વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 1.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.76.1
श्रुत्वा तु जामदग्न्यस्य वाक्यं दाशरथिस्तदा।
गौरवाद्यन्त्रितकथः पितू राममथाब्रवीत् ॥ १.७६.१ ॥
પરશુરામના વચનો સાંભળીને દશરથપુત્રે ત્યારે પિતા પ્રત્યેના આદરથી સંયમિત વાણીમાં પરશુરામને કહ્યું.
1.76.2
कृतवानसि यत् कर्म श्रुतवानस्मि भार्गव।
अनुरुध्यामहे ब्रह्मन् पितुरानृण्यमास्थितः ॥ १.७६.२ ॥
હે ભાર્ગવ, તમે જે કર્મ કર્યું તે મેં સાંભળ્યું છે. હે બ્રાહ્મણ, પિતાના ઋણમુક્તિનો આશ્રય લઈ અમે તેને અનુસરીએ છીએ.
1.76.3
वीर्यहीनमिवाशक्तं क्षत्रधर्मेण भार्गव।
अवजानासि मे तेजः पश्य मेऽद्य पराक्रमम् ॥ १.७६.३ ॥
હે ભાર્ગવ, વીર્યહીન અને અશક્ત માણસની જેમ ક્ષત્રધર્મ પ્રમાણે તમે મારો તિરસ્કાર કરો છો. આજે મારું પરાક્રમ જુઓ.
1.76.4
इत्युक्त्वा राघवः क्रुद्धो भार्गवस्य वरायुधम्।
शरं च प्रतिजग्राह हस्ताल्लघुपराक्रमः ॥ १.७६.४ ॥
આમ કહીને ક્રોધિત રાઘવે ઝડપી પરાક્રમથી ભાર્ગવના હાથમાંથી શ્રેષ્ઠ આયુધ અને બાણ લઈ લીધાં.
1.76.5
आरोप्य स धनू रामः शरं सज्यं चकार ह।
जामदग्न्यं ततो रामं रामः क्रुद्धोऽब्रवीदिदम् ॥ १.७६.५ ॥
પછી રામે ધનુષ્ય ઉઠાવી બાણને પ્રત્યંચા પર ચડાવ્યું. પછી ક્રોધિત રામે જામદગ્ન્ય રામને આ કહ્યું.
1.76.6
ब्राह्मणोऽसीति पूज्यो मे विश्वामित्रकृतेन च।
तस्माच्छक्तो न ते राम मोक्तुं प्राणहरं शरम् ॥ १.७६.६ ॥
તમે બ્રાહ્મણ છો અને વિશ્વામિત્રના કાર્યને કારણે મારા માટે પૂજ્ય છો. તેથી હે રામ, પ્રાણહર બાણ તમારા પર છોડવા હું સમર્થ નથી.
1.76.7
इमां वा त्वद्गतिं राम तपोबलसमर्जितान्।
लोकानप्रतिमान् वापि हनिष्यामीति मे मतिः ॥ १.७६.७ ॥
હે રામ! તારી આ ગતિને, અથવા તપોબળથી મેળવેલા અનુપમ લોકોને પણ હું નષ્ટ કરીશ, એ જ મારો નિશ્ચય છે.
1.76.8
न ह्ययं वैष्णवो दिव्यः शरः परपुरंजयः।
मोघः पतति वीर्येण बलदर्पविनाशनः ॥ १.७६.८ ॥
આ દિવ્ય વૈષ્ણવ બાણ શત્રુનગરોને જીતનાર અને બળના અભિમાનનો નાશ કરનાર છે; પોતાના બળથી તે વ્યર્થ પડતું નથી.
1.76.9
वरायुधधरं रामं द्रष्टुं सर्षिगणाः सुराः।
पितामहं पुरस्कृत्य समेतास्तत्र सर्वशः ॥ १.७६.९ ॥
શ્રેષ્ઠ આયુધો ધારણ કરનાર રામને જોવા માટે ઋષિગણો સહિત દેવતાઓ બ્રહ્માને આગળ રાખીને ત્યાં ચારેબાજુથી એકત્ર થયા.
1.76.10
गन्धर्वाप्सरसश्चैव सिद्धचारणकिन्नराः।
यक्षराक्षसनागाश्च तद् द्रष्टुं महदद्भुतम् ॥ १.७६.१० ॥
ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ, સિદ્ધો, ચારણો, કિન્નરો, યક્ષો, રાક્ષસો અને નાગો પણ તે મહાઅદ્ભુત જોવા આવ્યા.
1.76.11
जडीकृते तदा लोके रामे वरधनुर्धरे।
निर्वीर्यो जामदग्न्योऽसौ रामो राममुदैक्षत ॥ १.७६.११ ॥
ત્યારે જગત સ્તબ્ધ થઈ ગયું ત્યારે, શ્રેષ્ઠ ધનુષ્ય ધારણ કરનાર રામની સામે, નિર્બળ થયેલા જમદગ્નિપુત્ર રામે રામને જોયો.
1.76.12
तेजोभिर्गतवीर्यत्वाज्जामदग्न्यो जडीकृतः।
रामं कमलपत्राक्षं मन्दं मन्दमुवाच ह ॥ १.७६.१२ ॥
તેજથી, વીર્ય જતું રહેવાથી, જમદગ્નિપુત્ર જડ થઈ ગયા અને કમળપત્ર જેવી આંખોવાળા રામ સાથે ધીમે ધીમે બોલ્યા.
1.76.13
काश्यपाय मया दत्ता यदा पूर्वं वसुंधरा।
विषये मे न वस्तव्यमिति मां काश्यपोऽब्रवीत् ॥ १.७६.१३ ॥
પૂર્વે જ્યારે મેં આ વસુંધરા કશ્યપને દાનમાં આપી હતી, ત્યારે કશ્યપે મને કહ્યું હતું કે 'મારા રાજ્યમાં તારે વસવું નહીં.'
1.76.14
सोऽहं गुरुवचः कुर्वन् पृथिव्यां न वसे निशाम्।
तदाप्रभृति काकुत्स्थ कृता मे काश्यपस्य ह ॥ १.७६.१४ ॥
ગુરુના વચનનું પાલન કરતાં હું પૃથ્વી પર એક રાત પણ રહેતો નથી. હે કાકુત્સ્થ, ત્યારથી આ કશ્યપનો આદેશ મારા માટે બન્યો.
1.76.15
तामिमां मद्गतिं वीर हन्तुं नार्हसि राघव।
मनोजवं गमिष्यामि महेन्द्रं पर्वतोत्तमम् ॥ १.७६.१५ ॥
હે વીર રાઘવ, મારી આ ગતિનો તું નાશ ન કરે. મનના વેગે હું મહેન્દ્ર નામના શ્રેષ્ઠ પર્વત તરફ જઈશ.
1.76.16
लोकास्त्वप्रतिमा राम निर्जितास्तपसा मया।
जहि ताञ्छरमुख्येन मा भूत् कालस्य पर्ययः ॥ १.७६.१६ ॥
હે રામ, તપથી મેં અપ્રતિમ લોકો જીત્યા છે. તેમને શ્રેષ્ઠ બાણથી હણ; સમયનો વિલંબ ન થાય.
1.76.17
अक्षय्यं मधुहन्तारं जानामि त्वां सुरेश्वरम्।
धनुषोऽस्य परामर्शात् स्वस्ति तेऽस्तु परंतप ॥ १.७६.१७ ॥
તું અક્ષય, મધુનો હંતા અને દેવોનો સ્વામી છે એ હું જાણું છું. હે પરંતપ, આ ધનુષ્યને સ્પર્શવાથી તારું કલ્યાણ થાઓ.
1.76.18
एते सुरगणाः सर्वे निरीक्षन्ते समागताः।
त्वामप्रतिमकर्माणमप्रतिद्वन्द्वमाहवे ॥ १.७६.१८ ॥
અહીં એકત્ર થયેલા આ સર્વ દેવગણો, અપ્રતિમ કર્મ કરનાર અને યુદ્ધમાં અપ્રતિદ્વંદ્વી એવા તને જોઈ રહ્યા છે.
1.76.19
न चेयं मम काकुत्स्थ व्रीडा भवितुमर्हति।
त्वया त्रैलोक्यनाथेन यदहं विमुखीकृतः ॥ १.७६.१९ ॥
હે કાકુત્સ્થ, ત્રિલોકનાથ એવા તમારા દ્વારા મને પરાજિત કરવામાં આવ્યો, એમાં મારે લજ્જિત થવું ન જોઈએ.
1.76.20
शरमप्रतिमं राम मोक्तुमर्हसि सुव्रत।
शरमोक्षे गमिष्यामि महेन्द्रं पर्वतोत्तमम् ॥ १.७६.२० ॥
હે રામ, હે સુવ્રત, તમારે આ અપ્રતિમ બાણ છોડવું જોઈએ. બાણ છૂટ્યા પછી હું શ્રેષ્ઠ પર્વત મહેન્દ્ર તરફ જઈશ.
1.76.21
तथा ब्रुवति रामे तु जामदग्न्ये प्रतापवान्।
रामो दाशरथिः श्रीमांश्चिक्षेप शरमुत्तमम् ॥ १.७६.२१ ॥
જામદગ્ન્ય એમ બોલી રહ્યા ત્યારે, પ્રતાપી અને તેજસ્વી દશરથપુત્ર રામે ઉત્તમ બાણ છોડ્યું.
1.76.22
स हतान् दृश्य रामेण स्वाँल्लोकांस्तपसार्जितान्।
जामदग्न्यो जगामाशु महेन्द्रं पर्वतोत्तमम् ॥ १.७६.२२ ॥
રામ દ્વારા તપથી મેળવેલા પોતાના લોક નાશ પામેલા જોઈને જામદગ્ન્ય તરત જ શ્રેષ્ઠ પર્વત મહેન્દ્ર તરફ ચાલ્યા ગયા.
1.76.23
ततो वितिमिराः सर्वा दिशश्चोपदिशस्तथा।
सुराः सर्षिगणा रामं प्रशशंसुरुदायुधम् ॥ १.७६.२३ ॥
ત્યારે બધી દિશાઓ અને ઉપદિશાઓ અંધકારરહિત થઈ; દેવો અને ઋષિગણો ઉદાયુધ રામની પ્રશંસા કરવા લાગ્યા.
1.76.24
रामं दाशरथिं रामो जामदग्न्यः प्रपूजितः।
ततः प्रदक्षिणीकृत्य जगामात्मगतिं प्रभुः ॥ १.७६.२४ ॥
જામદગ્ન્ય રામે દશરથપુત્ર રામનું સન્માન કર્યું; પછી પ્રદક્ષિણા કરીને તે પ્રભુ પોતાના ગંતવ્ય તરફ ચાલ્યા ગયા.