ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.55.1
प्रत्येत्याथ पुनर्जिष्णुर्जित्वा संशप्तकान्बभौ ।
वक्रानुवक्रगमनादङ्गारक इव ग्रहः ॥ ८.५५.१ ॥
ਫਿਰ ਮੁੜ ਕੇ ਜੇਤੂ ਅਰਜੁਨ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਚਮਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਟੇਢੀ ਅਤੇ ਉਲਟੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
8.55.2
पार्थबाणहता राजन्नराश्वरथकुञ्जराः ।
विचेलुर्बभ्रमुर्नेशुः पेतुर्मम्लुश्च भारत ॥ ८.५५.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਰਥ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਮਨੁੱਖ, ਘੋੜੇ, ਰੱਥ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਕੰਬੇ, ਘੁੰਮੇ, ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ, ਡਿੱਗੇ ਅਤੇ ਕੁਚਲੇ ਗਏ; ਹੇ ਭਾਰਤ।
8.55.3
धुर्यान्धुर्येतरान्सूतान्ध्वजांश्चपासिसायकान् ।
पाणीन्पाणिगताञ्शस्त्रान्बाहूनपि शिरांसि च ॥ ८.५५.३ ॥
ਉਸਨੇ ਜੂਲੇ ਦੇ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀ, ਧਵਜਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ, ਹੱਥਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ, ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.55.4
भल्लैः क्षुरैरर्धचन्द्रैर्वत्सदन्तैश्च पाण्डवः ।
चिच्छेदामित्रवीराणां समरे प्रतियुध्यताम् ॥ ८.५५.४ ॥
ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਭੱਲ, ਕੁਰ, ਅਰਧਚੰਦਰ ਅਤੇ ਵੱਤਸਦੰਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.55.5
तं प्रवीरास्त्वदीयानां नर्दमानाऽभिदुद्रुवुः ।
वासितार्थे युयुत्सन्तो वृषभा वृषभं यथा।
निपतन्त्यर्जुनं शूराः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.५५.५ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਖ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਸਾਂਢ; ਸੂਰਮੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ।
8.55.6
तेषां तस्य च तद्युद्धमभवद्रोमहर्षणम् ।
त्रैलोक्यविजये यादृग्दैत्यानां सह वज्रिणा ॥ ८.५५.६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵੇਲੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ।
8.55.7
तमविध्यत्त्रिभिर्बाणैर्दन्दशूकैरिवाहिभिः ।
उग्रायुधस्य तस्याशु शिरः कायादपाहरत् ॥ ८.५५.७ ॥
ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਡੰਗ ਵਾਂਗ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਉਗ੍ਰ ਆਯੁਧ ਵਾਲੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
8.55.8
तेऽर्जुनं सर्वतः क्रुद्धा नानाशस्त्रैरवीवृषन् ।
मरुद्भिः प्रेरिता मेघा हिमवन्तमिवोष्णगे ॥ ८.५५.८ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਅਰਜੁਨ ਉੱਤੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਮਰੁਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਧੱਕੇ ਬੱਦਲ ਹਿਮਾਲੇ ਉੱਤੇ ਵਰ੍ਹਦੇ ਵਾਂਗ।
8.55.9
अस्त्रैरस्त्राणिं संवार्य द्विषतां सर्वतोऽर्जुनः ।
सम्यगस्तैः शरैः सर्वानहितानहनद्बहून् ॥ ८.५५.९ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਕੇ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.55.10
छिन्नत्रिवेणुजङ्घेषान्हताश्वान्हतसारथीन् ।
विस्रस्तहस्ततूणीरान्विचक्रथकेतनान् ॥ ८.५५.१० ॥
ਰਥਾਂ ਦੇ ਤ੍ਰਿਵੇਣੂ ਅਤੇ ਜੰਘਾਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਹੱਥ ਅਤੇ ਤੂਣੀਰ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਝੰਡੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ।
8.55.11
सञ्छिन्नरश्मियोक्त्राक्षान्व्यनुकर्षयुगान्रथान् ।
विध्वस्तसर्वसन्नाहान्बाणैश्चक्रेऽर्जुनस्त्वरन् ॥ ८.५५.११ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ: ਲਗਾਮਾਂ, ਜੂਲਾ ਅਤੇ ਧੁਰੇ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਜੋਤ ਖਿੱਚੀ ਗਈ, ਸਾਰੇ ਕਵਚ ਚੂਰ ਹੋ ਗਏ।
8.55.12
ते रथास्तत्र विध्वस्ताः परार्द्व्या भान्त्यनेकशः ।
धनिनामिव वेश्मानि हतान्यग्न्यनिलाम्बुभिः ॥ ८.५५.१२ ॥
ਉੱਥੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਉਹ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਰਥ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਅੱਗ, ਹਵਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ ਧਨਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ।
8.55.13
द्विपाः सम्भिन्नमर्माणो वज्राशनिसमैः शरैः ।
पेतुर्गिर्यग्रवेश्मानि वज्रवाताग्निभिर्यथा ॥ ८.५५.१३ ॥
ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹਾਥੀ, ਵਜ੍ਰ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਰਬਤ-ਚੋਟੀ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ।
8.55.14
अनेकैश्च शिलाधौतैर्वज्रानलविषोपमैः ।
शरैर्निजघ्निवान्पार्थो महेन्द्र इव दानवान् ॥ ८.५५.१४ ॥
ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਜ੍ਰ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਿੰਦਰ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਪਾਰਥ ਨੇ ਮਾਰਿਆ।
8.55.15
सारोहास्तुरगाः पेतुर्बहवोऽर्जुनताडिताः ।
निर्जिह्वान्त्राः क्षितौ क्षीणा रुधिरार्द्राः सुदुर्दृशः ॥ ८.५५.१५ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮਾਰੇ ਅਨੇਕਾਂ ਘੋੜੇ ਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਜੀਭਾਂ ਤੇ ਆਂਦਰਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਥੱਕ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
8.55.16
नराश्वनागा नाराचैः संस्यूताः सव्यसाचिना ।
बभ्रमुश्चस्खलुः पेतुर्नेदुर्मम्लुश्च मारिष ॥ ८.५५.१६ ॥
ਮਨੁੱਖ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਨਾਰਾਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਝੇ ਗਏ; ਉਹ ਘੁੰਮੇ, ਠੋਕਰ ਖਾਧੀ, ਡਿੱਗੇ, ਚੀਕੇ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਮੁਰਝਾ ਗਏ।
8.55.17
महार्हवर्माभरणा नानारूपाम्बरायुधाः ।
सरथाश्वद्विपा वीरा हताः पार्थेन शेरते ॥ ८.५५.१७ ॥
ਕੀਮਤੀ ਕਵਚ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਸਤਰ ਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵੀਰ ਪਾਰਥ ਦੇ ਮਾਰੇ ਪਏ ਹਨ।
8.55.18
निर्भयाः पुण्यकर्माणो विशिष्टाभिजनश्रुताः ।
गताः शरीरैर्वसुधामूर्जितैः कर्मभिर्दिवम् ॥ ८.५५.१८ ॥
ਨਿਰਭੈ, ਪੁੰਨ ਕਰਮੀ, ਉੱਤਮ ਕੁਲ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਵਾਲੇ, ਸਰੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਏ।
8.55.19
अथार्जुनरथं वीरास्त्वदीयाः समभिद्रवन् ।
नानाजनपदाध्यक्षाः सगणा जातमन्यवः ॥ ८.५५.१९ ॥
ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਅਨੇਕ ਜਨਪਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਵੀਰ, ਆਪਣੇ ਦਲਾਂ ਸਮੇਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
8.55.20
उह्यमना रथाश्वेभैः पत्तयश्च जिघांसवः ।
समभ्यधावन्नस्यन्तो विविधं क्षिप्रमायुधम् ॥ ८.५५.२० ॥
ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਵੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
8.55.21
तदायुधमहावर्षं क्षिप्तं योधमहाम्बुदैः ।
व्यधमन्निशितैर्बाणैः क्षिप्रमर्जुनमारुतः ॥ ८.५५.२१ ॥
ਯੋਧਿਆਂ ਰੂਪੀ ਮਹਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰ੍ਹਾਏ ਗਏ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਂ ਮੀਂਹ ਨੂੰ, ਅਰਜੁਨ ਰੂਪੀ ਹਵਾ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ।
8.55.22
साश्वपत्तिद्विपरथं महाशस्त्रौघसम्प्लवम् ।
सहसा सन्तितीर्षन्तं पार्थं शस्त्रास्त्रसेतुना ॥ ८.५५.२२ ॥
ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ, ਪੈਦਲਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਹਾਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਨੂੰ, ਅਰਜੁਨ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਅਸਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁਲ ਰਾਹੀਂ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
8.55.23
अथाब्रवीद्वासुदेवः पार्थ किं क्रीडसेऽनघ ।
संशप्तकान्प्रमथ्यैनांस्ततः कर्णवधे त्वर ॥ ८.५५.२३ ॥
ਤਦ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪਾਰਥ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਕਰਣ-ਵਧ ਲਈ ਫੁਰਤੀ ਕਰ।"
8.55.24
तथेत्युक्त्वाऽर्जुनः कृष्णं शिष्टान्संशप्तकांस्तदा ।
क्षपयिष्यंस्तदा बाणैर्दैत्यानिन्द्र इवावधीत् ॥ ८.५५.२४ ॥
"ਠੀਕ ਹੈ" ਆਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ, ਬਾਕੀ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
8.55.25
आददत्सन्दधन्नेषृन्दृष्टः कैश्चिद्रणेऽर्जुनः ।
विमुञ्चन्वा शराञ्शीघ्रं दृश्यन्ते वै नरा हताः ॥ ८.५५.२५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛੱਡਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
8.55.26
आश्चर्यमिति गोविन्दो ब्रुवन्नश्वानचोदयत् ।
हंसांशुगौरास्ते सेनां हंसाः सर इवाविशन् ॥ ८.५५.२६ ॥
"ਅਚਰਜ!" ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਘੋੜੇ ਹਿਕਾਏ; ਹੰਸ ਦੀ ਕਿਰਨ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਉਹ ਘੋੜੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੜੇ ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ।
8.55.27
ततः सङ्ग्रामभूमिं तां वर्तमाने जनक्षये ।
अवेक्षमाणो गोविन्दः सव्यसाचिनमब्रवीत् ॥ ८.५५.२७ ॥
ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਉਸ ਰਣਭੂਮੀ ਵੱਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
8.55.28
एष पार्थ महारौद्रो वर्तते भरतक्षयः ।
पृथिव्यां पार्थिवानां वै दुर्योधनकृते महान् ॥ ८.५५.२८ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ! ਇਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਭਰਤ-ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਾਸ਼, ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਕਾਰਨ।
8.55.29
पश्य भारत चापानि रुक्मपृष्ठानि धन्विनाम् ।
हतानामपविद्धानि कलापानिषुधींस्तथा ॥ ८.५५.२९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਵੇਖ, ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ ਧਨੁਸ਼, ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਭੱਥੇ ਅਤੇ ਤੂਣੀਰ।
8.55.30
जातरूपमयैः पुङ्खैः शरांश्च नतपर्वणः ।
तैलधौतांश्च नाराचान्निर्मुक्तानिव पन्नगान् ॥ ८.५५.३० ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ, ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਧੋਤੇ ਨਾਰਾਚ ਵੇਖ; ਉਹ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਪਏ ਹਨ।
8.55.31
आकीर्णांस्तोमरान्वाहांश्छत्रान्हेमविभूषितान् ।
चर्माणि चापविद्धानि रुक्मपृष्ठानि भारत ॥ ८.५५.३१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਏ ਨੇਜ਼ੇ, ਘੋੜੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਛਤਰ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਟੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲੀਆਂ ਢਾਲਾਂ।
8.55.32
सुवर्णविकृतान्प्रासाञ्शक्तीः कनकभूषिताः ।
जाम्बूनदमयैः पट्टैर्बद्धाश्च विपुला गदाः ॥ ८.५५.३२ ॥
ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਨੇਜ਼ੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜੰਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ।
8.55.33
जातरूपमयीश्चर्ष्टीः पट्टसान्हेमभूषितान् ।
दण्डैः कनकचित्रैश्च विप्रविद्धान्परश्वथान् ॥ ८.५५.३३ ॥
ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਸ਼ੂਲ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਪੱਟਿਸ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵਾਲੇ ਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਟੀਆਂ ਕੁਹਾੜੀਆਂ।
8.55.34
परिघान्भिण्डिपालांश्च भुशुण्डीः कणपानपि ।
अयस्कुन्तांश्च पतितान्मुसलानि गुरूणि च ॥ ८.५५.३४ ॥
ਲੋਹੇ ਦੇ ਪਰਿਘ, ਭਿੰਡੀਪਾਲ, ਭੁਸ਼ੁੰਡੀਆਂ, ਕਣਪ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਨੇਜ਼ੇ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਮੂਸਲ।
8.55.35
नानाविधानि शस्त्राणि प्रगृह्य जयगृद्धिनः ।
जीवन्त इव दृश्यन्ते गतसत्वास्तरस्विनः ॥ ८.५५.३५ ॥
ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਫੜੀ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਲਾਲਚੀ, ਜੀਉਂਦੇ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ, ਪਰ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਸੂਰਮੇ।
8.55.36
गदाविमथितैर्गात्रैर्मुसलैर्भिन्नमस्तकान् ।
गजवाजिरथैः क्षुण्णान्पश्य योधान्सहस्रशः ॥ ८.५५.३६ ॥
ਗਦਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਸਰੀਰ, ਮੂਸਲਾਂ ਨਾਲ ਪਾਟੇ ਸਿਰ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਹੇਠ ਕੁਚਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
8.55.37
मनुष्यगजवाजीनां शरशक्त्यृष्टितोमरैः ।
निस्त्रिंशैः पट्टसैः प्रासैर्नखरैर्लगुडैरपि ॥ ८.५५.३७ ॥
ਮਨੁੱਖ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਤੀਰਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ, ਤੋਮਰਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਪੱਟਸਾਂ, ਬਰਛਿਆਂ, ਨਖਰਾਂ ਅਤੇ ਲਗੁੜਾਂ ਨਾਲ (ਛਿੰਨ ਗਏ)।
8.55.38
शरीरैर्बहुघा छिन्नैः शोणितौघपरिप्लुतैः ।
गतासुभिरमित्रघ्न संवृता रणभूमयः ॥ ८.५५.३८ ॥
ਬਹੁਤ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਪ੍ਰਾਣਹੀਨ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਘਾਤੀ, ਰਣਭੂਮੀਆਂ ਢੱਕ ਗਈਆਂ ਹਨ।
8.55.39
बाहुभिश्चन्दनादिग्धैः साङ्गदैः शुभभूषणैः ।
सतलत्रैः सकेयूरैर्भाति भारत मेदिनी ॥ ८.५५.३९ ॥
ਚੰਦਨ ਲੇਪੀਆਂ, ਅੰਗਦਾਂ, ਸ਼ੁਭ ਭੂਸ਼ਣਾਂ, ਤਲਤਰਾਂ ਤੇ ਕੇਯੂਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧਰਤੀ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ।
8.55.40
साङ्गुलित्रैर्भुजाग्रैश्च विप्रविद्वैरलङ्कृतैः ।
हस्तिहस्तोपमैश्छिन्नैरूरुभिश्च तरस्विनाम् ॥ ८.५५.४० ॥
ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਕਵਚਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਵਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਸਜੀਆਂ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਕੱਟੀਆਂ ਰਾਨਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੂਰਿਆਂ ਦੀਆਂ (ਰਾਨਾਂ ਨਾਲ)।
8.55.41
बद्धचूडामणिवरैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
निकृत्तैर्वृषभाक्षाणां शरीरैश्चापि सङ्घशः ॥ ८.५५.४१ ॥
ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਚੂੜਾਮਣੀਆਂ ਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਕਸ਼ ਸੂਰਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ (ਧਰਤੀ ਢੱਕੀ ਗਈ)।
8.55.42
गजवाजिमनुष्याणां शरशक्त्यृष्टितोमरैः ।
कबन्धैः शोणितादिग्धैश्छिन्नगात्रशिरोधरैः।
भूर्भाति भरतश्रेष्ठ शान्ताग्निभिरिवाध्वरे ॥ ८.५५.४२ ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ, ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ, ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਲਿੱਬੜੇ ਧੜਾਂ ਅਤੇ ਕੱਟੀਆਂ ਧੌਣਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਬੁੱਝੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ।
8.55.43
रथांश्च बहुधा भग्नान्हेमकिङ्किणिनः शुभान् ।
अश्वांश्च बुहधा पश्य शोणितेन परिप्लुतान् ॥ ८.५५.४३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟੇ ਪਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਘੋੜੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਏ ਹਨ — ਵੇਖੋ।
8.55.44
अनुकर्षानुपासङ्गान्पताका विविधान्ध्वजान् ।
योधानां च महाशङ्खान्पाण्डुरांश्च प्रकीर्णकान्।
निरस्तजिह्वान्मातङ्गाञ्शयानान्पर्वतोपमान् ॥ ८.५५.४४ ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਤੇ ਸਾਜ਼ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼, ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਝੰਡੇ ਤੇ ਧਵਜਾਂ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਚਿੱਟੇ ਸ਼ੰਖ ਖਿੱਲਰੇ ਪਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੀਭਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਪਏ ਹਾਥੀ।
8.55.45
वैजयन्तीर्विचित्राश्च हतांश्च गजयोधिनः ।
वारणानां परिस्तोमान्संयुक्तानेककम्बलान् ॥ ८.५५.४५ ॥
ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੀਆਂ ਜਿੱਤ-ਪਤਾਕਾਵਾਂ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਾਥੀ-ਯੋਧੇ; ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਜਾਵਟੀ ਪੜਦੇ, ਕਈ ਕੰਬਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ।
8.55.46
विपाटितविचित्राश्च रूपचित्राः कुथास्तथा ।
भिन्नाश्च बहुधा घण्टाः पतद्भिश्चूर्णिता गजैः ॥ ८.५५.४६ ॥
ਪਾਟੇ ਹੋਏ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਸਜਾਵਟੀ ਪੜਦੇ, ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ; ਡਿੱਗਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਚੂਰ ਕੀਤੀਆਂ।
8.55.47
वैदूर्यमणिदण्डांश्च पतितांश्चाङ्कुशान्भुवि ।
अश्वानां च युगापीडान्रत्नचित्रानुरश्छदान् ॥ ८.५५.४७ ॥
ਵੈਡੂਰਜ ਮਣੀਆਂ ਜੜੇ ਦੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਹਨ; ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਜੂਏ ਦੀਆਂ ਗੱਦੀਆਂ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਚਿਤਰੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਆਵਰਣ।
8.55.48
विद्धाः सादिध्वजाग्रेषु सुवर्णविकृताः कुथाः ।
विचित्रान्मणिचित्रांश्च जातरूपपरिष्कृतान् ॥ ८.५५.४८ ॥
ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਧਵਜਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਵਿਗੜੇ ਸਜਾਵਟੀ ਪੜਦੇ; ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ, ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਚਿਤਰੇ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ।
8.55.49
अश्वास्तरपरिस्तोमान्राङ्कवान्पतितान्भुवि ।
चूडामणीन्नरेन्द्राणां विचित्राः काञ्चनस्रजः।
छत्राणि चापविद्धानि चामरव्यजनानि च ॥ ८.५५.४९ ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਛੌਣਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਰਾਂਕਵ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲਾਂ; ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੂੜਾਮਣੀਆਂ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਛਤਰ, ਚਾਮਰ ਅਤੇ ਪੱਖੇ।
8.55.50
चन्द्रनक्षत्रभासैश्च वदनैश्चारुकुण्डलैः ।
क्लृप्तश्मश्रुभिरत्यर्थं वीराणां समलङ्कृतैः।
वदनैः पश्य सञ्छन्नां महीं शोणितकर्दमाम् ॥ ८.५५.५० ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਜੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਮੁਖਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ, ਲਹੂ-ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਵੇਖੋ।
8.55.51
सजीवांश्च नरान्पश्य कूजमानान्समन्ततः ।
उपास्यमानांश्च बहून्न्यस्तशस्त्रैश्च भूपते।
ज्ञातिभिश्च जलक्लिन्नान्रोदमानैर्मुहुर्मुहुः ॥ ८.५५.५१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕਰਾਹੁੰਦੇ ਜੀਵਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ; ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਕੇ ਸੇਵਾ ਪਾਉਂਦੇ ਬਹੁਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿਓਂ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਂਦੇ।
8.55.52
उत्क्रान्तानपरान्योधाञ्छादयित्वा तरस्विनः ।
पुनर्युद्धाय गच्छन्ति जये लुब्धाः प्रमन्यवः ॥ ८.५५.५२ ॥
ਪਿੱਛੇ ਹਟੇ ਹੋਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਢਕ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਵੀਰ ਮੁੜ ਯੁੱਧ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਤ ਦੇ ਲੋਭੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।
8.55.53
अपरे तत्रतत्रैव परिधावन्ति मानवाः ।
सन्निवृत्ताश्च ते शूरा दृष्टा चैतान्विचेतसः ॥ ८.५५.५३ ॥
ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਮੁੜ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।
8.55.54
जलं त्यक्त्वा प्रधावन्ति क्रोशमानाः परस्परम् ।
जलं पीत्वा मृतान्पश्य पिबतोऽन्यांश्च भारत ॥ ८.५५.५४ ॥
ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹੋਏ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਮਰੇ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਂਦੇ ਵੀ ਵੇਖੋ।
8.55.55
परिष्वज्य प्रियानन्ये बान्धवान्बन्धुवत्सलाः ।
विसंज्ञान्समरे योधांस्तत्रतत्र महारणे ॥ ८.५५.५५ ॥
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਏ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ (ਗਲ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ)।
8.55.56
पश्यापरान्नरश्रेष्ठ सन्दष्टोष्ठपुटान्पुनः ।
भृकुटीकुटिलैर्वक्त्रैः प्रेक्षमाणान्महारणम् ॥ ८.५५.५६ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ; ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬੁੱਲ੍ਹ ਦਬਾਏ, ਭਰਵੱਟੇ ਟੇਢੇ ਕੀਤੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ (ਵੇਖੋ)।
8.55.57
एतत्तवैवानुरूपं कर्मार्जुन महाहवे ।
दिवि वा देवराजस्य त्वया यत्कृतमाहवे ॥ ८.५५.५७ ॥
ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ ਤੇਰੇ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਰਾਜ ਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜੋ ਕੀਤਾ (ਉਹੀ)।
8.55.58
एवं तां दर्शयन्कृष्णो युद्धभूमिं किरीटिने ।
गच्छन्नेवाशृणोच्छब्दं दुर्योधनबले महत् ॥ ८.५५.५८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਉਹ ਯੁੱਧਭੂਮੀ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦਿਆਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਠਿਆ ਮਹਾਨ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਿਆ।
8.55.59
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषं भेरीपणवनिःस्वनम् ।
रथाश्वनरनागानां पादशब्दांश्च दारुणान् ॥ ८.५५.५९ ॥
ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ ਦਾ ਘੋਸ਼, ਭੇਰੀ ਤੇ ਪਣਵ ਦਾ ਨਿਨਾਦ, ਅਤੇ ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ।
8.55.60
प्रविश्य तद्बलं कृष्णस्तुरगैर्वातवेगितैः ।
पाण्ड्येनाभ्यर्दितं सैन्यं त्वदीयं वीक्ष्य विस्मितः ॥ ८.५५.६० ॥
ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਾਂਡਿਆ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲੋਂ ਮਸਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ।
8.55.61
स हि नानाविधैर्बाणैरिष्वस्त्रप्रवरो युधि ।
न्यहनद्द्विषतां पूगान्गतासूनन्तको यथा ॥ ८.५५.६१ ॥
ਅਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਯਮ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ।
8.55.62
गजवाजिमनुष्याणां शरीराणि शितैः शरैः ।
भित्त्वा प्रहरतां श्रेष्ठो विदेहासूनपातयत् ॥ ८.५५.६२ ॥
ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ।
8.55.63
शत्रुप्रवीरैरस्त्राणि नानाशस्त्राणि सायकैः ।
छित्त्वा तानवधीच्छत्रून्पाण्ड्यः शक्र इवासुरान् ॥ ८.५५.६३ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਸਤਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਪਾਂਡਿਆ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।