ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.73.1
इत्येवमुक्तस्तु जनार्दनेन ।
पार्थः प्रशस्याथ सुहृद्वचस्तत्।
ततोऽब्रवीदर्जुनो धर्मराज… ।
मनुक्तपूर्वं परुषं प्रसह्य ॥ ८.७३.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਸ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਕਹੇ ਗਏ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਹੇ।
8.73.2
मा त्वं राजन्व्याहरस्वाद्य पापं ।
त्वं तिष्ठसि क्रोशमात्रे व्यपेत्य।
भीमस्तु मामर्हति गर्हणाय ।
यो युध्यते सर्वलोकप्रवीरैः ॥ ८.७३.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਪਾਪ ਭਰੇ ਬੋਲ ਨਾ ਬੋਲ। ਤੂੰ ਇੱਕ ਕੋਸ ਦੂਰ ਹਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈਂ। ਪਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਭੀਮ ਹੀ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
8.73.3
काले हि शत्रून्परिपीड्य वीरो ।
हत्वा प्रवीरान्वसुधाधिपानाम्।
रथप्रधानोत्तमनागमुख्या ।
युधिप्रवीरा निहताश्च शूराः ॥ ८.७३.३ ॥
ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵੀਰ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਇਕ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਵੀਰ ਤੇ ਸੂਰਮੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.73.4
सुदुष्करं कर्म करोति भीमः ।
कर्तुं यथा नार्हति कश्चिदन्यः।
रथादवस्कन्द्य गदां परामृशं… ।
स्तथा रणे हन्ति तथैव वारणान् ॥ ८.७३.४ ॥
ਭੀਮ ਅਜਿਹਾ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
8.73.5
स कुञ्जराणामधिकं सहस्रं ।
हत्वा नदंस्तुमुलं सिंहनादम्।
काम्भोजवानायुजपार्वतीया… ।
नीहामृगाभान्विनिहत्य वाजिनः ॥ ८.७३.५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਾਥੀ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗਰਜਿਆ। ਕੰਬੋਜ, ਵਾਨਾਯੂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ, ਨੀਹਾਮ੍ਰਿਗ ਵਰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.73.6
महारथान्दविरदाञ्शैलकल्पा… ।
न्सहेत यः कुञ्जरान्वध्यमानान्।
असौ भीमो धार्तराष्ट्रेषु मग्नः ।
स मामुपालब्धुमरिन्दमोऽर्हति ॥ ८.७३.६ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ, ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਗਜਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਸਹਿ ਸਕੇ — ਉਹ ਭੀਮ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਝਿੜਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
8.73.7
वरासिना चाथ नराश्वकुञ्जरां… ।
स्तथा रथाङ्गैर्धनुषा च हन्त्यरीन्।
प्रमृद्य पद्ध्यामहितांस्तु हन्ति ।
पुनश्च दोर्भ्यां शतमन्युविक्रमः ॥ ८.७३.७ ॥
ਉੱਤਮ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ — ਸ਼ਤਮਨਿਊ (ਇੰਦਰ) ਵਰਗਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ।
8.73.8
महाबलो वैश्रवणान्तकोपमः ।
प्रसह्य हर्ता द्विषतां यशांसि।
स भीमसेनोऽर्हति गर्हणाय ।
न त्वं नित्यं रक्ष्यमाणः सुहृद्भिः ॥ ८.७३.८ ॥
ਮਹਾਬਲੀ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਅੰਤਕ (ਯਮ) ਵਰਗਾ, ਬਲ ਨਾਲ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਯਸ਼ ਖੋਹਣ ਵਾਲਾ — ਉਹ ਭੀਮਸੇਨ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
8.73.9
कलिङ्गवङ्गाङ्गनिपादमागधा… ।
न्सदा महाशैलवलाहकोपमान्।
निहन्ति यः शत्रुगणाननेकशः ।
स मां हि वक्तुं प्रभवत्यमानगसम् ॥ ८.७३.९ ॥
ਕਲਿੰਗ, ਵੰਗ, ਅੰਗ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਮਾਗਧਾਂ ਨੂੰ — ਸਦਾ ਵੱਡੇ ਪਰਬਤੀ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ — ਸ਼ਤਰੂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
8.73.10
संयुक्तमास्थाय रथं हि काले ।
धनुर्विधून्वञ्छरपूर्णमुष्टिः।
सृजेच्च यो बाणसङ्घान्परेषु ।
महाबलो मेघ इवाम्बुधाराः ॥ ८.७३.१० ॥
ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜੋੜੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾਂਦਾ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਮੁੱਠੀ ਲੈ — ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ, ਮੇਘ ਦੀਆਂ ਜਲਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ।
8.73.11
शतान्यष्टौ वारणानामदर्शय… ।
द्विशातितैः कुम्भघटाग्रहस्तैः।
यो भीमसेनो निहतारिसङ्घः ।
स मामुपालब्धुमरिन्दमोऽर्हति ॥ ८.७३.११ ॥
ਅੱਠ ਸੌ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ… ਦੋ ਸੌ ਕੁੰਭਘਟਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ। ਜਿਸ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਰਿੰਦਮ ਮੈਨੂੰ ਝਿੜਕਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
8.73.12
रथाश्च नागाश्च हयाश्च राज… ।
न्भीमेनाजौ निहताः सङ्घशोऽद्य।
राजानश्च बहवो महाबलाः ।
स मामुपालब्धुमरिन्दमोऽर्हति ॥ ८.७३.१२ ॥
ਰਥ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ… ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭੀਮ ਦੁਆਰਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਟੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਅਨੇਕ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜੇ ਵੀ। ਉਹ ਅਰਿੰਦਮ ਮੈਨੂੰ ਝਿੜਕਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
8.73.13
धृतराष्ट्रपुत्रा बलिनश्च येन ।
महाबला निहताः प्रायशो वै।
शूरो युद्धे ह्यप्रतिवार्यवीर्यः ।
स मामुपालब्धुमरिन्दमोऽर्हति ॥ ८.७३.१३ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬਲਵਾਨ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਹਾਬਲੀ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਾ, ਅਣਰੋਕੀ ਬਲ ਵਾਲਾ — ਉਹ ਅਰਿੰਦਮ ਮੈਨੂੰ ਝਿੜਕਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
8.73.14
प्रतापयंस्तद्बलमुग्ररूपं ।
योऽसौ रमे धार्तराष्ट्रस्य वीरः।
एकः सहेताप्रतिसह्यपौरुष… ।
स्तेनास्मि वाच्यो न त्वया वै कदाचित् ॥ ८.७३.१४ ॥
ਉਸ ਉਗ੍ਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ… ਇਕੱਲਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁੱਤਰ (ਦੁਰਯੋਧਨ) ਦਾ… ਅਣਰੋਕਿਆ ਪੌਰਸ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵੀਰ… ਮੈਂ ਚੋਰ ਕਹਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
8.73.15
महारथा यत्र यत्रैव युद्धे ।
भिन्दन्ति सैन्यं तव कामतोऽद्य।
तत्रैव तत्रैव रणे महात्मा ।
दृढं भीमः परसङ्घानमृद्रात् ॥ ८.७३.१५ ॥
ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਰਥੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਭੀਮ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
8.73.16
तेनास्मि वाच्यो न त्वया हं कदाचि… ।
न्मा मा वोचः क्रूरमिहाद्य पार्थ।
नास्मद्विधो वै भवता तु वाच्यो ।
यथा भवान्सर्वलोकस्य वाच्यः ॥ ८.७३.१६ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਬੋਲਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ … । ਹੇ ਪਾਰਥ, ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਨਾ ਕਹਿ। ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਕਹਿ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ।
8.73.17
एवं हि मा ते ब्रुवतो नरेन्द्र ।
कथं न दीर्येच्छतधाऽद्य जिह्वा।
अहो बतेदं सुनृशंसरूपं ।
कामादवोचस्त्वमिहाद्य यद्वै ॥ ८.७३.१७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਤੇਰੀ ਜੀਭ ਅੱਜ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਾ ਫਟ ਗਈ? ਅਹੋ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੂਰ ਰੂਪ ਹੈ; ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਅੱਜ ਇੱਛਾ ਵੱਸ ਜੋ ਕਿਹਾ।
8.73.18
बलं न वाधिष्ठितं सत्तमानां ।
यत्क्षत्रियाणां बहुलं वदन्ति।
त्वं चाबलो भारत निष्ठुरोऽसि ।
त्वमेव मां वेत्सि यथाविधोऽहम् ॥ ८.७३.१८ ॥
ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਲ ਬਹੁਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੂੰ ਨਿਰਬਲ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਤੂੰ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
8.73.19
नकुलेन राजन्गजवाजियोधा ।
हताश्च वीराः सहसा समेत्य।
त्यक्त्वा प्राणान्समरे युद्धकाङ्क्षी ।
स मामुपालब्धुमरिन्दमोऽर्हति ॥ ८.७३.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਕੁਲ ਦੁਆਰਾ ਹਾਥੀ-ਘੋੜੇ ਦੇ ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਵੀਰ ਅਚਾਨਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗੇ। ਯੁੱਧ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਉਹ ਅਰਿਦਮਨ ਮੈਨੂੰ ਉਲਾਹਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
8.73.20
कृतं कर्म सहदेवेन दुष्करं ।
यो युध्यते परसैन्यावमर्दी।
न चाब्रवीत्किञ्चिदिहागतो बली ।
पश्यान्तरं तस्य चेवात्मनश्च ॥ ८.७३.२० ॥
ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਔਖਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਸਲਦਿਆਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਬਲਵਾਨ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਉਸ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੇਖ।
8.73.21
धृष्टद्युम्नः सात्यकिर्द्रौपदेया ।
युधामन्युश्चोत्तमौजाः शिखण्डी।
एतेऽद्य युधि सम्प्रपीडिता… ।
स्ते मामुलपालब्धुमर्हन्ति न त्वम् ॥ ८.७३.२१ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਸਾਤਯਕੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਯੁਧਾਮਨਿਊ, ਉੱਤਮੌਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ — ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ।
8.73.22
त्वन्मूलमस्माभिरिदं हि वैरं ।
प्राप्तं तथा व्यसनं चातिघोरम्।
द्यूप्रमत्तेन कृतं त्वयाऽसकृ… ।
त्कस्मादुपालब्धुमिहार्हसि त्वम् ॥ ८.७३.२२ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਇਹ ਵੈਰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਬਿਪਤਾ ਵੀ। ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਮਤਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੋ?
8.73.23
त्वमेव राजन्सततं प्रमत्त… ।
स्त्वमेव मूढो भारतानामसाधुः।
त्वां प्राप्य राज्यं च विनष्टमेत… ।
त्प्राप्ता महत्पाण्डवाश्चापि दास्यम् ॥ ८.७३.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਦਾ ਲਾਪਰਵਾਹ ਰਹੇ; ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪਾਂਡਵ ਵੀ ਗੁਲਾਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
8.73.24
त्वत्तः कृतोऽस्मकद्वनवासदुःखं ।
राज्यस्य नाशो ह्यभिमन्योश्च घोरः।
आत्मानमेवं सुनृशंसरूपं ।
ज्ञात्वा किमर्थं गर्हसे माद्य वीर ॥ ८.७३.२४ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਬਨਵਾਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮਿਲਿਆ, ਰਾਜ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਅਭਿਮਨਿਊ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਵਧ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਨਿਰਦਈ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋ?
8.73.25
लज्जस्व राजन्यदि तेऽस्ति लज्जा ।
तूष्णीम्भूतः पश्य सर्वं कृतघ्नः।
भीमो नित्यं समरस्य कर्ता ।
दर्पस्य भेत्ता पुनरेव नित्यम् ॥ ८.७३.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ। ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ, ਹੇ ਕਿਰਤਘਣ! ਭੀਮ ਸਦਾ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਦਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
8.73.26
स्वयं ह्यशक्तेन नरेन्द्र युद्धे ।
नरेण कार्या सततं क्षमैव।
बलं हि वाचि द्विजसत्तमानां ।
क्षात्रं द्विजा बाहुबलं वदन्ति ॥ ८.७३.२६ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪ ਅਸਮਰਥ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਖਿਮਾ ਹੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਬਲ ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਦ੍ਵਿਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਸ਼ੱਤ੍ਰੀ ਦਾ ਬਲ ਬਾਹੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
8.73.27
त्वं वाग्बलो भारत निष्ठुरोऽसि ।
त्वमेव मां वेत्सि यथाविधोऽहम्।
घटामि नित्यं तव कर्तुमिष्टं ।
दारैः सुतैर्जीवितेनात्मना च ॥ ८.७३.२७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੂੰ ਬੋਲ ਦੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਤੂੰ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਪਤਨੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਵੀ ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰਾ ਇੱਛਤ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
8.73.28
एवञ्च मां वाक्छलाकैर्हिनत्सि ।
त्वत्तः सुखं न वयं विद्म किञ्चित्।
मा मामवंस्था द्रौपदीतल्पकसंस्थो ।
महारथान्प्रतिहन्मि त्वदर्थे ॥ ८.७३.२८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਸੁਖ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਤੁੱਛ ਨਾ ਸਮਝ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪਲੰਘ ਤੇ ਪਏ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
8.73.29
सर्वातिशङ्की भवसि प्रमत्त… ।
स्त्वत्तः सुखं नाभिजानामि किञ्चित्।
प्रोक्तः स्वयं सत्यसन्धेन मृत्यु… ।
स्तव प्रियार्थं नरदेव युद्धे ॥ ८.७३.२९ ॥
ਤੂੰ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ੱਕੀ ਅਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੈਂ… ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਖੁਦ ਮੌਤ… ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਨਰਦੇਵ, ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ।
8.73.30
शिखण्डिनाम्ना प्रधने तवार्थे ।
मयाभिगुप्तेन हतश्च भीष्मः।
द्रोणो हतो यः सततोपकारी ।
धृष्टद्युम्नेन स्यन्दनाद्विप्रकृष्टः ॥ ८.७३.३० ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਦੁਆਰਾ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਕੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਪਕਾਰੀ ਦ੍ਰੋਣ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੁਆਰਾ ਰਥ ਤੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਡੇਗੇ ਜਾ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.73.31
द्रौणिश्च रुद्धः सगणो महात्मा ।
तथापि ते वै वचनं नृशंसवत्।
दुःखं प्रियं ते नरदेव कर्तुं ।
यस्य प्रियं ते न करोम्यहं वै ॥ ८.७३.३१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ (ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ) ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਬੇਰਹਿਮਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਹੇ ਨਰਦੇਵ, ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦੇਣਾ... ਜਿਸਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸੱਚਮੁੱਚ।
8.73.32
न युच्यते वै दिवि चेह यः पुमा… ।
न्यस्ते मदन्योऽप्रियमारभेत।
न चाभिनन्दामि तथाहि राज्यं ।
यतस्त्वमक्षेषु दृढं प्रसक्तः ॥ ८.७३.३२ ॥
ਏਥੇ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ... ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੇਰਾ ਅਪ੍ਰਿਯ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਆਸਕਤ ਹੈਂ।
8.73.33
स्वयं कृतं पापमनार्यजुष्ट… ।
मस्माभिराजौ व्यसनं तितीर्षसि
अक्षेषु दोषा बहवो विधर्म्याः ।
श्रुतास्त्वया सहदेवोऽब्रवीद्यान् ॥ ८.७३.३३ ॥
ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਅਨਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸੇਵਿਆ ਹੋਇਆ… ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਅਧਰਮ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਦੋਸ਼ ਹਨ; ਤੂੰ ਉਹ ਸੁਣੇ ਹਨ, ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਉਹ ਕਹੇ ਸਨ।
8.73.34
तान्नेच्छसि त्यक्तुमनार्यजुष्टा… ।
न्घोरे स्म सर्वे निरये त्वयाऽस्ताः।
त्वं देविता त्वत्कृते राज्यनाशं… ।
स्त्वत्सम्भवं व्यसनं नो नरेन्द्र ॥ ८.७३.३४ ॥
ਅਨਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸੇਵਿਆ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ… ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੁਆਰੀ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜ ਦਾ ਨਾਸ਼… ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਦੁੱਖ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ।
8.73.35
मास्मान्क्रूरैर्षाक्प्रतोदैस्तुदस्त्वं ।
भूयो राजन्कोपयस्यल्पबुद्ध्या ॥ ८.७३.३५ ॥
ਕ੍ਰੂਰ… ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਤੂੰ ਨਾ ਚੁਭੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਫਿਰ ਅਲਪ-ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।
8.73.36
एता वाचः परुषाः सव्यसाची ।
स्थिरप्रतिज्ञः श्रावयित्वा नरेन्द्रम्।
विनिः श्वसञ्ज्येष्ठमनिष्टमुक्त्वा ।
ततस्तु कोशादसिमुद्वबर्ह ॥ ८.७३.३६ ॥
ਇਹ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸਥਿਰ-ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਨੇ ਨਰੇਂਦਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਕੇ, ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਜੇਠੇ ਨੂੰ ਅਣਚਾਹੀ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਤਲਵਾਰ ਖਿੱਚੀ।
8.73.37
तमाह कृष्णः किमिदं पुनर्भवा… ।
न्विकोशमाकाशनिभं करोत्यसिम्।
प्रब्रूहि सत्यं पुनरुत्तरं सखे ।
वचः प्रवक्ष्याभि तवार्थसिद्धये ॥ ८.७३.३७ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਫਿਰ ਕੀ, ਤੂੰ…? ਮਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਸਖਾ, ਸੱਚਾ ਉੱਤਰ ਫਿਰ ਦੱਸ; ਤੇਰੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਮੈਂ ਬੋਲਾਂਗਾ।"
8.73.38
इतीव पृष्टः पुरुषोत्तमेन ।
सुदुःखितः केशवमाह पार्थः।
अहं हनिष्ये स्वशरीरमेत… ।
त्प्रसह्य येनाहितमुक्तवान्गुरुम् ॥ ८.७३.३८ ॥
ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਪਾਰਥ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ…" ਜਿਸਨੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਸੀ।
8.73.39
निशम्य तत्पार्थवचोऽब्रवीदिदं ।
जनार्दनो धर्मभृतां वरिष्ठः।
प्रब्रूहि पार्थ स्वगुणानिहात्मन… ।
स्ततो हतात्मा भवसीति निश्चयः ॥ ८.७३.३९ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਦੱਸ… ਤਦ ਤੂੰ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਇਹ ਤੈਅ ਹੈ।"
8.73.40
तथा तु कृष्णस्य वचो निशम्य ।
ततोऽर्जुनः प्राह धनुः प्रगृह्य।
युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठं ।
शृणुष्व राजन्निति दुर्वचः स्वयम् ॥ ८.७३.४० ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬੋਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ" — ਇਹ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਕਹੇ।
8.73.41
न मादृशोऽन्यो नरदेव विद्यते ।
धनुर्धरो देवमृते पिनाकिनम्।
अहं हि तेनानुमतो महात्मना ।
क्षणेन हन्यां सचराचरं जगत् ॥ ८.७३.४१ ॥
ਹੇ ਨਰਦੇਵ, ਦੇਵ ਪਿਨਾਕੀ (ਸ਼ਿਵ) ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਚਰਾਚਰ ਜਗਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
8.73.42
मया हि राजन्सदिगीश्वरा दिशो ।
विजित्य सर्वा भवतः कृता वशे।
स राजसूयश्च समाप्तदक्षिणः ।
सभा च दिव्या भवतो ममौजसा ॥ ८.७३.४२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਹੀ ਦਿਗਪਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਦੱਖਣਾ ਸਮੇਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ; ਤੁਹਾਡੀ ਦਿਵਿਆ ਸਭਾ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣੀ।
8.73.43
पाणी पृषत्कालिखिताविमौ पुन… ।
र्धनुश्च सव्ये विततं सबाणम्।
पादौ च मे लक्षणतः प्रशस्तौ ।
न मादृशं युद्धगतं जयन्ति ॥ ८.७३.४३ ॥
ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਸਹਿਤ ਖਿੱਚਿਆ ਧਨੁਸ਼, ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਮੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ — ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਟੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨੂੰ ਇਹ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
8.73.44
हता उदीच्या निहताः प्रतीच्याः ।
प्राच्या निरस्ता दाक्षिणात्या विशस्ताः।
संशप्तकानां किञ्चिदेवावशिष्टं ।
सर्वस्य लोकस्य हतं मयाऽर्धम् ॥ ८.७३.४४ ॥
ਉੱਤਰ ਦੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਪੱਛਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ, ਪੂਰਬ ਦੇ ਲੋਕ ਭਜਾਏ ਗਏ, ਦੱਖਣ ਦੇ ਲੋਕ ਕੱਟੇ ਗਏ। ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ — ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
8.73.45
शेते मया निहता शत्रुसेना ।
छिन्नैर्गात्रैर्भूमितले स्खलन्ती।
अनस्त्रज्ञान्नैव निहन्मि चास्त्रै… ।
स्तस्मान्न भस्मैव करोमि लोकान् ॥ ८.७३.४५ ॥
ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੀ ਗਈ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਕੱਟੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੜਫਦੀ ਪਈ ਹੈ। ਜੋ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
8.73.46
जैत्रं रथं भीममास्थाय कृष्ण ।
यावच्छीघ्रं सूतपुत्रं निहन्तुम्।
राजा भवत्वद्य सुनिर्वृतोऽयं ।
कर्णं रणे नाशयितास्मि बाणैः ॥ ८.७३.४६ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਾਰਨ ਲਈ — ਅੱਜ ਇਹ ਰਾਜਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
8.73.47
शरैरहत्वा कवचं विमोक्ष्ये ॥ ८.७३.४७ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਕਵਚ ਨਹੀਂ ਉਤਾਰਾਂਗਾ।
8.73.48
इत्येवमुक्त्वा पुनरेव पार्थो ।
युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम्।
विमुच्य शस्त्राणि धनुर्विसृज्य ।
कोशे च खङ्गं विनिधाय तूर्णम् ॥ ८.७३.४८ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਮੁੜ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੁਧਿਸ਼ਟਿਰ ਅੱਗੇ ਸ਼ਸਤਰ ਰੱਖੇ, ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤਲਵਾਰ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਈ।
8.73.49
स व्रीडया नम्रशिराः किरीटी ।
युधिष्ठिरं प्राञ्जलिरभ्युवाच।
प्रसीद राजन्क्षम यन्मयोक्तं ।
काले भवान्वेत्स्यति तन्नमस्ते ॥ ८.७३.४९ ॥
ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾਈ ਕਿਰੀਟੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਿਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ; ਮੈਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਉਸਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ। ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਲਓਗੇ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।"
8.73.50
ततस्तु पादावुपगृह्य पार्थः ।
समुत्थितो दीप्ततेजाः किरीटि।
प्रसाद्य राजानममित्रसाहं ।
स्थितोऽब्रवीच्चैनमभिप्रतप्तम् ॥ ८.७३.५० ॥
ਫਿਰ ਕਿਰੀਟੀ, ਦੀਪਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
8.73.51
याम्येष भीमं समराद्विमोक्तुं ।
सर्वात्मना सूतपुत्रं च हन्तुम्।
भवत्प्रियार्थं मम जीवितं हि ।
ब्रवीमि सत्यं तदवेहि राजन् ॥ ८.७३.५१ ॥
ਮੈਂ ਹੁਣ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਭੀਮ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰ ਲਈ ਹੀ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਹੈ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਓ।
8.73.52
नेदं चिरात्क्षिप्रमिदं भविष्य… ।
दावर्ततेऽसावभियामि चैनम्।
अद्याप्यपुत्रा तेन हतेन राधा ।
कुन्ती मया वा तदिदं विद्धि राजन् ॥ ८.७३.५२ ॥
ਇਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ, ਛੇਤੀ ਹੋਵੇਗਾ… ਉਹ ਮੁੜ ਦੌੜਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਰਾਧਾ ਪੁੱਤਰਹੀਣ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਕੁੰਤੀ; ਰਾਜਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਓ।