Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.44

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.44.1

विदार्य कर्णस्तां सेनां युधिष्ठिरमथाद्रवत् ।
रथहस्त्यश्वपत्तीनां सहस्रैः परिवारितः ॥ ८.४४.१ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ସେହି ସେନାକୁ ବିଦାରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ; ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତିକ ସହସ୍ର ସୈନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ।

8.44.2

नानायुधसहस्राणि प्रेरितान्यरिभिर्वृषः ।
छित्त्वा बाणशतैरुग्रैस्तानविध्यदसम्भ्रमात् ॥ ८.४४.२ ॥

ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସହସ୍ର ବିବିଧ ଅସ୍ତ୍ର ବୃଷ କର୍ଣ୍ଣ ଭୟଙ୍କର ଶହ ଶହ ବାଣରେ ଛେଦି, ବିନା ବ୍ୟଗ୍ରତାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.44.3

निचकर्त शिरांस्येषां बाहूनूरूंश्च सूतजः ।
ते हता भूतले पेतुर्भग्नाश्चान्ये विदुद्रुवुः ॥ ८.४४.३ ॥

ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ବାହୁ ଓ ଉରୁ ଛେଦିଲେ; ସେମାନେ ହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଏବଂ ଭଗ୍ନ ଅନ୍ୟମାନେ ପଳାୟନ କଲେ।

8.44.4

द्रविडान्ध्रनिषादास्तु पुनः सात्यकिचोदिताः ।
प्रभ्यद्रवञ्जिघांसन्तः पत्तयः कर्णमाहवे ॥ ८.४४.४ ॥

ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଦ୍ରାବିଡ଼, ଆନ୍ଧ୍ର ଓ ନିଷାଦମାନେ ପୁନର୍ବାର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଦାତିକ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।

8.44.5

ते विबाहुशिरस्त्राणाः प्रहताः कर्णसायकैः ।
पेतुः पृथिव्यां युगपच्छिन्नं सालवनं यथा ॥ ८.४४.५ ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ, ବାହୁ, ମୁଣ୍ଡ ଓ କବଚ ଛିନ୍ନ ହୋଇ ସେମାନେ ଛେଦିତ ସାଳ-ବନ ପରି ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।

8.44.6

एवं योधशतान्याजौ सहस्राण्ययुतानि च ।
हतानीयुर्महीं देहैर्यशसाऽपूरयन्दिशः ॥ ८.४४.६ ॥

ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶହ, ହଜାର ଓ ଅଯୁତ ଯୋଦ୍ଧା ହତ ହୋଇ ନିଜ ଦେହ ସହିତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଯଶ ଦିଗ ସବୁ ପୂରାଇଲା।

8.44.7

अथ वैकर्तनं कर्णं रणे क्रुद्धमिवान्तकम् ।
रुरुधुः पाण्डुपाञ्चाला व्याधिं मन्त्रौषधा इव ॥ ८.४४.७ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତକ ପରି ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଘେରିଲେ, ଯେପରି ମନ୍ତ୍ର ଓ ଔଷଧ ରୋଗକୁ ଘେରନ୍ତି।

8.44.8

स तान्प्रमृद्याब्यपतत्पुनरेव युधिष्ठिरम् ।
मन्त्रौषधिक्रियातीतो व्याधिरत्युल्बणो यथा ॥ ८.४४.८ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ସେ ପୁଣି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଉପରେ ଝାସିପଡ଼ିଲା, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଔଷଧ ଚିକିତ୍ସାର ଅତୀତ ଅତି ଉଗ୍ର ରୋଗ ପରି।

8.44.9

स राजगृद्धिभी रुद्धः पाण्डुपाञ्चालकेकयैः ।
नाशकत्तानतिक्रान्तुं मृत्युर्ब्राह्मविदो यथा ॥ ८.४४.९ ॥

ରାଜାଙ୍କୁ (ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ) ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ପାଣ୍ଡବ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ କେକୟମାନେ ତାହାକୁ ରୋକିଲେ; ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ ନାହିଁ ପରି ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାରିଲା ନାହିଁ।

8.44.10

ततो युधिष्ठिरः कर्णमदूरस्थं निवारितम् ।
तैर्योधप्रमुखैर्वीरं दृष्ट्वा विव्याध सायकैः ॥ ८.४४.१० ॥

ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେହି ପ୍ରମୁଖ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବୀର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ବାଣରେ ତାହାଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ।

8.44.11

कर्णः पार्थशराविद्धस्तोत्रार्दित इव द्विपः ।
प्रमथ्य सहितान्वीरान्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ८.४४.११ ॥

ପାର୍ଥଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କର୍ଣ୍ଣ, ଅଙ୍କୁଶ-ପୀଡ଼ିତ ହସ୍ତୀ ପରି, ସେହି ସମସ୍ତ ବୀରଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।

8.44.12

ततो युधिष्ठिरः कर्णमासाद्य जयतां वरम् ।
अब्रवीत्परवीरघ्नं क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ८.४४.१२ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ନେତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଶତ୍ରୁବୀର ସଂହାରକ ତାହାଙ୍କୁ କହିଲେ।

8.44.13

कर्णकर्ण वृथादृष्टे सूतपुत्र वचः शृणु ।
सदा स्पर्धसि सङ्ग्रामे फल्गुनेन तरस्विना ॥ ८.४४.१३ ॥

ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ବୃଥା ଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ସୂତପୁତ୍ର, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବଦା ବେଗବାନ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କର।

8.44.14

यथाऽस्मान्बाधसे नित्यं धार्तराष्ट्रमते स्थितः ।
यद्बलं यच्च ते वीर्यं प्रद्वेषो यस्तु पाण्डुषु ॥ ८.४४.१४ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଥାଇ ତୁମେ ସର୍ବଦା ଆମକୁ ପୀଡ଼ା ଦିଅ; ତୁମର ଯେଉଁ ବଳ, ଯେଉଁ ବୀର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ଦ୍ୱେଷ।

8.44.15

तत्सर्वं दर्शयस्वाद्य पौरुषं महदास्थितः ।
युद्धश्रद्वां च तेऽद्याहं विनेष्यामि महाहवे ॥ ८.४४.१५ ॥

ଆଜି ସେହି ସମସ୍ତ ପୌରୁଷ ମହାନ ସାହସ ଆଶ୍ରୟ କରି ଦେଖାଅ। ଆଜି ମୁଁ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ଯୁଦ୍ଧଶ୍ରଦ୍ଧା ଦୂର କରିବି।

8.44.16

एवमुक्त्वा महाराज कर्णं पाण्डुसुतस्तदा ।
सुवर्णपुङ्खैर्दशभिर्विव्यादायस्मयैः शरैः ॥ ८.४४.१६ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଏହିପରି କହି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ସେତେବେଳେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ଲୌହ ଦଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.44.17

तं सूतपुत्रो दशभिः प्रत्यविद्ध्यदरिन्दमः ।
वत्सदन्तैर्महेष्वासः प्रहसन्निव भारत ॥ ८.४४.१७ ॥

ତାଙ୍କୁ ସୂତପୁତ୍ର ଶତ୍ରୁଦମନ କର୍ଣ୍ଣ ଦଶ ବାଣରେ ପ୍ରତିବିଦ୍ଧ କଲେ। ହେ ଭାରତ, ସେହି ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ବତ୍ସଦନ୍ତ ବାଣରେ ଯେପରି ହସି ହସି ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।

8.44.18

सोऽवज्ञाय तु निर्विद्धः सूतपुत्रेण पाण्डवः ।
प्रजज्वाल ततः क्रोधाद्धविषेव हुताशनः ॥ ८.४४.१८ ॥

କିନ୍ତୁ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେହି ପାଣ୍ଡବ ତାହାକୁ ଅବଜ୍ଞା କରି ସେତେବେଳେ ଘିଅ ଢାଳିଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି କ୍ରୋଧରେ ଜଳି ଉଠିଲେ।

8.44.19

ज्वालामालापरिक्षिप्तो राज्ञो देहो व्यदृश्यत ।
युगान्ते दग्धुकामस्य संवर्ताग्नेरिवापरः ॥ ८.४४.१९ ॥

ଯୁଗାନ୍ତରେ ଦହନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସଂବର୍ତ୍ତାଗ୍ନି ପରି, ଜ୍ୱାଳାମାଳାରେ ଘେରା ରାଜାଙ୍କ ଦେହ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲା ।

8.44.20

ततो विस्फार्य सुमहच्चापं हेमपरिष्कृतम् ।
समाधत्त शितं बाणं गिरीणामपि दारणम् ॥ ८.४४.२० ॥

ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କୃତ ମହାନ ଧନୁ ଟାଣି, ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାରଣ କରୁଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଯୋଡ଼ିଲେ ।

8.44.21

ततः पूर्णायतोत्कृष्टं यमदण्डनिभं शरम् ।
मुमोच त्वरितो राजा सूतपुत्रजिघांसया ॥ ८.४४.२१ ॥

ତା'ପରେ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି, ଯମଦଣ୍ଡ ପରି ବାଣ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ରାଜା ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ ।

8.44.22

स तु वेगवता मुक्तो बाणो वज्राशनिस्वनः ।
विवेश सहसा कर्णं सव्ये पार्श्वे महारथम् ॥ ८.४४.२२ ॥

ବେଗରେ ମୁକ୍ତ ସେହି ବାଣ ବଜ୍ର ଓ ଅଶନିର ଶବ୍ଦ ସହ ହଠାତ୍ ମହାରଥୀ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ।

8.44.23

स तु तेन प्रहारेण पीडितः प्रमुमोह वै ।
स्रस्तगात्रो महाबाहुर्धनुरुत्सृज्य कम्पितः ॥ ८.४४.२३ ॥

ସେହି ଆଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେହି ମହାବାହୁ ବାସ୍ତବରେ ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ; ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହୋଇ, ଧନୁ ଛାଡ଼ି କମ୍ପିତ ହେଲେ ।

8.44.24

गतासुरिव निश्चेताः शल्यस्याभिमुखोऽपतत् ।
राजाऽपि भूयो नाजघ्ने कर्णं पार्थहितेप्सया ॥ ८.४४.२४ ॥

ଗତପ୍ରାଣଙ୍କ ପରି, ଚେତନାହୀନ ହୋଇ ସେ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁଖ କରି ପଡ଼ିଗଲେ; ରାଜା ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଆଘାତ କଲେ ନାହିଁ ।

8.44.25

ततो हाहाकृतं सर्वं धार्तराष्ट्रबलं महत् ।
विवर्णमुखमार्तं च कर्णं दृष्ट्वा तथागतम् ॥ ८.४४.२५ ॥

ତା'ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମହାସେନା ସମସ୍ତେ ହାହାକାର କଲେ; କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ମଳିନ ମୁଖ ଓ ପୀଡ଼ିତ ଅବସ୍ଥାରେ ସେପରି ଦେଖି।

8.44.26

सिंहनादाश्च सञ्जज्ञुः क्ष्वेलाः किलकिलास्तथा ।
पाण्डवानां महाराज दृष्ट्वा राज्ञः पराक्रमम् ॥ ८.४४.२६ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ରାଜା (ଯୁଧିଷ୍ଠିର)ଙ୍କର ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହନାଦ, ଲଲକାର ଓ ହର୍ଷର କିଲକିଲା ଉଠିଲା।

8.44.27

प्रतिलभ्य तु राधेयः संज्ञां नातिचिरादिव ।
दध्रे राजविनाशाय मनः क्रूरपराक्रमः ॥ ८.४४.२७ ॥

କିନ୍ତୁ ରାଧାପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପରେ ଚେତନା ଫେରି ପାଇ, କ୍ରୂର ପରାକ୍ରମୀ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କ (ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ) ବିନାଶରେ ମନ ଦେଲେ।

8.44.28

स हेमविकृतं चापं विस्फार्य विजयं महत् ।
अवाकिरदमेयात्मा पाण्डवं निशितैः शरैः ॥ ८.४४.२८ ॥

ସେ ସୁନାରେ ସଜାଯାଇଥିବା ସେହି ମହାନ ବିଜୟ ଧନୁ ଟାଣି, ଅମେୟାତ୍ମା ସେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରବର୍ଷଣ କଲେ।

8.44.29

ततः क्षुराभ्यां पाञ्चाल्यौ चक्ररक्षौ महात्मनः ।
जघान चन्द्रदेवं च दण्डधारं च संयुगे ॥ ८.४४.२९ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଦୁଇ କ୍ଷୁର ବାଣରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ (ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ) ଚକ୍ରରକ୍ଷକ ଦୁଇ ପାଞ୍ଚାଳ ବୀରଙ୍କୁ — ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଓ ଦଣ୍ଡଧାରଙ୍କୁ — ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କଲେ।

8.44.30

तावुभौ धर्मराजस्य प्रवीरौ युधि भारत ।
रथाभ्याशे चकाशेते चन्द्रस्येव पुनर्वसू ॥ ८.४४.३० ॥

ହେ ଭାରତ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ସେହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥ ନିକଟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଖରେ ଦୁଇ ପୁନର୍ବସୁ ନକ୍ଷତ୍ର ପରି ଝଲସିଲେ।

8.44.31

युधिष्ठिरः पुनः कर्णमविद्व्यत्त्रिंशता शरैः ।
सुषेणं सत्यसेनं च त्रिभिस्त्रिभिरताडयत् ॥ ८.४४.३१ ॥

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୁନର୍ବାର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ତିରିଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ସୁଷେଣ ଓ ସତ୍ୟସେନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।

8.44.32

शल्यं नवत्या विव्याध त्रिसप्तत्या च सूतजम् ।
तांस्तस्य गोप्तॄन्विव्याध त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ॥ ८.४४.३२ ॥

ସେ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ନବେ ବାଣରେ ଏବଂ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତେସତୁରି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ତାଙ୍କ ରକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସିଧା ଯାଉଥିବା ବାଣରେ ତିନି ତିନି କରି ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.44.33

ततः प्रहस्याधिरथिः षष्ठ्या राजञ्शितैः शरैः ।
विद्ध्वा युधिष्ठिरं सङ्ख्ये ननादातिरथस्तदा ॥ ८.४४.३३ ॥

ତା'ପରେ ଅଧିରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ହସି, ହେ ରାଜନ୍, ଷାଠିଏ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି, ସେତେବେଳେ ଅତିରଥ ଗର୍ଜନ କଲା।

8.44.34

ततः प्रवीराः पाण्डूनामभ्यधावन्नमर्षिताः ।
युधिष्ठिरं परीप्सन्तः कर्णमभ्यर्दयञ्छरैः ॥ ८.४४.३४ ॥

ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବୀରମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଧାଇଁଗଲେ ଏବଂ ବାଣରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।

8.44.35

सात्यकिश्चेकितानश्च युयुत्सुः पाण्ड्य एव च ।
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ॥ ८.४४.३५ ॥

ସାତ୍ୟକି, ଚେକିତାନ, ଯୁଯୁତ୍ସୁ ଓ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ମଧ୍ୟ; ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଗଣ ଓ ପ୍ରଭଦ୍ରକଗଣ।

8.44.36

यमौ च भीमसेनश्च शिशुपालस्य चात्मजः ।
कारूशा मात्स्यशेषाश्च केकयाः काशिकोसलाः ॥ ८.४४.३६ ॥

ନକୁଳ-ସହଦେବ, ଭୀମସେନ ଓ ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ପୁତ୍ର; କାରୂଷ, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ଅବଶିଷ୍ଟମାନେ, କେକୟ, କାଶୀ ଓ କୋଶଳ।

8.44.37

एते च त्वरिता वीरा वसुषेणमताडयन् ।
जनमेजयश्च पाञ्चाल्यः कर्णं विव्याध सायकैः ॥ ८.४४.३७ ॥

ସେହି ଦ୍ରୁତ ବୀରମାନେ ବସୁଷେଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ଜନମେଜୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।

8.44.38

वाराहकर्णनाराचैर्नालीकैर्निशितैः शरैः ।
वत्सदन्तैर्विपाठैश्च क्षुरप्रैश्चटकामुखैः ॥ ८.४४.३८ ॥

ବରାହକର୍ଣ୍ଣ ନାରାଚ, ନାଳୀକ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର, ବତ୍ସଦନ୍ତ, ବିପାଠ, କ୍ଷୁରପ୍ର ଓ ଚଟକାମୁଖ ବାଣରେ।

8.44.39

नानाप्रहरणैश्चोग्रै रथहस्त्यश्वसादिभिः ।
सर्वतोऽभ्यद्रवत्कर्णं परिवार्य जिघांसया ॥ ८.४४.३९ ॥

ନାନା ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ରଥୀ, ହସ୍ତୀ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଘେରି ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସବୁଦିଗରୁ ଧାଇଁ ଆସିଲେ।

8.44.40

स पाण्डवानां प्रवरैः सर्वतः समभिद्रुतः ।
छाद्यमानः शिततैर्घोरैः स्वस्वनामाङ्कितैः शरैः ॥ ८.४४.४० ॥

ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁଦିଗରୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ ନିଜ ନାମାଙ୍କିତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସେ କର୍ଣ୍ଣ।

8.44.41

न चचाल रणे कर्णो महेन्द्रो दानवैरिव ।
निजघान महेष्वासान्पाञ्चालानेकविंशतिम् ॥ ८.४४.४१ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣ ଦାନବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ; ସେ ଏକୋଇଶି ମହାଧନୁର୍ଧର ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

8.44.42

ततः पुनरमेयात्मा चेदीनां प्रवरान्दश ।
न्यहनद्भरतश्रेष्ठ कर्णो वैकर्तनस्तदा ॥ ८.४४.४२ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅପରିମିତ ଆତ୍ମା ବିଶିଷ୍ଟ ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ ଚେଦିଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶ ବୀରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

8.44.43

तस्य बाणसहस्राणि सम्प्रपन्नानि मारिष ।
दृश्यन्ते दिक्षु सर्वासु शलभानामिव व्रजाः ॥ ८.४४.४३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କର ହଜାର ହଜାର ବାଣ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଙ୍ଗପାଳ ଦଳ ପରି ଉଡ଼ିବାର ଦେଖାଯାଉଛି।

8.44.44

कर्णनामाङ्किता बाणाः स्वर्णपुङ्खाः सुतेजनाः ।
नराश्वकायान्निर्भिद्य पेतुरुर्व्यां समन्ततः ॥ ८.४४.४४ ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ, ସୁନା ପକ୍ଷ ଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ଶରୀର ବିଦ୍ଧ କରି ଚାରିଆଡ଼େ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।

8.44.45

कर्णेनैकेन समरे चेदीनां प्रवरास्तदा ।
सृज्जयानां च सर्वेषां शतशो निहता रणे ॥ ८.४४.४५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣ ଏକାକୀ ସେତେବେଳେ ଚେଦିମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶହ ଶହ ଜଣଙ୍କୁ ରଣାଙ୍ଗଣରେ ବଧ କଲା।

8.44.46

कर्णस्य शरसञ्छन्नं बभूव तुमुलं तमः ।
नाज्ञायत ततः किञ्चित्परेषामात्मनोऽपि वा ॥ ८.४४.४६ ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର ଘୋଡ଼ାଇଲା; ସେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁ କିମ୍ବା ନିଜର କିଛି ବି ଜଣାପଡ଼ିଲା ନାହିଁ।

8.44.47

तस्मिंस्तमसि भूते च क्षत्रियाणां भयङ्करे ।
विचचार महबिहुर्निर्दहन्क्षत्रियान्बहून् ॥ ८.४४.४७ ॥

ସେହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର ଛାଇ ଯିବାରୁ ମହାବାହୁ କର୍ଣ୍ଣ ବହୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦହନ କରି ବିଚରଣ କଲା।

8.44.48

ततः शरमहाज्वालो वीर्योष्मा कर्णपावकः ।
निर्दहन्पाण्डववनं चारु पर्यचरद्रणे ॥ ८.४४.४८ ॥

ତା'ପରେ ବାଣର ମହାଜ୍ୱାଳା ଓ ପରାକ୍ରମର ଉଷ୍ମତା ଧାରଣ କରି କର୍ଣ୍ଣ-ଅଗ୍ନି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବନକୁ ଦହନ କରି ରଣାଙ୍ଗଣରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବିଚରଣ କଲା।

8.44.49

ततस्तेषां महाराज पाण्डवानां महारथाः ।
सृञ्जयानां च सर्वेषां शतशोऽथ सहस्रशः।
अस्त्रैः कर्णं महेष्वासं समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ८.४४.४९ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ତା’ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମହାରଥୀମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ହୋଇ ମହାଧନୁର୍ଧର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଚାରିପଟରୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଘେରି ରଖିଲେ।

8.44.50

स संवार्य महास्त्राणि महेष्वासो महात्मनाम् ।
प्रहस्य पुरुषेन्द्रस्य कर्णश्चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ८.४४.५० ॥

ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମହାଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନିବାରଣ କରି, ହସି ହସି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଧନୁ କର୍ଣ୍ଣ କାଟିଦେଲେ।

8.44.51

ततः सन्धाय नवतिं निमेषान्नतपर्वणाम् ।
बिभेद कवचं राज्ञो रणे कर्णः शितैः शरैः ॥ ८.४४.५१ ॥

ତା’ପରେ କର୍ଣ୍ଣ ନିମିଷକ ମଧ୍ୟରେ ନଅର ଗଣ୍ଠି ବଙ୍କା ନବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଯୋଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜାଙ୍କ କବଚ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.44.52

तद्वर्म हेमविकृतं रत्नचित्रं बभौ पतत् ।
सविद्युदभ्रं सवितुः श्लिष्टं वातहतं यथा ॥ ८.४४.५२ ॥

ପଡ଼ୁଥିବା ସେହି ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ରତ୍ନଚିତ୍ରିତ କବଚ, ପବନରେ ଆହତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିକଟର ବିଜୁଳି ସହିତ ମେଘ ପରି ଚମକି ଉଠିଲା।

8.44.53

तदङ्गात्पुरुषेन्द्रस्य भ्रष्टं वर्म व्यरोचत ।
रत्नैरलंवृतं चित्रेर्व्यभ्नं निशि यथा नभः ॥ ८.४४.५३ ॥

ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଖସି ପଡ଼ିଥିବା କବଚ, ରତ୍ନଖଚିତ ଓ ବିଚିତ୍ର ହୋଇ ରାତିରେ ଖୋଲା ଆକାଶ ପରି ଚମକି ଉଠିଲା।

8.44.54

भिन्नवर्मा शरैः पार्थो रुधिरेण समुक्षितः ।
बभासे पुरुषश्रेष्ठ उद्यन्निव दिवाकरः ॥ ८.४४.५४ ॥

ବାଣରେ କବଚ ଭଗ୍ନ, ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାର୍ଥ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକିଲେ।

8.44.55

स शराचितसर्वाङ्गश्छिन्नवर्माऽथ संयुगे ।
क्षात्रं धर्मं समास्थाय सिंहनादमकुर्वत ॥ ८.४४.५५ ॥

ବାଣରେ ସାରା ଶରୀର ଆଚ୍ଛାଦିତ ଓ କବଚ ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିବା ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ସିଂହନାଦ କଲା।

8.44.56

नर्दित्वा च चिरं कालं पाण्डवो रभसो रणे ।
शक्तिं चिक्षेप वेगेन प्रदीप्तामशनीमिव ॥ ८.४४.५६ ॥

ବହୁ ସମୟ ଗର୍ଜନ କରି ବେଗବାନ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଳୁଥିବା ଶକ୍ତି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବଜ୍ରପରି ବେଗରେ ନିକ୍ଷେପ କଲା।

8.44.57

तां ज्वलन्तीमिवाकाशे शक्तिं शप्तभिराशुगैः ।
भल्लैश्चिच्छेद राधेयः सा त्वशीर्यत वै रणे ॥ ८.४४.५७ ॥

ଆକାଶରେ ଜଳୁଥିବା ସେହି ଶକ୍ତିକୁ ରାଧେୟ ସାତଟି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ; ତାହା ଯୁଦ୍ଧରେ ଚୂରମାର ହୋଇଗଲା।

8.44.58

हृदि बाह्वोर्ललाटे च क्षिप्रकारी युधिष्ठिरः ।
चतुर्भिस्तोमरैः कर्णं ताडयित्वाऽनदन्मुदा ॥ ८.४४.५८ ॥

ବକ୍ଷ, ବାହୁ ଓ ଲଲାଟରେ କ୍ଷିପ୍ରକାରୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଚାରି ତୋମର ଦ୍ୱାରା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି ଆନନ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।

8.44.59

उद्भिन्नरुधिरः कर्णः क्रुद्वः सर्प इव श्वसन् ।
जघान सूतं पार्थस्य पार्ष्ठिं च नवभिः शरैः ॥ ८.४४.५९ ॥

ରକ୍ତ ବହୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣ କ୍ରୋଧରେ ସାପ ପରି ଫୁସ୍ଫୁସ୍ କରି ପାର୍ଥଙ୍କ ସାରଥି ଓ ରଥର ପଛ ଭାଗକୁ ନଅଟି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲା।

8.44.60

ध्वजं चिच्छेद नृपतेस्त्रिभिर्विव्याध चैव तम् ।
इषुधी चास्य चिच्छेद रथं च तिलशोऽच्छिनत् ॥ ८.४४.६० ॥

ସେ ରାଜାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା କାଟିଦେଲା, ତିନି ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲା; ତାଙ୍କର ଦୁଇ ତୂଣୀର କାଟିଦେଲା ଓ ରଥକୁ ତିଳ ତିଳ କରି କାଟିଦେଲା।

8.44.61

एतस्मिन्नन्तरे शूराः पाण्डवानां महारथाः। ॥ ८.४४.६१ ॥

ଏହି ସମୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମହାରଥୀ ବୀରମାନେ (ଅଗ୍ରସର ହେଲେ).

8.44.62

सात्यकिः पञ्चविंशत्या शिखण्डी नवभिः शरैः ।
अवर्षतां महाराज राधेयं शत्रुकर्शनम् ॥ ८.४४.६२ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସାତ୍ୟକି ପଚିଶଟି ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡୀ ନଅଟି ବାଣରେ ଶତ୍ରୁ-ପୀଡ଼କ ରାଧେୟଙ୍କ (କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ) ଉପରେ ବର୍ଷା କଲେ।

8.44.63

शैनेयं तु ततुः क्रुद्धः कर्णः पञ्चभिरायसैः ।
विव्याध समरे राजंस्त्रिभिश्चान्यैः शिलीमुखैः ॥ ८.४४.६३ ॥

କିନ୍ତୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ କର୍ଣ୍ଣ ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ଲୌହ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଉ ତିନି ଶିଲୀମୁଖ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ।

8.44.64

दक्षिणं तु भुजं तस्य त्रिभिः कर्णोऽभ्यविध्यत ।
सव्यं षोडशभिर्बाणैर्यन्तारं चास्य सप्तभिः ॥ ८.४४.६४ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ବାହୁକୁ ତିନି ବାଣରେ, ବାମ ବାହୁକୁ ଷୋଳଟି ବାଣରେ ଏବଂ ସାରଥିକୁ ସାତଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.44.65

अथास्य चतुरो वाहांश्चतुर्भिर्निशितैः शरैः ।
सूतपुत्रोऽनयत्क्षिप्रं यमस्य सदनं प्रति ॥ ८.४४.६५ ॥

ତା'ପରେ ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ଚାରିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ ଶୀଘ୍ର ଯମଲୋକ ଆଡ଼କୁ ପଠାଇଲେ।

8.44.66

अथापरेण भल्लेन धनुश्छित्त्वा महारथः ।
सारथेः सशिरस्त्राणं शिरः कायादपाहरत् ॥ ८.४४.६६ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ମହାରଥୀ ଆଉ ଏକ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟି, ସାରଥିର ଶିରସ୍ତ୍ରାଣ ସହିତ ମସ୍ତକ ଶରୀରରୁ ଅଲଗା କଲେ।

8.44.67

हताश्वसूते तु रथे स्थितः स शिनिपुङ्गवः ।
शक्तिं चिक्षेप कर्णाय वैदूर्यमणिभूषिताम् ॥ ८.४४.६७ ॥

ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ହତ ହୋଇଥିବା ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେ ଶିନିବଂଶଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଦୂର୍ଯମଣିରେ ସଜ୍ଜିତ ଶକ୍ତି କର୍ଣ୍ଣ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ।

8.44.68

तामापतन्तीं सहसा द्विधा चिच्छेद भारत ।
कर्णो वै धन्विनां श्रेष्ठस्तांश्च सर्वानवारयत् ॥ ८.४४.६८ ॥

ହେ ଭାରତ, ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେହି ଶକ୍ତିକୁ କର୍ଣ୍ଣ ହଠାତ୍ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ; ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

8.44.69

ततस्तान्निशितैर्बाणैः पाण्डवानां महारथान् ।
न्यवारयदमेयात्मा शिक्षया च बलेन च ॥ ८.४४.६९ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ଅମେୟାତ୍ମା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ସେ ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଶିକ୍ଷା ଓ ବଳରେ ରୋକିଲେ।

8.44.70

अर्दयित्वा शरैस्तांस्तु सिंहः क्षुद्रमृगानिव ।
पीडयन्धर्मराजानं शरैः सन्नतपर्वमिः।
अभ्यद्रवत राधेयो धर्मपुत्रं शितैः शरैः ॥ ८.४४.७० ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ କରି, ସିଂହ ସାନ ମୃଗମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିବା ପରି, ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିର ବାଣରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିଲା ରାଧେୟ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ସହିତ ଧାଇଁଲେ।

8.44.71

ततः पार्षो ह्यपासासीद्वताश्वो हतसारथिः ।
अशक्नुवन्मुखे स्थातुं ततः कर्णस्य दुर्मनाः ॥ ८.४४.७१ ॥

ତା'ପରେ ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ହତ ହୋଇ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ ଦୁଃଖିତ ମନରେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।

8.44.72

तमभिद्रुत्य राधेयः पाण्डुपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अब्रवीत्प्रहसन्राजन्कुत्सयन्निव पाण्डवम् ॥ ८.४४.७२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ରାଧେୟ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁ ଯାଇ, ହସି ହସି, ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ପରି କହିଲେ।

8.44.73

कथं नाम कुले जातः क्षत्रधर्मे व्यवस्थितः ।
प्रजह्यात्समरे शत्रून्प्राणान्रक्ष महाहवे ॥ ८.४४.७३ ॥

କ୍ଷତ୍ରିୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମି କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କିପରି କରୁଛ?

8.44.74

न भवान्क्षत्रधर्मेषु कुशलोऽसीति मे मतिः ।
ब्राह्मे बले भवान्युक्तः स्वाध्याये यज्ञकर्मणि ॥ ८.४४.७४ ॥

କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରେ ତୁମେ ନିପୁଣ ନୁହଁ ବୋଲି ମୋର ମତ; ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମବଳ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ନିୟୁକ୍ତ।

8.44.75

मा स्म युध्यस्व कौन्तेय मा स्म वीरान्समासदः ।
मा चैवं विप्रियं ब्रूहि मा च त्वं भज संयुगम् ॥ ८.४४.७५ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଯୁଦ୍ଧ କର ନାହିଁ; ବୀରମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ ନାହିଁ; ଏପରି ଅପ୍ରିୟ କଥା କୁହ ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅ ନାହିଁ।

8.44.76

वक्तव्या मारिषाऽन्ये तु न वक्तव्यास्तु मादृशाः ।
मादृशान्हि ब्रुवन्युद्धे एतदन्यच्च लप्स्यसे ॥ ८.४४.७६ ॥

ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ମୋ ପରି ଲୋକମାନଙ୍କ ସହ ନୁହେଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ପରି ଲୋକକୁ ଏପରି କହିଲେ ସେ ଏହା ଓ ଆଉ କିଛି ପାଇବ।

8.44.77

स्वगृहं गच्छ कौन्तेय यत्र वा केशवार्जुनौ ।
न हि त्वां समरे राजन्हन्यात्कर्णः कथञ्चन ॥ ८.४४.७७ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ନିଜ ଘରକୁ ଯାଅ, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି କେଶବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଅଛନ୍ତି ସେଠିକୁ ଯାଅ; ହେ ରାଜନ, କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ତୁମକୁ ବଧ କରିବ ନାହିଁ।

8.44.78

वरप्रदानं कुन्त्यास्तु कर्णः स्मृत्वा महारथः ।
वधप्राप्तं तु कौन्तेयं नावधीत्पुरुषोत्तमः ॥ ८.४४.७८ ॥

କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବରକୁ ସ୍ମରଣ କରି ମହାରଥୀ କର୍ଣ୍ଣ, ବଧଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ ମଧ୍ୟ କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ବଧ କଲେ ନାହିଁ; ସେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।

8.44.79

एवमुक्त्वा ततः पार्थं विसृज्य च महाबलः ।
न्यहनत्पाण्डवीं सेनां वज्रहस्त इवासुरीम् ॥ ८.४४.७९ ॥

ଏହା କହି ମହାବଳୀ କର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ବଜ୍ରହସ୍ତ ଯେପରି ଅସୁରସେନା ଉପରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେପରି ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଆଘାତ କଲେ।

8.44.80

ततोऽपायाद्द्रुतं राजन्व्रीडन्निव नरेश्वरः ॥ ८.४४.८० ॥

ତେବେ ହେ ରାଜନ୍, ଲଜ୍ଜିତଙ୍କ ପରି ସେହି ନରେଶ୍ୱର ଶୀଘ୍ର ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ।

8.44.81

अथापयातं राजानं मत्वाऽन्वीयुस्तमच्युतम् ।
चेदिपाण्डवपाञ्चालाः सात्यकिश्च महारथः।
द्रौपदेयास्तथा शूरा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ८.४४.८१ ॥

ଏବେ ପଛକୁ ଫେରୁଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ଭାବି ଚେଦି, ପାଣ୍ଡବ, ପାଞ୍ଚାଳ, ମହାରଥୀ ସାତ୍ୟକି, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ବୀର ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।

8.44.82

ततो युधिष्ठिरानीकं दृष्ट्वा कर्णः पराङ्मुखम् ।
कुरुभिः सहितो वीरः प्रहृष्टः पृष्ठतोऽन्वगात् ॥ ८.४४.८२ ॥

ତେବେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେନାକୁ ପିଠି ଦେଖାଇ ଯାଉଥିବା ଦେଖି ବୀର କର୍ଣ୍ଣ କୌରବମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ପଛରୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।

8.44.83

भेरीशङ्खमृदङ्गानां कार्मुकाणां च निःस्वनः ।
बभूव धार्तराष्ट्राणां सिंहनादरवस्तथा ॥ ८.४४.८३ ॥

ଭେରୀ, ଶଙ୍ଖ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଧନୁର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସିଂହନାଦ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଗୁଞ୍ଜିଲା।

8.44.84

युधिष्ठिरस्तु कौरव्य रथमारुह्य सत्वरम् ।
श्रुतकीर्तेर्महाराज दृष्ट्वा तत्कर्णविक्रमम् ॥ ८.४४.८४ ॥

କିନ୍ତୁ ହେ କୌରବ୍ୟ, ହେ ମହାରାଜ! ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖି, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସେହି ପରାକ୍ରମ ଦେଖିଲେ।

8.44.85

काल्यमानं बलं दृष्ट्वा सूतपुत्रेण मारिष ।
स्वान्योधानब्रवीत्क्रुद्वो निघ्नतैतान्किमासत ॥ ८.४४.८५ ॥

ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୈନ୍ୟ କଟାଯାଉଥିବା ଦେଖି, ହେ ମାରିଷ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ନିଜ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ କହିଲା, "ଏମାନଙ୍କୁ ମାର, ତୁମେ କାହିଁକି ବସିଛ?"

8.44.86

ततो राज्ञाऽभ्यनुज्ञाताः पाण्डवानां महारथाः ।
भीमसेनमुखाः सर्वे पुत्रांस्ते प्रत्युपाद्रवन् ॥ ८.४४.८६ ॥

ତା'ପରେ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଣୀ କରି, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।

8.44.87

अभवत्तुमुलः शब्दो योधानां तत्र भारत ।
रथहस्त्यश्वपत्तीनां द्रवतां निनदो महान्।
उद्यतप्रतिविष्टानां शस्त्राणां च ततस्ततः ॥ ८.४४.८७ ॥

ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ଉଠିଲା — ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତିକଙ୍କ ଦୌଡ଼ାଦୌଡ଼ିର ମହା ନିନାଦ, ଏଣେତେଣେ ଉଠାଯାଇ ଆଘାତ ହେଉଥିବା ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦ।

8.44.88

आगच्छत प्रहरत क्षिप्रं विपरिधावत ।
इति ब्रुवाणा ह्यन्योन्यं जघ्नुर्योधा महारणे ॥ ८.४४.८८ ॥

"ଆସ, ପ୍ରହାର କର, ଶୀଘ୍ର ଦୌଡ଼ ଆସ" — ଏମିତି ପରସ୍ପରକୁ କହି, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।

8.44.89

अभ्रच्छायेव तत्रासीच्छरवृष्टिभिरम्बरे ।
समावृतैर्नरवरैर्निघ्नद्भिरितरेतरम् ॥ ८.४४.८९ ॥

ସେଠାରେ ଆକାଶରେ ବାଣବର୍ଷାରୁ ମେଘଛାୟା ପରି ଛାୟା ହେଲା; ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନରମାନେ ତାହାରି ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହେଲେ।

8.44.90

विपताकध्वजच्छत्रा व्यश्वसूतरथायुधाः ।
व्यङ्गाङ्गावयवाः पेतुः क्षितौ क्षीणाः क्षितीश्वराः।
शिखराणीव शेलानां वज्रभिन्नानि मानिष ॥ ८.४४.९० ॥

ପତାକା, ଧ୍ୱଜ ଓ ଛତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି, ରଥ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ନଷ୍ଟ ହେଲା; ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ବିକୃତ ହୋଇ କ୍ଷୀଣ ରାଜାମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ — ବଜ୍ରରେ ଭଗ୍ନ ପର୍ବତ-ଶିଖର ପରି। ହେ ମାନିଷ!

8.44.91

सारोहा निहताः पेतुर्द्विपा भिन्ना महीतले ।
छिन्नभिन्नविपर्यस्तवर्मालङ्कारविग्रहाः ॥ ८.४४.९१ ॥

ଆରୋହୀ ସହିତ ହତ ହସ୍ତୀମାନେ ଭୂମିରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ବର୍ମ, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଶରୀର ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ଓଲଟି ରହିଲା।

8.44.92

सारोहास्तुरगाः पेतुर्हतवीराः सहस्रशः ।
विप्रविद्वायुधाङ्गाश्च द्विरदा रथिभिर्हताः।
प्रतिवीरैश्च सम्मर्दे पत्तिसङ्घाः सहस्रशः ॥ ८.४४.९२ ॥

ଆରୋହୀ ସହିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ହଜାର ହଜାର ପଡ଼ିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ବୀରମାନେ ହତ ହେଲେ; ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଙ୍ଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲା, ହସ୍ତୀମାନେ ରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମରିଲେ। ସଂଘର୍ଷରେ ପ୍ରତିବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଦାତିକ ସୈନ୍ୟଦଳ ହଜାର ହଜାର ନଷ୍ଟ ହେଲା।

8.44.93

विशालायतताम्राक्षैः पद्मेन्दुसदृशाननैः ।
शिरोभिर्युद्धशौण्डानां सर्वतः संवृता मही ॥ ८.४४.९३ ॥

ବିଶାଳ, ଦୀର୍ଘ, ରକ୍ତିମ ନୟନ ଏବଂ ପଦ୍ମ-ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖ ଥିବା ଯୁଦ୍ଧମଦମତ୍ତ ବୀରମାନଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ସର୍ବତ୍ର ପୃଥିବୀ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା।

8.44.94

यथा भुवि तथा व्योम्नि निःस्वनं शुश्रुवुर्जनाः ।
विमानेऽप्सरसां सङ्घैर्गीतवादित्रनिःस्वनैः ॥ ८.४४.९४ ॥

ପୃଥିବୀରେ ଯେମିତି, ଆକାଶରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ — ବିମାନରେ ଅପ୍ସରାଗଣର ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ନାଦ।

8.44.95

हतानभिमुखान्वीरान्वीरैः शतसहस्रशः ।
आरोप्यारोप्य गच्छन्ति विमानेष्वप्सरोगणाः ॥ ८.४४.९५ ॥

ସମ୍ମୁଖରେ ମରିଥିବା ବୀରମାନଙ୍କୁ — ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶହ ହଜାର ମରିଥିବାଙ୍କୁ — ଅପ୍ସରାଗଣ ବାରମ୍ବାର ଉଠାଇ ବିମାନକୁ ନେଇ ଯାଉଛନ୍ତି।

8.44.96

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं प्रत्यक्षं स्वर्गलिप्सया ।
प्रहृष्टमनसः शूराः क्षिप्रं जघ्नुः परस्परम् ॥ ८.४४.९६ ॥

ଏହି ମହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖି, ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଳସାରେ ଆନନ୍ଦିତ ମନ ଥିବା ଶୂରମାନେ ଶୀଘ୍ର ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।

8.44.97

रथिनो रथिभिः सार्धं चित्रं युयुधुराहवे ।
पत्तयः पत्तिभिर्नागाः सह नागैर्हयैर्हयोः ॥ ८.४४.९७ ॥

ରଥୀମାନେ ରଥୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ପଦାତିକମାନେ ପଦାତିକମାନଙ୍କ ସହ, ହାତୀମାନେ ହାତୀମାନଙ୍କ ସହ, ଘୋଡ଼ାମାନେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

8.44.98

एवं प्रवृत्ते सङ्ग्रामे गजवाजिनरक्षये ।
सैन्येन रजसा वृत्तते स्वे स्वाञ्जघ्नुः परे परान् ॥ ८.४४.९८ ॥

ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ବିନାଶକାରୀ ଯୁଦ୍ଧ ଏହିପରି ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ସେନାର ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ହିଁ ମାରିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମାରିଲେ।

8.44.99

कचाकचं युद्धमासीद्दन्तादन्ति नखानखि ।
मुष्टियुद्धं नियुद्धं च देहपाप्मविनाशनम् ॥ ८.४४.९९ ॥

କେଶ ଧରି, ଦାନ୍ତରେ କାମୁଡ଼ି, ନଖରେ ଚିରି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ମୁଷ୍ଟିଯୁଦ୍ଧ ଓ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ହେଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେହପାପ ବିନାଶକାରୀ ଥିଲା।

8.44.100

तथा वर्ततति सङ्ग्रमे गजवाजिनरक्षये ।
नराश्वनागदेहेभ्यः प्रसृता लोहितापगा ॥ ८.४४.१०० ॥

ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ବିନାଶ ଯୁଦ୍ଧ ଏପରି ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀଙ୍କ ଦେହରୁ ରକ୍ତର ନଦୀ ବହିଲା।

8.44.101

गजाश्वनरदेहान्सा व्युवाह पतितान्बहून् ।
नराश्वगजसम्बाधे नराश्वगजसादिनाम् ॥ ८.४४.१०१ ॥

ସେହି ନଦୀ ପଡ଼ିଥିବା ଅନେକ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦେହ ଭସାଇ ନେଇଗଲା; ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଭିଡ଼ରେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା ସବାରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

8.44.102

लोहितोदा महाघोरा मांसशोणितकर्दमा ।
नराश्वगजदेहान्वै वहन्ती भीरुभीषणा ॥ ८.४४.१०२ ॥

ରକ୍ତଜଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତି ଭୟଙ୍କର, ମାଂସ-ରକ୍ତ କାଦୁଅଯୁକ୍ତ, ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀଙ୍କ ଦେହ ବହନକାରୀ, ଭୀରୁଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଖାଉଥିବା ସେହି ନଦୀ।

8.44.103

तस्या नद्याः परं पारं व्रजन्ति विजयैषिणः ।
नागेन च प्लवन्तो वै निमज्ज्योन्मज्ज्य चापरे ॥ ८.४४.१०३ ॥

ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ସେହି ନଦୀର ଅପର ପାରିକୁ ଯାଉଛନ୍ତି; କେହି ହାତୀ ଉପରେ, କେହି ସନ୍ତରଣ କରି, କେହି ଡୁବି ଓ ଭାସି।

8.44.104

ते तु लोहितदिग्धाङ्गा रक्तवर्मायुधाम्बराः ।
सस्नुस्ततस्यां पपुश्चास्रं मम्लुश्च भरतर्षभ ॥ ८.४४.१०४ ॥

ରକ୍ତ ଲିପ୍ତ ଶରୀର, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ କବଚ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବସ୍ତ୍ର ସହ ସେମାନେ ସେଥିରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଓ ରକ୍ତ ପାନ କଲେ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ।

8.44.105

रथानश्वान्नारान्नागानायुधाभरणानि च ।
वर्माणि चाप्यपश्याम पतितानि सहस्रशः।
खं द्यां भूमिं दिशश्चैव प्रायः पश्याम लोहिताः ॥ ८.४४.१०५ ॥

ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ମନୁଷ୍ୟ, ହାତୀ, ଅସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ କବଚ ହଜାର ହଜାର ପଡ଼ିଥିବା ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ଆକାଶ, ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦିଗସମୂହ ପ୍ରାୟ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

8.44.106

लोहितस्य तु गन्धेन स्पर्देन च रसेन च ।
रूपेण चातिरक्ततेन शब्देन च विसर्पता।
विषादः सुमहानासीत्प्रायः सैन्यस्य भारत ॥ ८.४४.१०६ ॥

ରକ୍ତର ଗନ୍ଧ, ସ୍ପର୍ଶ, ସ୍ୱାଦ, ଅତି ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ଓ ବ୍ୟାପୁ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଭାରତ, ସେନାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା ବିଷାଦ ଜନ୍ମିଲା।

8.44.107

तत्तु विप्रहतं सैन्यं भीमसेनमुखैस्तव ।
भूयः समाद्रवन्वीराः सातत्यकिप्रमुखास्तदा ॥ ८.४४.१०७ ॥

ସେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ସେହି ସେନା ଭୀମସେନ ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାସ୍ତ ହେଲା; ତା'ପରେ ସାତ୍ୟକି ପ୍ରମୁଖ ବୀରମାନେ ପୁନର୍ବାର ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଧାଇଁଲେ।

8.44.108

तेषामापतततां वेगमविषह्यं निरीक्ष्य च ।
पुत्राणां ते महासैन्यमासीद्राजन्पराङ्मुखम् ॥ ८.४४.१०८ ॥

ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କର ଅସହ୍ୟ ବେଗ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେହି ମହାସେନା ପୃଷ୍ଠ ଫେରାଇ ପଳାଇଲା।

8.44.109

तत्प्रकीर्णरथाश्वेभं नरवाजिसमाकुलम् ।
विध्वस्तवर्मकवचं प्रविद्वायुधकार्मुकम् ॥ ८.४४.१०९ ॥

ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରଥ, ଅଶ୍ୱ ଓ ହସ୍ତୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅଶ୍ୱରେ ଭରପୂର, କବଚ ଭଗ୍ନ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଧନୁ ପଡ଼ିଥିବା ସେହି ସେନା।

8.44.110

व्यद्रवत्तावकं सैन्यं लोड्यमानं समन्ततः ।
सिंहार्दितमिवारण्ये यथा गजकुलं तथा ॥ ८.४४.११० ॥

ଅରଣ୍ୟରେ ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହସ୍ତୀଯୂଥ ପଳାଏ ପରି, ଚାରିପଟରୁ ପୀଡ଼ିତ ଆପଣଙ୍କ ସେନା ପଳାଇଲା।