മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.42.1
तथा व्यूढेष्वनीकेषु संसक्तेषु च सञ्जय ।
संशप्तकाः कथं पार्थं कथं कर्णं च पाण्डवाः ॥ ८.४२.१ ॥
സഞ്ജയാ, സേനകൾ ഇങ്ങനെ വ്യൂഹം ചമഞ്ഞ് പരസ്പരം കൂടിക്കലർന്നപ്പോൾ സംശപ്തകർ എങ്ങനെ പൊരുതി? പാണ്ഡവർ പാർത്ഥനെയും കർണനെയും എങ്ങനെ നേരിട്ടു?
8.42.2
एतद्विस्तरशो युद्धं प्रब्रूहि कुशलो ह्यसि ।
न हि तृप्यामि वीराणां शृण्वानो युधि विक्रमम् ॥ ८.४२.२ ॥
സഞ്ജയാ, നീ നിപുണനാണ്; ഈ യുദ്ധം വിശദമായി പറയുക. യുദ്ധത്തിൽ വീരന്മാരുടെ വിക്രമം കേട്ടിട്ടും എനിക്ക് തൃപ്തി വരുന്നില്ല.
8.42.3
तत्संस्थिमथो दृष्ट्वा प्रत्यमित्रं महद्बलम् ।
प्रत्यव्यूहत्ततः कर्णो हितार्थं तनयस्य ते ॥ ८.४२.३ ॥
ശത്രുക്കളുടെ ആ മഹാസേന അങ്ങനെ നിൽക്കുന്നത് കണ്ട്, നിന്റെ പുത്രന്റെ ഹിതത്തിനായി കർണൻ പ്രതിവ്യൂഹം ചമച്ചു.
8.42.4
तत्सादिनागकलिलं पदातिरथसङ्कुलम् ।
धृष्टद्युम्नमुखं घोरमशोभत महद्बलम् ॥ ८.४२.४ ॥
കുതിരപ്പടയും ആനപ്പടയും നിറഞ്ഞ്, കാലാൾപ്പടയും രഥങ്ങളും തിങ്ങി, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ മുന്നിൽ നിന്ന ആ ഭയങ്കരമായ മഹാസേന ശോഭിച്ചു.
8.42.5
पारावतसवर्णाश्वश्चन्द्रसूर्यसमद्युतिः ।
स पार्षतो बभौ धन्वी कालो विग्रहवानिव ॥ ८.४२.५ ॥
പ്രാവിന്റെ നിറമുള്ള കുതിരകളുള്ളവനും ചന്ദ്രസൂര്യന്മാർക്ക് തുല്യ പ്രഭയുള്ളവനുമായ ആ പൃഷതപുത്രൻ, വില്ലേന്തി മൂർത്തീഭവിച്ച കാലനെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു.
8.42.6
पार्षतं त्वभितस्तस्थुर्द्रौपदेया युयुत्सवः ।
सानुगा दीप्तवपुषश्चन्द्रं तारागणा इव ॥ ८.४२.६ ॥
യുദ്ധമോഹികളായ ദ്രൗപദീപുത്രന്മാർ, അനുചരന്മാരോടൊപ്പം, തിളങ്ങുന്ന ശരീരങ്ങളോടെ, പൃഷതപുത്രന്റെ ഇരുവശത്തും ചന്ദ്രനു ചുറ്റും നക്ഷത്രങ്ങളെന്നപോലെ നിന്നു.
8.42.7
अथ व्यूढेष्वनीकेषु प्रेक्ष्य संशप्तकान्रणे ।
क्रुद्धोऽर्जुनोऽभिदुद्राव व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः ॥ ८.४२.७ ॥
അപ്പോൾ അണിനിരന്ന സേനകൾക്കിടയിൽ യുദ്ധത്തിൽ സംശപ്തകരെ കണ്ട് കോപിച്ച അർജുനൻ ഗാണ്ഡീവധനുസ്സ് വലിച്ചുകൊണ്ട് അവരുടെ നേരെ പാഞ്ഞു.
8.42.8
अथ संशप्तकाः पार्थमभ्यधावन्वधैषिणः ।
विजये धृतसङ्कल्पा मृत्युं कृत्वानिवर्तनम् ॥ ८.४२.८ ॥
അപ്പോൾ സംശപ്തകർ അർജുനനെ വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു; വിജയത്തിൽ ഉറച്ച സങ്കൽപ്പത്തോടെ, പിന്മാറാതിരിക്കാൻ മരണത്തെ വരിച്ചുകൊണ്ട്.
8.42.9
तदश्वसङ्घबहुलं पत्तिनागरथाकुलम् ।
उदीर्यमाणं संरब्धं धनञ्जयमभिद्रवत् ॥ ८.४२.९ ॥
കുതിരക്കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ്, കാലാൾ, ആനകൾ, രഥങ്ങളാൽ തിങ്ങിനിറഞ്ഞ ആ സൈന്യം, കോപത്തോടെ ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് ധനഞ്ജയന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു.
8.42.10
तदुद्यतं महत्सैन्यं सागरौघसमं जवे ।
पार्थवेलां समासाद्य विष्ठितं समदृश्यत ॥ ८.४२.१० ॥
ആ മഹാസൈന്യം, വേഗത്തിൽ സമുദ്രപ്രവാഹം പോലെ ഉയർന്ന്, പാർത്ഥന്റെ തീരത്ത് എത്തി നിലകൊണ്ടതായി കാണപ്പെട്ടു.
8.42.11
मृद्गन्तं शवर्षौघैर्द्रुतमर्जुनमार्दयत् ॥ ८.४२.११ ॥
നിലത്തെത്തുന്ന അമ്പുമഴയുടെ പ്രവാഹങ്ങളാൽ അവർ വേഗത്തിൽ അർജുനനെ പീഡിപ്പിച്ചു.
8.42.12
स सम्प्रहारस्तुमुलस्तेषामासीत्किरीटिना ।
तस्यैव तु यथा राजन्निवातकवचैः सह ॥ ८.४२.१२ ॥
കിരീടിയുമായുള്ള അവരുടെ ആ ഘോരമായ സംഘട്ടനം നടന്നു. രാജാവേ, നിവാതകവചന്മാരോടുള്ള അവന്റെ യുദ്ധം പോലെതന്നെയായിരുന്നു അത്.
8.42.13
रथानश्वान्ध्वजान्नागान्पत्तीन्गजगतानपि ।
इषून्धनूंषि खङ्गांश्च चक्राणि च परश्वथान् ॥ ८.४२.१३ ॥
രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, കൊടികൾ, ആനകൾ, കാലാളുകൾ, ആനപ്പുറത്തുള്ള യോദ്ധാക്കൾ, അമ്പുകൾ, വില്ലുകൾ, വാളുകൾ, ചക്രങ്ങൾ, മഴുകൾ എന്നിവയെ (അർജുനൻ ഛേദിച്ചു).
8.42.14
सायुधानुद्यतान्बाहून्विविधान्यायुधानि च ।
चिच्छेद द्विषतां पार्थः शिरांसि च सहस्रशः ॥ ८.४२.१४ ॥
പൃഥയുടെ പുത്രൻ (അർജുനൻ) ശത്രുക്കളുടെ ആയുധങ്ങളോടുകൂടി ഉയർത്തിയ ഭുജങ്ങളും പലതരം ആയുധങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിന് തലകളും ഛേദിച്ചു.
8.42.15
तस्मिन्सैन्यमहावर्ते पातालतलसन्निभे ।
निमग्नं तं रथं मत्वा नेदुः संशप्तका मुदा ॥ ८.४२.१५ ॥
പാതാളതലംപോലെയുള്ള ആ മഹാസൈന്യച്ചുഴിയിൽ രഥം മുങ്ങിപ്പോയി എന്നു കരുതി സംശപ്തകർ സന്തോഷത്തോടെ ആർത്തുവിളിച്ചു.
8.42.16
स पुरस्तादरीन्हत्वा पुनरुत्तरतोऽवधीत् ।
दक्षिणेन च पश्चाच्च क्रुद्धो रुद्रः पशूनिव ॥ ८.४२.१६ ॥
അവൻ കോപത്തോടെ മുന്നിലുള്ള ശത്രുക്കളെ വധിച്ചശേഷം വീണ്ടും വടക്കുനിന്നും തെക്കുനിന്നും പിന്നിൽനിന്നും അവരെ വധിച്ചു; രുദ്രൻ മൃഗങ്ങളെ വധിക്കുന്നതുപോലെ.
8.42.17
अथ पाञ्चालचेदीनां सृढ्जयानां च मारिष ।
त्वदीयैः सह सङ्ग्राम आसीत्परमदारुणः ॥ ८.४२.१७ ॥
ഹേ പ്രഭോ, അപ്പോൾ പാഞ്ചാലർ, ചേദികൾ, സൃഞ്ജയർ എന്നിവർക്കും നിങ്ങളുടെ സൈനികർക്കുമിടയിൽ അതിഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു.
8.42.18
कृपश्च कृतवर्मा च शकुनिश्चापि सौबलः ।
हृष्टसेनाः सुसंरब्धा रथानीकप्रहारिणः ॥ ८.४२.१८ ॥
കൃപരും കൃതവർമ്മാവും സുബലപുത്രനായ ശകുനിയും സന്തുഷ്ടമായ സേനകളോടുകൂടി അത്യന്തം കുപിതരായി രഥസൈന്യങ്ങളെ ആക്രമിച്ചു.
8.42.19
कोसलैः काश्यमत्स्यैश्च कारूशैः केकयैरपि ।
शूरसेनैः शूरवरैर्युयुधुर्युद्धदुर्मदाः ॥ ८.४२.१९ ॥
കോസലരും കാശി-മത്സ്യരും കാരൂശരും കേകയരും ശൂരസേനരിലെ ശ്രേഷ്ഠ വീരന്മാരും യുദ്ധമദത്താൽ ഉന്മത്തരായി പോരാടി.
8.42.20
तेषामन्तकरं युद्धं देहपाप्मविनाशनम् ।
क्षत्रविट्शूद्रवीराणां धर्म्यं स्वर्ग्यं यशस्करम् ॥ ८.४२.२० ॥
അവർക്ക് ആ യുദ്ധം മരണകാരണമായിരുന്നു; ശരീരപാപം നശിപ്പിക്കുന്നതുമായിരുന്നു. ക്ഷത്രിയ, വൈശ്യ, ശൂദ്ര വീരന്മാർക്ക് അത് ധർമ്മ്യവും സ്വർഗ്ഗ്യവും യശസ്കരവുമായിരുന്നു.
8.42.21
दुर्योधनोऽथ सहितो भ्रातृभिर्भरतर्षभ ।
गुप्तः कुरुप्रवीरैश्च मद्राणां च महारथैः ॥ ८.४२.२१ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു; കുരുവീരന്മാരിലെ പ്രധാനികളാലും മദ്രദേശത്തെ മഹാരഥന്മാരാലും സംരക്ഷിതനായിരുന്നു.
8.42.22
पाण्डवैः सह पाञ्चालैश्चेदिभिः सात्यकेन च ।
युध्यमानं रणे कर्णं कुरुवीरोऽभ्यपालयत् ॥ ८.४२.२२ ॥
പാണ്ഡവർ, പാഞ്ചാലർ, ചേദികൾ, സാത്യകി എന്നിവരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ പോരാടിയ കർണനെ ആ കുരുവീരൻ സംരക്ഷിച്ചു.
8.42.23
कर्णोऽपि निशितैर्बाणैर्विनिहत्य महाचमूम् ।
प्रमृद्य च रथश्रेष्ठान्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ८.४२.२३ ॥
കർണനും മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ മഹാസേനയെ നശിപ്പിച്ച്, ശ്രേഷ്ഠരഥന്മാരെ അമർത്തി, യുധിഷ്ഠിരനെയും പീഡിപ്പിച്ചു.
8.42.24
विपत्रायुधदेहासून्कृत्वा शत्रून्सहस्रशः ।
युक्त्वा स्वर्गयशोभ्यां च स्वेभ्यो मुदमुदावहत् ॥ ८.४२.२४ ॥
ശത്രുക്കളെ ആയിരക്കണക്കിന് അവരുടെ ബാണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും ശരീരങ്ങളും പ്രാണനും നഷ്ടപ്പെടുത്തി, സ്വർഗ്ഗവും യശസ്സും നൽകി, സ്വന്തക്കാർക്ക് സന്തോഷം വരുത്തി.
8.42.25
तद्विगाह्य महानीकं सूतपुत्रो महारथः ।
नदीं प्रवर्तयामास शोणितौघतरङ्गिणीम् ॥ ८.४२.२५ ॥
ആ മഹാസേനയിൽ കടന്ന മഹാരഥനായ സൂതപുത്രൻ രക്തപ്രവാഹത്തിന്റെ തിരമാലകളുള്ള ഒരു നദിയെ ഒഴുക്കി.
8.42.26
शोणितोदां क्षुण्णमत्स्थां नागनक्रदुरत्ययाम् ।
मांलमज्जाकर्दमिनीं चक्रकूर्ममहोडुपाम् ॥ ८.४२.२६ ॥
രക്തമാണ് ജലം, ചതഞ്ഞ മത്സ്യങ്ങളുള്ളത്, ആനകളും മുതലകളും കാരണം കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളത്, മാംസവും മജ്ജയും ചേറായുള്ളത്, രഥചക്രങ്ങൾ ആമകളും വലിയ തോണികളുമായുള്ളത്.
8.42.27
पातितैर्मेघसङ्काशैस्तत्रतत्र महाद्विपैः ।
अशनीभिरिव ध्वस्ता नदी राजन्विराजते ॥ ८.४२.२७ ॥
അവിടവിടെ മേഘങ്ങൾ പോലെ വീണ വലിയ ആനകളാൽ, ഇടിമിന്നലേറ്റതുപോലെ തകർന്ന ആ നദി, രാജാവേ, തിളങ്ങുന്നു.
8.42.28
तां शरोर्मिमहावर्तां छत्रहंससमाकुलाम् ।
तनुत्रोष्णीषसङ्घाटामस्थिपाषाणसङ्कुलाम् ॥ ८.४२.२८ ॥
അമ്പുകളുടെ തിരമാലകളും വലിയ ചുഴികളുമുള്ള, കുടകളാകുന്ന അന്നങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ, കവചങ്ങളും തലപ്പാവുകളും കൂട്ടമായ, അസ്ഥിക്കല്ലുകൾ നിറഞ്ഞ ആ നദി.
8.42.29
अपारामनपारां च शङ्खदुन्दुभिघोषिणीम् ।
रौद्रां नदीं महाराज रजसा सर्वतोवृताम् ॥ ८.४२.२९ ॥
അക്കരയില്ലാത്തതും അപാരവുമായ, ശംഖ-ദുന്ദുഭി ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന, ഭയങ്കരമായ, മഹാരാജാവേ, എല്ലായിടത്തും പൊടിയാൽ മൂടപ്പെട്ട ആ നദി.
8.42.30
अतितीक्ष्णां नराकीर्णां नदीमन्तकगामिनीम् ।
समं च विषमं चैव समायान्तीं महाभयाम् ॥ ८.४२.३० ॥
അതിതീക്ഷ്ണമായ, മനുഷ്യരാൽ നിറഞ്ഞ, യമലോകത്തേക്ക് പോകുന്ന, സമവും വിഷമവുമായ സ്ഥലങ്ങൾ ഒന്നിച്ചൊഴുകിയെത്തുന്ന, മഹാഭയം നിറഞ്ഞ ആ നദി.
8.42.31
आकुलाश्चात्र सीदन्ति नराः शोणितकर्दमे ।
नरैरभिपरिक्षिप्ता यथा राजन्महाद्रुमाः ॥ ८.४२.३१ ॥
ഇവിടെ പരിഭ്രാന്തരായ മനുഷ്യർ രക്തച്ചേറിൽ താഴുന്നു; ഓ രാജാവേ, മനുഷ്യരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വൻ വൃക്ഷങ്ങൾ പോലെ.
8.42.32
ततस्ते तत्रतत्रैव प्रचरन्तो महानदीम् ।
विचेरुः सर्वतो योधा नौवारणमहारथैः ॥ ८.४२.३२ ॥
അപ്പോൾ അവർ അവിടെയിവിടെ മഹാനദിയിൽ സഞ്ചരിച്ച്, വള്ളങ്ങളും ആനകളും മഹാരഥരുമായി എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചു.
8.42.33
शोणितेन समं राजन्कृतमासीत्समन्ततः ।
नदीवेगैर्यथा भूमिस्तद्वदासीद्विशापते ॥ ८.४२.३३ ॥
ഓ രാജാവേ, രക്തത്താൽ എല്ലായിടത്തും ഭൂമി നദീപ്രവാഹങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു; ഓ പ്രജാപതേ.
8.42.34
एवं भारत सङ्ग्रामो नरवाजिगजक्षयः ।
कुरूणां सृञ्जयानां च देवासुरसमोऽभवत् ॥ ८.४२.३४ ॥
ഓ ഭാരതാ, ഇങ്ങനെ കുരുക്കളും സൃഞ്ജയരും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം മനുഷ്യരുടെയും കുതിരകളുടെയും ആനകളുടെയും നാശത്തോടെ ദേവാസുരയുദ്ധം പോലെയായി.