ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 1.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.57.1
ततः संतप्तहृदयः स्मरन्निग्रहमात्मनः।
विनिःश्वस्य विनिःश्वस्य कृतवैरो महात्मना ॥ १.५७.१ ॥
ಆಗ ಸಂತಪ್ತ ಹೃದಯನಾಗಿ, ತನ್ನ ಸೋಲನ್ನು ನೆನೆದು, ಪದೇ ಪದೇ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಟ್ಟು, ಆ ಮಹಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ ವೈರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡನು.
1.57.2
स दक्षिणां दिशं गत्वा महिष्या सह राघव।
तताप परमं घोरं विश्वामित्रो महातपाः ॥ १.५७.२ ॥
ಓ ರಾಘವ! ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ರಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು.
1.57.3
फलमूलाशनो दान्तश्चचार परमं तपः।
अथास्य जज्ञिरे पुत्राः सत्यधर्मपरायणाः ॥ १.५७.३ ॥
ಹಣ್ಣು ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಅವನು ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಯಧರ್ಮ ಪರಾಯಣರಾದ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.
1.57.4
हविष्पन्दो मधुष्पन्दो दृढनेत्रो महारथः।
पूर्णे वर्षसहस्रे तु ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १.५७.४ ॥
ಹವಿಷ್ಪಂದ, ಮಧುಷ್ಪಂದ, ದೃಢನೇತ್ರ ಎಂಬ ಮಹಾರಥರು (ಮಕ್ಕಳು); ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಲೋಕ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬಂದನು.
1.57.5
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं विश्वामित्रं तपोधनम्।
जिता राजर्षिलोकास्ते तपसा कुशिकात्मज ॥ १.५७.५ ॥
ತಪಸ್ಸೇ ಧನವಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ಅವರು ಮಧುರ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರು: ಕುಶಿಕನ ಮಗನೇ! ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ರಾಜರ್ಷಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವೆ.
1.57.6
अनेन तपसा त्वां हि राजर्षिरिति विद्महे।
एवमुक्त्वा महातेजा जगाम सह दैवतैः ॥ १.५७.६ ॥
"ಈ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ರಾಜರ್ಷಿ ಎಂದು ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.
1.57.7
त्रिविष्टपं ब्रह्मलोकं लोकानां परमेश्वरः।
विश्वामित्रोऽपि तच्छ्रुत्वा ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः ॥ १.५७.७ ॥
ಸ್ವರ್ಗ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ, ಲೋಕಗಳ ಪರಮೇಶ್ವರ (ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು) ಕೇಳಿ, ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೂ.
1.57.8
दुःखेन महताविष्टः समन्युरिदमब्रवीत्।
तपश्च सुमहत् तप्तं राजर्षिरिति मां विदुः ॥ १.५७.८ ॥
ಮಹಾ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕೋಪದಿಂದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೀಗೆ ನುಡಿದನು: "ನಾನು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ರಾಜರ್ಷಿ ಎಂದೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."
1.57.9
देवाः सर्षिगणाः सर्वे नास्ति मन्ये तपः फलम्।
एवं निश्चित्य मनसा भूय एव महातपाः ॥ १.५७.९ ॥
"ದೇವತೆಗಳೂ ಋಷಿಗಣಗಳೂ ಎಲ್ಲರೂ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವರಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ." ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಮತ್ತೆ (ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು).
1.57.10
तपश्चचार धर्मात्मा काकुत्स्थ परमात्मवान्।
एतस्मिन्नेव काले तु सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ १.५७.१० ॥
ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ (ರಾಮ)! ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯೂ ಆದ ಅವನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸತ್ಯವಾದಿಯೂ ಇಂದ್ರಿಯ ಜಯಿಸಿದವನೂ ಆದ (ಒಬ್ಬ ರಾಜ)...
1.57.11
त्रिशङ्कुरिति विख्यात इक्ष्वाकुकुलवर्धनः।
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना यजेयमिति राघव ॥ १.५७.११ ॥
ತ್ರಿಶಂಕು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ (ರಾಜನಿಗೆ) — ಓ ರಾಘವ — "ನಾನು ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕು" ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಹುಟ್ಟಿತು.
1.57.12
गच्छेयं स्वशरीरेण देवतानां परां गतिम्।
वसिष्ठं स समाहूय कथयामास चिन्तितम् ॥ १.५७.१२ ॥
"ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳ ಪರಮ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು." ಅವನು ವಸಿಷ್ಠನನ್ನು ಕರೆಸಿ, ತಾನು ಚಿಂತಿಸಿದುದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.57.13
अशक्यमिति चाप्युक्तो वसिष्ठेन महात्मना।
प्रत्याख्यातो वसिष्ठेन स ययौ दक्षिणां दिशम् ॥ १.५७.१३ ॥
"ಇದು ಅಸಾಧ್ಯ" ಎಂದು ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ವಸಿಷ್ಠರಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತನಾದ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟನು.
1.57.14
ततस्तत्कर्मसिद्ध्यर्थं पुत्रांस्तस्य गतो नृपः।
वासिष्ठा दीर्घतपसस्तपो यत्र हि तेपिरे ॥ १.५७.१४ ॥
ನಂತರ ಆ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಾಜನು ವಸಿಷ್ಠರ ಪುತ್ರರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು; ದೀರ್ಘ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
1.57.15
त्रिशङ्कुस्तु महातेजाः शतं परमभास्वरम्।
वसिष्ठपुत्रान् ददृशे तप्यमानान् मनस्विनः ॥ १.५७.१५ ॥
ಆದರೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ತ್ರಿಶಂಕು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಸಿಷ್ಠರ ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದ ನೂರು ಮನಸ್ವಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಂಡನು.
1.57.16
सोऽभिगम्य महात्मानः सर्वानेव गुरोः सुतान्।
अभिवाद्यानुपूर्वेण ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः ॥ १.५७.१६ ॥
ಅವನು ಗುರು ವಸಿಷ್ಠರ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಪುತ್ರರೆಲ್ಲರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತನು.
1.57.17
अब्रवीत् स महात्मानः सर्वानेव कृताञ्जलिः।
शरणं वः प्रपन्नोऽहं शरण्यान् शरणं गतः ॥ १.५७.१७ ॥
ಅವನು ಕೈಮುಗಿದು ಆ ಮಹಾತ್ಮರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — "ಓ ಮಹಾತ್ಮರೇ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಓ ಶರಣು ನೀಡಲು ಅರ್ಹರಾದವರೇ, ನಾನು ಶರಣು ಬೇಡಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ."
1.57.18
प्रत्याख्यातो हि भद्रं वो वसिष्ठेन महात्मना।
यष्टुकामो महायज्ञं तदनुज्ञातुमर्हथ ॥ १.५७.१८ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರಿಂದ ನಾನು ತಿರಸ್ಕೃತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ನಾನು ಮಹಾಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು.
1.57.19
गुरुपुत्रानहं सर्वान् नमस्कृत्य प्रसादये।
शिरसा प्रणतो याचे ब्राह्मणांस्तपसि स्थितान् ॥ १.५७.१९ ॥
ಗುರುಪುತ್ರರೆಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ತಲೆಬಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ.
1.57.20
ते मां भवन्तः सिद्ध्यर्थं याजयन्तु समाहिताः।
सशरीरो यथाहं वै देवलोकमवाप्नुयाम् ॥ १.५७.२० ॥
ನೀವು ಏಕಚಿತ್ತರಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನನಗೆ ಯಾಗ ಮಾಡಿಸಿರಿ, ನಾನು ದೇಹಸಹಿತವಾಗಿ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ.
1.57.21
प्रत्याख्यातो वसिष्ठेन गतिमन्यां तपोधनाः।
गुरुपुत्रानृते सर्वान् नाहं पश्यामि कांचन ॥ १.५७.२१ ॥
ತಪೋಧನರೇ, ವಸಿಷ್ಠರಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತನಾದ ನನಗೆ ಗುರುಪುತ್ರರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ದಾರಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
1.57.22
इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां पुरोधाः परमा गतिः।
तस्मादनन्तरं सर्वे भवन्तो दैवतं मम ॥ १.५७.२२ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪುರೋಹಿತರೇ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನು ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನನಗೆ ದೈವಗಳು.