マハーバーラタ · 章 9.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.66.1
वादिकानां सकाशात्तु श्रुत्वा दुर्योधनं हतम् ।
हतशिष्टास्तदा राजन्कौरवाणां महारथाः
अतः परं सौप्तिकं पर्व भविष्यति ।
तस्यायमाद्यः श्लोकः।
ततस्ते सहिताः सर्वे प्रयाता दक्षिणामुखाः ।
उपास्तमयवेलायां शिबिराभ्याशमागताः ॥ ९.६६.१ ॥
使者から難敵が殺されたと聞き、王よ、その時、クル族の生き残った大戦車兵たちは共に南へ向かって出発した。この後は夜襲の巻となる。これがその最初の詩節である。日没の頃、彼らは陣営の近くに到着した。
9.66.2
विनिर्भिन्नाः शितैर्बाणैर्णदातोमरशक्तिभिः ।
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः।
त्वरिता जवनैरश्वैरायोधनमुपागमन् ॥ ९.६६.२ ॥
鋭い矢と棍棒、投槍、槍に貫かれたアシュヴァッターマン、クリパ、そしてサートヴァタのクリタヴァルマンは、速い馬に乗って急ぎ戦場へ来た。
9.66.3
तत्रापश्यन्महात्मानं धार्तराष्ट्रं निपातितम् ।
प्रभग्नं वायुवेगेन महासालं यथा वने ॥ ९.६६.३ ॥
そこで彼らは、ドリタラーシュトラの偉大な息子が倒れているのを見た。森で風の勢いに折れた大きなサーラ樹のように。
9.66.4
भूमौ विवेष्टमानं तं रुधिरेण समुक्षितम् ।
महागर्जामेवारण्ये व्याधेन विनिपातितम् ॥ ९.६६.४ ॥
地面をのたうち、血にまみれた彼を。森で猟師に打ち倒された大きな驢馬のように。
9.66.5
विवर्तमानं बहुशो रुधिरौघपरिप्लुतम् ।
यदृच्छया निपतितं चन्द्रमादित्यगोचरात् ॥ ९.६६.५ ॥
何度も転げ回り、血の流れに浸り、偶然にも日と月の視界から落ちたかのように。
9.66.6
युगान्तमारुतेनेव शोषितं मकरालयम् ।
पूर्णचन्द्रमिव व्योम्नि तुषारावृतमण्डलम् ॥ ९.६६.६ ॥
劫末の風に干上がった海のように、また霜に覆われた空の満月のように。
9.66.7
रेणुध्वस्तं दीर्घभुजं मातङ्गमिव विक्रमे ।
वृतं भूतगणैर्घोरैः क्रव्यादैश्च समन्ततः ॥ ९.६६.७ ॥
塵にまみれた長い腕の王は、戦場に倒れた象のようで、周囲を恐ろしい亡霊の群れと肉食の生き物が取り囲んでいた。
9.66.8
यथा धनं लिप्समानैर्भृत्यैर्नृपतिसत्तमम् ।
भ्रुकुटीकृतवक्त्रान्तं क्रोधादुद्वृत्तचक्षुषम्।
सामर्षं तं नरव्याघ्रं भौमं निपतितं तथा ॥ ९.६६.८ ॥
富を求める従者たちが最上の王を取り囲むように、眉をひそめ、怒りに目を見開き、憤慨に満ちて大地に倒れた人中の虎。
9.66.9
ते तं दृष्ट्वा महेष्वासं भूतले पतितं नृपम् ।
मोहमभ्यागमन्सर्वे कृपप्रभृतयो रथाः ॥ ९.६६.९ ॥
偉大な弓の名手である王が地に倒れているのを見て、クリパをはじめ全ての戦車兵は茫然自失した。
9.66.10
अवतीर्य रथेभ्यश्च प्राद्रवन्राजसन्निधौ ।
दुर्योधनं च सम्प्राप्य सर्वे भूमावुपाविशन् ॥ ९.६६.१० ॥
戦車から降りて彼らは王のもとへ駆けつけ、ドゥルヨーダナのもとに着くと、皆が地に座った。
9.66.11
ततो द्रौणिर्महाराज बाष्पपूर्णेक्षणः श्वसन् ।
उवाच भरतश्रेष्ठं सर्वलोकेश्वरेश्वरम् ॥ ९.६६.११ ॥
その時、大王よ、涙に満ちた目で溜め息をつきながら、ドローナの子は、全世界の主の主であるバラタの最良の人に語った。
9.66.12
न नूनं विद्यते पुण्यं मानुषे किञ्चिदेव हि ।
यत्र त्वं पुरुषव्याघ्र शेषे पांसुषु रूषितः ॥ ९.६६.१२ ॥
人間には確かに功徳がない。人中の虎よ、お前が塵にまみれて横たわっているのだから。
9.66.13
भूत्वा हि नृपतिः पूर्वं समाज्ञाप्य च मेदिनीम् ।
कथमेकोऽद्य राजेन्द्र तिष्ठसे निर्जने वने ॥ ९.६६.१३ ॥
かつて王として大地に命じたお前が、今日は人里離れた森にひとり立っているとは、王たちの主よ。
9.66.14
दुःशासनं न पश्यामि नापि कर्णं महारथम् ।
नापि तान्सुहृदः सर्वान्किमिदं भरतर्षभ ॥ ९.६६.१४ ॥
ドゥッシャーサナも、大戦士カルナも、あの友たちの誰も見えない。バラタの牡牛よ、これはどうしたことか。
9.66.15
दुःखं नूनं कृतान्तस्य गतिं ज्ञातुं कथञ्चन ।
लोकनाथो भवान्यत्र शेषे पांसुषु रूषितः ॥ ९.६६.१५ ॥
死の道筋はどうしても知ることができない、まことに悲しいことだ。世界の主よ、お前はここで塵にまみれて横たわっている。
9.66.16
एष मूर्धाभिषिक्तानामग्रे गत्वा परन्तपः ।
सतृणं ग्रसते पांसुं पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ९.६६.१६ ॥
かつて灌頂された王たちの先頭を行った、敵を焼く者が、今は草もろとも塵をのみこんでいる。時の転変を見よ。
9.66.17
क्व ते तदमलं छत्रं व्यजनं क्व च पार्थिव ।
सा च ते महती सेना क्व गता पार्थिवोत्तम ॥ ९.६६.१७ ॥
王よ、お前の清らかな傘と扇はどこにあるのか。王の中の最上の者よ、お前のあの大軍はどこへ去ったのか。
9.66.18
दुर्विज्ञेया गतिर्नूनं कार्याणां कारणान्तरे ।
यो वै लोकगुरुर्नाथो भवानेतां दशां गताः ॥ ९.६६.१८ ॥
行為の道筋はまことに知りがたく、別の原因の中に隠れている。世界の師であり守護者である汝が、この境遇に至ったのだ。
9.66.19
अध्रुवा सर्वमर्त्येषु ध्रुवैव श्रीर्विचिन्त्यते ।
भवतो व्यसनं दृष्ट्वा शक्रविस्पर्धिनो भृशम् ॥ ९.६६.१९ ॥
死すべき者すべてにおいて富は無常である。しかし人はそれを不変と思い込む。インドラに並び立つ汝の大いなる災いを見れば、これは明らかである。
9.66.20
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दुःखितस्य विशेषतः ।
उवाच राजन्पुत्रस्ते प्राप्तकालमिदं वचः ॥ ९.६६.२० ॥
その言葉を聞き、ことに悲しみに沈んで、王よ、汝の息子はこの時宜を得た言葉を述べた。
9.66.21
विमृज्य नेत्रे पाणिभ्यां शोकजं बाष्पमुत्सृजन् ।
कृपादीन्स तदा वीरान्सर्वानेव नराधिपः ॥ ९.६६.२१ ॥
両手で目を拭い、悲しみから生じた涙を流しながら、その人の主はクリパをはじめ、すべての勇士たちに語りかけた。
9.66.22
ईदृशो लोकधर्मोऽयं धात्रा निर्दिष्ट उच्यते ।
विनाशः सर्वभूतानां कालपर्यायकारितः ॥ ९.६६.२२ ॥
これが世界の法であり、創造主が定めたものだと言われる。万物の滅びは時の巡りによって生じる。
9.66.23
सोऽयं मां समनुप्राप्तः प्रत्यक्षो भवतां हि यः ।
पृथिवीं पालयित्वाऽहमेतां निष्ठामुपागतः ॥ ९.६६.२३ ॥
皆さんにも明らかなこの状態が私に降りかかった。大地を守り終えて、私はこの終局に至ったのだ。
9.66.24
दिष्ट्या नाहं परावृत्तो युद्धे कस्यांचिदापदि ।
दिष्ट्याऽहं निहतः पापैश्चलेनैव विशेषतः ॥ ९.६६.२४ ॥
幸いにも私は戦いでどんな災難にも背を向けなかった。幸いにも私は悪人たち、特にチャラによって殺された。
9.66.25
उत्साहश्च कृतो नित्यं मया दिष्ट्या युयुत्सता ।
दिष्ट्या चास्मिन्हतो युद्धे निहतज्ञातिबान्धवः ॥ ९.६६.२५ ॥
戦いを望み、私はいつも熱意を示した。幸いにも、親族や縁者が殺された、まさにこの戦いで私は殺された。
9.66.26
दिष्ट्या च वोऽहं पश्यामि मुक्तानस्माज्जनक्षयात् ।
स्वस्तियुक्तांश्च कल्याणांस्तन्मे प्रियमनुत्तमम् ॥ ९.६६.२६ ॥
幸いにも私は、この人の破滅から解放され、安寧と吉祥に恵まれたあなたがたを見ています。それこそが私にとって最上の喜びです。
9.66.27
मा भवन्तोऽत्र तप्यन्तां सौहृदान्निधनेन मे ।
यदि वेदाः प्रमाणं वो जिता लोका मयाऽक्षयाः ॥ ९.६६.२७ ॥
ここで私の死のために、情愛から悲しまないでください。もしヴェーダがあなた方の権威であるなら、私は不滅の世界を勝ち取ったのです。
9.66.28
जानमानः प्रभावं च कृष्णस्यामिततेजसः ।
तेन न च्यावितश्चाहं क्षत्रधर्मात्स्वनुष्ठितात् ॥ ९.६६.२८ ॥
無限の輝きを持つクリシュナの威力を知りながら、私はそれによって、よく果たしてきた戦士の義務から背を向けさせられることはなかった。
9.66.29
स मया समनुप्राप्तो नास्मि शोच्यः कथञ्चन ।
कृतं भवद्भिः सदृशमनुरूपमिवात्मनः।
यतितं विजये शक्त्या दैवं तु दुरतिक्रमम् ॥ ९.६६.२९ ॥
私はその境地に至った。決して嘆かれるべき者ではない。あなた方は自らにふさわしく相応しいことをした。勝利のために力を尽くして努めた。しかし運命は越えがたいものである。
9.66.30
एतावदुक्त्वा वचनं बाष्पव्याकुललोचनः ।
तूष्णीबभूव राजेन्द्र रुजाऽसौ विह्वलो भृशम् ॥ ९.६६.३० ॥
王の中の王よ、これほど語ると、涙で目を曇らせ、苦痛に深く打ちのめされて、彼は黙り込んだ。
9.66.31
तथा दृष्ट्वा तु राजानं बाष्पशोकसमन्वितम् ।
द्रौणिः क्रोधेन जज्वाल यथा वह्निर्जगत्क्षये ॥ ९.६६.३१ ॥
涙と悲しみに満ちた王を見て、ドローナの息子は世界の終末の火のように怒りに燃え上がった。
9.66.32
स च क्रोधसमाविष्टः पाणौ पाणिं निपीड्य च ।
बाष्पविह्वलया वाचा राजानमिदमब्रवीत् ॥ ९.६६.३२ ॥
怒りに駆られ、手に手を強く押しつけて、涙に詰まった声で彼は王にこう言った。
9.66.33
पिता मे निहतः क्षुद्रैः सुनृशंसेन कर्मणा ।
न तथा तेन तप्यामि तथा राजंस्त्वयाऽद्य वै ॥ ९.६६.३३ ॥
私の父は卑劣な者どもによって極めて残酷な行為で殺された。王よ、その行為のためよりも、今日お前のせいで私ははるかに苦しんでいる。
9.66.34
शृणु चेदं वचो मह्यं सत्येन वदतः प्रभो ।
इष्टापूर्तेन दानेन धर्मेण सुकृतेन च ॥ ९.६६.३४ ॥
主よ、真実をもって語る私のこの言葉を聞け。祭祀、功徳、布施、法、そして善行にかけて。
9.66.35
अद्याहं सर्वपाञ्चालान्वासुदेवस्य पश्यतः ।
अद्य रात्रौ महाराज निहनिष्यामि पाण्डवान् ॥ ९.६६.३५ ॥
今日、ヴァスデーヴァが見ている前で、私は全てのパーンチャーラを殺そう。そして今夜、大王よ、私はパーンダヴァたちを殺そう。
9.66.36
अनुज्ञां तु महाराज भवान्मे दातुमर्हति ॥ ९.६६.३६ ॥
偉大な王よ、あなたは私に許可を与えるべきです。
9.66.37
तच्छ्रुत्वा वचनं द्रौणेर्धृतराष्ट्र तवात्मजः ।
मनसः प्रीतिजननं कृपं वचनमब्रवीत्।
आचार्य शीघ्रं कलशं जलपूर्णं समानय ॥ ९.६६.३७ ॥
ドローナの子の言葉を聞いて、ドリタラーシュトラよ、あなたの息子は心を喜ばせる言葉をクリパに告げた。「師よ、水で満たした壺を速く持ってきなさい。」
9.66.38
स तद्वचनमाज्ञाय राज्ञो ब्राह्मणसत्तमः ।
कलशं पूर्णमादाय राज्ञोऽन्तिकमुपागमत् ॥ ९.६६.३८ ॥
王の命令を理解して、そのバラモンの最上者は水の満ちた壺を取り、王のもとへ近づいた。
9.66.39
तमब्रवीन्महाराज पुत्रस्तव विशाम्पते ।
ममाज्ञया द्विजश्रेष्ठ द्रोणपुत्रोऽभिषिच्यताम्।
सैनापत्येन भद्रं ते मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ९.६६.३९ ॥
あなたの息子は彼に言った。「偉大な王よ、民の主、再生者の中で最もすぐれた方よ、私の命によって、ドローナの子を軍の総司令官として灌頂させてください。私の喜ぶことをしてくださるのなら、あなたに幸いがありますように。」
9.66.40
राज्ञो नियोगाद्योद्वव्यं ब्राह्मणेन विशेषतः ।
वर्तता क्षत्रधर्मेण ह्येवं धर्मविदो विदुः ॥ ९.६६.४० ॥
王の命によって、とりわけバラモンは武士の法を守って戦うべきである。法を知る者たちはそのように知っている。
9.66.41
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा कृपः शारद्वतस्ततः ।
द्रौणिं राज्ञो नियोगेन सैनापत्येऽभ्यषेचयत् ॥ ९.६६.४१ ॥
王の言葉を聞いて、シャラドヴァットの子クリパは王の命令により、ドローナの子を軍の総司令官に灌頂した。
9.66.42
सोऽभिषिक्तो महाराज परिष्वज्य नृपोत्तमम् ।
प्रययौ सिंहनादेन दिशः सर्वा विनादयन् ॥ ९.६६.४२ ॥
大王よ、灌頂を受けた彼は最上の王を抱きしめ、獅子吼で四方すべてを響かせながら去った。
9.66.43
दुर्योधनोऽपि राजेन्द्र शोणितेन परिप्लुतः ।
तां निशां प्रतिपेदेऽथ सर्वभूतभयावहाम् ॥ ९.६६.४३ ॥
王の中の王よ、ドゥルヨーダナもまた血にまみれ、すべての生き物に恐怖をもたらすその夜に入った。
9.66.44
अपक्रम्य तु ते तूर्णं तस्मादायोधनान्नृप ।
शोकसंविग्नमनसश्चिन्तामापेदिरे भृशम् ॥ ९.६६.४४ ॥
王よ、彼らは速やかにその戦場から退き、悲しみに心を乱されて、深い憂いに沈んだ。