ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.25.1
गजानीके हते तस्मिन्पाण्डुपुत्रेण भारत ।
वध्यमाने बले चैव भीमसेनेन संयुगे ॥ ९.२५.१ ॥
ହେ ଭାରତ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ହସ୍ତୀ-ସେନା ବଧ କରିବା ପରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେନା ବଧ ହେଉଥିବା ସମୟରେ—
9.25.2
चरन्तं च प्रपश्यामो भीमसेनमरिन्दमम् ।
दण्डहस्तं यथा क्रुद्वमन्तकं प्राणहारिणम् ॥ ९.२५.२ ॥
ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ହାତରେ ଦଣ୍ଡ ଧରି, କ୍ରୋଧିତ ଯମଙ୍କ ପରି ପ୍ରାଣ ହରଣ କରି ବୁଲୁଥିବା ଆମେ ଦେଖିଲୁ।
9.25.3
समेत्य समरे राजन्हतशेषाः सुतास्तव ।
अदृश्यमाने कौरव्ये पुत्रे दुर्योधने तव।
सोदर्याः सहिता भूत्वा भीमसेनमुपाद्रवन् ॥ ९.२५.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ, କୌରବ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦିଶୁ ନ ଥିବାବେଳେ, ସହୋଦରମାନେ ମିଳି ଭୀମସେନ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
9.25.4
श्रुतर्वा सञ्जयश्चैव जयत्सेनः श्रुतान्तकः ।
दुर्विमोचनकश्चैव तथा दुर्विषहो बली ॥ ९.२५.४ ॥
ଶ୍ରୁତର୍ବା, ସଞ୍ଜୟ, ଜୟତ୍ସେନ, ଶ୍ରୁତାନ୍ତକ, ଦୁର୍ବିମୋଚନ ଏବଂ ବଳବାନ ଦୁର୍ବିଷହ—
9.25.5
दुर्मर्षणः सुजातश्च जैत्रो भूरिबलो रविः ।
इत्येते सहिता भूत्वा तव पुत्राः समन्ततः।
भीमसेनमभिद्रुत्य रुरुधुः सर्वतो दिशम् ॥ ९.२५.५ ॥
ଦୁର୍ମର୍ଷଣ, ସୁଜାତ, ଜୈତ୍ର, ମହାବଳ ରବି—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ମିଳି ଭୀମସେନ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ି ସବୁ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ।
9.25.6
ततो भीमो महाराज स्वरथं पुनरास्थितः ।
मुमोच निशितान्बाणान्पुत्राणां तव मर्मसु ॥ ९.२५.६ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଭୀମ ପୁଣି ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ ଏବଂ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମର୍ମସ୍ଥାନ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
9.25.7
ते कीर्यमाणा भीमेन पुत्रास्तव महारणे ।
भीमसेनमुपासेदुः प्रवाता इव कुञ्जरम् ॥ ९.२५.७ ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପବନ ହାତୀ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁବା ପରି ଭୀମସେନ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
9.25.8
ततः क्रुद्धो रणे भीमः शिरो दुर्मर्षणस्य ह ।
क्षुरप्रेण प्रमथ्याशु पातयामास भूतले ॥ ९.२५.८ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୀମ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଦୁର୍ମର୍ଷଣଙ୍କ ମସ୍ତକ ଶୀଘ୍ର କାଟି ଭୂମିରେ ପକାଇଲେ।
9.25.9
ततोऽपरेण भल्लेन सर्वावरणभेदिना ।
श्रुतान्तमवधीद्बीमस्तव पुत्रं महारथः ॥ ९.२५.९ ॥
ତା'ପରେ ସବୁ କବଚ ଭେଦ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ମହାରଥୀ ଭୀମ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୁତାନ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
9.25.10
जयत्सेनं ततो विद्वा नाराचेन हसन्निव ।
पातयामास कौरव्यं रथोपस्थादरिन्दमः।
स पपात रथाद्राजन्भूमौ तूर्णं ममार च ॥ ९.२५.१० ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁଦମନ ଭୀମ ଲୌହ ବାଣରେ ଜୟତ୍ସେନଙ୍କୁ ବିନ୍ଧି, ହସିବା ପରି ସେହି କୌରବଙ୍କୁ ରଥାସନରୁ ପକାଇଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ସେ ରଥରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଶୀଘ୍ର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
9.25.11
श्रुतर्वा तु ततो भीमं क्रुद्धो विव्याध मारिष ।
शतेन गृघ्रवाजानां शराणां नतपर्वणाम् ॥ ९.२५.११ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୁତର୍ବା, ହେ ମାରିଷ, ଗୃଧ୍ରପକ୍ଷ ଓ ନତ ଗଣ୍ଠିଥିବା ଶହେ ବାଣରେ ଭୀମଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
9.25.12
ततः क्रुद्धो रणे भीमो जैत्रं भूरिबलं रविम् ।
त्रीनेतांस्त्रिभिरानर्च्छद्विषाग्निप्रतिमैः शरैः ॥ ९.२५.१२ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୀମ ବିଜୟୀ ଓ ମହାବଳ ରବିଙ୍କୁ ଏବଂ ଏହି ତିନିଜଣଙ୍କୁ ବିଷ ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ ତିନି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
9.25.13
ते हता न्यपतन्भूमौ स्यन्दनेभ्यो महारथाः ।
वसन्ते पुष्पशबला निकृत्ता इव किंशुकाः ॥ ९.२५.१३ ॥
ସେମାନେ ହତ ହୋଇ ରଥରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ବସନ୍ତରେ ଫୁଲରେ ଚିତ୍ରିତ କିଂଶୁକ ବୃକ୍ଷ କଟାଯିବା ପରି।
9.25.14
ततोऽपरेण भल्लेन तीक्ष्णेन च परन्तपः ।
दुर्विमोचनमाहत्य प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ९.२५.१४ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁ ପୀଡ଼ାକାରୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲରେ ଆଘାତ କରି, ଯାହାଠାରୁ ମୁକ୍ତି କଷ୍ଟକର, ତାକୁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପଠାଇଲେ।
9.25.15
स हतः प्रापतद्भूमौ स्वरथाद्रथिनां वरः ।
गिरेस्तु कूटजो भग्नो मारुतेनेव पादपः ॥ ९.२५.१५ ॥
ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ହତ ହୋଇ ନିଜ ରଥରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ପର୍ବତରୁ ପବନରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଥିବା କୂଟଜ ବୃକ୍ଷ ପରି।
9.25.16
दुष्प्रधर्षं ततश्चैव सुजातं च सुतं तव ।
एकैकं न्यहनत्सङ्ख्ये द्वाभ्यांद्वाभ्यां चमूमुखे।
तौ शिलीमुखविद्धाङ्गौ पेततू रथसत्तमौ ॥ ९.२५.१६ ॥
ତା'ପରେ ଦୁଷ୍ପ୍ରଧର୍ଷ ଓ ସୁଜାତଙ୍କୁ, ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେନାମୁଖରେ ଦୁଇ ଦୁଇ ଶରରେ ଏକ ଏକ କରି ବଧ କଲା; ଶରବିଦ୍ଧ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ପଡ଼ିଲେ।
9.25.17
ततः पतन्तं समरे अभिवीक्ष्य सुतं तव ।
भल्लेन पातयामास भीमो दुर्विपहं रणे ॥ ९.२५.१७ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ୁଥିବା ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି, ଭୀମ ରଣରେ ସହିବାକୁ କଷ୍ଟକର ଭଲ୍ଲରେ ତାକୁ ପକାଇ ଦେଲେ।
9.25.18
स पपात हतो बाहात्पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ९.२५.१८ ॥
ସେ ହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ବାହୁରୁ ଖସି ପଡ଼ିଲା ପରି।
9.25.19
दृष्ट्वा तु निहतान्भ्रातॄन्वहूनेकेन संयुगे ।
अमर्षधशमापसः श्रुतर्वा भीममभ्ययात् ॥ ९.२५.१९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଣେ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଭାଇ ନିହତ ହେବାର ଦେଖି, କ୍ରୋଧ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରୁତର୍ବା ଭୀମ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।
9.25.20
विक्षिपन्सुमहच्चापं कार्तखरविभूषितम् ।
विमृजन्सायकांश्चैव विषाग्निप्रतिमान्वहून् ॥ ९.२५.२० ॥
ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଅତି ବିଶାଳ ଧନୁକୁ ଘୂରାଇ, ବିଷ ଓ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଅନେକ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି।
9.25.21
स तु राजन्धनुश्छित्त्वा पाण्डवस्य महामृधे ।
अथैनं छिन्नधन्वानं विंशत्या समवाकिरत् ॥ ९.२५.२१ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଧନୁକୁ କାଟିଦେଲା; ପରେ ଧନୁ କଟା ଯାଇଥିବା ତାଙ୍କୁ କୋଡ଼ିଏ ବାଣରେ ଢାଙ୍କି ଦେଲା।
9.25.22
ततोऽन्यद्धनुरादाय भीमसेनो महाबलः ।
अवाकिरत्तव सुतं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ९.२५.२२ ॥
ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ନେଇ, ମହାବଳୀ ଭୀମସେନ ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ବାଣରେ ଢାଙ୍କି ଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!"
9.25.23
महदासीत्तयोर्युद्धं चित्ररूपं भयानकम् ।
बादृशं समरे पूर्वं तम्भवासवयोर्युधि ॥ ९.२५.२३ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା। ପୂର୍ବରୁ ଭବ ଓ ଆସବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇନଥିଲା।
9.25.24
तयोस्तत्र शितैर्गुक्तैर्यमदण्डनिभैः शरैः ।
समाच्छकाधारा सर्वा त्वं दिशो विदिशस्तथा ॥ ९.२५.२४ ॥
ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ, ଯମଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ବାଣରେ ସମସ୍ତ ଆଧାର, ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ ଢାଙ୍କି ହୋଇଗଲା।
9.25.25
अतः श्रुतर्वा सङ्क्रुद्धो धनुरादाय सायकैः ।
भीमसेनं रणे राजन्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ९.२५.२५ ॥
ଆଉ ଶ୍ରୁତର୍ବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଧନୁ ଧରି, ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ବାହୁ ଓ ବକ୍ଷରେ ବାଣ ମାରିଲା।
9.25.26
सोऽतिविद्धो महाराज तव पुत्रेण धन्विना ।
भीमः सञ्चुक्षुभे क्रुद्धः पर्वणीव महोदधिः ॥ ९.२५.२६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତୁମ ପୁଅ ଧନୁର୍ଧର ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ସେ ଭୀମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପୂର୍ଣିମାରେ ମହାସାଗର ପରି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା।
9.25.27
ततो भीमो रुषाविष्टः पुत्रस्य तव मारिष ।
सारथिं चतुरश्चाश्वाञ्शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ९.२५.२७ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୀମ, ହେ ଆର୍ଯ୍ୟ, ତୁମ ପୁଅର ସାରଥି ଓ ଚାରି ଘୋଡାକୁ ବାଣରେ ଯମଲୋକ ପଠାଇଲା।
9.25.28
विरथं तं समालक्ष्य विशिखैर्लोमवाहिभिः ।
अवाकिरदमेयात्मा दर्शयन्पाणिलाघवम् ॥ ९.२५.२८ ॥
ତାକୁ ରଥହୀନ ଦେଖି ଅମେୟାତ୍ମା ଭୀମ ହାତର ଚଟକ ଦେଖାଇ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ବାଣର ବର୍ଷା କଲା।
9.25.29
श्रुतर्वा विरथो राजन्नाददे खङ्गचर्मणी ।
अथास्याददतः खह्गं शतचन्द्रं च भानुमत्।
क्षुरप्रेणं शिरः कायात्पातयामास पाण्डवः ॥ ९.२५.२९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଥହୀନ ଶ୍ରୁତର୍ବା ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲ ଧରିଲା। ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶତଚନ୍ଦ୍ର ଖଡ୍ଗ ଧରିବା ବେଳେ ପାଣ୍ଡବ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ତାର ମସ୍ତକ ଦେହରୁ ପାଡ଼ି ଦେଲା।
9.25.30
छिन्नोत्तमाङ्गस्य ततः क्षुरप्रेण महात्मना ।
पपात कायः स्वरथाद्वसुधामनुनादयन् ॥ ९.२५.३० ॥
ମହାତ୍ମାଙ୍କ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ମସ୍ତକ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ତାର ଶରୀର ନିଜ ରଥରୁ ପଡ଼ି ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲା।
9.25.31
तस्मिन्निपतिते वीरे तावका भयमोहिताः ।
अभ्यद्रवन्त सङ्ग्रामे भीमसेनं युयुत्सवः ॥ ९.२५.३१ ॥
ସେଇ ବୀର ପଡ଼ିଗଲେ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୟରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଭୀମସେନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
9.25.32
तानापतत एवाशु हतशेषाद्बलार्णवात् ।
दंशितान्प्रतिजग्राह भीमसेनः प्रतापवान् ॥ ९.२५.३२ ॥
ସେନାସମୁଦ୍ରର ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦ୍ରୁତ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା କବଚଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରତାପୀ ଭୀମସେନ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
9.25.33
ते तु तं वै समासाद्य परिवव्रुः समन्ततः ॥ ९.२५.३३ ॥
ସେମାନେ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ଚାରିଆଡ଼ୁ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ।
9.25.34
ततस्तु संवृतो भीमस्तावकान्निशितैः शरैः ।
पीडयामास तान्सर्वान्सहस्राक्ष इवासुरान् ॥ ९.२५.३४ ॥
ଏବେ ଘେରି ହୋଇଥିବା ଭୀମ ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ, ଯେପରି ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରନ୍ତି।
9.25.35
ततः पञ्चशतान्हत्वा सवरूथान्महारथान् ।
जघान कुञ्जरानीकं पुनः सप्तशतं युधि ॥ ९.२५.३५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ପରିବାର ସହିତ ପାଞ୍ଚଶହ ମହାରଥୀଙ୍କୁ ବଧ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁନର୍ବାର ସାତଶହ ହସ୍ତୀ ସେନାକୁ ସଂହାର କଲେ।
9.25.36
हत्वा शतसहस्राणि पत्तीनां परमेषुभिः ।
वाजिनां च शतान्यष्टौ पाण्डवः स्म विराजते ॥ ९.२५.३६ ॥
ଉତ୍ତମ ଶରରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପଦାତିକ ଓ ଆଠଶହ ଅଶ୍ୱଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେହି ପାଣ୍ଡବ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ।
9.25.37
भीमसेनस्तु कौन्तेयो हत्वा युद्धे सुतांस्तव ।
मेने कृतार्थमात्मानं सफलं जन्म च प्रभो ॥ ९.२५.३७ ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭୀମସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ନିଜକୁ କୃତାର୍ଥ ଓ ନିଜ ଜନ୍ମକୁ ସଫଳ ବୋଲି ମନେ କଲେ, ହେ ପ୍ରଭୋ।
9.25.38
तं तथा युध्यमानं च विनिघ्नन्तं च तावकान् ।
ईक्षितुं नोत्सहन्ते स्म तव सैन्या नराधिप ॥ ९.२५.३८ ॥
ସେପରି ଯୁଦ୍ଧ କରି ଆପଣଙ୍କ ଲୋକଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ସେନା ସାହସ କଲା ନାହିଁ, ହେ ନରାଧିପ।
9.25.39
विद्राव्य च कुरून्सर्वांस्तांश्च हत्वा पदानुगान् ।
दोर्भ्यां शब्दं ततश्चक्रे त्रासयानो महाद्विपान् ॥ ९.२५.३९ ॥
ସମସ୍ତ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ପଳାଇ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ତା'ପରେ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଗର୍ଜନ କରି ମହାହାତୀମାନଙ୍କୁ ତ୍ରସ୍ତ କଲେ।
9.25.40
हतभूयिष्ठयोधा तु तव सेना विशामम्पते ।
किञ्चिच्छेषा महाराज कृपणं समपद्यत ॥ ९.२५.४० ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଆପଣଙ୍କ ସେନାର ଅଧିକାଂଶ ଯୋଦ୍ଧା ହତ ହେଲେ; ଅଳ୍ପ କେତେକ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ଦୟନୀୟ ଅବସ୍ଥା ପାଇଲେ।