ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.75.1
राम दाशरथे वीर वीर्यं ते श्रूयतेऽद्भुतम्।
धनुषो भेदनं चैव निखिलेन मया श्रुतम् ॥ १.७५.१ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਵੀਰ! ਤੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਦਭੁਤ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਸੁਣੀ ਹੈ।
1.75.2
तदद्भुतमचिन्त्यं च भेदनं धनुषस्तथा।
तच्छ्रुत्वाहमनुप्राप्तो धनुर्गृह्यापरं शुभम् ॥ १.७५.२ ॥
ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਨਾ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਅਕਲਪਨੀਯ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
1.75.3
तदिदं घोरसंकाशं जामदग्न्यं महद्धनुः।
पूरयस्व शरेणैव स्वबलं दर्शयस्व च ॥ १.७५.३ ॥
ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲਾ ਜਮਦਗਨੀ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਦਾ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ; ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਖਿੱਚ ਕੇ ਆਪਣਾ ਬਲ ਦਿਖਾ।
1.75.4
तदहं ते बलं दृष्ट्वा धनुषोऽप्यस्य पूरणे।
द्वन्द्वयुद्धं प्रदास्यामि वीर्यश्लाघ्यमहं तव ॥ १.७५.४ ॥
ਤਦ ਤੇਰਾ ਬਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਦਿਆਂਗਾ।
1.75.5
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राजा दशरथस्तदा।
विषण्णवदनो दीनः प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ १.७५.५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਦ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਉਦਾਸ ਮੂੰਹ ਨਾਲ, ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
1.75.6
क्षत्ररोषात् प्रशान्तस्त्वं ब्राह्मणश्च महातपाः।
बालानां मम पुत्राणामभयं दातुमर्हसि ॥ १.७५.६ ॥
ਖੱਤਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਬਾਲਕ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇਣਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਹੈ।
1.75.7
भार्गवाणां कुले जातः स्वाध्यायव्रतशालिनाम्।
सहस्राक्षे प्रतिज्ञाय शस्त्रं प्रक्षिप्तवानसि ॥ १.७५.७ ॥
ਤੂੰ ਸਵਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਭਾਰਗਵ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੈਂ; ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
1.75.8
स त्वं धर्मपरो भूत्वा कश्यपाय वसुंधराम्।
दत्त्वा वनमुपागम्य महेन्द्रकृतकेतनः ॥ १.७५.८ ॥
ਤੂੰ ਧਰਮ ਪਰਾਇਣ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ ਬਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮਹੇਂਦਰ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ।
1.75.9
मम सर्वविनाशाय सम्प्राप्तस्त्वं महामुने।
न चैकस्मिन् हते रामे सर्वे जीवामहे वयम् ॥ १.७५.९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਰਬ-ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈਂ; ਰਾਮ ਇੱਕਲੇ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੇ।
1.75.10
ब्रुवत्येवं दशरथे जामदग्न्यः प्रतापवान्।
अनादृत्य तु तद्वाक्यं राममेवाभ्यभाषत ॥ १.७५.१० ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਜਮਦਗਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅਣਸੁਣਿਆ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
1.75.11
इमे द्वे धनुषी श्रेष्ठे दिव्ये लोकाभिपूजिते।
दृढे बलवती मुख्ये सुकृते विश्वकर्मणा ॥ १.७५.११ ॥
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਧਨੁਸ਼ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦਿੱਬ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਪੂਜਿਤ ਹਨ; ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਏ ਹਨ।
1.75.12
अनुसृष्टं सुरैरेकं त्र्यम्बकाय युयुत्सवे।
त्रिपुरघ्नं नरश्रेष्ठ भग्नं काकुत्स्थ यत्त्वया ॥ १.७५.१२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਯੰਬਕ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਾਕੁਤਸ੍ਥ, ਉਹ ਤੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
1.75.13
इदं द्वितीयं दुर्धर्षं विष्णोर्दत्तं सुरोत्तमैः।
तदिदं वैष्णवं राम धनुः परपुरंजयम् ॥ १.७५.१३ ॥
ਇਹ ਦੂਜਾ, ਅਜਿੱਤ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ; ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹੀ ਉਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
1.75.14
समानसारं काकुत्स्थ रौद्रेण धनुषा त्विदम्।
तदा तु देवताः सर्वाः पृच्छन्ति स्म पितामहम् ॥ १.७५.१४ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਇਹ ਰੌਦਰ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬਲ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
1.75.15
शितिकण्ठस्य विष्णोश्च बलाबलनिरीक्षया।
अभिप्रायं तु विज्ञाय देवतानां पितामहः ॥ १.७५.१५ ॥
ਨੀਲਕੰਠ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਬਲ-ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ ਪਿਤਾਮਹ...
1.75.16
विरोधं जनयामास तयोः सत्यवतां वरः।
विरोधे तु महद् युद्धमभवद् रोमहर्षणम् ॥ १.७५.१६ ॥
ਸੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
1.75.17
शितिकण्ठस्य विष्णोश्च परस्परजयैषिणोः।
तदा तु जृम्भितं शैवं धनुर्भीमपराक्रमम् ॥ १.७५.१७ ॥
ਨੀਲਕੰਠ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜਦੋਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਤਦ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਸ਼ੈਵ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ ਗਿਆ।
1.75.18
हुंकारेण महादेवः स्तम्भितोऽथ त्रिलोचनः।
देवैस्तदा समागम्य सर्षिसङ्घः सचारणैः ॥ १.७५.१८ ॥
ਹੁੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ ਸਤੰਭਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਦੇਵਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ...
1.75.19
याचितौ प्रशमं तत्र जग्मतुस्तौ सुरोत्तमौ।
जृम्भितं तद् धनुर्दृष्ट्वा शैवं विष्णुपराक्रमैः ॥ १.७५.१९ ॥
ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤੇ ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ; ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਫੁੱਲਿਆ ਵੇਖ ਕੇ।
1.75.20
अधिकं मेनिरे विष्णुं देवाः सर्षिगणास्तथा।
धनू रुद्रस्तु संक्रुद्धो विदेहेषु महायशाः ॥ १.७५.२० ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹਾਨ ਮੰਨਿਆ; ਪਰ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰੁਦਰ ਵਿਦੇਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ ਕਾਰਨ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ।
1.75.21
देवरातस्य राजर्षेर्ददौ हस्ते ससायकम्।
इदं च वैष्णवं राम धनुः परपुरंजयम् ॥ १.७५.२१ ॥
ਉਸਨੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਰਾਤ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਸਮੇਤ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਨੁਸ਼ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
1.75.22
ऋचीके भार्गवे प्रादाद् विष्णुः स न्यासमुत्तमम्।
ऋचीकस्तु महातेजाः पुत्रस्याप्रतिकर्मणः ॥ १.७५.२२ ॥
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਅਮਾਨਤ ਭਾਰਗਵ ਰਿਚੀਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਮਹਾਤੇਜਸ੍ਵੀ ਰਿਚੀਕ ਨੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ।
1.75.23
पितुर्मम ददौ दिव्यं जमदग्नेर्महात्मनः।
न्यस्तशस्त्रे पितरि मे तपोबलसमन्विते ॥ १.७५.२३ ॥
ਰਿਚੀਕ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵਯ ਧਨੁਸ਼ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਮਹਾਤਮਾ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਸਤਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਤਦ।
1.75.24
अर्जुनो विदधे मृत्युं प्राकृतां बुद्धिमास्थितः।
वधमप्रतिरूपं तु पितुः श्रुत्वा सुदारुणम्।
क्षत्रमुत्सादयं रोषाज्जातं जातमनेकशः ॥ १.७५.२४ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਨੀਵੀਂ ਬੁੱਧੀ ਧਾਰ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਉਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ, ਅਣਉਚਿਤ ਵਧ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
1.75.25
पृथिवीं चाखिलां प्राप्य कश्यपाय महात्मने।
यज्ञस्यान्तेऽददं राम दक्षिणां पुण्यकर्मणे ॥ १.७५.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਯੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ, ਪੁੰਨਕਰਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਦਿੱਤੀ।
1.75.26
दत्त्वा महेन्द्रनिलयस्तपोबलसमन्वितः।
श्रुत्वा तु धनुषो भेदं ततोऽहं द्रुतमागतः ॥ १.७५.२६ ॥
ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਹੇਂਦਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਸਦਾ, ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮੈਂ, ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਇੱਥੇ ਆਇਆ।
1.75.27
तदेवं वैष्णवं राम पितृपैतामहं महत्।
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य गृह्णीष्व धनुरुत्तमम् ॥ १.७५.२७ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਮ! ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ, ਪਿਤਾ-ਦਾਦਿਆਂ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਮਹਾਨ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਧਰਮ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਹ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਲੈ।
1.75.28
योजयस्व धनुःश्रेष्ठे शरं परपुरंजयम्।
यदि शक्तोऽसि काकुत्स्थ द्वन्द्वं दास्यामि ते ततः ॥ १.७५.२८ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ! ਜੇ ਤੂੰ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਵੈਰੀ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਦਿਆਂਗਾ।