વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 1.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.47.1
सप्तधा तु कृते गर्भे दितिः परमदुःखिता।
सहस्राक्षं दुराधर्षं वाक्यं सानुनयाब्रवीत् ॥ १.४७.१ ॥
ગર્ભના સાત ટુકડા કરાયા ત્યારે અત્યંત દુઃખી થયેલી દિતિ, દુર્ધર્ષ સહસ્રાક્ષ (ઇન્દ્ર)ને નમ્રતાથી આ વચન બોલી.
1.47.2
ममापराधाद् गर्भोऽयं सप्तधा शकलीकृतः।
नापराधो हि देवेश तवात्र बलसूदन ॥ १.४७.२ ॥
મારા જ અપરાધને કારણે આ ગર્ભ સાત ટુકડા કરાયો; હે દેવેશ, હે બલસૂદન, અહીં તમારો કોઈ અપરાધ નથી.
1.47.3
प्रियं त्वत्कृतमिच्छामि मम गर्भविपर्यये।
मरुतां सप्त सप्तानां स्थानपाला भवन्तु ते ॥ १.४७.३ ॥
મારા ગર્ભના વિનાશમાં, તમારા દ્વારા થયેલો એક ઉપકાર હું ઇચ્છું છું: મરુતોના સાત-સાત એવા સાત સમૂહો તમારાં સ્થાનોના રક્ષક બનો.
1.47.4
वातस्कन्धा इमे सप्त चरन्तु दिवि पुत्रक।
मारुता इति विख्याता दिव्यरूपा ममात्मजाः ॥ १.४७.४ ॥
હે પુત્ર, આ સાત વાયુ-શાખાઓ સ્વર્ગમાં વિચરો; મરુત નામે પ્રખ્યાત, દિવ્ય રૂપવાળા આ મારા પુત્રો છે.
1.47.5
ब्रह्मलोकं चरत्वेक इन्द्रलोकं तथापरः।
दिव्यवायुरिति ख्यातस्तृतीयोऽपि महायशाः ॥ १.४७.५ ॥
એક બ્રહ્મલોકમાં, બીજો ઇન્દ્રલોકમાં વિચરો; દિવ્યવાયુ નામે પ્રખ્યાત ત્રીજો પણ મહાયશસ્વી બનો.
1.47.6
चत्वारस्तु सुरश्रेष्ठ दिशो वै तव शासनात्।
संचरिष्यन्ति भद्रं ते कालेन हि ममात्मजाः ॥ १.४७.६ ॥
હે દેવશ્રેષ્ઠ, મારા ચાર પુત્રો તમારા આદેશથી યોગ્ય સમયે દિશાઓમાં વિચરશે; તમારું કલ્યાણ થાઓ.
1.47.7
त्वत्कृतेनैव नाम्ना वै मारुता इति विश्रुताः।
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः ॥ १.४७.७ ॥
"તારા આપેલા નામથી જ તેઓ 'મરુતો' તરીકે પ્રસિદ્ધ થશે." તેના એ વચનો સાંભળીને સહસ્રાક્ષ પુરંદર (ઇન્દ્ર)...
1.47.8
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यमतीदं बलसूदनः।
सर्वमेतद् यथोक्तं ते भविष्यति न संशयः ॥ १.४७.८ ॥
બલસૂદન (ઇન્દ્ર) હાથ જોડીને આ વચન બોલ્યા: "તમે કહ્યું તેમ આ બધું જ થશે, એમાં સંશય નથી."
1.47.9
विचरिष्यन्ति भद्रं ते देवरूपास्तवात्मजाः।
एवं तौ निश्चयं कृत्वा मातापुत्रौ तपोवने ॥ १.४७.९ ॥
"તારા પુત્રો દેવરૂપે વિચરશે; તારું કલ્યાણ થાઓ." એવો નિશ્ચય કરીને એ માતા-પુત્ર તપોવનમાં...
1.47.10
जग्मतुस्त्रिदिवं राम कृतार्थाविति नः श्रुतम्।
एष देशः स काकुत्स्थ महेन्द्राध्युषितः पुरा ॥ १.४७.१० ॥
"હે રામ, એ બંને કૃતાર્થ થઈને સ્વર્ગે ગયા એવું અમે સાંભળ્યું છે. હે કાકુત્સ્થ, આ એ જ દેશ છે જ્યાં પૂર્વે મહેન્દ્ર વસતા હતા."
1.47.11
दितिं यत्र तपःसिद्धामेवं परिचचार सः।
इक्ष्वाकोस्तु नरव्याघ्र पुत्रः परमधार्मिकः ॥ १.४७.११ ॥
"તપથી સિદ્ધ થયેલી દિતિ જ્યાં હતી ત્યાં તે આ રીતે વિચરતો હતો. હે નરવ્યાઘ્ર, ઇક્ષ્વાકુનો પુત્ર, પરમ ધાર્મિક...
1.47.12
अलम्बुषायामुत्पन्नो विशाल इति विश्रुतः।
तेन चासीदिह स्थाने विशालेति पुरी कृता ॥ १.४७.१२ ॥
અલંબુષાથી જન્મેલો 'વિશાલ' નામે પ્રસિદ્ધ થયો; તેના દ્વારા જ આ સ્થાને 'વિશાલા' નામની નગરી વસાવાઈ.
1.47.13
विशालस्य सुतो राम हेमचन्द्रो महाबलः।
सुचन्द्र इति विख्यातो हेमचन्द्रादनन्तरः ॥ १.४७.१३ ॥
હે રામ, વિશાલનો પુત્ર મહાબલી હેમચંદ્ર હતો. હેમચંદ્ર પછી સુચંદ્ર નામે વિખ્યાત (રાજા થયો).
1.47.14
सुचन्द्रतनयो राम धूम्राश्व इति विश्रुतः।
धूम्राश्वतनयश्चापि सृञ्जयः समपद्यत ॥ १.४७.१४ ॥
હે રામ, સુચંદ્રનો પુત્ર ધૂમ્રાશ્વ નામે વિખ્યાત હતો. અને ધૂમ્રાશ્વનો પુત્ર સૃંજય થયો.
1.47.15
सृञ्जयस्य सुतः श्रीमान् सहदेवः प्रतापवान्।
कुशाश्वः सहदेवस्य पुत्रः परमधार्मिकः ॥ १.४७.१५ ॥
સૃંજયનો પુત્ર શ્રીમાન અને પ્રતાપી સહદેવ હતો. સહદેવનો પુત્ર પરમ ધાર્મિક કુશાશ્વ હતો.
1.47.16
कुशाश्वस्य महातेजाः सोमदत्तः प्रतापवान्।
सोमदत्तस्य पुत्रस्तु काकुत्स्थ इति विश्रुतः ॥ १.४७.१६ ॥
કુશાશ્વનો મહાતેજસ્વી અને પ્રતાપી પુત્ર સોમદત્ત હતો. સોમદત્તનો પુત્ર કાકુત્સ્થ નામે વિખ્યાત થયો.
1.47.17
तस्य पुत्रो महातेजाः सम्प्रत्येष पुरीमिमाम्।
आवसत् परमप्रख्यः सुमतिर्नाम दुर्जयः ॥ १.४७.१७ ॥
તેનો પુત્ર મહાતેજસ્વી, પરમ યશસ્વી, અજેય સુમતિ નામનો હતો; તે હવે આ નગરીમાં રહ્યો.
1.47.18
इक्ष्वाकोस्तु प्रसादेन सर्वे वैशालिका नृपाः।
दीर्घायुषो महात्मानो वीर्यवन्तः सुधार्मिकाः ॥ १.४७.१८ ॥
ઇક્ષ્વાકુની કૃપાથી તે બધા વૈશાલિક રાજાઓ દીર્ઘાયુ, મહાત્મા, વીર્યવાન અને અતિ ધાર્મિક હતા.
1.47.19
इहाद्य रजनीमेकां सुखं स्वप्स्यामहे वयम्।
श्वः प्रभाते नरश्रेष्ठ जनकं द्रष्टुमर्हसि ॥ १.४७.१९ ॥
અહીં આજે એક રાત આપણે સુખેથી સૂઈશું. હે નરશ્રેષ્ઠ, કાલે સવારે તમારે જનકને જોવા જવું જોઈએ.
1.47.20
सुमतिस्तु महातेजा विश्वामित्रमुपागतम्।
श्रुत्वा नरवरश्रेष्ठः प्रत्यागच्छन्महायशाः ॥ १.४७.२० ॥
મહાતેજસ્વી અને મહાયશસ્વી સુમતિ, વિશ્વામિત્ર આવ્યા છે એ સાંભળીને, નરશ્રેષ્ઠ તરીકે તેમની સામે ગયા.
1.47.21
पूजां च परमां कृत्वा सोपाध्यायः सबान्धवः।
प्राञ्जलिः कुशलं पृष्ट्वा विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥ १.४७.२१ ॥
પરમ સત્કાર કરીને, ગુરુ અને સ્વજનો સાથે, હાથ જોડીને, કુશળ પૂછીને, પછી વિશ્વામિત્રને કહ્યું.
1.47.22
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे विषयं मुने।
सम्प्राप्तो दर्शनं चैव नास्ति धन्यतरो मम ॥ १.४७.२२ ॥
હે મુનિ, હું ધન્ય છું અને કૃપા પામેલો છું, કારણ કે તમે મારા રાજ્યમાં આવ્યા અને મને તમારું દર્શન થયું; મારા કરતાં વધુ ધન્ય કોઈ નથી.