ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.42.1
तथा व्यूढेष्वनीकेषु संसक्तेषु च सञ्जय ।
संशप्तकाः कथं पार्थं कथं कर्णं च पाण्डवाः ॥ ८.४२.१ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ସେନାସମୂହ ଏହିପରି ବ୍ୟୂହବଦ୍ଧ ହୋଇ ପରସ୍ପରରେ ଜଡ଼ିତ ହେଲେ ସଂଶପ୍ତକମାନେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ? ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାର୍ଥ ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କିପରି ସାମ୍ନା କଲେ?
8.42.2
एतद्विस्तरशो युद्धं प्रब्रूहि कुशलो ह्यसि ।
न हि तृप्यामि वीराणां शृण्वानो युधि विक्रमम् ॥ ८.४२.२ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ନିପୁଣ; ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ବିସ୍ତାରିତ ଭାବେ କୁହ। ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଶୁଣି ମୁଁ ତୃପ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
8.42.3
तत्संस्थिमथो दृष्ट्वा प्रत्यमित्रं महद्बलम् ।
प्रत्यव्यूहत्ततः कर्णो हितार्थं तनयस्य ते ॥ ८.४२.३ ॥
ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେହି ମହାସେନାକୁ ସେପରି ଅବସ୍ଥିତ ଦେଖି, ତୁମ ପୁତ୍ରର ହିତ ପାଇଁ କର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବ୍ୟୂହ ରଚନା କଲେ।
8.42.4
तत्सादिनागकलिलं पदातिरथसङ्कुलम् ।
धृष्टद्युम्नमुखं घोरमशोभत महद्बलम् ॥ ८.४२.४ ॥
ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ହାତୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପଦାତି ଓ ରଥରେ ସଂକୁଳ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଯାହାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ମହାସେନା ଶୋଭିତ ହେଲା।
8.42.5
पारावतसवर्णाश्वश्चन्द्रसूर्यसमद्युतिः ।
स पार्षतो बभौ धन्वी कालो विग्रहवानिव ॥ ८.४२.५ ॥
ପାରାବତ ରଙ୍ଗର ଘୋଡ଼ା ଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ସେହି ପାର୍ଷତ ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ମୂର୍ତ୍ତିମାନ କାଳଙ୍କ ପରି ଶୋଭିଲେ।
8.42.6
पार्षतं त्वभितस्तस्थुर्द्रौपदेया युयुत्सवः ।
सानुगा दीप्तवपुषश्चन्द्रं तारागणा इव ॥ ८.४२.६ ॥
ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ, ଦୀପ୍ତ ଶରୀରରେ ପାର୍ଷତଙ୍କ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଠିଆ ହେଲେ; ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚାରିପଟେ ତାରାଗଣ ପରି।
8.42.7
अथ व्यूढेष्वनीकेषु प्रेक्ष्य संशप्तकान्रणे ।
क्रुद्धोऽर्जुनोऽभिदुद्राव व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः ॥ ८.४२.७ ॥
ସେତେବେଳେ ବ୍ୟୂହବଦ୍ଧ ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଣରେ ସଂଶପ୍ତକମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ଅର୍ଜୁନ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଟାଣି ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
8.42.8
अथ संशप्तकाः पार्थमभ्यधावन्वधैषिणः ।
विजये धृतसङ्कल्पा मृत्युं कृत्वानिवर्तनम् ॥ ८.४२.८ ॥
ସେତେବେଳେ ସଂଶପ୍ତକମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ; ବିଜୟରେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରି, ଫେରିବା ନ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ବରଣ କରି।
8.42.9
तदश्वसङ्घबहुलं पत्तिनागरथाकुलम् ।
उदीर्यमाणं संरब्धं धनञ्जयमभिद्रवत् ॥ ८.४२.९ ॥
ଅଶ୍ୱ ସମୂହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ପଦାତି, ହାତୀ ଓ ରଥରେ ଠାସି ହୋଇଥିବା ସେ ସେନା, ଗର୍ଜନ କରି କ୍ରୋଧରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
8.42.10
तदुद्यतं महत्सैन्यं सागरौघसमं जवे ।
पार्थवेलां समासाद्य विष्ठितं समदृश्यत ॥ ८.४२.१० ॥
ସେହି ମହାସେନା, ବେଗରେ ସମୁଦ୍ରର ପ୍ରବାହ ପରି ଉଠି, ପାର୍ଥଙ୍କ ତଟରେ ପହଞ୍ଚି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଗଲା।
8.42.11
मृद्गन्तं शवर्षौघैर्द्रुतमर्जुनमार्दयत् ॥ ८.४२.११ ॥
ଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ବାଣର ବର୍ଷାରେ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।
8.42.12
स सम्प्रहारस्तुमुलस्तेषामासीत्किरीटिना ।
तस्यैव तु यथा राजन्निवातकवचैः सह ॥ ८.४२.१२ ॥
କିରୀଟୀଙ୍କ ସହ ସେମାନଙ୍କର ସେ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ହେଲା। ହେ ରାଜନ୍, ନିବାତକବଚମାନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ଯେପରି ହୋଇଥିଲା, ଠିକ୍ ସେପରି ଥିଲା।
8.42.13
रथानश्वान्ध्वजान्नागान्पत्तीन्गजगतानपि ।
इषून्धनूंषि खङ्गांश्च चक्राणि च परश्वथान् ॥ ८.४२.१३ ॥
ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ଧ୍ୱଜା, ହସ୍ତୀ, ପଦାତିକ, ହସ୍ତୀ ଉପରେ ଆରୋହୀ ଯୋଦ୍ଧା, ବାଣ, ଧନୁ, ଖଡ୍ଗ, ଚକ୍ର ଓ ପରଶୁ (ଅର୍ଜୁନ ଛେଦନ କଲେ)।
8.42.14
सायुधानुद्यतान्बाहून्विविधान्यायुधानि च ।
चिच्छेद द्विषतां पार्थः शिरांसि च सहस्रशः ॥ ८.४२.१४ ॥
ପୃଥାପୁତ୍ର (ଅର୍ଜୁନ) ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଆୟୁଧ ସହିତ ଉତ୍ଥିତ ବାହୁ, ବିବିଧ ଆୟୁଧ ଓ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ମସ୍ତକ ଛେଦନ କଲେ।
8.42.15
तस्मिन्सैन्यमहावर्ते पातालतलसन्निभे ।
निमग्नं तं रथं मत्वा नेदुः संशप्तका मुदा ॥ ८.४२.१५ ॥
ପାତାଳତଳ ସଦୃଶ ସେହି ମହାସୈନ୍ୟ-ଆବର୍ତ୍ତରେ ରଥ ନିମଗ୍ନ ହୋଇଛି ବୋଲି ଭାବି ସଂଶପ୍ତକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।
8.42.16
स पुरस्तादरीन्हत्वा पुनरुत्तरतोऽवधीत् ।
दक्षिणेन च पश्चाच्च क्रुद्धो रुद्रः पशूनिव ॥ ८.४२.१६ ॥
ସେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମୁଖସ୍ଥ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ପୁଣି ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଛରୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ, ଯେପରି ରୁଦ୍ର ପଶୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତି।
8.42.17
अथ पाञ्चालचेदीनां सृढ्जयानां च मारिष ।
त्वदीयैः सह सङ्ग्राम आसीत्परमदारुणः ॥ ८.४२.१७ ॥
ହେ ମାନ୍ୟ, ତେବେ ପାଞ୍ଚାଳ, ଚେଦି ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ସହ ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
8.42.18
कृपश्च कृतवर्मा च शकुनिश्चापि सौबलः ।
हृष्टसेनाः सुसंरब्धा रथानीकप्रहारिणः ॥ ८.४२.१८ ॥
କୃପ, କୃତବର୍ମା ଓ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ମଧ୍ୟ ହୃଷ୍ଟ ସେନା ସହିତ ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ରଥସେନାମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରହାର କରୁଥିଲେ।
8.42.19
कोसलैः काश्यमत्स्यैश्च कारूशैः केकयैरपि ।
शूरसेनैः शूरवरैर्युयुधुर्युद्धदुर्मदाः ॥ ८.४२.१९ ॥
କୋସଳ, କାଶୀ ଓ ମତ୍ସ୍ୟ, କାରୂଷ ଓ କେକୟ, ଏବଂ ଶୂରସେନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
8.42.20
तेषामन्तकरं युद्धं देहपाप्मविनाशनम् ।
क्षत्रविट्शूद्रवीराणां धर्म्यं स्वर्ग्यं यशस्करम् ॥ ८.४२.२० ॥
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ମୃତ୍ୟୁକାରୀ ଥିଲା, ତଥାପି ଦେହର ପାପ ନାଶକାରୀ ଥିଲା; କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ବୀରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଧର୍ମ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗ୍ୟ ଓ ଯଶସ୍କର ଥିଲା।
8.42.21
दुर्योधनोऽथ सहितो भ्रातृभिर्भरतर्षभ ।
गुप्तः कुरुप्रवीरैश्च मद्राणां च महारथैः ॥ ८.४२.२१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେତେବେଳେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ, କୁରୁବୀରମାନଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଓ ମଦ୍ରଦେଶର ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ।
8.42.22
पाण्डवैः सह पाञ्चालैश्चेदिभिः सात्यकेन च ।
युध्यमानं रणे कर्णं कुरुवीरोऽभ्यपालयत् ॥ ८.४२.२२ ॥
ପାଣ୍ଡବ, ପାଞ୍ଚାଳ, ଚେଦି ଓ ସାତ୍ୟକି ସହିତ ରଣରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସେହି କୁରୁବୀର ରକ୍ଷା କଲେ।
8.42.23
कर्णोऽपि निशितैर्बाणैर्विनिहत्य महाचमूम् ।
प्रमृद्य च रथश्रेष्ठान्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ८.४२.२३ ॥
କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମହାସେନା ବିନାଶ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନଙ୍କୁ ଦଳି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
8.42.24
विपत्रायुधदेहासून्कृत्वा शत्रून्सहस्रशः ।
युक्त्वा स्वर्गयशोभ्यां च स्वेभ्यो मुदमुदावहत् ॥ ८.४२.२४ ॥
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହଜାରେ ହଜାରେ, ସେମାନଙ୍କ ବାଣ, ଅସ୍ତ୍ର, ଦେହ ଓ ପ୍ରାଣରୁ ବଞ୍ଚିତ କରି, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଯଶ ସହିତ ଯୋଡ଼ି, ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ।
8.42.25
तद्विगाह्य महानीकं सूतपुत्रो महारथः ।
नदीं प्रवर्तयामास शोणितौघतरङ्गिणीम् ॥ ८.४२.२५ ॥
ସେହି ମହାସେନା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମହାରଥୀ ସୂତପୁତ୍ର ରକ୍ତସ୍ରୋତର ତରଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ କଲେ।
8.42.26
शोणितोदां क्षुण्णमत्स्थां नागनक्रदुरत्ययाम् ।
मांलमज्जाकर्दमिनीं चक्रकूर्ममहोडुपाम् ॥ ८.४२.२६ ॥
ରକ୍ତ ହିଁ ଯାହାର ଜଳ, ଚୂର୍ଣ୍ଣିତ ମାଛଯୁକ୍ତ, ହାତୀ ଓ କୁମ୍ଭୀରରୁ ଦୁସ୍ତର, ମାଂସ ଓ ମଜ୍ଜାର କାଦୁଆଯୁକ୍ତ, ରଥଚକ୍ର ଯାହାର କଇଁଛ ଓ ବଡ଼ ଡଙ୍ଗା।
8.42.27
पातितैर्मेघसङ्काशैस्तत्रतत्र महाद्विपैः ।
अशनीभिरिव ध्वस्ता नदी राजन्विराजते ॥ ८.४२.२७ ॥
ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ମେଘ ସଦୃଶ ପଡ଼ିଥିବା ମହାହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବଜ୍ରରେ ଭଗ୍ନ ପରି ସେ ନଦୀ, ହେ ରାଜନ, ଶୋଭା ପାଉଛି।
8.42.28
तां शरोर्मिमहावर्तां छत्रहंससमाकुलाम् ।
तनुत्रोष्णीषसङ्घाटामस्थिपाषाणसङ्कुलाम् ॥ ८.४२.२८ ॥
ବାଣର ତରଙ୍ଗ ଓ ମହା ଆବର୍ତ୍ତଯୁକ୍ତ, ଛତ୍ରରୂପୀ ହଂସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କବଚ ଓ ପଗଡ଼ିର ସ୍ତୂପଯୁକ୍ତ, ହାଡ଼ପଥରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ନଦୀ।
8.42.29
अपारामनपारां च शङ्खदुन्दुभिघोषिणीम् ।
रौद्रां नदीं महाराज रजसा सर्वतोवृताम् ॥ ८.४२.२९ ॥
ଯାହାର ପାରି ନାହିଁ, ଅପାର, ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଘୋଷଯୁକ୍ତ, ଭୟଙ୍କର, ହେ ମହାରାଜ, ସବୁ ପାଖରେ ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ସେ ନଦୀ।
8.42.30
अतितीक्ष्णां नराकीर्णां नदीमन्तकगामिनीम् ।
समं च विषमं चैव समायान्तीं महाभयाम् ॥ ८.४२.३० ॥
ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ମଣିଷରେ ବିଞ୍ଚିତ, ଯମଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା, ସମ ଓ ବିଷମ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରୁ ଏକତ୍ର ଆସୁଥିବା, ମହାଭୟଙ୍କର ସେ ନଦୀ।
8.42.31
आकुलाश्चात्र सीदन्ति नराः शोणितकर्दमे ।
नरैरभिपरिक्षिप्ता यथा राजन्महाद्रुमाः ॥ ८.४२.३१ ॥
ଏଠାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ମଣିଷମାନେ ରକ୍ତ କାଦୁଅରେ ବୁଡ଼ୁଛନ୍ତି; ହେ ରାଜନ୍, ମଣିଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ମହାବୃକ୍ଷ ପରି।
8.42.32
ततस्ते तत्रतत्रैव प्रचरन्तो महानदीम् ।
विचेरुः सर्वतो योधा नौवारणमहारथैः ॥ ८.४२.३२ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ସେଠାରେ ସେଠାରେ ମହାନଦୀରେ ବିଚରଣ କରି, ନୌକା, ହାତୀ ଓ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସବୁ ଦିଗରେ ବୁଲିଲେ।
8.42.33
शोणितेन समं राजन्कृतमासीत्समन्ततः ।
नदीवेगैर्यथा भूमिस्तद्वदासीद्विशापते ॥ ८.४२.३३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରକ୍ତରେ ସବୁଦିଗରେ ଭୂମି ନଦୀ ସ୍ରୋତରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଉଥିବା ପରି ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥିଲା; ହେ ପ୍ରଜାପତି।
8.42.34
एवं भारत सङ्ग्रामो नरवाजिगजक्षयः ।
कुरूणां सृञ्जयानां च देवासुरसमोऽभवत् ॥ ८.४२.३४ ॥
ହେ ଭାରତ, ଏହିପରି କୁରୁ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ମଣିଷ, ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀମାନଙ୍କ ବିନାଶ ସହିତ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ହେଲା।