ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.92.1
प्रजापतिस्तु तं दृष्ट्वा देवभागं समागतम् ।
अब्रवीत्तु ततो राजन्पश्यतो वै स्वयंभुवः ॥ ८.९२.१ ॥
ਦੇਵਭਾਗ ਵਜੋਂ ਆਏ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਵੈਯੰਭੂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਬੋਲੇ।
8.92.2
उभावतिरथौ शूरावुभौ दृढपराक्रमौ ।
उभौ सदृशकर्माणौ वज्रिचक्रायुधौपमौ ॥ ८.९२.२ ॥
ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਰਥੀ, ਸੂਰਵੀਰ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਸਮਾਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਤੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਵਰਗੇ।
8.92.3
अहो बत महद्युद्धं कर्णार्जुनसमागमे ।
भविष्यति महाघोरं वृत्रवासवयोरिव ॥ ८.९२.३ ॥
ਅਹੋ! ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮੇਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਵ੍ਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ।
8.92.4
प्रजापतिरथोक्त्वैवं स्वयम्भुवमचोदयत् ।
समोऽस्तु विजयः काममुभयोर्नरसिंहयोः ॥ ८.९२.४ ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਵੈਯੰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ: ਦੋਵਾਂ ਨਰਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।
8.92.5
कर्णार्जुनविवादेन मा नश्येदखिलं जगत् ।
स्वयंभो ब्रूहि तद्वाक्यं समोऽस्तु विजयोऽनयोः ॥ ८.९२.५ ॥
ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਝਗੜੇ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸਵੈਯੰਭੂ, ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ — ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੋ।
8.92.6
एवमुक्तस्तु भगवाञ्जये ताभ्यामनिश्चिते ।
इत्यब्रवीन्महाराज महाब्रह्मा प्रजापतिम् ॥ ८.९२.६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
8.92.7
द्वावप्येतौ हि कृतिनौ द्वावप्यतिबलोत्कटौ ।
भविष्यत्यनयोर्युद्धं त्रैलोक्यस्य भयावहम् ॥ ८.९२.७ ॥
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨਿਪੁਣ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਉਗਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਹੋਵੇਗਾ।
8.92.8
ततः प्रजापतिं तत्र सहस्राक्षोऽभ्यचोदयत् ।
विजयो ध्रुव एवास्तु पाण्डवस्य महात्मनः ॥ ८.९२.८ ॥
ਤਦ ਸਹਸਰਾਖ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ: "ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਦੀ ਜਿੱਤ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇ।"
8.92.9
मनस्वी बलवाञ्शूरः कृतविद्यस्तपोधनः ।
विभर्ति च महातेजा धनुर्वेदमशेषतः ॥ ८.९२.९ ॥
ਉਹ ਮਨਸਵੀ, ਬਲਵਾਨ, ਸੂਰਮਾ, ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਤਪ ਹੀ ਜਿਸਦਾ ਧਨ ਹੈ, ਹੈ; ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਉਹ ਧਨੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
8.92.10
पार्थः सर्वगुणोपेतो देवकार्यमिदं यतः ।
क्लिश्यन्ते पाण्डवा नित्यं वनवासादिभिर्भृशं ॥ ८.९२.१० ॥
ਪ੍ਰਿਥਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਂਡਵ ਬਨਵਾਸ ਆਦਿ ਕਾਰਨ ਸਦਾ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਝੱਲਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
8.92.11
सम्पन्नस्तपसा चैव पर्याप्तः पुरुषर्षभः ।
अतिक्रामेच्च माहात्म्याद्दिष्टमप्यविचारयन् ॥ ८.९२.११ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਸਮਰੱਥ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ।
8.92.12
अतिक्रमे च लोकानामभावो नियतो भवेत् ।
नावस्थानं च पश्यामि क्रुद्धयोः कृष्णयोः क्वचित् ॥ ८.९२.१२ ॥
ਜੇ ਲੋਕ-ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੋਵਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਟਿਕਾਅ ਹੁੰਦਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
8.92.13
स्रष्टारौ जगतश्चैतौ ततश्च पुरुषर्षभौ ।
नरनारायणावेतौ पुराणावृषिसत्तमौ ॥ ८.९२.१३ ॥
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਲਦ ਹਨ। ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ।
8.92.14
अनियम्यौ नियन्तारौ जगतः पुरुषर्षभौ ।
नैतयोस्तु समः कश्चिद्दिवि वा मानुषेषु वा ॥ ८.९२.१४ ॥
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪ ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਯੰਤਾ ਹਨ; ਇਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਲਦ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੈ ਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ।
8.92.15
अनुगम्यास्त्रयो लोकाः सह देवर्षिचारणैः ।
सर्वदेवगणाश्चापि सर्वभूतानि यानि च।
अनयोस्तु प्रभावेन वर्तते निखिलं जगत् ॥ ८.९२.१५ ॥
ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ, ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
8.92.16
कामं तु सुकृताँल्लोकानाप्नोतु पुरुषर्षभः ।
कर्णो वैकर्तनः शूरो विजयस्त्वस्तु कृष्णयोः ॥ ८.९२.१६ ॥
ਭਾਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਲਦ ਵੀਰ ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਨ ਪੁੰਨਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਪਾਵੇ; ਪਰ ਜਿੱਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਹੋਵੇ।
8.92.17
वसूनां समलोकत्वं मरुतां वासमाप्नुयात् ।
सहितो द्रोणभीष्माभ्यां नाकपृष्ठे महीयताम् ॥ ८.९२.१७ ॥
ਉਹ ਵਸੂਆਂ ਵਾਲਾ ਲੋਕ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਪਾਵੇ; ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਵੇ।
8.92.18
क्लेशितो हि वने पार्थो दिर्घकालं पितामह ।
तस्मादेष जयेद्युद्धे तपसाऽभ्यधिकोऽर्जुनः ॥ ८.९२.१८ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਕਲੇਸ਼ ਭੋਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤਪ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਇਹ ਅਰਜੁਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੇ।
8.92.19
पूर्वं भगवता प्रोक्तः कृष्णयोर्विजयो ध्रुवः ।
तत्तथास्तु नमस्तेऽस्तु प्रमो ब्रूहि पितामह ॥ ८.९२.१९ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਯਕੀਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਬੋਲੋ।
8.92.20
तत्सहस्राक्षवचनं निशम्य भगवान्प्रभुः ।
नोवाच तज्जयं तुल्यं तयोः कर्णकिरीटिनोः ॥ ८.९२.२० ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਰਣ ਅਤੇ ਕਿਰੀਟੀ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਜਿੱਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।
8.92.21
तस्मादाशां गतः शक्रस्तूष्णीम्भूते पितामहे ।
विजयः पाण्डवेयस्य कर्णस्य च वधो भवेत् ॥ ८.९२.२१ ॥
ਇਸ ਲਈ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਆਸ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਕਰਣ ਦਾ ਵਧ ਹੋਵੇਗਾ।
8.92.22
ब्रह्मेशानौ ततो वाक्यमूचतुर्भुवनेश्वरम् ।
विजयो ध्रुव एवास्तु पाण्डवस्य महात्मनः ॥ ८.९२.२२ ॥
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨ ਨੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਦੀ ਜਿੱਤ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇ।
8.92.23
मनस्वी जयतां शूरः कृतविद्यस्तपोधनः ।
बिभर्ति च महातेजा धनुर्वेदमशेषतः ॥ ८.९२.२३ ॥
ਉਹ ਮਨਸਵੀ, ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਾ, ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤਪ ਹੀ ਜਿਸਦਾ ਧਨ ਹੈ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਧਨੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
8.92.24
अतिक्रामेच्च माहात्म्याद्दिष्टमप्यविचारयन् ।
अतिक्रमे च लोकानामभावो नियतो भवेत् ॥ ८.९२.२४ ॥
ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਵਿਚਾਰੇ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਹੋਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
8.92.25
न च विद्म ह्यवस्थानं क्रुद्धयोः कृष्णयोः क्वचित् ।
स्रष्टारौ जगतश्चैव सतश्च पुरुषर्षभौ ॥ ८.९२.२५ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਗਤ ਅਤੇ ਸਤ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹਨ।
8.92.26
कामं तु सुकृताँल्लोकान्प्राप्नोत्वेष परन्तपः ।
कर्णो वैकर्तनः शूरो विजयस्तु नरे ध्रुवः ॥ ८.९२.२६ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਨ ਸੂਰਮਾ ਪੁੰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪਾਵੇ; ਪਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪੱਕੀ ਹੈ।
8.92.27
तथोक्ते देवदेवाभ्यां सहस्राक्षोऽब्रवीद्वचः ।
आमन्त्र्य सर्वभूतानि ब्रह्मेशानानुशासनात् ॥ ८.९२.२७ ॥
ਦੇਵਦੇਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ, ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼ ਇੰਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਈਸ਼ਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
8.92.28
श्रुतं भवद्भिर्यत्प्रोक्तं भगवद्भ्यां जगद्धितम् ।
तत्तथा व्येतु ते रोगः शमाप्नुत विमन्यवः ॥ ८.९२.२८ ॥
ਜਗਤ ਦੇ ਹਿਤ ਵਾਲਾ ਜੋ ਬਚਨ ਭਗਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋਵੇ; ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਓ।
8.92.29
इति श्रुत्वेन्द्रवचनं सर्वभूतानि मानिष ।
विस्मितान्यभवन्राजन्पूजयाञ्चक्रिरे तदा।
नोचुस्तदा जयं तुल्यं तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ ८.९२.२९ ॥
ਇੰਦਰ ਦਾ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪੁਰਸ਼ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਇਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਾ ਕਿਹਾ।
8.92.30
व्यसृजंश्च सुगन्धीनि पुष्पवर्षाणि हर्षिताः ।
नानारूपाणि विबुधा देवतूर्याण्यवादयन् ॥ ८.९२.३० ॥
ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਵ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਏ।
8.92.31
दिदृक्षवश्चाप्रतिमं द्वैरथं नरसिंहयोः ।
विस्मयोत्फुल्लनयना नान्या बुबुधिरे क्रियाः ॥ ८.९२.३१ ॥
ਦੋ ਨਰਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਅਤੁੱਲ ਰਥ-ਦਵੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਇੱਛੁਕ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੇ।