మహాభారతం · అధ్యాయం 9.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.25.1
गजानीके हते तस्मिन्पाण्डुपुत्रेण भारत ।
वध्यमाने बले चैव भीमसेनेन संयुगे ॥ ९.२५.१ ॥
ఓ భారతా, పాండుపుత్రుడు ఏనుగుల సేనను సంహరించిన తర్వాత, యుద్ధంలో భీమసేనుడు సైన్యాన్ని వధిస్తుండగా—
9.25.2
चरन्तं च प्रपश्यामो भीमसेनमरिन्दमम् ।
दण्डहस्तं यथा क्रुद्वमन्तकं प्राणहारिणम् ॥ ९.२५.२ ॥
శత్రువులను అణచే భీమసేనుడు, చేతిలో దండంతో కోపించిన యముడిలా ప్రాణాలు హరిస్తూ తిరుగుతుండటం మేము చూశాము.
9.25.3
समेत्य समरे राजन्हतशेषाः सुतास्तव ।
अदृश्यमाने कौरव्ये पुत्रे दुर्योधने तव।
सोदर्याः सहिता भूत्वा भीमसेनमुपाद्रवन् ॥ ९.२५.३ ॥
ఓ రాజా, యుద్ధంలో కలిసి మిగిలిన నీ కుమారులు, కౌరవ దుర్యోధనుడు కనిపించకపోగా, సహోదరులంతా కలిసి భీమసేనుని వైపు పరుగెత్తారు.
9.25.4
श्रुतर्वा सञ्जयश्चैव जयत्सेनः श्रुतान्तकः ।
दुर्विमोचनकश्चैव तथा दुर्विषहो बली ॥ ९.२५.४ ॥
శ్రుతర్వుడు, సంజయుడు, జయత్సేనుడు, శ్రుతాంతకుడు, దుర్విమోచనుడు, బలవంతుడైన దుర్విషహుడు—
9.25.5
दुर्मर्षणः सुजातश्च जैत्रो भूरिबलो रविः ।
इत्येते सहिता भूत्वा तव पुत्राः समन्ततः।
भीमसेनमभिद्रुत्य रुरुधुः सर्वतो दिशम् ॥ ९.२५.५ ॥
దుర్మర్షణుడు, సుజాతుడు, జైత్రుడు, అపార బలుడైన రవి—ఈ నీ కుమారులంతా కలిసి భీమసేనుని మీదికి దూకి, అన్ని దిక్కులా అతన్ని చుట్టుముట్టారు.
9.25.6
ततो भीमो महाराज स्वरथं पुनरास्थितः ।
मुमोच निशितान्बाणान्पुत्राणां तव मर्मसु ॥ ९.२५.६ ॥
అప్పుడు, మహారాజా, భీముడు తిరిగి తన రథాన్ని అధిరోహించి, నీ కుమారుల మర్మస్థానాలపై పదునైన బాణాలు ప్రయోగించాడు.
9.25.7
ते कीर्यमाणा भीमेन पुत्रास्तव महारणे ।
भीमसेनमुपासेदुः प्रवाता इव कुञ्जरम् ॥ ९.२५.७ ॥
మహాయుద్ధంలో భీముని చేత చెల్లాచెదురు చేయబడిన మీ కుమారులు, గాలి ఏనుగును ఢీకొన్నట్లు భీమసేనుని వైపు ఎదురెళ్లారు.
9.25.8
ततः क्रुद्धो रणे भीमः शिरो दुर्मर्षणस्य ह ।
क्षुरप्रेण प्रमथ्याशु पातयामास भूतले ॥ ९.२५.८ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో కోపోద్రిక్తుడైన భీముడు క్షురప్రబాణంతో దుర్మర్షణుని తలను వెంటనే ఖండించి నేలపై పడవేశాడు.
9.25.9
ततोऽपरेण भल्लेन सर्वावरणभेदिना ।
श्रुतान्तमवधीद्बीमस्तव पुत्रं महारथः ॥ ९.२५.९ ॥
తరువాత సర్వ కవచాలనూ భేదించే మరో భల్లంతో మహారథుడు భీముడు మీ కుమారుడు శ్రుతాంతుని సంహరించాడు.
9.25.10
जयत्सेनं ततो विद्वा नाराचेन हसन्निव ।
पातयामास कौरव्यं रथोपस्थादरिन्दमः।
स पपात रथाद्राजन्भूमौ तूर्णं ममार च ॥ ९.२५.१० ॥
అప్పుడు శత్రుజయుడైన భీముడు జయత్సేనుని ఇనుప బాణంతో కొట్టి, నవ్వుతున్నట్లుగా ఆ కౌరవుని రథాసనం నుండి పడవేశాడు. ఓ రాజా, అతడు రథం నుండి నేలపై పడి వెంటనే మరణించాడు.
9.25.11
श्रुतर्वा तु ततो भीमं क्रुद्धो विव्याध मारिष ।
शतेन गृघ्रवाजानां शराणां नतपर्वणाम् ॥ ९.२५.११ ॥
అప్పుడు కోపించిన శ్రుతర్వుడు, ఓ మారిష, గద్ద రెక్కలు గల, వంగిన కీళ్ల నూరు బాణాలతో భీముని గాయపరిచాడు.
9.25.12
ततः क्रुद्धो रणे भीमो जैत्रं भूरिबलं रविम् ।
त्रीनेतांस्त्रिभिरानर्च्छद्विषाग्निप्रतिमैः शरैः ॥ ९.२५.१२ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో కోపించిన భీముడు, విజయశీలుడు మహాబలుడైన రవిని, ఈ ముగ్గురినీ విషాగ్నితో సమానమైన మూడు బాణాలతో కొట్టాడు.
9.25.13
ते हता न्यपतन्भूमौ स्यन्दनेभ्यो महारथाः ।
वसन्ते पुष्पशबला निकृत्ता इव किंशुकाः ॥ ९.२५.१३ ॥
వారు హతులై రథాలనుండి నేలపై పడిపోయారు; వసంతంలో పూలతో మచ్చలుగా ఉన్న కింశుక వృక్షాలను నరికినట్లుగా.
9.25.14
ततोऽपरेण भल्लेन तीक्ष्णेन च परन्तपः ।
दुर्विमोचनमाहत्य प्रेषयामास मृत्यवे ॥ ९.२५.१४ ॥
అప్పుడు శత్రువులను బాధించువాడు మరొక పదునైన భల్లంతో, విడిపించుకోలేని దానిని కొట్టి, మృత్యువునకు పంపాడు.
9.25.15
स हतः प्रापतद्भूमौ स्वरथाद्रथिनां वरः ।
गिरेस्तु कूटजो भग्नो मारुतेनेव पादपः ॥ ९.२५.१५ ॥
రథికులలో శ్రేష్ఠుడు హతుడై తన రథం నుండి నేలపై పడ్డాడు; పర్వతం నుండి కూటజ వృక్షం గాలికి విరిగి పడినట్లు.
9.25.16
दुष्प्रधर्षं ततश्चैव सुजातं च सुतं तव ।
एकैकं न्यहनत्सङ्ख्ये द्वाभ्यांद्वाभ्यां चमूमुखे।
तौ शिलीमुखविद्धाङ्गौ पेततू रथसत्तमौ ॥ ९.२५.१६ ॥
తరువాత దుష్ప్రధర్షుడిని, సుజాతుడిని, నీ కుమారులను, యుద్ధంలో సేన ముందు భాగంలో రెండేసి బాణాలతో ఒక్కొక్కరిని చంపాడు; బాణాలతో గుచ్చబడిన అంగాలున్న ఆ ఇద్దరు శ్రేష్ఠ రథికులు పడిపోయారు.
9.25.17
ततः पतन्तं समरे अभिवीक्ष्य सुतं तव ।
भल्लेन पातयामास भीमो दुर्विपहं रणे ॥ ९.२५.१७ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో పడిపోతున్న నీ కుమారుడిని చూసి, భీముడు రణంలో తట్టుకోలేని భల్లంతో అతన్ని పడగొట్టాడు.
9.25.18
स पपात हतो बाहात्पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ९.२५.१८ ॥
అతడు హతుడై పడిపోయాడు; అన్ని ధనుర్ధారులు చూస్తుండగా, చేయి నుండి జారినట్లుగా.
9.25.19
दृष्ट्वा तु निहतान्भ्रातॄन्वहूनेकेन संयुगे ।
अमर्षधशमापसः श्रुतर्वा भीममभ्ययात् ॥ ९.२५.१९ ॥
యుద్ధంలో ఒక్కడి చేత అనేకమంది సోదరులు చంపబడటం చూసి, కోపంతో నిండిన శ్రుతర్వా భీముని వైపు దూకాడు.
9.25.20
विक्षिपन्सुमहच्चापं कार्तखरविभूषितम् ।
विमृजन्सायकांश्चैव विषाग्निप्रतिमान्वहून् ॥ ९.२५.२० ॥
బంగారంతో అలంకరించిన అతిపెద్ద విల్లును ఎత్తి ఊపుతూ, విషం మరియు అగ్నితో సమానమైన అనేక బాణాలను ప్రయోగిస్తూ.
9.25.21
स तु राजन्धनुश्छित्त्वा पाण्डवस्य महामृधे ।
अथैनं छिन्नधन्वानं विंशत्या समवाकिरत् ॥ ९.२५.२१ ॥
ఓ రాజా! ఆ మహాయుద్ధంలో అతడు పాండవుని విల్లును తుంచి, విల్లు తెగిపోయిన అతనిని ఇరవై బాణాలతో కప్పివేశాడు.
9.25.22
ततोऽन्यद्धनुरादाय भीमसेनो महाबलः ।
अवाकिरत्तव सुतं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ९.२५.२२ ॥
అప్పుడు మరొక విల్లు తీసుకుని, మహాబలుడైన భీమసేనుడు నీ కుమారుని బాణాలతో కప్పి, "ఆగు, ఆగు!" అన్నాడు.
9.25.23
महदासीत्तयोर्युद्धं चित्ररूपं भयानकम् ।
बादृशं समरे पूर्वं तम्भवासवयोर्युधि ॥ ९.२५.२३ ॥
వారిద్దరి మధ్య గొప్ప యుద్ధం జరిగింది; అది విచిత్రంగాను భయానకంగాను ఉంది. పూర్వం భవుడు మరియు ఆసవుని మధ్య యుద్ధంలో కూడా అలాంటి యుద్ధం జరగలేదు.
9.25.24
तयोस्तत्र शितैर्गुक्तैर्यमदण्डनिभैः शरैः ।
समाच्छकाधारा सर्वा त्वं दिशो विदिशस्तथा ॥ ९.२५.२४ ॥
అక్కడ వారిద్దరి పదునైన, గంటులు కలిగిన, యముని దండంతో సమానమైన బాణాలతో సమస్త ఆధారము, దిక్కులు, ఉపదిక్కులు కప్పబడ్డాయి.
9.25.25
अतः श्रुतर्वा सङ्क्रुद्धो धनुरादाय सायकैः ।
भीमसेनं रणे राजन्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ९.२५.२५ ॥
అప్పుడు శ్రుతర్వా అత్యంత కోపంతో విల్లు తీసుకుని, ఓ రాజా, యుద్ధంలో భీమసేనుని బాహువులపై మరియు ఛాతిపై బాణాలతో కొట్టాడు.
9.25.26
सोऽतिविद्धो महाराज तव पुत्रेण धन्विना ।
भीमः सञ्चुक्षुभे क्रुद्धः पर्वणीव महोदधिः ॥ ९.२५.२६ ॥
మహారాజా, మీ కుమారుడు ధనుర్ధారి చేత తీవ్రంగా గాయపడిన ఆ భీముడు కోపంతో, పౌర్ణమి నాడు మహాసముద్రంలా కలత చెందాడు.
9.25.27
ततो भीमो रुषाविष्टः पुत्रस्य तव मारिष ।
सारथिं चतुरश्चाश्वाञ्शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ९.२५.२७ ॥
అప్పుడు కోపంతో నిండిన భీముడు, ఓ పూజ్యుడా, మీ కుమారుని సారథిని, నాలుగు గుర్రాలను బాణాలతో యమలోకానికి పంపాడు.
9.25.28
विरथं तं समालक्ष्य विशिखैर्लोमवाहिभिः ।
अवाकिरदमेयात्मा दर्शयन्पाणिलाघवम् ॥ ९.२५.२८ ॥
అతను రథం లేకుండా ఉండటం చూసి, అపరిమితాత్ముడు తన చేతి చురుకుదనాన్ని ప్రదర్శిస్తూ ఈకల బాణాలతో వర్షం కురిపించాడు.
9.25.29
श्रुतर्वा विरथो राजन्नाददे खङ्गचर्मणी ।
अथास्याददतः खह्गं शतचन्द्रं च भानुमत्।
क्षुरप्रेणं शिरः कायात्पातयामास पाण्डवः ॥ ९.२५.२९ ॥
ఓ రాజా, రథం లేని శ్రుతర్వా ఖడ్గాన్ని, డాలును తీసుకున్నాడు. అతడు ప్రకాశించే శతచంద్ర ఖడ్గాన్ని పట్టుకుంటుండగా, పాండవుడు క్షురప్ర బాణంతో అతని తలను శరీరం నుండి వేరు చేశాడు.
9.25.30
छिन्नोत्तमाङ्गस्य ततः क्षुरप्रेण महात्मना ।
पपात कायः स्वरथाद्वसुधामनुनादयन् ॥ ९.२५.३० ॥
మహాత్ముడు క్షురప్ర బాణంతో తల తెగిపోయిన అతని శరీరం తన రథం నుండి పడి, భూమిని ప్రతిధ్వనింపజేసింది.
9.25.31
तस्मिन्निपतिते वीरे तावका भयमोहिताः ।
अभ्यद्रवन्त सङ्ग्रामे भीमसेनं युयुत्सवः ॥ ९.२५.३१ ॥
ఆ వీరుడు పడిపోగానే, మీ యోధులు భయంతో మోహితులై, యుద్ధం చేయాలనే ఆశతో భీమసేనుడి వైపు పరుగెత్తారు.
9.25.32
तानापतत एवाशु हतशेषाद्बलार्णवात् ।
दंशितान्प्रतिजग्राह भीमसेनः प्रतापवान् ॥ ९.२५.३२ ॥
సైన్య సముద్రంలో మిగిలినవారి నుండి వేగంగా దాడి చేస్తూ వచ్చిన కవచధారులైన వారిని ప్రతాపవంతుడైన భీమసేనుడు ఎదుర్కొన్నాడు.
9.25.33
ते तु तं वै समासाद्य परिवव्रुः समन्ततः ॥ ९.२५.३३ ॥
వారు అతని వద్దకు చేరి అన్ని వైపులా అతన్ని చుట్టుముట్టారు.
9.25.34
ततस्तु संवृतो भीमस्तावकान्निशितैः शरैः ।
पीडयामास तान्सर्वान्सहस्राक्ष इवासुरान् ॥ ९.२५.३४ ॥
అప్పుడు చుట్టుముట్టబడిన భీముడు మీ వారినందరినీ వాడి బాణాలతో పీడించాడు, సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రుడు అసురులను పీడించినట్లు.
9.25.35
ततः पञ्चशतान्हत्वा सवरूथान्महारथान् ।
जघान कुञ्जरानीकं पुनः सप्तशतं युधि ॥ ९.२५.३५ ॥
అప్పుడు అతడు పరివారంతో ఐదువందల మహారథులను చంపి, యుద్ధంలో మళ్లీ ఏడువందల ఏనుగుల దళాన్ని హతమార్చాడు.
9.25.36
हत्वा शतसहस्राणि पत्तीनां परमेषुभिः ।
वाजिनां च शतान्यष्टौ पाण्डवः स्म विराजते ॥ ९.२५.३६ ॥
శ్రేష్ఠమైన బాణాలతో లక్షల కొద్దీ పదాతులను, ఎనిమిది వందల గుర్రాలను చంపి ఆ పాండవుడు ప్రకాశిస్తున్నాడు.
9.25.37
भीमसेनस्तु कौन्तेयो हत्वा युद्धे सुतांस्तव ।
मेने कृतार्थमात्मानं सफलं जन्म च प्रभो ॥ ९.२५.३७ ॥
కుంతీపుత్రుడైన భీమసేనుడు యుద్ధంలో నీ కుమారులను సంహరించి, తనను కృతార్థుడిగా, తన జన్మను సఫలమైనదిగా భావించాడు, ప్రభో.
9.25.38
तं तथा युध्यमानं च विनिघ्नन्तं च तावकान् ।
ईक्षितुं नोत्सहन्ते स्म तव सैन्या नराधिप ॥ ९.२५.३८ ॥
అలా యుద్ధం చేస్తూ నీ వారిని సంహరిస్తున్న అతనిని చూడటానికి కూడా నీ సైన్యాలు సాహసించలేకపోయాయి, నరాధిప.
9.25.39
विद्राव्य च कुरून्सर्वांस्तांश्च हत्वा पदानुगान् ।
दोर्भ्यां शब्दं ततश्चक्रे त्रासयानो महाद्विपान् ॥ ९.२५.३९ ॥
కురువీరులందరినీ పారద్రోలి, వారి పదాతి సైనికులను సంహరించి, అనంతరం రెండు చేతులతో గర్జించి మహా ఏనుగులను భయపెట్టాడు.
9.25.40
हतभूयिष्ठयोधा तु तव सेना विशामम्पते ।
किञ्चिच्छेषा महाराज कृपणं समपद्यत ॥ ९.२५.४० ॥
ప్రజాపతీ, నీ సైన్యంలో అధిక భాగం యోధులు హతమయ్యారు; కొద్దిమందే మిగిలారు, మహారాజా, వారు దీనస్థితిని పొందారు.