्रसहेद्रणेऽर्जुनं समागतं मृत्युमिवोग्ररुपिणम् ॥ ८.३१.१७ ॥
ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କହେ: ହେ କୁରୁଗଣ, ଶୁଣନ୍ତୁ, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି। ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆସିଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ, ଉଗ୍ରରୂପୀ ମୃତ୍ୟୁ ପରି, ସହିପାରିବ ନାହିଁ।
8.31.18
शिक्षा प्रसादश्च बलं धृतिश्च द्रोणे महास्त्राणि च संनतिश्च ।
स चेदगान्मृत्युवशं महात्मा सर्वानन्यानातुरानद्य मन्ये ॥ ८.३१.१८ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରେ ବିଦ୍ୟା, କୃପା, ବଳ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ମହାନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ନମ୍ରତା ଥିଲା। ସେଇ ମହାତ୍ମା ଯଦି ମୃତ୍ୟୁର ବଶରେ ଚାଲିଯାଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଆଜି ମୁଁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ମନେ କରେ।
8.31.19
नेह ध्रुवं किंचिदपि प्रचिन्तयन् वदामि लोके कर्मणो नित्ययोगात् ।
सूर्योदये को हि विमुक्तसंशयो भावं कुर्वीताद्य गुरौ निपातिते ॥ ८.३१.१९ ॥
ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ କିଛି ଚିନ୍ତା କରି କହୁନାହିଁ; ଜଗତରେ କର୍ମର ନିତ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧ ହେତୁ କହୁଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ଗୁରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଆଜି କିଏ ସଂଶୟରହିତ ହୋଇ ଭାବ ଧାରଣ କରିବ?
8.31.20
न नूनमस्त्राणि बलं पराक्रमः क्रियाः सुनीतं परमायुधानि वा ।
अलं मनुष्यस्य सुखाय वर्तितुं तथाहि युध्दे निहतः परैर्गुरुः ॥ ८.३१.२० ॥
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅସ୍ତ୍ର, ବଳ, ପରାକ୍ରମ, କର୍ମ, ଉତ୍ତମ ନୀତି ବା ପରମ ଆୟୁଧ ମନୁଷ୍ୟର ସୁଖରେ ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ; କାରଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି।
8.31.21
हुताशनादित्यसमानतेजसं पराक्रमे विष्णुपुरंदरोपमम् ।
नये बृहस्पत्युशनः समं सदा न चैनमस्त्रं तदुपास्त दुःसहम् ॥ ८.३१.२१ ॥
ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ପରାକ୍ରମରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ, ନୀତିରେ ବୃହସ୍ପତି ଓ ଉଶନାଙ୍କ ସମାନ; ତାଙ୍କୁ ସେ ଦୁଃସହ ଅସ୍ତ୍ର କେବେ ଆଶ୍ରୟ କଲା ନାହିଁ।
8.31.22
संप्रक्रुष्टे रुदितस्त्रीकुमारे पराभूते पौरुषे धार्तराष्ट्रे ।
कृत्यं मया नाद्य जानामि शल्य प्रयाहि तस्माद्विषतामनीकम् ॥ ८.३१.२२ ॥
ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପିଲାମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦି ବିଳାପ କରୁଛନ୍ତି, ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୌରୁଷ ପରାଜିତ ହୋଇଛି; ଆଜି ମୁଁ ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଜାଣେନାହିଁ; ତେଣୁ ହେ ଶଲ୍ୟ, ଶତ୍ରୁସେନା ଆଡ଼କୁ ଯାଅ।
8.31.23
स यत्र राजा पाण्डवः सत्यसन्धो व्यवस्थितो भीमसेनार्जुनौ च ।
स वासुदेवः सात्यकिः सृञ्जयाश्च यमौ च कस्तान्विषहेन्मदन्यः ॥ ८.३१.२३ ॥
ସତ୍ୟସନ୍ଧ ପାଣ୍ଡବ ରାଜା ଯେଉଁଠି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, ଭୀମସେନ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେହି ବାସୁଦେବ, ସାତ୍ୟକି, ସୃଞ୍ଜୟ ଓ ଯମଜ ଭାଇମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ସହି ପାରିବ?
8.31.24
तस्मात्क्षिप्रं मद्रपते प्रयाहि रणे पाञ्चालान्पाण्डवान्सृञ्जयांश्च ।
तान्वा हिनिष्यामि समेत्य सङ्ख्ये यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.३१.२४ ॥
ଅତଏବ ହେ ମଦ୍ରପତି, ଶୀଘ୍ର ରଣକୁ ଯାଅ; ପାଞ୍ଚାଳ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବି, କିମ୍ବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯମଲୋକ ଯିବି।
8.31.25
नत्वेवाहं न गमिष्यामि मध्ये तेषां शूराणामिति शल्याद्य विध्दि ।
मित्रद्रोहो मर्षणीयो न मेऽयं त्यक्त्वा प्राणाननुयास्यामि द्रोणम् ॥ ८.३१.२५ ॥
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସେହି ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଭିତରକୁ ଯିବି ନାହିଁ, ଆଜି ଜାଣ, ଶଲ୍ୟ। ମିତ୍ରଦ୍ରୋହ ମୋ ପାଇଁ ସହ୍ୟ ନୁହେଁ; ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପଛେ ଯିବି।
8.31.26
प्राज्ञस्य मूढस्य च जीवितान्ते नास्ति प्रमोक्षोऽन्तकसन्निभस्य ।
अतो विद्वन्नभियोत्स्यामि पार्थ दिष्टं न शक्यं व्यतिवर्तितुं वै ॥ ८.३१.२६ ॥
ପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ମୂର୍ଖ ଉଭୟଙ୍କ ଜୀବନାନ୍ତରେ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ; ଯମସଦୃଶଙ୍କଠାରୁ ମୋକ୍ଷ ନାହିଁ। ଅତଏବ ହେ ବିଦ୍ୱାନ, ମୁଁ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ଦୈବକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
8.31.27
कल्याणवृत्तः सततं हि राजा वैचित्रवीर्यस्य सुतो ममासीत् ।
तस्यार्थसिध्द्यर्थमहं त्यजामि प्रियान्भोगान्दुस्त्यजं जीवितं च ॥ ८.३१.२७ ॥
ଭଲ ଆଚରଣ ଥିବା ରାଜା, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମୋ ପୁତ୍ର ସଦା ଥିଲେ। ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରିୟ ଭୋଗ ଏବଂ ତ୍ୟାଗ କରିବା କଷ୍ଟକର ଜୀବନକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି।
8.31.28
वैयाघ्रचर्माणमकूजनाक्षं हैमं त्रिकोशं रजतत्रिवेणुम् ।
रथप्रवर्ह तुरगप्रवर्है र्युक्तं प्रादान्मह्यमिमं हि रामः ॥ ८.३१.२८ ॥
ବାଘ ଚର୍ମରେ ଆବୃତ, ନୀରବ ଅକ୍ଷ ଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣର, ତିନି କୋଷ ଥିବା, ରୂପାର ତିନି ଦଣ୍ଡ ଥିବା, ରଥ ବହନକାରୀ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ଏହି ରଥଟିକୁ ରାମ ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ।
8.31.29
धनूंषि चित्राणि निरिक्ष्य शल्य ध्वजान्गदाः सायकांश्चोग्ररुपान् ।
असिं च दीप्तं परमायुधं च शङ्खं च शुभ्रं स्वनवन्तमुग्रम् ॥ ८.३१.२९ ॥
ହେ ଶଲ୍ୟ, ବିଚିତ୍ର ଧନୁ, ଧ୍ୱଜା, ଗଦା ଏବଂ ଉଗ୍ରରୂପ ବାଣ ଦେଖି, ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଖଡ୍ଗ, ପରମାୟୁଧ ଓ ଶୁଭ୍ର, ଧ୍ୱନିତ ଭୟଙ୍କର ଶଙ୍ଖ ମଧ୍ୟ ଦେଖି।
8.31.30
पताकिनंवज्रनिपातनिः स्वनं सिताश्वयुक्तं शुभतूणशोभितम् ।
इमं समास्थाय रथर्षभं रणे दृढं हनिष्याम्यहमर्जुनं बलात् ॥ ८.३१.३० ॥
ପତାକାଯୁକ୍ତ, ବଜ୍ରପାତର ଧ୍ୱନିଯୁକ୍ତ, ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ତୂଣୀରରେ ଶୋଭିତ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଆରୂଢ ହୋଇ, ରଣରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବଳପୂର୍ବକ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି।
8.31.31
तं चेन्मृत्युः सर्वहरोऽभिरक्षेत्सदाऽप्रमत्तः समरे पाण्डुपुत्रम् ।
तं वा हनिष्यामि रणे समेत्य यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.३१.३१ ॥
ସର୍ବହର୍ତ୍ତା ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଯଦି ସଦା ସତର୍କ ରହି ରଣରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ, ତଥାପି ମୁଁ ରଣରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ବଧ କରିବି; ଅଥବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି।
8.31.32
यमवारुणकुबेरवासवा वा यदि युगपत्सगणा महाहवे ।
जुगुपुरिह समेत्य फल्गुनं किमु बहुना सह तैर्जयामि तम् ॥ ८.३१.३२ ॥
ଯମ, ବରୁଣ, କୁବେର ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଗଣ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିବି; ଅଧିକ କହିବାରେ କ'ଣ ଲାଭ?
8.31.33
इति रणरभसस्य कत्थत स्तदुपनिशम्य वश्वः स मद्रराट ।
अवहसदवमन्य वीर्यवान् प्रतिषिषिधे च जगाद् चोत्तरम् ॥ ८.३१.३३ ॥
ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ସାହରେ ଏପରି ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବୀର ମଦ୍ରରାଜ ଶଲ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପରିହାସ କଲେ, ଅବଜ୍ଞା କରି ନିବାରଣ କଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ଏହା କହିଲେ।
8.31.34
विरम् विरम् कर्ण कत्थना दतिरभसोऽप्यतिवाचमुक्तवान् ।
क्कच हि नरवरो धनंजयः क्क पुनरिह त्वमहो नराधमः ॥ ८.३१.३४ ॥
ଥାଅ, ଥାଅ, କର୍ଣ୍ଣ! ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସାରେ ତୁମେ ଅତି ଉତ୍ସାହୀ ହୋଇ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି କଥା କହିଛ। କୋଉଠି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନଞ୍ଜୟ, ଆଉ କୋଉଠି ଏଠାରେ ତୁମେ? ଆହା, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ!
8.31.35
यदुसदनमुपेन्द्रपालितं त्रिदिवमिवामरराजरक्षितम् ।
प्रसभमतिविलोड्य को हरेपुरुषवरावरजामृतेऽर्जुनात् ॥ ८.३१.३५ ॥
ଯାଦବଙ୍କ ନିବାସ, ଯାହା ଉପେନ୍ଦ୍ର (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଦେବରାଜଙ୍କ ରକ୍ଷିତ ସ୍ୱର୍ଗ ପରି; ତାହାକୁ ବଳପୂର୍ବକ ମଥି, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସାନ ଭାଇଙ୍କୁ (ଭଉଣୀଙ୍କୁ) ଅର୍ଜୁନ ବିନା କିଏ ହରଣ କରିପାରିବ?
8.31.36
त्रिभुवनसृजमीश्वरेश्वरं क इह पुमान्भवमाह्वयेद्युधि ।
मृगवधकलहे ऋतेऽर्जुनात् सुरपतिवीर्यसमप्रभावतः ॥ ८.३१.३६ ॥
ତିନି ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଈଶ୍ୱରମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ଭବଙ୍କୁ (ଶିବଙ୍କୁ) ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଆହ୍ୱାନ କରିପାରିବ? ମୃଗୟାର ବିବାଦରେ, ଦେବରାଜଙ୍କ ସମାନ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବଯୁକ୍ତ ଅର୍ଜୁନ ବିନା ଆଉ କିଏ?
8.31.37
असुरसुरमहोरगान्नरान् गरुडपिशाचसयक्षराक्षसान् ।
इषुभिरजयदग्निगौरवात् खभिलपितं च हविर्ददौ जयः ॥ ८.३१.३७ ॥
ଅସୁର, ସୁର, ମହାନାଗ, ମନୁଷ୍ୟ, ଗରୁଡ଼, ପିଶାଚ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ବାଣରେ ଜୟ କଲେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନରେ, ଆକାଶର ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ, ସେ ହବିଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ।
8.31.38
स्मरसि ननु यदा परैर्हृतः सहधृतराष्ट्रसुतो विमोक्षितः ।
अधिरथज नरोत्तमैर्युतान् कुरुषु बहून्विनिहत्य तानरीन् ॥ ८.३१.३८ ॥
ଅଧିରଥ ପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମକୁ ବନ୍ଦୀ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ତାହା କି ତୁମର ମନେ ନାହିଁ?
8.31.39
प्रथममपि पलायिते त्वयि प्रियकलहा धृतराष्ट्रसूनवः ।
स्मरसि ननु यदा प्रमोचिताः खचरगणानवजित्य पाण्डवैः ॥ ८.३१.३९ ॥
ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ପଳାଇଗଲେ ମଧ୍ୟ କଳହପ୍ରିୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଥିଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆକାଶଚାରୀ ଗଣମାନଙ୍କୁ ଜିତି ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ତାହା କି ତୁମର ମନେ ନାହିଁ?
8.31.40
समुदितबलवाहनाः पुनः पुरुषवरेण जिताः स्थ गोग्रहे ।
सगुरुगुरुसुताः सभीष्मकाः किमु न जितः स तदा त्वयाऽर्जुनः ॥ ८.३१.४० ॥
ଗୋଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ସୈନ୍ୟ ଓ ବାହନ ସହିତ ତୁମେ ପୁଣି ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲ। ଗୁରୁ, ଗୁରୁପୁତ୍ର ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେତେବେଳେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନ କାହିଁକି ଜିତାଗଲା ନାହିଁ?
8.31.41
इदमपरमुपस्थितं पुनस्तव निधनाय सुयुध्दमद्य वै ।
यदि न रिपुभयात्पलायसे समरगतोऽद्य हतोऽसि सूतज ॥ ८.३१.४१ ॥
ତୁମ ବିନାଶ ପାଇଁ ଆଜି ଆଉ ଏକ ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି। ଶତ୍ରୁ ଭୟରେ ଯଦି ତୁମେ ପଳାଉ ନାହଁ, ତେବେ ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆସିଥିବା ତୁମେ ଆଜି ନିହତ ହେବ।
8.31.42
इति बहुपरुषं प्रभाषति प्रमनसि मद्रपतौ रिपुस्तवम् ।
भृशमभिरुषितः परंतपः कुरुपृतनापतिराह मद्रपम् ॥ ८.३१.४२ ॥
ଏହିପରି ମଦ୍ରରାଜ ଅନେକ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହୁଥିଲେ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ମନରେ ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲେ। ତେବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାପଦାତା କୁରୁସେନାପତି ମଦ୍ରାଧିପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।
8.31.43
भ्वतु भवतु किं विकत्थसे ननु मम तस्य हि युध्दमुद्यतम् ।
यदि स जयति मामिहाहवे तत इदमस्तु सुकत्थितं तव ॥ ८.३१.४३ ॥
ଠିକ୍ ଅଛି, ଠିକ୍ ଅଛି — ତୁମେ କାହିଁକି ଗର୍ବ କରୁଛ? ତା ସହିତ ମୋର ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଯଦି ମୋତେ ଜିତେ, ତେବେ ତୁମର ଏହି ଗର୍ବ ସତ୍ୟ ହେବ।
8.31.44
एवमस्त्विति मद्रेश उक्त्वा नोत्तरमुक्तवान् ।
याहि शल्येति चाप्येनं कर्णः प्राह युयुत्सया ॥ ८.३१.४४ ॥
ମଦ୍ରରାଜ 'ସେପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଶଲ୍ୟ, ଆଗକୁ ଚାଲ।'
8.31.45
स रथः प्रययौ शत्रून्निध्नतः शल्यसारथिः ।
निध्नन्नमित्रान्समरे तमोध्नः सविता यथा ॥ ८.३१.४५ ॥
ଶଲ୍ୟ ସାରଥି ଥିବା ସେ ରଥ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଅମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ତାହା ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ ସବିତା ପରି ଦୀପ୍ତ ହେଲା।
8.31.46
ततः प्रायात्प्रीतिमान्वै रथेन वैयाघ्रेण श्वेतयुजाऽथ कर्णः ।
स चालोक्य ध्वजिनीं पाण्ड्वानां धनंजयं त्वरया पर्यपृच्छत् ॥ ८.३१.४६ ॥
ତା'ପରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କର୍ଣ୍ଣ ବାଘ ଯୋଡ଼ା ଓ ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଯୋଗିତ ରଥରେ ଆଗକୁ ଗଲେ। ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଦେଖି ସେ ଶୀଘ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।