മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.73.1
इत्येवमुक्तस्तु जनार्दनेन ।
पार्थः प्रशस्याथ सुहृद्वचस्तत्।
ततोऽब्रवीदर्जुनो धर्मराज… ।
मनुक्तपूर्वं परुषं प्रसह्य ॥ ८.७३.१ ॥
ഇങ്ങനെ ജനാർദ്ദനൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ പാർത്ഥൻ ആ സുഹൃത്തിന്റെ വാക്കുകളെ പ്രശംസിച്ചു. പിന്നീട് അർജുനൻ ധർമരാജനോട് മുമ്പൊരിക്കലും പറയാത്ത കഠിനവാക്കുകൾ ബലമായി പറഞ്ഞു.
8.73.2
मा त्वं राजन्व्याहरस्वाद्य पापं ।
त्वं तिष्ठसि क्रोशमात्रे व्यपेत्य।
भीमस्तु मामर्हति गर्हणाय ।
यो युध्यते सर्वलोकप्रवीरैः ॥ ८.७३.२ ॥
രാജാവേ, ഇപ്പോൾ പാപകരമായ വാക്കുകൾ പറയരുത്. നീ ഒരു ക്രോശം ദൂരെ മാറി നിൽക്കുന്നു. എന്നാൽ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ വീരന്മാരോടും യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന ഭീമനാണ് നിന്ദയ്ക്ക് അർഹൻ.
8.73.3
काले हि शत्रून्परिपीड्य वीरो ।
हत्वा प्रवीरान्वसुधाधिपानाम्।
रथप्रधानोत्तमनागमुख्या ।
युधिप्रवीरा निहताश्च शूराः ॥ ८.७३.३ ॥
ഉചിതമായ സമയത്ത് വീരൻ ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിച്ച് ഭൂപാലന്മാരുടെ ശ്രേഷ്ഠവീരന്മാരെ വധിച്ചു. രഥികളിലെ പ്രധാനികളും ശ്രേഷ്ഠ ആനകളുടെ നായകന്മാരും യുദ്ധവീരന്മാരും ശൂരന്മാരും വധിക്കപ്പെട്ടു.
8.73.4
सुदुष्करं कर्म करोति भीमः ।
कर्तुं यथा नार्हति कश्चिदन्यः।
रथादवस्कन्द्य गदां परामृशं… ।
स्तथा रणे हन्ति तथैव वारणान् ॥ ८.७३.४ ॥
മറ്റാർക്കും ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത അതിദുഷ്കരമായ കർമ്മം ഭീമൻ ചെയ്യുന്നു. രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി ഗദ കൈയിലെടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ അതുപോലെ ആനകളെ വധിക്കുന്നു.
8.73.5
स कुञ्जराणामधिकं सहस्रं ।
हत्वा नदंस्तुमुलं सिंहनादम्।
काम्भोजवानायुजपार्वतीया… ।
नीहामृगाभान्विनिहत्य वाजिनः ॥ ८.७३.५ ॥
അവൻ ആയിരത്തിലധികം ആനകളെ വധിച്ച്ഭയങ്കരമായ സിംഹനാദം മുഴക്കി. കാംബോജ, വാനായു, പർവതദേശങ്ങളിലെ നീഹാമൃഗസദൃശ കുതിരകളെയും വധിച്ചു.
8.73.6
महारथान्दविरदाञ्शैलकल्पा… ।
न्सहेत यः कुञ्जरान्वध्यमानान्।
असौ भीमो धार्तराष्ट्रेषु मग्नः ।
स मामुपालब्धुमरिन्दमोऽर्हति ॥ ८.७३.६ ॥
പർവതതുല്യരായ മഹാരഥന്മാരെയും മദയാനകളെയും വധിക്കപ്പെടുന്ന ആനകളെയും സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ — ആ ഭീമൻ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്കിടയിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ശത്രുനിഗ്രഹകനായ അവൻ എന്നെ ശാസിക്കാൻ യോഗ്യനാണ്.
8.73.7
वरासिना चाथ नराश्वकुञ्जरां… ।
स्तथा रथाङ्गैर्धनुषा च हन्त्यरीन्।
प्रमृद्य पद्ध्यामहितांस्तु हन्ति ।
पुनश्च दोर्भ्यां शतमन्युविक्रमः ॥ ८.७३.७ ॥
ഉത്തമമായ വാൾകൊണ്ട്, മനുഷ്യരെയും കുതിരകളെയും ആനകളെയും വെട്ടി; അതുപോലെ രഥച്ചക്രങ്ങൾകൊണ്ടും വില്ലുകൊണ്ടും അവൻ ശത്രുക്കളെ വധിക്കുന്നു. കാലുകൊണ്ട് ചവിട്ടി വിരോധികളെ കൊല്ലുന്നു; വീണ്ടും തോളുകൾകൊണ്ടും — ശതമന്യുവിനു (ഇന്ദ്രനു) തുല്യ പരാക്രമി.
8.73.8
महाबलो वैश्रवणान्तकोपमः ।
प्रसह्य हर्ता द्विषतां यशांसि।
स भीमसेनोऽर्हति गर्हणाय ।
न त्वं नित्यं रक्ष्यमाणः सुहृद्भिः ॥ ८.७३.८ ॥
മഹാബലനായ, കുബേരന്റെ അന്തകനായ യമനെപ്പോലെയുള്ളവൻ, ബലപൂർവം ശത്രുക്കളുടെ യശസ്സ് അപഹരിക്കുന്നവൻ — ആ ഭീമസേനൻ നിന്ദയ്ക്ക് യോഗ്യനല്ല. നീയോ എപ്പോഴും സുഹൃത്തുക്കളാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
8.73.9
कलिङ्गवङ्गाङ्गनिपादमागधा… ।
न्सदा महाशैलवलाहकोपमान्।
निहन्ति यः शत्रुगणाननेकशः ।
स मां हि वक्तुं प्रभवत्यमानगसम् ॥ ८.७३.९ ॥
കലിംഗരെയും വംഗരെയും അംഗരെയും നിഷാദരെയും മാഗധരെയും — എപ്പോഴും മഹാപർവത മേഘങ്ങൾപോലെയുള്ളവരെ — ശത്രുസമൂഹങ്ങളെ പലതവണ വധിക്കുന്നവൻ, കുറ്റമറ്റവനായ അവനാണ് എന്നോട് സംസാരിക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ.
8.73.10
संयुक्तमास्थाय रथं हि काले ।
धनुर्विधून्वञ्छरपूर्णमुष्टिः।
सृजेच्च यो बाणसङ्घान्परेषु ।
महाबलो मेघ इवाम्बुधाराः ॥ ८.७३.१० ॥
യഥാസമയം പൂട്ടിയ രഥത്തിൽ കയറി, വില്ലിളക്കി, അമ്പുകൾ നിറഞ്ഞ മുഷ്ടിയോടെ — ശത്രുക്കൾക്കുനേരെ അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ അയയ്ക്കുന്ന മഹാബലനായവൻ, മേഘത്തിന്റെ ജലധാരകൾപോലെ.
8.73.11
शतान्यष्टौ वारणानामदर्शय… ।
द्विशातितैः कुम्भघटाग्रहस्तैः।
यो भीमसेनो निहतारिसङ्घः ।
स मामुपालब्धुमरिन्दमोऽर्हति ॥ ८.७३.११ ॥
എണ്ണൂറ് ആനകളെ അവൻ കാട്ടി… ഇരുനൂറ് കുംഭഘടങ്ങളുടെ മുൻഭാഗത്ത് കൈവെച്ച്. ശത്രുസംഘത്തെ വധിച്ച ഭീമസേനൻ — ആ അരിന്ദമൻ എന്നെ ശാസിക്കാൻ അർഹനാണ്.
8.73.12
रथाश्च नागाश्च हयाश्च राज… ।
न्भीमेनाजौ निहताः सङ्घशोऽद्य।
राजानश्च बहवो महाबलाः ।
स मामुपालब्धुमरिन्दमोऽर्हति ॥ ८.७३.१२ ॥
രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരകളും… ഹേ രാജാവേ, ഭീമനാൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ന് കൂട്ടംകൂട്ടമായി വധിക്കപ്പെട്ടു; മഹാബലരായ നിരവധി രാജാക്കന്മാരും. ആ അരിന്ദമൻ എന്നെ ശാസിക്കാൻ അർഹനാണ്.
8.73.13
धृतराष्ट्रपुत्रा बलिनश्च येन ।
महाबला निहताः प्रायशो वै।
शूरो युद्धे ह्यप्रतिवार्यवीर्यः ।
स मामुपालब्धुमरिन्दमोऽर्हति ॥ ८.७३.१३ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ, ബലവാന്മാർ, ആരാൽ വധിക്കപ്പെട്ടുവോ, മിക്കവാറും മഹാബലരായവർ. യുദ്ധത്തിലെ ശൂരൻ, തടുക്കാനാവാത്ത വീര്യമുള്ളവൻ — ആ അരിന്ദമൻ എന്നെ ശാസിക്കാൻ അർഹനാണ്.
8.73.14
प्रतापयंस्तद्बलमुग्ररूपं ।
योऽसौ रमे धार्तराष्ट्रस्य वीरः।
एकः सहेताप्रतिसह्यपौरुष… ।
स्तेनास्मि वाच्यो न त्वया वै कदाचित् ॥ ८.७३.१४ ॥
ആ ഉഗ്രമായ സേനയെ തപിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്… ഒറ്റയ്ക്ക് ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ (ദുര്യോധനന്റെ)… തടുക്കാനാവാത്ത പൗരുഷം സഹിക്കുന്ന വീരൻ… ഞാൻ കള്ളനെന്ന് നിന്നാൽ ഒരിക്കലും വിളിക്കപ്പെടേണ്ടവനല്ല.
8.73.15
महारथा यत्र यत्रैव युद्धे ।
भिन्दन्ति सैन्यं तव कामतोऽद्य।
तत्रैव तत्रैव रणे महात्मा ।
दृढं भीमः परसङ्घानमृद्रात् ॥ ८.७३.१५ ॥
എവിടെയെല്ലാം മഹാരഥന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ന് നിന്റെ സൈന്യത്തെ ഇഷ്ടംപോലെ ഭേദിക്കുന്നുവോ, അവിടെയെല്ലാം യുദ്ധത്തിൽ മഹാത്മാവായ ഭീമൻ ശത്രുസംഘങ്ങളെ ഉറച്ചു തകർക്കുന്നു.
8.73.16
तेनास्मि वाच्यो न त्वया हं कदाचि… ।
न्मा मा वोचः क्रूरमिहाद्य पार्थ।
नास्मद्विधो वै भवता तु वाच्यो ।
यथा भवान्सर्वलोकस्य वाच्यः ॥ ८.७३.१६ ॥
അവനാൽ ഞാൻ സംസാരിക്കപ്പെടേണ്ടവനല്ല; നിന്നാൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും … . പാർത്ഥാ, ഇന്ന് ഇവിടെ എന്നോട് ക്രൂരവാക്കുകൾ പറയരുത്. ഞങ്ങളെപ്പോലുള്ളവരോട് നീ അങ്ങനെ പറയരുത്; നീ എല്ലാ ലോകത്തോടും പറയുന്നതുപോലെ.
8.73.17
एवं हि मा ते ब्रुवतो नरेन्द्र ।
कथं न दीर्येच्छतधाऽद्य जिह्वा।
अहो बतेदं सुनृशंसरूपं ।
कामादवोचस्त्वमिहाद्य यद्वै ॥ ८.७३.१७ ॥
ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്ന നിന്റെ നാവ് ഇന്ന് നൂറായി പിളരാതിരുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്? അയ്യോ, ഇത് അത്യന്തം ക്രൂരമായ രൂപം; നീ ഇവിടെ ഇന്ന് ആഗ്രഹത്താൽ പറഞ്ഞത്.
8.73.18
बलं न वाधिष्ठितं सत्तमानां ।
यत्क्षत्रियाणां बहुलं वदन्ति।
त्वं चाबलो भारत निष्ठुरोऽसि ।
त्वमेव मां वेत्सि यथाविधोऽहम् ॥ ८.७३.१८ ॥
ക്ഷത്രിയർക്കിടയിൽ ഏറെ പറയപ്പെടുന്ന ബലം സജ്ജനരിൽ ശ്രേഷ്ഠരെ ആശ്രയിച്ചതല്ല. ഭാരതാ, നീ ബലഹീനനും കഠിനഹൃദയനുമാണ്; ഞാൻ ഏതുതരക്കാരനെന്ന് നീ തന്നെ അറിയുന്നു.
8.73.19
नकुलेन राजन्गजवाजियोधा ।
हताश्च वीराः सहसा समेत्य।
त्यक्त्वा प्राणान्समरे युद्धकाङ्क्षी ।
स मामुपालब्धुमरिन्दमोऽर्हति ॥ ८.७३.१९ ॥
രാജാവേ, നകുലനാൽ ആനപ്പടയാളികളും കുതിരപ്പടയാളികളും വീരന്മാരും പെട്ടെന്ന് ഒത്തുചേർന്ന് വധിക്കപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞു. യുദ്ധമോഹിയായ ആ ശത്രുദമനൻ എന്നെ ആക്ഷേപിക്കാൻ അർഹനാണ്.
8.73.20
कृतं कर्म सहदेवेन दुष्करं ।
यो युध्यते परसैन्यावमर्दी।
न चाब्रवीत्किञ्चिदिहागतो बली ।
पश्यान्तरं तस्य चेवात्मनश्च ॥ ८.७३.२० ॥
സഹദേവൻ ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്തു; ശത്രുസേനയെ തകർത്തുകൊണ്ട് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെ വന്ന ബലവാൻ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. അവനും നിനക്കും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം നോക്കൂ.
8.73.21
धृष्टद्युम्नः सात्यकिर्द्रौपदेया ।
युधामन्युश्चोत्तमौजाः शिखण्डी।
एतेऽद्य युधि सम्प्रपीडिता… ।
स्ते मामुलपालब्धुमर्हन्ति न त्वम् ॥ ८.७३.२१ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, സാത്യകി, ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ, യുധാമന്യു, ഉത്തമൗജസ്, ശിഖണ്ഡി — ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ഇവർ കഠിനമായി പീഡിതരായിരിക്കുന്നു. അവർക്ക് എന്നെ പഴിക്കാം, നിനക്കല്ല.
8.73.22
त्वन्मूलमस्माभिरिदं हि वैरं ।
प्राप्तं तथा व्यसनं चातिघोरम्।
द्यूप्रमत्तेन कृतं त्वयाऽसकृ… ।
त्कस्मादुपालब्धुमिहार्हसि त्वम् ॥ ८.७३.२२ ॥
നിന്നിൽ വേരൂന്നിയ ഈ വൈരം ഞങ്ങളുടെ മേൽ വന്നുചേർന്നു; അതിഭയങ്കരമായ ദുരിതവും. ചൂതിൽ മത്തനായി നീ ആവർത്തിച്ചു ചെയ്തതിന്, ഇവിടെ നീ എന്നെ പഴിക്കാൻ എന്തുകൊണ്ട് അർഹനാണ്?
8.73.23
त्वमेव राजन्सततं प्रमत्त… ।
स्त्वमेव मूढो भारतानामसाधुः।
त्वां प्राप्य राज्यं च विनष्टमेत… ।
त्प्राप्ता महत्पाण्डवाश्चापि दास्यम् ॥ ८.७३.२३ ॥
ഹേ രാജാവേ, നീയാണ് എപ്പോഴും അശ്രദ്ധനായിരുന്നത്; ഭരതന്മാരിൽ മൂഢനും ദുഷ്ടനും നീ തന്നെ. നിന്നാൽ രാജ്യം നശിച്ചു, മഹാന്മാരായ പാണ്ഡവരും ദാസ്യം പ്രാപിച്ചു.
8.73.24
त्वत्तः कृतोऽस्मकद्वनवासदुःखं ।
राज्यस्य नाशो ह्यभिमन्योश्च घोरः।
आत्मानमेवं सुनृशंसरूपं ।
ज्ञात्वा किमर्थं गर्हसे माद्य वीर ॥ ८.७३.२४ ॥
നിന്നാൽ ഞങ്ങൾക്ക് വനവാസദുഃഖം ഉണ്ടായി, രാജ്യനാശം സംഭവിച്ചു, അഭിമന്യുവിന്റെ ഘോരമരണവും. നിന്നെ തന്നെ ഇത്ര ക്രൂരസ്വഭാവിയായി അറിഞ്ഞിട്ടും, ഹേ വീരാ, ഇന്ന് നീ എന്തിന് എന്നെ പഴിക്കുന്നു?
8.73.25
लज्जस्व राजन्यदि तेऽस्ति लज्जा ।
तूष्णीम्भूतः पश्य सर्वं कृतघ्नः।
भीमो नित्यं समरस्य कर्ता ।
दर्पस्य भेत्ता पुनरेव नित्यम् ॥ ८.७३.२५ ॥
രാജാവേ, നിനക്ക് ലജ്ജയുണ്ടെങ്കിൽ ലജ്ജിക്കുക. മൗനമായി നിന്ന് എല്ലാം കാണുക, കൃതഘ്നാ! ഭീമൻ എപ്പോഴും യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവനാണ്; അഹങ്കാരത്തെ എപ്പോഴും തകർക്കുന്നവനാണ്.
8.73.26
स्वयं ह्यशक्तेन नरेन्द्र युद्धे ।
नरेण कार्या सततं क्षमैव।
बलं हि वाचि द्विजसत्तमानां ।
क्षात्रं द्विजा बाहुबलं वदन्ति ॥ ८.७३.२६ ॥
നരേന്ദ്രാ, യുദ്ധത്തിൽ സ്വയം അശക്തനായ മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും ക്ഷമ തന്നെ പാലിക്കണം. ശ്രേഷ്ഠരായ ബ്രാഹ്മണരുടെ ബലം വാക്കിലാണ്; ക്ഷത്രിയരുടെ ബലം ഭുജബലത്തിലാണെന്ന് ദ്വിജർ പറയുന്നു.
8.73.27
त्वं वाग्बलो भारत निष्ठुरोऽसि ।
त्वमेव मां वेत्सि यथाविधोऽहम्।
घटामि नित्यं तव कर्तुमिष्टं ।
दारैः सुतैर्जीवितेनात्मना च ॥ ८.७३.२७ ॥
ഭാരതാ, നീ വാക്കിന്റെ ബലമുള്ളവനും കഠിനനുമാണ്. ഞാൻ എങ്ങനെയുള്ളവനെന്ന് നീയല്ലേ അറിയുന്നത്. ഭാര്യമാരാലും മക്കളാലും ജീവനാലും സ്വയത്താലും നിനക്കിഷ്ടമായതു ചെയ്യാൻ ഞാൻ എപ്പോഴും ശ്രമിക്കുന്നു.
8.73.28
एवञ्च मां वाक्छलाकैर्हिनत्सि ।
त्वत्तः सुखं न वयं विद्म किञ्चित्।
मा मामवंस्था द्रौपदीतल्पकसंस्थो ।
महारथान्प्रतिहन्मि त्वदर्थे ॥ ८.७३.२८ ॥
ഇങ്ങനെ നീ മൂർച്ചയുള്ള വാക്കുകളാൽ എന്നെ മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നു. നിന്നിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾക്കൊരു സുഖവും ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയാം. എന്നെ അവഗണിക്കരുത്. ദ്രൗപദിയുടെ ശയ്യയിൽ കിടന്നവനെ, നിനക്കുവേണ്ടി മഹാരഥന്മാരെയും ഞാൻ വധിക്കും.
8.73.29
सर्वातिशङ्की भवसि प्रमत्त… ।
स्त्वत्तः सुखं नाभिजानामि किञ्चित्।
प्रोक्तः स्वयं सत्यसन्धेन मृत्यु… ।
स्तव प्रियार्थं नरदेव युद्धे ॥ ८.७३.२९ ॥
നീ എല്ലാത്തിലും അമിതമായി സംശയിക്കുന്നവനും അശ്രദ്ധനുമാണ്… നിന്നിൽനിന്ന് എനിക്ക് ഒരു സുഖവും അറിയില്ല. സത്യസന്ധനായവൻ തന്നെ മൃത്യു… എന്നു പറഞ്ഞു, ഓ നരദേവാ, നിന്റെ പ്രിയത്തിനായി യുദ്ധത്തിൽ.
8.73.30
शिखण्डिनाम्ना प्रधने तवार्थे ।
मयाभिगुप्तेन हतश्च भीष्मः।
द्रोणो हतो यः सततोपकारी ।
धृष्टद्युम्नेन स्यन्दनाद्विप्रकृष्टः ॥ ८.७३.३० ॥
യുദ്ധത്തിൽ നിനക്കുവേണ്ടി ശിഖണ്ഡി എന്ന പേരുള്ളവനാൽ, എന്നാൽ സംരക്ഷിതനായി ഭീഷ്മർ കൊല്ലപ്പെട്ടു; എപ്പോഴും ഉപകാരിയായിരുന്ന ദ്രോണർ രഥത്തിൽനിന്ന് വലിച്ചു വീഴ്ത്തപ്പെട്ട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
8.73.31
द्रौणिश्च रुद्धः सगणो महात्मा ।
तथापि ते वै वचनं नृशंसवत्।
दुःखं प्रियं ते नरदेव कर्तुं ।
यस्य प्रियं ते न करोम्यहं वै ॥ ८.७३.३१ ॥
മഹാത്മാവായ ദ്രോണപുത്രൻ (അശ്വത്ഥാമാവ്) സൈന്യസഹിതം തടയപ്പെട്ടു; എങ്കിലും നിന്റെ വാക്കുകൾ ക്രൂരരുടേതുപോലെയാണ്. ഓ നരദേവാ, നിന്റെ പ്രിയത്തിനായി ദുഃഖം വരുത്തുന്നത്... നിനക്ക് പ്രിയം ഞാൻ ചെയ്യാത്തവൻ, സത്യമായും.
8.73.32
न युच्यते वै दिवि चेह यः पुमा… ।
न्यस्ते मदन्योऽप्रियमारभेत।
न चाभिनन्दामि तथाहि राज्यं ।
यतस्त्वमक्षेषु दृढं प्रसक्तः ॥ ८.७३.३२ ॥
ഇവിടെയും സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഏത് മനുഷ്യൻ എത്തുന്നില്ലയോ... എന്നെയല്ലാതെ മറ്റാരും നിനക്ക് അപ്രിയമായത് ആരംഭിക്കരുത്. അതിനാൽ രാജ്യത്തിൽ ഞാൻ സന്തോഷിക്കുന്നില്ല; നീ ചൂതുകളിയിൽ ദൃഢമായി ആസക്തനാണല്ലോ.
8.73.33
स्वयं कृतं पापमनार्यजुष्ट… ।
मस्माभिराजौ व्यसनं तितीर्षसि
अक्षेषु दोषा बहवो विधर्म्याः ।
श्रुतास्त्वया सहदेवोऽब्रवीद्यान् ॥ ८.७३.३३ ॥
സ്വയം ചെയ്ത പാപം, അനാര്യർ സേവിക്കുന്നത്… ഞങ്ങളോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ ദുരിതം കടക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ചൂതിൽ ധർമ്മവിരുദ്ധമായ പല ദോഷങ്ങളുണ്ട്; നീ അവയെക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടുണ്ട്, സഹദേവൻ അവ പറഞ്ഞിരുന്നു.
8.73.34
तान्नेच्छसि त्यक्तुमनार्यजुष्टा… ।
न्घोरे स्म सर्वे निरये त्वयाऽस्ताः।
त्वं देविता त्वत्कृते राज्यनाशं… ।
स्त्वत्सम्भवं व्यसनं नो नरेन्द्र ॥ ८.७३.३४ ॥
അനാര്യർ സേവിക്കുന്നവ നീ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല… ഭയങ്കര നരകത്തിൽ നീ തന്നെ എല്ലാവരെയും തള്ളിയിരിക്കുന്നു. നീ ചൂതുകളിക്കാരനാണ്; നിന്റെ കാരണത്താൽ രാജ്യനാശം… നിന്നിൽ നിന്നുണ്ടായ ഈ ദുരിതം ഞങ്ങൾക്ക്, ഹേ നരേന്ദ്രാ.
8.73.35
मास्मान्क्रूरैर्षाक्प्रतोदैस्तुदस्त्वं ।
भूयो राजन्कोपयस्यल्पबुद्ध्या ॥ ८.७३.३५ ॥
ക്രൂരമായ… തോട്ടികളാൽ ഞങ്ങളെ നീ കുത്തരുത്. ഹേ രാജാവേ, നീ വീണ്ടും അല്പബുദ്ധിയാൽ കോപം ഉണർത്തുന്നു.
8.73.36
एता वाचः परुषाः सव्यसाची ।
स्थिरप्रतिज्ञः श्रावयित्वा नरेन्द्रम्।
विनिः श्वसञ्ज्येष्ठमनिष्टमुक्त्वा ।
ततस्तु कोशादसिमुद्वबर्ह ॥ ८.७३.३६ ॥
ഈ കഠിനവാക്കുകൾ സ്ഥിരപ്രതിജ്ഞനായ സവ്യസാചി നരേന്ദ്രനെ കേൾപ്പിച്ച്, ദീർഘനിശ്വാസം വിട്ട്, ജ്യേഷ്ഠനോട് അനിഷ്ടം പറഞ്ഞശേഷം, പിന്നെ ഉറയിൽ നിന്ന് വാൾ വലിച്ചൂരി.
8.73.37
तमाह कृष्णः किमिदं पुनर्भवा… ।
न्विकोशमाकाशनिभं करोत्यसिम्।
प्रब्रूहि सत्यं पुनरुत्तरं सखे ।
वचः प्रवक्ष्याभि तवार्थसिद्धये ॥ ८.७३.३७ ॥
അവനോട് കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു, "ഇതെന്താണ് വീണ്ടും, നീ…? ഉറയില്ലാത്ത വാളിനെ ആകാശം പോലെ ആക്കുകയാണല്ലോ. ഹേ സുഹൃത്തേ, സത്യമായ മറുപടി വീണ്ടും പറയൂ; നിന്റെ ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്കായി ഞാൻ വാക്ക് പറയാം."
8.73.38
इतीव पृष्टः पुरुषोत्तमेन ।
सुदुःखितः केशवमाह पार्थः।
अहं हनिष्ये स्वशरीरमेत… ।
त्प्रसह्य येनाहितमुक्तवान्गुरुम् ॥ ८.७३.३८ ॥
പുരുഷോത്തമൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, അതിദുഃഖിതനായ പാർത്ഥൻ കേശവനോട് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം ശരീരത്തെത്തന്നെ കൊല്ലും…" ഗുരുവിനോട് ബലാത്കാരമായി അങ്ങനെ പറഞ്ഞവൻ.
8.73.39
निशम्य तत्पार्थवचोऽब्रवीदिदं ।
जनार्दनो धर्मभृतां वरिष्ठः।
प्रब्रूहि पार्थ स्वगुणानिहात्मन… ।
स्ततो हतात्मा भवसीति निश्चयः ॥ ८.७३.३९ ॥
പാർത്ഥന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ജനാർദ്ദനൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "പാർത്ഥാ, ഇവിടെ നിന്റെ സ്വന്തം ഗുണങ്ങൾ പറയൂ… അപ്പോൾ നീ ആത്മഹന്താവാകും എന്നത് ഉറപ്പാണ്."
8.73.40
तथा तु कृष्णस्य वचो निशम्य ।
ततोऽर्जुनः प्राह धनुः प्रगृह्य।
युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठं ।
शृणुष्व राजन्निति दुर्वचः स्वयम् ॥ ८.७३.४० ॥
കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അർജ്ജുനൻ വില്ലെടുത്ത് ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, കേൾക്കുക" എന്ന് സ്വയം കഠിനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
8.73.41
न मादृशोऽन्यो नरदेव विद्यते ।
धनुर्धरो देवमृते पिनाकिनम्।
अहं हि तेनानुमतो महात्मना ।
क्षणेन हन्यां सचराचरं जगत् ॥ ८.७३.४१ ॥
നരദേവാ, ദേവനായ പിനാകിൻ (ശിവൻ) അല്ലാതെ എന്നെപ്പോലെ മറ്റൊരു വില്ലാളി ഇല്ല. ആ മഹാത്മാവിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച ഞാൻ ഒരു നിമിഷത്തിൽ ചരാചര ജഗത്തിനെ നശിപ്പിക്കാം.
8.73.42
मया हि राजन्सदिगीश्वरा दिशो ।
विजित्य सर्वा भवतः कृता वशे।
स राजसूयश्च समाप्तदक्षिणः ।
सभा च दिव्या भवतो ममौजसा ॥ ८.७३.४२ ॥
രാജാവേ, ഞാനാണ് ദിക്പാലകരോടൊപ്പം എല്ലാ ദിക്കുകളെയും ജയിച്ച് നിന്റെ അധീനതയിൽ ആക്കിയത്. ആ രാജസൂയയാഗം ദക്ഷിണയോടെ പൂർത്തിയായി; നിന്റെ ദിവ്യസഭയും എന്റെ ശക്തിയാൽ തന്നെ നിർമ്മിതമായി.
8.73.43
पाणी पृषत्कालिखिताविमौ पुन… ।
र्धनुश्च सव्ये विततं सबाणम्।
पादौ च मे लक्षणतः प्रशस्तौ ।
न मादृशं युद्धगतं जयन्ति ॥ ८.७३.४३ ॥
അമ്പടയാളങ്ങളുള്ള എന്റെ രണ്ടു കൈകളും ഇടംകൈയിൽ അമ്പോടുകൂടി വലിച്ചുപിടിച്ച വില്ലും ലക്ഷണങ്ങളാൽ ശുഭമായ എന്റെ രണ്ടു പാദങ്ങളും — യുദ്ധത്തിൽ നിൽക്കുന്ന എന്നെപ്പോലുള്ളവനെ അവയ്ക്ക് ജയിക്കാനാവില്ല.
8.73.44
हता उदीच्या निहताः प्रतीच्याः ।
प्राच्या निरस्ता दाक्षिणात्या विशस्ताः।
संशप्तकानां किञ्चिदेवावशिष्टं ।
सर्वस्य लोकस्य हतं मयाऽर्धम् ॥ ८.७३.४४ ॥
വടക്കുള്ളവർ വധിക്കപ്പെട്ടു, പടിഞ്ഞാറുള്ളവർ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു, കിഴക്കുള്ളവർ ഓടിക്കപ്പെട്ടു, തെക്കുള്ളവർ വെട്ടിവീഴ്ത്തപ്പെട്ടു. സംശപ്തകരിൽ കുറച്ചുപേർ മാത്രം ശേഷിച്ചു — ലോകത്തിന്റെ പകുതി എന്നാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
8.73.45
शेते मया निहता शत्रुसेना ।
छिन्नैर्गात्रैर्भूमितले स्खलन्ती।
अनस्त्रज्ञान्नैव निहन्मि चास्त्रै… ।
स्तस्मान्न भस्मैव करोमि लोकान् ॥ ८.७३.४५ ॥
എന്നാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ശത്രുസേന, ഛേദിക്കപ്പെട്ട അവയവങ്ങളോടെ നിലത്ത് പിടയ്ക്കുന്നു. ആയുധവിദ്യ അറിയാത്തവരെ ഞാൻ ആയുധങ്ങളാൽ കൊല്ലുന്നില്ല; അതിനാൽ ലോകങ്ങളെ ഭസ്മമാക്കുന്നുമില്ല.
8.73.46
जैत्रं रथं भीममास्थाय कृष्ण ।
यावच्छीघ्रं सूतपुत्रं निहन्तुम्।
राजा भवत्वद्य सुनिर्वृतोऽयं ।
कर्णं रणे नाशयितास्मि बाणैः ॥ ८.७३.४६ ॥
കൃഷ്ണാ, ജയം നൽകുന്ന ഭീകരമായ രഥത്തിൽ കയറി സൂതപുത്രനെ വേഗം വധിക്കാൻ — ഇന്ന് ഈ രാജാവ് പൂർണ്ണ സന്തുഷ്ടനാകട്ടെ; യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണനെ അമ്പുകളാൽ ഞാൻ നശിപ്പിക്കും.
8.73.47
शरैरहत्वा कवचं विमोक्ष्ये ॥ ८.७३.४७ ॥
അമ്പുകളാൽ അവനെ വധിക്കാതെ അവന്റെ കവചം ഞാൻ അഴിച്ചുമാറ്റില്ല.
8.73.48
इत्येवमुक्त्वा पुनरेव पार्थो ।
युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम्।
विमुच्य शस्त्राणि धनुर्विसृज्य ।
कोशे च खङ्गं विनिधाय तूर्णम् ॥ ८.७३.४८ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം അർജുനൻ വീണ്ടും ധർമ്മജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരന്റെ മുന്നിൽ ആയുധങ്ങൾ വെച്ച്, വില്ല് ഉപേക്ഷിച്ച്, ഉടൻ വാൾ ഉറയിലിട്ടു.
8.73.49
स व्रीडया नम्रशिराः किरीटी ।
युधिष्ठिरं प्राञ्जलिरभ्युवाच।
प्रसीद राजन्क्षम यन्मयोक्तं ।
काले भवान्वेत्स्यति तन्नमस्ते ॥ ८.७३.४९ ॥
ലജ്ജയാൽ ശിരസ്സ് താഴ്ത്തിയ കിരീടി അർജുനൻ കൈകൂപ്പി യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, പ്രസാദിക്കണം; ഞാൻ പറഞ്ഞത് ക്ഷമിക്കണം. കാലമാകുമ്പോൾ അങ്ങ് അത് അറിയും. അങ്ങയ്ക്ക് നമസ്കാരം."
8.73.50
ततस्तु पादावुपगृह्य पार्थः ।
समुत्थितो दीप्ततेजाः किरीटि।
प्रसाद्य राजानममित्रसाहं ।
स्थितोऽब्रवीच्चैनमभिप्रतप्तम् ॥ ८.७३.५० ॥
അപ്പോൾ കിരീടി, ദീപ്തതേജസ്വിയായ പാർത്ഥൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് എഴുന്നേറ്റ്, ശത്രുജയിയായ രാജാവിനെ പ്രസാദിപ്പിച്ച്, നിന്നുകൊണ്ട് അത്യന്തം വേദനിച്ച അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു.
8.73.51
याम्येष भीमं समराद्विमोक्तुं ।
सर्वात्मना सूतपुत्रं च हन्तुम्।
भवत्प्रियार्थं मम जीवितं हि ।
ब्रवीमि सत्यं तदवेहि राजन् ॥ ८.७३.५१ ॥
ഇപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് ഭീമനെ മോചിപ്പിക്കാനും പൂർണ്ണഹൃദയത്തോടെ സൂതപുത്രനെ വധിക്കാനും ഞാൻ പോകുന്നു. അങ്ങയുടെ പ്രിയത്തിനായാണ് എന്റെ ജീവൻ; ഇത് സത്യമാണ്, രാജാവേ, അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.
8.73.52
नेदं चिरात्क्षिप्रमिदं भविष्य… ।
दावर्ततेऽसावभियामि चैनम्।
अद्याप्यपुत्रा तेन हतेन राधा ।
कुन्ती मया वा तदिदं विद्धि राजन् ॥ ८.७३.५२ ॥
ഇത് ദീർഘകാലത്തിനുശേഷമല്ല, വേഗത്തിൽ സംഭവിക്കും… അവൻ തിരികെ പായുന്നു, ഞാൻ അവന്റെ നേരെ പോകുന്നു. ഇന്നുതന്നെ അവന്റെ മരണത്താൽ രാധ പുത്രനില്ലാത്തവളാകും, അല്ലെങ്കിൽ എന്നാൽ കുന്തി; രാജാവേ, ഇത് അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.