ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.66.1
वादिकानां सकाशात्तु श्रुत्वा दुर्योधनं हतम् ।
हतशिष्टास्तदा राजन्कौरवाणां महारथाः
अतः परं सौप्तिकं पर्व भविष्यति ।
तस्यायमाद्यः श्लोकः।
ततस्ते सहिताः सर्वे प्रयाता दक्षिणामुखाः ।
उपास्तमयवेलायां शिबिराभ्याशमागताः ॥ ९.६६.१ ॥
ଦୂତମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ କୌରବଙ୍କ ବଂଚିଥିବା ମହାରଥୀମାନେ ଏକତ୍ର ଦକ୍ଷିଣମୁଖୀ ହୋଇ ଚାଲିଲେ। ଏହା ପରେ ସୌପ୍ତିକ ପର୍ବ ହେବ; ଏହା ତାହାର ପ୍ରଥମ ଶ୍ଳୋକ। ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ସେମାନେ ଛାଉଣି ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
9.66.2
विनिर्भिन्नाः शितैर्बाणैर्णदातोमरशक्तिभिः ।
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः।
त्वरिता जवनैरश्वैरायोधनमुपागमन् ॥ ९.६६.२ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ଗଦା, ତୋମର ଓ ଶକ୍ତିରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, କୃପ ଓ ସାତ୍ୱତ କୃତବର୍ମା ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ାରେ ଶୀଘ୍ର ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
9.66.3
तत्रापश्यन्महात्मानं धार्तराष्ट्रं निपातितम् ।
प्रभग्नं वायुवेगेन महासालं यथा वने ॥ ९.६६.३ ॥
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ; ବନରେ ବାୟୁବେଗରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିବା ମହାସାଲ ବୃକ୍ଷ ପରି।
9.66.4
भूमौ विवेष्टमानं तं रुधिरेण समुक्षितम् ।
महागर्जामेवारण्ये व्याधेन विनिपातितम् ॥ ९.६६.४ ॥
ଭୂମିରେ ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହେଉଥିବା, ରକ୍ତରେ ଭିଜି ରହିଥିବା ତାଙ୍କୁ; ବନରେ ଶିକାରୀ ପାଡ଼ିଥିବା ବଡ଼ ଗଧ ପରି।
9.66.5
विवर्तमानं बहुशो रुधिरौघपरिप्लुतम् ।
यदृच्छया निपतितं चन्द्रमादित्यगोचरात् ॥ ९.६६.५ ॥
ବାରମ୍ବାର ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହେଉଥିବା, ରକ୍ତ ସ୍ରୋତରେ ଡୁବିଥିବା, ଯାଦୃଚ୍ଛିକ ଭାବେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିପଥରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଭଳି।
9.66.6
युगान्तमारुतेनेव शोषितं मकरालयम् ।
पूर्णचन्द्रमिव व्योम्नि तुषारावृतमण्डलम् ॥ ९.६६.६ ॥
ଯୁଗାନ୍ତ ବାୟୁରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ସମୁଦ୍ର ପରି, ଆକାଶରେ ତୁଷାରାବୃତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି।
9.66.7
रेणुध्वस्तं दीर्घभुजं मातङ्गमिव विक्रमे ।
वृतं भूतगणैर्घोरैः क्रव्यादैश्च समन्ततः ॥ ९.६६.७ ॥
ଧୂଳିରେ ଲୋଟି ପଡ଼ିଥିବା ଦୀର୍ଘବାହୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଥିବା ହାତୀ ପରି; ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ଭୂତଗଣ ଓ ମାଂସଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀ ଘେରିଥିଲେ।
9.66.8
यथा धनं लिप्समानैर्भृत्यैर्नृपतिसत्तमम् ।
भ्रुकुटीकृतवक्त्रान्तं क्रोधादुद्वृत्तचक्षुषम्।
सामर्षं तं नरव्याघ्रं भौमं निपतितं तथा ॥ ९.६६.८ ॥
ଧନ ଇଚ୍ଛୁକ ଭୃତ୍ୟମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ଘେରିବା ପରି, ଭୁରୁ କୁଞ୍ଚି, କ୍ରୋଧରେ ଆଖି ବଡ଼ କରି, ରୋଷରେ ଭରା ସେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ।
9.66.9
ते तं दृष्ट्वा महेष्वासं भूतले पतितं नृपम् ।
मोहमभ्यागमन्सर्वे कृपप्रभृतयो रथाः ॥ ९.६६.९ ॥
ସେ ମହାଧନୁର୍ଧର ରାଜାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି କୃପ ପ୍ରଭୃତି ସମସ୍ତ ରଥୀ ମୋହରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
9.66.10
अवतीर्य रथेभ्यश्च प्राद्रवन्राजसन्निधौ ।
दुर्योधनं च सम्प्राप्य सर्वे भूमावुपाविशन् ॥ ९.६६.१० ॥
ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ; ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ସମସ୍ତେ ଭୂମିରେ ବସିପଡ଼ିଲେ।
9.66.11
ततो द्रौणिर्महाराज बाष्पपूर्णेक्षणः श्वसन् ।
उवाच भरतश्रेष्ठं सर्वलोकेश्वरेश्वरम् ॥ ९.६६.११ ॥
ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ଦ୍ରୌଣି ସର୍ବଲୋକେଶ୍ୱରଙ୍କ ଈଶ୍ୱର ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.66.12
न नूनं विद्यते पुण्यं मानुषे किञ्चिदेव हि ।
यत्र त्वं पुरुषव्याघ्र शेषे पांसुषु रूषितः ॥ ९.६६.१२ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚୟ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ତୁମେ ଧୂଳିରେ ମଳିନ ହୋଇ ଶୋଇଛ।
9.66.13
भूत्वा हि नृपतिः पूर्वं समाज्ञाप्य च मेदिनीम् ।
कथमेकोऽद्य राजेन्द्र तिष्ठसे निर्जने वने ॥ ९.६६.१३ ॥
ପୂର୍ବେ ତୁମେ ରାଜା ହୋଇ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଆଜ୍ଞା ଦେଉଥିଲ; ଆଜି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ନିର୍ଜନ ବନରେ ତୁମେ ଏକା କିପରି ଠିଆ ହୋଇଛ?
9.66.14
दुःशासनं न पश्यामि नापि कर्णं महारथम् ।
नापि तान्सुहृदः सर्वान्किमिदं भरतर्षभ ॥ ९.६६.१४ ॥
ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ, ମହାରଥୀ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ସେହି ସମସ୍ତ ସୁହୃଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଏ କଣ?
9.66.15
दुःखं नूनं कृतान्तस्य गतिं ज्ञातुं कथञ्चन ।
लोकनाथो भवान्यत्र शेषे पांसुषु रूषितः ॥ ९.६६.१५ ॥
କୃତାନ୍ତ (ମୃତ୍ୟୁ)ର ଗତି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଜାଣି ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଃଖ; ହେ ଲୋକନାଥ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଧୂଳିରେ ମଳିନ ହୋଇ ଶୋଇଛ।
9.66.16
एष मूर्धाभिषिक्तानामग्रे गत्वा परन्तपः ।
सतृणं ग्रसते पांसुं पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ९.६६.१६ ॥
ମୂର୍ଦ୍ଧାଭିଷିକ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଯାଇଥିବା ଏହି ପରନ୍ତପ ଘାସ ସହିତ ଧୂଳି ଗିଳୁଛି; କାଳର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖ।
9.66.17
क्व ते तदमलं छत्रं व्यजनं क्व च पार्थिव ।
सा च ते महती सेना क्व गता पार्थिवोत्तम ॥ ९.६६.१७ ॥
ହେ ପାର୍ଥିବ, ତୁମର ସେହି ନିର୍ମଳ ଛତ୍ର ଓ ବ୍ୟଜନ କେଉଁଠି? ହେ ପାର୍ଥିବୋତ୍ତମ, ତୁମର ସେହି ମହତୀ ସେନା କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲା?
9.66.18
दुर्विज्ञेया गतिर्नूनं कार्याणां कारणान्तरे ।
यो वै लोकगुरुर्नाथो भवानेतां दशां गताः ॥ ९.६६.१८ ॥
କାର୍ଯ୍ୟର ଗତି ଅନ୍ୟ କାରଣରେ ଲୁଚି ରହେ; ତାହା ବୁଝିବା କଷ୍ଟକର। ଲୋକର ଗୁରୁ ଓ ରକ୍ଷକ ଆପଣ ହିଁ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
9.66.19
अध्रुवा सर्वमर्त्येषु ध्रुवैव श्रीर्विचिन्त्यते ।
भवतो व्यसनं दृष्ट्वा शक्रविस्पर्धिनो भृशम् ॥ ९.६६.१९ ॥
ମର୍ତ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଐଶ୍ବର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ଥିର; ତଥାପି ତାକୁ ସ୍ଥିର ଭାବି ଚିନ୍ତା କରାଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ସ୍ପର୍ଧୀ ଆପଣଙ୍କ ମହା ବିପଦ ଦେଖି ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।
9.66.20
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दुःखितस्य विशेषतः ।
उवाच राजन्पुत्रस्ते प्राप्तकालमिदं वचः ॥ ९.६६.२० ॥
ତାଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି, ବିଶେଷ ଭାବେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏହି ସମୟୋଚିତ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
9.66.21
विमृज्य नेत्रे पाणिभ्यां शोकजं बाष्पमुत्सृजन् ।
कृपादीन्स तदा वीरान्सर्वानेव नराधिपः ॥ ९.६६.२१ ॥
ହାତରେ ଆଖି ପୋଛି, ଶୋକରୁ ଜାତ ଲୁହ ଝରାଇ, ସେତେବେଳେ ସେହି ନରାଧିପ କୃପ ଆଦି ସମସ୍ତ ବୀରଙ୍କୁ କହିଲେ।
9.66.22
ईदृशो लोकधर्मोऽयं धात्रा निर्दिष्ट उच्यते ।
विनाशः सर्वभूतानां कालपर्यायकारितः ॥ ९.६६.२२ ॥
ଏହା ଲୋକଧର୍ମ, ବିଧାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବିନାଶ କାଳର କ୍ରମରେ ଘଟେ।
9.66.23
सोऽयं मां समनुप्राप्तः प्रत्यक्षो भवतां हि यः ।
पृथिवीं पालयित्वाऽहमेतां निष्ठामुपागतः ॥ ९.६६.२३ ॥
ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖୁଛନ୍ତି ଏହି ଦଶା ମୋ ଉପରେ ଆସିଛି। ପୃଥିବୀ ପାଳନ କରି ମୁଁ ଏହି ଅନ୍ତିମ ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
9.66.24
दिष्ट्या नाहं परावृत्तो युद्धे कस्यांचिदापदि ।
दिष्ट्याऽहं निहतः पापैश्चलेनैव विशेषतः ॥ ९.६६.२४ ॥
ସୌଭାଗ୍ୟକ୍ରମେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ବିପଦରେ ପଛକୁ ଫେରି ନାହିଁ। ସୌଭାଗ୍ୟକ୍ରମେ ମୁଁ ପାପୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବିଶେଷତଃ ଚଳ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ନିହତ ହେଲି।
9.66.25
उत्साहश्च कृतो नित्यं मया दिष्ट्या युयुत्सता ।
दिष्ट्या चास्मिन्हतो युद्धे निहतज्ञातिबान्धवः ॥ ९.६६.२५ ॥
ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ସର୍ବଦା ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଇଲି। ସୌଭାଗ୍ୟକ୍ରମେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ହିଁ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ନିହତ ହେବା ପରେ ମୁଁ ନିହତ ହେଲି।
9.66.26
दिष्ट्या च वोऽहं पश्यामि मुक्तानस्माज्जनक्षयात् ।
स्वस्तियुक्तांश्च कल्याणांस्तन्मे प्रियमनुत्तमम् ॥ ९.६६.२६ ॥
ସୌଭାଗ୍ୟକ୍ରମେ ଏହି ଜନକ୍ଷୟରୁ ମୁକ୍ତ, କଲ୍ୟାଣ ଓ ମଙ୍ଗଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁଛି। ତାହା ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରିୟ।
9.66.27
मा भवन्तोऽत्र तप्यन्तां सौहृदान्निधनेन मे ।
यदि वेदाः प्रमाणं वो जिता लोका मयाऽक्षयाः ॥ ९.६६.२७ ॥
ଏଠାରେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ସ୍ନେହରୁ ଆପଣମାନେ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯଦି ବେଦ ଆପଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ, ତେବେ ମୁଁ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ଜିଣିଛି।
9.66.28
जानमानः प्रभावं च कृष्णस्यामिततेजसः ।
तेन न च्यावितश्चाहं क्षत्रधर्मात्स्वनुष्ठितात् ॥ ९.६६.२८ ॥
ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସୁଚାରୁ ଭାବେ ଆଚରିତ କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରୁ ବିଚଳିତ ହୋଇ ନାହିଁ।
9.66.29
स मया समनुप्राप्तो नास्मि शोच्यः कथञ्चन ।
कृतं भवद्भिः सदृशमनुरूपमिवात्मनः।
यतितं विजये शक्त्या दैवं तु दुरतिक्रमम् ॥ ९.६६.२९ ॥
ସେହି ଅବସ୍ଥା ମୁଁ ପାଇଛି; ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଶୋକର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଆପଣମାନେ ନିଜ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ଅନୁରୂପ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି; ବିଜୟ ପାଇଁ ଶକ୍ତିରେ ଯତ୍ନ କରିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଦୈବ ଅତିକ୍ରମଣୀୟ।
9.66.30
एतावदुक्त्वा वचनं बाष्पव्याकुललोचनः ।
तूष्णीबभूव राजेन्द्र रुजाऽसौ विह्वलो भृशम् ॥ ९.६६.३० ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏତିକି କହି ଲୁହରେ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନ ନେଇ ସେ ବେଦନାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ନୀରବ ହୋଇଗଲା।
9.66.31
तथा दृष्ट्वा तु राजानं बाष्पशोकसमन्वितम् ।
द्रौणिः क्रोधेन जज्वाल यथा वह्निर्जगत्क्षये ॥ ९.६६.३१ ॥
ଲୁହ ଓ ଶୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଜଗତ୍କ୍ଷୟର ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି ଉଠିଲା।
9.66.32
स च क्रोधसमाविष्टः पाणौ पाणिं निपीड्य च ।
बाष्पविह्वलया वाचा राजानमिदमब्रवीत् ॥ ९.६६.३२ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଆବିଷ୍ଟ ସେ ହାତ ଉପରେ ହାତ ଚାପି, ଲୁହରେ ରୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲା।
9.66.33
पिता मे निहतः क्षुद्रैः सुनृशंसेन कर्मणा ।
न तथा तेन तप्यामि तथा राजंस्त्वयाऽद्य वै ॥ ९.६६.३३ ॥
ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ନୀଚମାନେ ଅତି ନୃଶଂସ କର୍ମରେ ହତ୍ୟା କଲେ; ସେହି କର୍ମରେ ମୁଁ ସେତେ ଦୁଃଖୀ ନୁହେଁ, ହେ ରାଜନ୍, ଯେତେ ଆଜି ତୁମ ଯୋଗୁଁ ଦୁଃଖୀ।
9.66.34
शृणु चेदं वचो मह्यं सत्येन वदतः प्रभो ।
इष्टापूर्तेन दानेन धर्मेण सुकृतेन च ॥ ९.६६.३४ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସତ୍ୟରେ କହୁଥିବା ମୋ ଏହି ବଚନ ଶୁଣ — ଇଷ୍ଟ, ପୂର୍ତ୍ତ, ଦାନ, ଧର୍ମ ଓ ସୁକୃତ ଉପରେ ଶପଥ କରି।
9.66.35
अद्याहं सर्वपाञ्चालान्वासुदेवस्य पश्यतः ।
अद्य रात्रौ महाराज निहनिष्यामि पाण्डवान् ॥ ९.६६.३५ ॥
ଆଜି ବାସୁଦେବ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କୁ ବଧ କରିବି; ଆଜି ରାତିରେ, ହେ ମହାରାଜ, ମୁଁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବି।
9.66.36
अनुज्ञां तु महाराज भवान्मे दातुमर्हति ॥ ९.६६.३६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ।
9.66.37
तच्छ्रुत्वा वचनं द्रौणेर्धृतराष्ट्र तवात्मजः ।
मनसः प्रीतिजननं कृपं वचनमब्रवीत्।
आचार्य शीघ्रं कलशं जलपूर्णं समानय ॥ ९.६६.३७ ॥
ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ତୁମ ପୁତ୍ର ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା କଥା କୃପଙ୍କୁ କହିଲା: 'ହେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଶୀଘ୍ର ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କଳସ ଆଣନ୍ତୁ।'
9.66.38
स तद्वचनमाज्ञाय राज्ञो ब्राह्मणसत्तमः ।
कलशं पूर्णमादाय राज्ञोऽन्तिकमुपागमत् ॥ ९.६६.३८ ॥
ରାଜାଙ୍କର ସେହି ଆଦେଶ ବୁଝି, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳସ ନେଇ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
9.66.39
तमब्रवीन्महाराज पुत्रस्तव विशाम्पते ।
ममाज्ञया द्विजश्रेष्ठ द्रोणपुत्रोऽभिषिच्यताम्।
सैनापत्येन भद्रं ते मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ९.६६.३९ ॥
ତାଙ୍କୁ ତୁମ ପୁତ୍ର କହିଲା: 'ହେ ମହାରାଜ, ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେନାପତି ରୂପେ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ। ଯଦି ମୋର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ତେବେ ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।'
9.66.40
राज्ञो नियोगाद्योद्वव्यं ब्राह्मणेन विशेषतः ।
वर्तता क्षत्रधर्मेण ह्येवं धर्मविदो विदुः ॥ ९.६६.४० ॥
ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ବିଶେଷତଃ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ପାଳନ କରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ଏହିପରି ଜାଣନ୍ତି।
9.66.41
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा कृपः शारद्वतस्ततः ।
द्रौणिं राज्ञो नियोगेन सैनापत्येऽभ्यषेचयत् ॥ ९.६६.४१ ॥
ରାଜାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେନାପତି ପଦରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
9.66.42
सोऽभिषिक्तो महाराज परिष्वज्य नृपोत्तमम् ।
प्रययौ सिंहनादेन दिशः सर्वा विनादयन् ॥ ९.६६.४२ ॥
ମହାରାଜ, ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସିଂହନାଦରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି ଚାଲିଗଲା।
9.66.43
दुर्योधनोऽपि राजेन्द्र शोणितेन परिप्लुतः ।
तां निशां प्रतिपेदेऽथ सर्वभूतभयावहाम् ॥ ९.६६.४३ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ସର୍ବ ଭୂତଙ୍କୁ ଭୟଦାୟିନୀ ସେହି ରାତ୍ରିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
9.66.44
अपक्रम्य तु ते तूर्णं तस्मादायोधनान्नृप ।
शोकसंविग्नमनसश्चिन्तामापेदिरे भृशम् ॥ ९.६६.४४ ॥
ହେ ନୃପ, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ସେହି ରଣକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଫେରି ଶୋକରେ ବିଚଳିତ ମନ ନେଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ।