มหาภารตะ · อัธยายะ 9.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.40.1
उषित्वा तत्र रामस्तु सम्पूज्याश्रमवासिनः ।
तथा मङ्कणके प्रीतिं शुभां चक्रे हलायुधः ॥ ९.४०.१ ॥
พระรามประทับอยู่ที่นั้นและถวายความเคารพแก่ผู้อาศัยในอาศรม ทรงแสดงความเมตตาอันเป็นมงคลต่อมังกณกะเช่นกัน พระผู้ทรงถือคันไถ
9.40.2
दत्त्वा दानं द्विजातिभ्यो रजनीं तामुपोष्य च ।
पूजितो मुनिसङ्खैश्च प्रातरुत्थाय लाङ्गली ॥ ९.४०.२ ॥
พระลาංคลี ครั้นได้ถวายทานแก่ทวิชทั้งหลาย และอดอาหารในราตรีนั้นแล้ว ได้รับการเคารพจากหมู่ฤๅษี จึงลุกขึ้นในเวลารุ่งอรุณ
9.40.3
अनुज्ञाप्य मुनीन्सर्वान्स्पृष्ट्वा तोयं च भारत ।
प्रययौ त्वरितो रामस्तीर्थहेतोर्महाबलः ॥ ९.४०.३ ॥
ท่านภารตะ เมื่อทรงลาฤๅษีทั้งปวงและชำระด้วยน้ำแล้ว พระรามผู้มีกำลังมหาศาลก็เสด็จไปโดยรีบเร่งเพื่อไปยังท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์
9.40.4
ततस्त्वौशनसं तीर्थमाजगाम हलायुधः ।
कपालमोचनं नाम यत्र मुक्तो महामुनिः ॥ ९.४०.४ ॥
จากนั้น พระหลายุธก็เสด็จมายังท่าน้ำเอาศนสะ ซึ่งเรียกว่ากปาลโมจนะ ที่นั่นมหาฤๅษีได้พ้นจากบาป
9.40.5
महता शिरसा राजन्ग्रस्तजङ्घो महोदरः ।
राक्षसस्य महाराज रामक्षिप्तस्य वै पुरा ॥ ९.४०.५ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าแต่มหาราชา ศีรษะใหญ่ของรากษสผู้มีท้องโต ผู้มีแข้งถูกจับ ซึ่งเคยถูกพระรามเหวี่ยงไปในกาลก่อน ได้นอนอยู่ที่นั่น
9.40.6
तत्र पूर्वं तपस्तप्तं काव्येन सुमहात्मना ।
यत्रास्य नीतिरखिला प्रादुर्भूता महात्मनः।
यत्रस्थश्चिन्तयामास दैत्यदानवविग्रहम् ॥ ९.४०.६ ॥
ที่นั่นเมื่อก่อนมหาตมะกาวยะ (ศุกระ) ได้บำเพ็ญตบะ ที่นั่นนีติทั้งหมดของท่านได้เกิดขึ้น ยืนอยู่ที่นั่น ท่านได้ใคร่ครวญถึงการต่อสู้ระหว่างไดตยะและทานวะ
9.40.7
तत्प्राप्य च बलो राजंस्तीर्थप्रवरमुत्तमम् ।
विधिवद्वै ददौ वित्तं ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥ ९.४०.७ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อพระพละเสด็จถึงท่าน้ำอันประเสริฐยอดเยี่ยมนั้นแล้ว ได้ทรงถวายทรัพย์แก่พราหมณ์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ตามวิธีที่กำหนด
9.40.8
कपालमोचनं ब्रह्मन्कथं यत्र महामुनिः ।
मुक्तः कथं चास्य शिरो लग्नं केन च हेतुना ॥ ९.४०.८ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ มหาฤๅษีได้พ้นที่กปาลโมจนะได้อย่างไร และศีรษะของท่านติดอยู่เพราะเหตุใด
9.40.9
पुरा वै दण्डकारण्ये राघवेण महात्मना ।
वसता राजशार्दूल राक्षसाञ्शमयिष्यता ॥ ९.४०.९ ॥
ข้าแต่เสือในหมู่กษัตริย์ เมื่อก่อนนั้น ขณะที่พระราฆวะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ประทับอยู่ในป่าทัณฑกะ และกำลังจะปราบรากษสทั้งหลาย
9.40.10
जनस्थाने शिरश्छिन्नं राक्षसस्य दुरात्मनः ।
क्षुरेण शितधारेण तत्पणात महावने ॥ ९.४०.१० ॥
ที่ชนสถาน ศีรษะของรากษสผู้ชั่วร้ายถูกตัดด้วยลูกศรคมกริบดุจมีด เพราะคำพนันนั้น ในป่าใหญ่นั้น...
9.40.11
महोदरस्य तल्लग्नं जङ्घायां वै यदृच्छया ।
वने विचरतो राजन्नस्थि भित्त्वाऽस्फुरत्तदा ॥ ९.४०.११ ॥
ข้าแต่พระราชา ศีรษะนั้นได้ไปติดโดยบังเอิญที่ต้นขาของมโหทร และเมื่อท่านเดินท่องไปในป่า มันก็ทะลุกระดูกแล้วเริ่มสั่นกระตุก
9.40.12
स तेन लग्नेन तदा द्विजातिर्न शशाक ह ।
अभिगन्तुं महाप्राज्ञस्तीर्थान्यायतनानि च ॥ ९.४०.१२ ॥
เพราะสิ่งที่ติดอยู่กับท่าน ทวิชาติผู้มีปัญญายิ่งนั้นจึงไม่สามารถไปยังท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์และสถานบูชาทั้งหลายได้
9.40.13
स पूतिना विस्रवता वेदनार्तो महामुनिः ।
जगाम् सर्वतीर्थानि पृथिव्यां चेति नः श्रुतम् ॥ ९.४०.१३ ॥
มหาฤๅษีผู้ทรมานด้วยความเจ็บปวดจากแผลที่มีกลิ่นเหม็นและไหลเยิ้ม ได้ไปยังท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั้งหมดบนแผ่นดิน ดังที่เราได้ยินมา
9.40.14
स गत्वा सरितः सर्वाः समुद्रांश्च महातपाः ।
कथयामास तत्सर्वमृषीणां भावितात्मनाम् ॥ ९.४०.१४ ॥
มหาตปัสวีผู้นั้นได้ไปยังแม่น้ำทั้งปวงและมหาสมุทร แล้วเล่าเรื่องทั้งหมดนั้นแก่ฤๅษีผู้มีจิตใจบริสุทธิ์
9.40.15
आप्लुत्य सर्वतीर्थेषु न च मोक्षमवाप्तवान् ।
स तु शुश्राव विप्रेन्द्रो मुनीनां वचनं महत् ॥ ९.४०.१५ ॥
แม้ได้อาบน้ำในท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวงแล้ว ท่านก็ยังไม่ได้รับการหลุดพ้น ครั้งนั้น พราหมณ์ผู้ประเสริฐได้ฟังคำอันยิ่งใหญ่ของฤๅษีทั้งหลาย
9.40.16
सरस्वत्यास्तीर्थवरं ख्यातमौशनसं तदा ।
सर्वपापप्रशमनं सिद्धिक्षेत्रमनुत्तमम् ॥ ९.४०.१६ ॥
ท่าน้ำอันประเสริฐของแม่น้ำสรัสวดี ที่มีชื่อเสียงว่าเอาศนสะ ซึ่งสงบบาปทั้งปวง เป็นเขตแห่งความสำเร็จที่ยอดเยี่ยมที่สุด
9.40.17
स तु गत्वा ततस्तत्र तीर्थमौशनसं द्विजः ॥ ९.४०.१७ ॥
ฝ่ายทวิชาติผู้นั้น เมื่อไปจากที่นั้นแล้ว ก็มายังท่าน้ำอุศนัสอันเป็นท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์
9.40.18
तत औशनसे तीर्थे तस्योपस्पृशतस्तदा ।
… च्छरश्चरणं मुक्त्वा पपातान्तर्जले तदा ॥ ९.४०.१८ ॥
ครั้งนั้น ที่ท่าน้ำอุศนัส ขณะที่ท่านกำลังจิบน้ำ... ศีรษะก็หลุดจากเท้า แล้วตกลงไปในน้ำในขณะนั้น (ข้อความขาดหาย)
9.40.19
विमुक्तस्तेन शिरसा परं सुखमवाप ह ।
स चाप्यन्तर्जले मूर्धा जगामादर्शनं विभो ॥ ९.४०.१९ ॥
ข้าแต่ผู้ทรงอำนาจ ท่านได้พ้นจากศีรษะนั้นแล้ว ก็ได้รับความสุขอันสูงสุด และศีรษะนั้นก็หายลับไปในน้ำ
9.40.20
ततः स विरुजो राजन्पूतात्मा वीतकल्मषः ।
आजगामाश्रमं प्रीतः कृतकृत्यो महोदरः ॥ ९.४०.२० ॥
ข้าแต่พระราชา จากนั้น มโหทรผู้หายจากความเจ็บปวด บริสุทธิ์ในจิตใจ พ้นจากมลทิน ได้กลับสู่อาศรมด้วยความยินดี บรรลุกิจที่ตั้งใจไว้แล้ว
9.40.21
सोऽथ गत्वाऽऽश्रमं पुण्यं विप्रमुक्तो महातपाः ।
कथयामास तत्सर्वमृषीणां भावितात्मनाम् ॥ ९.४०.२१ ॥
จากนั้นพระองค์ผู้มีตบะยิ่งใหญ่ ทรงพ้นจากการเกาะเกี่ยวนั้นแล้ว เสด็จไปยังอาศรมอันศักดิ์สิทธิ์ และเล่าเรื่องทั้งหมดนั้นแก่เหล่าฤๅษีผู้มีจิตบริสุทธิ์
9.40.22
ते श्रुत्वा वचनं तस्य ततस्तीर्थस्य मानद ।
कपालमोचनमिति नाम चक्रुः समागताः ॥ ९.४०.२२ ॥
โอ้ผู้ให้เกียรติ เหล่าฤๅษีที่มาประชุมกันได้ฟังถ้อยคำของพระองค์แล้ว จึงตั้งชื่อท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์นั้นว่า กปาลโมจนะ
9.40.23
स चापि तीर्थप्रवरं पुनर्गत्वा महानृषिः ।
पीत्वा पयःसुविपुलं सिद्धिमायात्तदा मुनिः ॥ ९.४०.२३ ॥
ฝ่ายมหาฤๅษีผู้นั้นก็เสด็จกลับไปยังท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์อันประเสริฐที่สุดอีกครั้ง ดื่มน้ำมากมาย แล้วจึงบรรลุความสำเร็จในกาลนั้น
9.40.24
तत्र दत्त्वा बहून्देयान्विप्रान्सम्पूज्य माधवः ।
जगाम तत्र राजेन्द्र उशङ्गोराश्रमं तदा ॥ ९.४०.२४ ॥
มาธวะได้ประทานทานมากมายที่นั่น และบูชาพวกพราหมณ์แล้ว โอ้จอมกษัตริย์ จากนั้นจึงเสด็จไปยังอาศรมของอุศังคุในกาลนั้น
9.40.25
यत्र तप्तं तपो घोरमार्ष्टिषेणेन भारत ।
ब्राह्मण्यं लब्धवान्यत्र विश्वामित्रो महामुनिः ॥ ९.४०.२५ ॥
โอ้ลูกหลานของภรตะ ที่ซึ่งอารษฏิเษณะได้บำเพ็ญตบะอันเข้มข้น และที่ซึ่งมหาฤๅษีวิศวามิตรได้บรรลุความเป็นพราหมณ์
9.40.26
सर्वकामसमृद्धं च तदाश्रमपदं महत् ।
मुनिभिर्ब्राह्मणैश्चैव सेवितं सर्वदा विभो ॥ ९.४०.२६ ॥
อาศรมอันยิ่งใหญ่นั้นเต็มไปด้วยสิ่งที่ปรารถนาทั้งปวง โอ้ผู้ยิ่งใหญ่ และเหล่าฤๅษีกับพราหมณ์ต่างเข้ามาพักอาศัยอยู่เสมอ
9.40.27
ततो हलधरः श्रीमान्ब्राह्मणैः परिवारितः ।
जगाम तत्र राजेन्द्र उशङ्गुस्तनुमत्यजत् ॥ ९.४०.२७ ॥
จากนั้นพระพลรามผู้รุ่งเรืองผู้ถือไถ มีพวกพราหมณ์แวดล้อม เสด็จไปยังที่นั้น โอ้จอมกษัตริย์ ที่ซึ่งอุศังคุได้สละร่างกายของตน
9.40.28
उशङ्गुर्ब्राह्मणो वृद्धस्तपोनित्यश्च भारत ।
देहन्यासे कृतमना विचिन्त्य बहुधा तदा ॥ ९.४०.२८ ॥
พราหมณ์อุศังคุนั้นชราแล้ว มั่นคงอยู่ในตบะเป็นนิตย์ โอ้ลูกหลานของภรตะ ครั้นพิจารณาหลายประการแล้ว ท่านจึงตั้งใจจะสละร่างกาย
9.40.29
ततः सर्वानुपादाय तनयान्वै महातपाः ।
उशङ्गुरब्रवीत्तत्र नयध्वं मां पृथूदकम् ॥ ९.४०.२९ ॥
จากนั้นมหาตปัสสีอุศังคุ เรียกบุตรทั้งหลายมาพร้อมกันแล้วกล่าวที่นั้นว่า "พวกเจ้าจงพาข้าไปยังปฤถูทกเถิด"
9.40.30
विज्ञायातीतवयसमुशङ्गुं ते तपोधनाः ।
तं च तीर्थमपानिन्युः सरस्वत्यास्तपोधनम् ॥ ९.४०.३० ॥
เหล่าฤๅษีผู้มั่งคั่งด้วยตบะ ทราบว่าอุศังคุชรามากแล้ว จึงนำพาผู้มั่งคั่งด้วยตบะนั้นไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์ของแม่น้ำสรัสวตี
9.40.31
स तैः पुत्रैस्तदा धीमानानीतो वै सरस्वतीम् ।
पुण्यां तीर्थशतोपेतां विप्रसङ्घैर्निषेविताम् ॥ ९.४०.३१ ॥
จากนั้นบุตรทั้งหลายของท่านได้นำผู้มีปัญญาผู้นั้นไปยังแม่น้ำสรัสวตีอันศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งมีท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ถึงร้อยแห่ง และมีหมู่พราหมณ์มาพักอาศัยอยู่
9.40.32
स तत्र विधिना राजन्नाप्लुत्य सुमहातपाः ।
ज्ञात्वा तीर्थगुणांश्चैव प्राहेदमृषिसत्तमः।
सुप्रीतः पुरुषव्याघ्र सर्वान्पुत्रानुपासतः ॥ ९.४०.३२ ॥
โอ้จอมกษัตริย์ ที่นั้นมหาฤๅษีผู้มีตบะยิ่งใหญ่ ได้อาบน้ำตามพิธีกรรม และรู้คุณประโยชน์ของท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ ท่านผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ฤๅษีจึงทรงมีความยินดียิ่งนัก และตรัสถ้อยคำนี้แก่บุตรทั้งปวงผู้เฝ้ารับใช้ โอ้เสือในหมู่มนุษย์
9.40.33
सरस्वत्युत्तरे तीरे यस्त्यजेदात्मनस्तनुम् ।
पृथूदके जप्यपरो नैनं श्वो मरणं तपेत् ॥ ९.४०.३३ ॥
ผู้ใดสละร่างกายของตนบนฝั่งเหนือของแม่น้ำสรัสวตี ที่ปฤถูทกโดยตั้งใจสวดมนต์ ความตายจะไม่ทรมานผู้นั้นในวันพรุ่งนี้
9.40.34
इत्युक्त्वा स्वां तनुं त्यक्त्वा प्रपेदे वैष्णवं पदम् ।
तत्राप्लुत्य स धर्मात्मा उपस्पृश्य हलायुधः।
दत्त्वा चैव बूहून्देयान्विप्राणां विप्रवत्सलः ॥ ९.४०.३४ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว ท่านก็สละร่างกายของตน และบรรลุสู่ฐานะของพระวิษณุ ที่นั่น พระหลายุธผู้มีจิตชอบธรรม เมื่ออาบน้ำและชำระตนแล้ว ผู้รักพราหมณ์ ได้ประทานทานแก่พราหมณ์อันมากมายตามที่ควรแก่พราหมณ์
9.40.35
ससर्ज यत्र भगवाँल्लोकाँल्लोकपितामहः ॥ ९.४०.३५ ॥
ที่ซึ่งพระผู้เป็นเจ้า ปู่ทวดแห่งโลกทั้งหลาย ได้สร้างโลกทั้งหลาย
9.40.36
यत्रार्ष्टिषेणः कौरव्य ब्राह्मण्यं संशितव्रतः ।
तपसा महता राजन्प्राप्तवानृषिसत्तमः ॥ ९.४०.३६ ॥
โอ้ผู้สืบเชื้อสายกุรุ โอ้จอมกษัตริย์ ที่ซึ่งอารษฏิเษณะ ผู้ยึดมั่นในคำปฏิญาณ ได้บรรลุความเป็นพราหมณ์ด้วยตบะอันยิ่งใหญ่ ฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดนั้น
9.40.37
सिन्धुद्वीपश्च राजर्षिर्देवापिश्च महातपाः ।
ब्राह्मण्यं लब्धवान्यत्र विश्वामित्रस्तथा मुनिः ॥ ९.४०.३७ ॥
สินธุทวีปและราชฤๅษีเทวาปิ ผู้มีตบะยิ่งใหญ่ ได้บรรลุความเป็นพราหมณ์ที่นั่น และฤๅษีวิศวามิตรก็ได้บรรลุความเป็นพราหมณ์ที่นั่นเช่นกัน
9.40.38
महातपस्वीं भगवानुग्रतेजा महातपाः ।
तत्राजगाम बलवान्बलभद्रः प्रतापवान् ॥ ९.४०.३८ ॥
พระพลภัทรผู้ทรงฤทธิ์ ผู้มีรัศมีอันดุร้ายและตบะยิ่งใหญ่ ผู้ทรงพลังและทรงอานุภาพ ได้เสด็จมาถึงที่นั่น