ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.31.1
दृष्ट्वा कर्ण महावीर्य युयुत्सुं समास्थितम् ।
चुक्रुशुः कुरवः सर्वे हृष्टरुपाः समन्ततः ॥ ८.३१.१ ॥
ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ ਕਰਣ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਜੈਕਾਰੇ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ।
8.31.2
ततो दुन्दुभिनिर्घोषैर्भेरीणां निनदेन च ।
कोणशब्दैश्च विविधैर्गर्जितैश्च तरस्विनाम् ।
निर्ययुस्तावकाः सर्वे मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.३१.२ ॥
ਫਿਰ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦੇ ਘੋਸ਼, ਭੇਰੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਕੋਣ-ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਹੀ ਨਾ ਮੁੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਬਣਾ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਏ।
8.31.3
प्रयाते तु ततः कर्णे रथेषु मुदितेषु च ।
चचाल च मही सर्वा ररास च सुविस्वरम् ॥ ८.३१.३ ॥
ਕਰਣ ਦੇ ਤੁਰਨ ਤੇ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਉੱਠੀ ਤੇ ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ।
8.31.4
निः सरतो व्यदृश्यन्त सूर्यात्सप्ता महाग्रहाः ॥ ८.३१.४ ॥
ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਮਹਾਗ੍ਰਹਿ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
8.31.5
उल्कापाताश्च संजज्ञुर्दिग्दाहाश्चैव दारुणाः ।
तथाऽश्न्यश्च संपेतुर्ववुर्वाताश्च भैरवाः ॥ ८.३१.५ ॥
ਉਲਕਾਪਾਤ ਹੋਏ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗਾਂ ਦਿਖੀਆਂ, ਬਿਜਲੀਆਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗੀਆਂ।
8.31.6
मृगपक्षिगणाश्चैव पृतनां बहुशस्तव ।
अपसव्यं तदा चक्रुर्वेद्यन्तो महाभयम् ॥ ८.३१.६ ॥
ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸਿਓਂ ਲੰਘ ਕੇ ਵੱਡੇ ਡਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
8.31.7
प्रस्थितस्य च कर्णस्य निपेतुस्तुरगा भुवि ।
अस्थिवर्ष च पतितमन्तरिक्षाद्भयानकम् ॥ ८.३१.७ ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ।
8.31.8
जज्वलुश्चैव शस्त्राणि ध्वजाश्चैव चकम्पिरे ।
अश्रूणि च् व्यमुञ्चन्त वाहनानि विशांपते ॥ ८.३१.८ ॥
ਸ਼ਸਤਰ ਬਲ ਉੱਠੇ, ਝੰਡੇ ਕੰਬ ਗਏ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵਾਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹੰਝੂ ਵਹਾਏ।
8.31.9
एते चान्ये च बहव उत्पातास्तत्र मारिप ।
समुत्मेतुर्विनाशाय कौरवाणां सुदारुणाः ॥ ८.३१.९ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਪ, ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਪਸ਼ਗਨ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸਨ।
8.31.10
न च तान्गणयमासुः सर्वे दैवेन मोहिताः ।
प्रस्थितं सूतपुत्रं च जयेत्यूचर्नराधिपाः ॥ ८.३१.१० ॥
ਦੈਵ ਦੁਆਰਾ ਮੋਹਿਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ; ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਰਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਹ 'ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ!' ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।
8.31.11
शल्येन सहितं दृष्ट्वा कर्णमाहवशोभिनम् ।
निर्जितान्पाण्डवांश्चैव मेनिरे तत्र कौरवाः ॥ ८.३१.११ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੋਭਦੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
8.31.12
ततो रथस्थः परवीरहन्ता भीष्मद्रोणावतिवीर्यौ समीक्ष्य ।
समुज्ज्वलन्भास्करपावकाभो वैकर्तनोऽसौ रथकुञ्जरो वृषा ॥ ८.३१.१२ ॥
ਫਿਰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੈਕਰਤਨ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਕਰਨ, ਅਤਿ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ।
8.31.13
स शल्यमाभाष्य जगाद् वाक्यं पार्थस्य दृष्ट्वाऽप्रतिमं च कर्म ।
मानेन दर्णेण विदह्यमानः क्रोधेन दीप्यन्निव निः श्वसंश्च ॥ ८.३१.१३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਪਾਰਥ ਦਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਦਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ।
8.31.14
नाहं महेन्द्रादपि वज्रपाणेः क्रुध्दाद्विभेम्यात्तधनू रथस्यः ।
दृष्ट्वाऽपि भीष्मप्रमुखाञ्शयानान्नत्वेव मां सा स्थिरता जहाति ॥ ८.३१.१४ ॥
ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਮਹਿੰਦਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ; ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹਾਂ। ਭੀਸ਼ਮ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪਏ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਉਹ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ।
8.31.15
महेन्द्रविष्णुप्रतिमावनिन्दितौ रथाश्चनागप्रवरप्रमाथिनौ ।
अवध्यकल्पौ निहतौ यदा परैस्तथापि मे नास्ति रणेऽद्य साध्वसम् ॥ ८.३१.१५ ॥
ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਰਗੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲੇ ਰਥੀ ਅਵੱਧ ਜਾਪਦੇ ਸਨ ਪਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਜ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।
8.31.16
समीक्ष्य सङ्ख्येऽतिबलान्नराधिपान् ससूतमातङ्गरथान्परैर्हतान् ।
कथं न सर्वानहितान्रणेऽवधीन्महास्त्रविद्वाह्मणपुङ्गवो गुरुः ॥ ८.३१.१६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਰਥੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਵੈਰੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਮਹਾਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੁਰੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮਾਰੇ?
8.31.17
स संस्मरन्द्रोणमहं महाहवे ब्रवीमि सत्यं कुरवो निबोधत ।
नवो मदन्यः प्रसहेद्रणेऽर्जुनं समागतं मृत्युमिवोग्ररुपिणम् ॥ ८.३१.१७ ॥
ਉਹ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਹੇ ਕੁਰੂਓ, ਸੁਣੋ, ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਉਗ੍ਰ ਰੂਪ ਮੌਤ ਵਾਂਗ, ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
8.31.18
शिक्षा प्रसादश्च बलं धृतिश्च द्रोणे महास्त्राणि च संनतिश्च ।
स चेदगान्मृत्युवशं महात्मा सर्वानन्यानातुरानद्य मन्ये ॥ ८.३१.१८ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਆ, ਕਿਰਪਾ, ਬਲ, ਧੀਰਜ, ਮਹਾਨ ਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਸੀ। ਜੇ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
8.31.19
नेह ध्रुवं किंचिदपि प्रचिन्तयन् वदामि लोके कर्मणो नित्ययोगात् ।
सूर्योदये को हि विमुक्तसंशयो भावं कुर्वीताद्य गुरौ निपातिते ॥ ८.३१.१९ ॥
ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਸੋਚ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਦੇ ਨਿੱਤ ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਣ ਤੇ ਅੱਜ ਕੌਣ ਸੰਦੇਹ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭਾਵ ਧਾਰੇਗਾ?
8.31.20
न नूनमस्त्राणि बलं पराक्रमः क्रियाः सुनीतं परमायुधानि वा ।
अलं मनुष्यस्य सुखाय वर्तितुं तथाहि युध्दे निहतः परैर्गुरुः ॥ ८.३१.२० ॥
ਯਕੀਨਨ ਅਸਤ੍ਰ, ਬਲ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ, ਕਰਮ, ਚੰਗੀ ਨੀਤੀ ਜਾਂ ਪਰਮ ਆਯੁਧ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੀਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
8.31.21
हुताशनादित्यसमानतेजसं पराक्रमे विष्णुपुरंदरोपमम् ।
नये बृहस्पत्युशनः समं सदा न चैनमस्त्रं तदुपास्त दुःसहम् ॥ ८.३१.२१ ॥
ਅਗਨੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ, ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਤੇ ਉਸ਼ਨਸ ਵਰਗਾ; ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਉਹ ਦੁਸਹ ਅਸਤ੍ਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
8.31.22
संप्रक्रुष्टे रुदितस्त्रीकुमारे पराभूते पौरुषे धार्तराष्ट्रे ।
कृत्यं मया नाद्य जानामि शल्य प्रयाहि तस्माद्विषतामनीकम् ॥ ८.३१.२२ ॥
ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚੇ ਉੱਚੀ ਰੋ ਕੇ ਵਿਲਕਦੇ ਹਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪੌਰਖ ਹਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸ਼ਲਯ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਚੱਲ।
8.31.23
स यत्र राजा पाण्डवः सत्यसन्धो व्यवस्थितो भीमसेनार्जुनौ च ।
स वासुदेवः सात्यकिः सृञ्जयाश्च यमौ च कस्तान्विषहेन्मदन्यः ॥ ८.३१.२३ ॥
ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜਾ ਜਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਭੀਮਸੇਨ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਜਿੱਥੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਾਤਿਅਕੀ, ਸ੍ਰੰਜਯ ਤੇ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ ਜਿੱਥੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?
8.31.24
तस्मात्क्षिप्रं मद्रपते प्रयाहि रणे पाञ्चालान्पाण्डवान्सृञ्जयांश्च ।
तान्वा हिनिष्यामि समेत्य सङ्ख्ये यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.३१.२४ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਦਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜਲਦੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਾਓ; ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਜਾਂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਯਮ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
8.31.25
नत्वेवाहं न गमिष्यामि मध्ये तेषां शूराणामिति शल्याद्य विध्दि ।
मित्रद्रोहो मर्षणीयो न मेऽयं त्यक्त्वा प्राणाननुयास्यामि द्रोणम् ॥ ८.३१.२५ ॥
ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਇਹ ਅੱਜ ਜਾਣ ਲੈ, ਸ਼ਲ੍ਯ। ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਧ੍ਰੋਹ ਮੈਥੋਂ ਸਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ; ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੈਂ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।
8.31.26
प्राज्ञस्य मूढस्य च जीवितान्ते नास्ति प्रमोक्षोऽन्तकसन्निभस्य ।
अतो विद्वन्नभियोत्स्यामि पार्थ दिष्टं न शक्यं व्यतिवर्तितुं वै ॥ ८.३१.२६ ॥
ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਮੂਰਖ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ; ਯਮ ਵਰਗੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਮੈਂ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ; ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਟਾਲਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
8.31.27
कल्याणवृत्तः सततं हि राजा वैचित्रवीर्यस्य सुतो ममासीत् ।
तस्यार्थसिध्द्यर्थमहं त्यजामि प्रियान्भोगान्दुस्त्यजं जीवितं च ॥ ८.३१.२७ ॥
ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦਾ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਮੈਂ ਪਿਆਰੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਛੱਡਣੇ ਔਖੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
8.31.28
वैयाघ्रचर्माणमकूजनाक्षं हैमं त्रिकोशं रजतत्रिवेणुम् ।
रथप्रवर्ह तुरगप्रवर्है र्युक्तं प्रादान्मह्यमिमं हि रामः ॥ ८.३१.२८ ॥
ਬਾਘ ਦੀ ਖੱਲ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਚੁੱਪ ਧੁਰੇ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦਾ, ਤਿੰਨ ਕੋਸ਼ਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਡੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਰੱਥ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਹ ਰੱਥ ਰਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
8.31.29
धनूंषि चित्राणि निरिक्ष्य शल्य ध्वजान्गदाः सायकांश्चोग्ररुपान् ।
असिं च दीप्तं परमायुधं च शङ्खं च शुभ्रं स्वनवन्तमुग्रम् ॥ ८.३१.२९ ॥
ਹੇ ਸ਼ਲ੍ਯ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਧਨੁਸ਼, ਧੁਜਾਵਾਂ, ਗਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ, ਪਰਮ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਚਿੱਟੇ, ਗੂੰਜਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ ਕੇ।
8.31.30
पताकिनंवज्रनिपातनिः स्वनं सिताश्वयुक्तं शुभतूणशोभितम् ।
इमं समास्थाय रथर्षभं रणे दृढं हनिष्याम्यहमर्जुनं बलात् ॥ ८.३१.३० ॥
ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਮਾਰ ਵਰਗੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਸੁੰਦਰ ਤਰਕਸਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਇਸ ਉੱਤਮ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂਗਾ।
8.31.31
तं चेन्मृत्युः सर्वहरोऽभिरक्षेत्सदाऽप्रमत्तः समरे पाण्डुपुत्रम् ।
तं वा हनिष्यामि रणे समेत्य यास्यामि वा द्रोणमुखो यमाय ॥ ८.३१.३१ ॥
ਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਰਨ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਵੀ ਸਦਾ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਜਾਂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਯਮ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।
8.31.32
यमवारुणकुबेरवासवा वा यदि युगपत्सगणा महाहवे ।
जुगुपुरिह समेत्य फल्गुनं किमु बहुना सह तैर्जयामि तम् ॥ ८.३१.३२ ॥
ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਕੁਬੇਰ ਤੇ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਫਲਗੁਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗਾ; ਬਹੁਤਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
8.31.33
इति रणरभसस्य कत्थत स्तदुपनिशम्य वश्वः स मद्रराट ।
अवहसदवमन्य वीर्यवान् प्रतिषिषिधे च जगाद् चोत्तरम् ॥ ८.३१.३३ ॥
ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਾਅ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੀਰ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ, ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ।
8.31.34
विरम् विरम् कर्ण कत्थना दतिरभसोऽप्यतिवाचमुक्तवान् ।
क्कच हि नरवरो धनंजयः क्क पुनरिह त्वमहो नराधमः ॥ ८.३१.३४ ॥
ਰੁਕ, ਰੁਕ, ਕਰਨ! ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਾਵਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲ ਗਿਆ। ਕਿੱਥੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੰਜਯ, ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਇੱਥੇ ਤੂੰ? ਹਾਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੀਚ!
8.31.35
यदुसदनमुपेन्द्रपालितं त्रिदिवमिवामरराजरक्षितम् ।
प्रसभमतिविलोड्य को हरेपुरुषवरावरजामृतेऽर्जुनात् ॥ ८.३१.३५ ॥
ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਜੋ ਉਪੇਂਦਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਦੇਵਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਸਵਰਗ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਮਥ ਕੇ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ (ਭੈਣ ਦੀ) ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੌਣ ਹਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
8.31.36
त्रिभुवनसृजमीश्वरेश्वरं क इह पुमान्भवमाह्वयेद्युधि ।
मृगवधकलहे ऋतेऽर्जुनात् सुरपतिवीर्यसमप्रभावतः ॥ ८.३१.३६ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਈਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਲਲਕਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ?
8.31.37
असुरसुरमहोरगान्नरान् गरुडपिशाचसयक्षराक्षसान् ।
इषुभिरजयदग्निगौरवात् खभिलपितं च हविर्ददौ जयः ॥ ८.३१.३७ ॥
ਅਸੁਰ, ਸੁਰ, ਮਹਾਨਾਗ, ਮਨੁੱਖ, ਗਰੁੜ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਾਰਨ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਹਵਿ ਵੀ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀ।
8.31.38
स्मरसि ननु यदा परैर्हृतः सहधृतराष्ट्रसुतो विमोक्षितः ।
अधिरथज नरोत्तमैर्युतान् कुरुषु बहून्विनिहत्य तानरीन् ॥ ८.३१.३८ ॥
ਅਧਿਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ ਮਾਰੇ ਸਨ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ?
8.31.39
प्रथममपि पलायिते त्वयि प्रियकलहा धृतराष्ट्रसूनवः ।
स्मरसि ननु यदा प्रमोचिताः खचरगणानवजित्य पाण्डवैः ॥ ८.३१.३९ ॥
ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਝਗੜਾਲੂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ਚਾਰੀ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ?
8.31.40
समुदितबलवाहनाः पुनः पुरुषवरेण जिताः स्थ गोग्रहे ।
सगुरुगुरुसुताः सभीष्मकाः किमु न जितः स तदा त्वयाऽर्जुनः ॥ ८.३१.४० ॥
ਗਊਆਂ ਦੇ ਹਰਣ ਵੇਲੇ ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਸੀ। ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ-ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨਾਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਅਰਜੁਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ?
8.31.41
इदमपरमुपस्थितं पुनस्तव निधनाय सुयुध्दमद्य वै ।
यदि न रिपुभयात्पलायसे समरगतोऽद्य हतोऽसि सूतज ॥ ८.३१.४१ ॥
ਤੇਰੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਅੱਜ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਯੁੱਧ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਵੈਰੀ ਦੇ ਡਰੋਂ ਭੱਜੇਂਗਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤੂੰ ਅੱਜ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
8.31.42
इति बहुपरुषं प्रभाषति प्रमनसि मद्रपतौ रिपुस्तवम् ।
भृशमभिरुषितः परंतपः कुरुपृतनापतिराह मद्रपम् ॥ ८.३१.४२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਦਰਾਜ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਸੀ। ਤਦ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਰੂ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੇ ਮਦਰਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
8.31.43
भ्वतु भवतु किं विकत्थसे ननु मम तस्य हि युध्दमुद्यतम् ।
यदि स जयति मामिहाहवे तत इदमस्तु सुकत्थितं तव ॥ ८.३१.४३ ॥
ਠੀਕ ਹੈ, ਠੀਕ ਹੈ — ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ? ਉਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਯੁੱਧ ਤਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਇਹ ਸ਼ੇਖੀ ਸੱਚੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
8.31.44
एवमस्त्विति मद्रेश उक्त्वा नोत्तरमुक्तवान् ।
याहि शल्येति चाप्येनं कर्णः प्राह युयुत्सया ॥ ८.३१.४४ ॥
ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਨੇ 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਸ਼ਲਯ, ਅੱਗੇ ਚੱਲ।'
8.31.45
स रथः प्रययौ शत्रून्निध्नतः शल्यसारथिः ।
निध्नन्नमित्रान्समरे तमोध्नः सविता यथा ॥ ८.३१.४५ ॥
ਸ਼ਲਯ ਸਾਰਥੀ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਥ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
8.31.46
ततः प्रायात्प्रीतिमान्वै रथेन वैयाघ्रेण श्वेतयुजाऽथ कर्णः ।
स चालोक्य ध्वजिनीं पाण्ड्वानां धनंजयं त्वरया पर्यपृच्छत् ॥ ८.३१.४६ ॥
ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਰਨ ਬਾਘਾਂ ਜੁੜੇ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਧਨੰਜੈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।