رامايانا فالميكي · السارغا 2.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.100.1
जटिलं चीरवसनं प्राञ्जलिं पतितं भुवि ।
ददर्श रामो दुर्दर्शं युगान्ते भास्करं यथा ॥ २.१००.१ ॥
رأى راما بهاراتا، ذا الشعر المتشابك والمرتدي ثياب اللحاء، يداه مضمومتان، ساقطًا على الأرض، عسيرَ النظر إليه كالشمس في نهاية الدهر.
2.100.2
कथञ्चिदभिविज्ञाय विवर्णवदनं कृशम् ।
भ्रातरं भरतं रामः परिजग्राह बाहुना ॥ २.१००.२ ॥
وبعد أن عرفه بصعوبة، ضم راما أخاه بهاراتا، الشاحب الوجه والهزيل، بذراعه.
2.100.3
आघ्राय रामस्तं मूर्ध्नि परिष्वज्य च राघवः ।
अङ्के भरतमारोप्य पर्यपृच्छत् समाहितः ॥ २.१००.३ ॥
راغافا راما، بعد أن شمّ رأسه وعانقه، أجلس بهاراتا في حجره وسأله وهو هادئ البال.
2.100.4
क्व नु ते ऽभूत् पिता तात यदरण्यं त्वमागतः ।
न हि त्वं जीवतस्तस्य वनमागन्तुमर्हसि ॥ २.१००.४ ॥
يا عزيزي، أين أبوك حتى جئتَ إلى الغابة؟ ما كان ينبغي لك أن تأتي إلى الغابة ما دام حيًّا.
2.100.5
चिरस्य बत पश्यामि दूराद्भरतमागतम् ।
दुष्प्रतीकमरण्ये ऽस्मिन् किं तात वनमागतः ॥ २.१००.५ ॥
آه! بعد زمن طويل أرى بهاراتا قادمًا من بعيد، عسير المعرفة في هذه الغابة. يا عزيزي، لماذا جئتَ إلى الغابة؟
2.100.6
कच्चिद्धारयते तात राजा यत्त्वमिहागतः ।
कच्चिन्न दीनः सहसा राजा लोकान्तरं गतः ॥ २.१००.६ ॥
يا عزيزي، هل الملك حيّ حتى جئتَ إلى هنا؟ أم أن الملك، المكروب، قد رحل فجأة إلى العالم الآخر؟
2.100.7
कच्चित् सौम्य न ते राज्यं भ्रष्टं बालस्य शाश्वतम् ॥ २.१००.७ ॥
أيها الوديع، أما فقد ملكك الدائم وأنت فتى؟
2.100.8
कच्चिच्छुश्रूषसे तात पितरं सत्यविक्रमम् ॥ २.१००.८ ॥
يا عزيزي، أتخدم أباك صاحب البأس الصادق؟
2.100.9
कच्चिद्दशरथो राजा कुशली सत्यसङ्गरः ।
राजसूयाश्वमेधानामाहर्त्ता धर्मनिश्चयः ॥ २.१००.९ ॥
أيُّ ملِكٍ داشراتا؟ هل الملك داشاراتا بخير، وهو الصادق في عهده، المقيم للقربان الراجاسويا والأشفاميذا، الثابت في الدهارما؟
2.100.10
स कच्चिद् ब्राह्मणो विद्वान् धर्मनित्यो महाद्युतिः ।
इक्ष्वाकूणामुपाध्यायो यथावत्तात पूज्यते ॥ २.१००.१० ॥
يا عزيزي، أيُكرَم ذلك البراهمي العالم، الدائم في الدهارما، العظيم البهاء، معلّم بيت إكشفاكو، كما يليق به؟
2.100.11
सा तात कच्चित्कौसल्या सुमित्रा च प्रजावती ।
सुखिनी कच्चिदार्य्या च देवी नन्दति कैकयी ॥ २.१००.११ ॥
يا عزيزي، أسعيدة كوسالْيا وسوميترا ذات النسل؟ أتبتهج الملكة الكريمة كايكيي؟
2.100.12
कच्चिद्विनयसम्पन्नः कुलपुत्रो बहुश्रुतः ।
अनसूयुरनुद्रष्टा सत्कृतस्ते पुरोहितः ॥ २.१००.१२ ॥
أكاهن بيتك — المتواضع، الكريم المنبت، الغزير العلم، الخالي من الحسد، المرشد الذي أكرمته — بخير؟
2.100.13
कच्चिदग्निषु ते युक्तो विधिज्ञो मतिमानृजुः ।
हुतं च होष्यमाणं च काले वेदयते सदा ॥ २.१००.१३ ॥
هل كاهنك مخلص للنيران المقدسة، عالم بالطقوس، حكيم ومستقيم؟ وهل يخبرك دائمًا في وقته المناسب بما قُدِّم من قرابين وما ينبغي تقديمه؟
2.100.14
कच्चिद्देवान् पितऽन् मातऽर्गुरून् पितृसमानपि ।
वृद्धांश्च तत वैद्यांश्च ब्राह्मणांश्चाभिमन्यसे ॥ २.१००.१४ ॥
هل تُكرِم الآلهة والأسلاف والأمهات والمعلمين ومن هم بمنزلة الأب، والشيوخ والأطباء والبراهمة؟
2.100.15
इष्वस्त्रवरसम्पन्नमर्थशास्त्रविशारदम् ।
सुधन्वानमुपाध्यायं कच्चित्त्वं तात मन्यसे ॥ २.१००.१५ ॥
هل تعتبر سُدهنفان، الماهر في أفضل السهام والأسلحة والعالم بعلم السياسة، معلّمك يا عزيزي؟
2.100.16
कच्चिदात्मसमाः शूराः श्रुतवन्तो जितेन्द्रियाः ।
कुलीनाश्चेङ्गितज्ञाश्च कृतास्ते तात मन्त्रिणः ॥ २.१००.१६ ॥
هل عيّنت وزراء شجعانًا مثلك، عالمين، ضابطين لحواسهم، من أصول كريمة، ماهرين في قراءة الإشارات يا عزيزي؟
2.100.17
मन्त्रो विजयमूलं हि राज्ञां भवति राघव ।
सुसंवृतो मन्त्रधरैरमात्यैः शास्त्रकोविदैः ॥ २.१००.१७ ॥
يا راغava، إن المشورة هي حقًّا أصل نصر الملوك، ولا تبقى آمنة إلا إذا حفظها بإحكام وزراء كاتمون للأسرار خبراء بالعلوم.
2.100.18
कच्चिन्निद्रावशं नैषीः कच्चित्काले प्रबुध्यसे ।
कच्चिच्चापररात्रेषु चिन्तयस्यर्थनैपुणम् ॥ २.१००.१८ ॥
ألا تقع تحت سلطان النوم؟ هل تستيقظ في الوقت المناسب؟ وهل تتأمل في فنون الحكم في أواخر ساعات الليل؟
2.100.19
कच्चिन्मन्त्रयसे नैकः कच्चिन्न बहुभिः सह ।
कच्चित्ते मन्त्रितो मन्त्रो राष्ट्रं न परिधावति ॥ २.१००.१९ ॥
هل تتشاور وحدك، أم لا تتشاور مع كثيرين؟ ألا تنتشر مشورتك السرية في المملكة؟
2.100.20
कच्चिदर्थं विनिश्चित्य लघुमूलं महोदयम् ।
क्षिप्रमारभसे कर्त्तुं न दीर्घयसि राघव ॥ २.१००.२० ॥
هل تقرّر أمرًا جذره صغير وثمرته عظيمة، ثم تبادر إلى تنفيذه دون تأخير يا راغава؟
2.100.21
कच्चित्ते सुकृतान्येव कृतरूपाणि वा पुनः ।
विदुस्ते सर्वकार्याणि न कर्त्तव्यानि पार्थिवाः ॥ २.१००.२१ ॥
هل يعرف الناس أعمالك الصالحة، سواء المنجزة منها أو التي لم تُنجز بعد؟ أيها الملوك، ألا تُعرف مشاريعكم قبل إنجازها، وهي ما زالت ينبغي أن تُنفَّذ؟
2.100.22
कच्चिन्न तर्कैर्युक्त्या वा ये चाप्यपरिकीर्तिताः ।
त्वया वा वा ऽमात्यैर्बुध्यते तात मन्त्रितम् ॥ २.१००.२२ ॥
يا عزيزي، ألا يتوصل الآخرون بالاستدلال والحجج إلى ما تتشاورون فيه أنت ووزراؤك ولم تعلنوه؟
2.100.23
कच्चित् सहस्रान् मूर्खाणामेकमिच्छसि पण्डितम् ।
पण्डितो ह्यर्थकृच्छ्रेषु कुर्य्यान्निःश्रेयसं महत् ॥ २.१००.२३ ॥
أتريد حكيمًا واحدًا بدلًا من ألف جاهل؟ فإن الحكيم في الأمور الصعبة هو الذي يحقق أعظم الخير.
2.100.24
सहस्राण्यपि मूर्खाणां यद्युपास्ते महीपतिः ।
अथवाप्ययुतान्येव नास्ति तेषु सहायता ॥ २.१००.२४ ॥
وإن استعان الملك بآلاف الجهال، بل بعشرات الآلاف، فليس فيهم عون.
2.100.25
एकोप्यमात्यो मेधावी शूरो दक्षो विचक्षणः ।
राजानं राजमात्रं वा प्रापयेन्महतीं श्रियम् ॥ २.१००.२५ ॥
حتى وزير واحد إن كان حكيمًا شجاعًا ماهرًا بصيرًا يستطيع أن يوصل الملك أو أحد موظفي الدولة إلى رخاء عظيم.
2.100.26
कच्चिन्मुख्या महत्स्वेव मध्यमेषु च मध्यमाः ।
जघन्यास्तु जघन्येषु भृत्याः कर्मसु योजिताः ॥ २.१००.२६ ॥
هل عيّنت كبار الرجال في المناصب الكبرى، والمتوسطين في المناصب المتوسطة، والخدم الأدنى في المهام الأدنى؟
2.100.27
अमात्यानुपधातीतान् पितृपैतामहाञ्छुचीन् ।
श्रेष्ठान् श्रेष्ठेषु कच्चित्त्वं नियोजयसि कर्मसु ॥ २.१००.२७ ॥
هل تعيّن للأعمال الرفيعة أفضل الوزراء، المتوارثين عن أبيك وجدك، المختبرين، المبرّئين من الشبهات، الأطهار؟
2.100.28
कच्चिन्नोग्रेण दण्डेन भृशमुद्वेजितप्रजम् ।
राष्ट्रं तवानुजानन्ति मन्त्रिणः कैकयीसुत ॥ २.१००.२८ ॥
يا ابن كيكيي! هل يُقرّ وزراؤك مملكتك التي أقلقت رعيتها كثيرًا بالعقوبة القاسية، أم لا؟
2.100.29
कच्चित्त्वां नावजानन्ति याजकाः पतितं यथा ।
उग्रप्रतिग्रहीतारं कामयानमिव स्त्रियः ॥ २.१००.२९ ॥
أولا يحتقرك الكهنة المقيمون للقرابين، كما يحتقرون الساقط الذي يقبل الهبات المحرّمة أو المشتهي للمرأة؟
2.100.30
उपायकुशलं वैद्यं भृत्यसन्दूषणे रतम् ।
शूरमैश्वर्यकामं च यो न हन्ति स वध्यते ॥ २.१००.३० ॥
من لا يقتل عدوًّا ماهرًا في الحيل، مولعًا بإفساد الخدم، شجاعًا، راغبًا في السلطان، فهو نفسه يُقتل.
2.100.31
कच्चिद्धृष्टश्च शूरश्च मतिमान् धृतिमाञ्छुचिः ।
कुलीनश्चानुरक्तश्च दक्षः सेनापतिः कृतः ॥ २.१००.३१ ॥
هل عيّنت قائدًا للجيش رجلًا جريئًا شجاعًا حكيمًا ثابتًا طاهرًا كريم المحتد مخلصًا ماهرًا؟
2.100.32
बलवन्तश्च कच्चित्ते मुख्या युद्धविशारदाः ।
दृष्टापदाना विक्रान्तास्त्वया सत्कृत्य मानिताः ॥ २.१००.३२ ॥
هل يُكرَم قادتك الأشداء المهرة في الحرب، المجرَّبون في الشدائد، الأبطال، ويُحترمون منك؟
2.100.33
कच्चिद्बलस्य भक्तं च वेतनं च यथोचितम् ।
सम्प्राप्तकालं दातव्यं ददासि न विलम्बसे ॥ २.१००.३३ ॥
هل تُصرف للجيش أرزاقه ورواتبه على الوجه المناسب وفي وقتها؟ وهل تعطيها دون تأخير؟
2.100.34
कालातिक्रमणाच्चैव भक्तवेतनयोर्भृताः ।
भर्त्तुः कुप्यन्ति दुष्यन्ति सो ऽनर्थः सुमहान् स्मृतः ॥ २.१००.३४ ॥
إذا تأخرت الأرزاق والرواتب غضب الجنود المأجورون على سيدهم وفسدوا، وهذا يُعدّ شرًّا عظيمًا جدًّا.
2.100.35
कच्चित् सर्वे ऽनुरक्तास्त्वां कुलपुत्राः प्रधानतः ।
कच्चित्प्राणांस्तवार्थेषु सन्त्यजन्ति समाहिताः ॥ २.१००.३५ ॥
هل جميع أبناء الأسر الكريمة، لا سيما كبارهم، مخلصون لك؟ وهل هم مستعدون بقلوب ثابتة للتضحية بأرواحهم في سبيل مهامّك؟
2.100.36
कच्चिज्जानपदो विद्वान् दक्षिणः प्रतिभानवान् ।
यथोक्तवादी दूतस्ते कृतो भरत पण्डितः ॥ २.१००.३६ ॥
يا بهارata، هل عيّنت مبعوثًا لك رجلًا عالِمًا من أهل البلاد، ماهرًا، سريع البديهة، يتكلم بما أُمر به، من أهل العلم؟
2.100.37
कच्चिदष्टादशान्येषु स्वपक्षे दश पञ्च च ।
त्रिभिस्त्रिभिरविज्ञातैर्वेत्सि तीर्थानि चारकैः ॥ २.१००.३७ ॥
هل تعرف، عبر جواسيس لا يعرفهم غيرك، الأمور الثمانية عشر والأماكن الخمسة عشر في مملكتك، ثلاثة ثلاثة؟
2.100.38
कच्चिद्व्यपास्तानहितान् प्रतियातांश्च सर्वदा ।
दुर्बलाननवज्ञाय वर्त्तसे रिपुसूदन ॥ २.१००.३८ ॥
يا مُهلِك الأعداء! هل تتصرف دائماً دون أن تحتقر الضعفاء، والمعادين لمصلحتك الذين أُبعدوا، والعائدين؟
2.100.39
कच्चिन्न लोकायतिकान् ब्राह्मणांस्तात सेवसे ।
अनर्थकुशला ह्येते बालाः पण्डितमानिनः ॥ २.१००.३९ ॥
يا عزيزي، ألست تخدم البراهمة اللوكايتيين؟ إنهم بارعون فيما لا نفع فيه؛ جهلاء يحسبون أنفسهم علماء.
2.100.40
धर्मशास्त्रेषु मुख्येषु विद्यमानेषु दुर्बुधाः ।
बुद्धिमान्वीक्षिकीं प्राप्य निरर्थं प्रवदन्ति ते ॥ २.१००.४० ॥
مع وجود كتب الدهرما الرئيسية، يتكلم هؤلاء الحمقى بلا جدوى بعد أن نالوا علم المنطق، كأنهم حكماء.
2.100.41
वीरैरध्युषितां पूर्वमस्माकं तात पूर्वकैः ।
सत्यनामां दृढद्वारां हस्त्यश्वरथसङ्कुलाम् ॥ २.१००.४१ ॥
يا عزيزي، هذه المدينة التي سكنها أسلافنا الأبطال قديماً، اسمها صادق، أبوابها متينة، وهي مكتظة بالفيلة والخيول والعربات.
2.100.42
ब्राह्मणैः क्षत्ऺित्रयैर्वैश्यैः स्वकर्मनिरतैः सदा ।
जितेन्द्रियैर्महोत्साहैर्वृतामार्यैः सहस्रशः ॥ २.१००.४२ ॥
هذه المدينة محاطة دائماً بآلاف من النبلاء — البراهمة والكشاتريا والفيشيا — المنكبّين على واجباتهم، المتحكمين في حواسهم، أصحاب العزيمة الكبيرة.
2.100.43
प्रासादैर्विविधाकारैर्वृतां वैद्यजनाकुलाम् ।
कच्चित्सुमुदितां स्फीतामयोध्यां परिरक्षसि ॥ २.१००.४३ ॥
هل تحمي أيوديا حماية حسنة، المحاطة بقصور متعددة الأشكال، المملوءة بالأطباء والناس، الفرحة الغنية؟
2.100.44
कच्चिच्चित्यशतैर्जुष्टः सुनिविष्टजनाकुलः ।
देवस्थानैः प्रपाभिश्च तटाकैश्चोपशोभितः ॥ २.१००.४४ ॥
هل تلك المدينة مزودة بمئات المعابد، ومملوءة بالناس المستقرين، ومزينة بالمعابد ومواقع الماء والبرك؟
2.100.45
प्रहृष्टनरनारीकः समाजोत्सवशोभितः ।
सुकृष्टसीमा पशुमान् हिंसाभिः परिवर्जितः ॥ २.१००.४५ ॥
هل تلك المدينة التي يفرح فيها الرجال والنساء، مزينة بالأعياد والتجمعات، ذات حدود محروثة جيدا، غنية بالماشية، وخالية من العنف؟
2.100.46
अदेवमातृको रम्यः श्वापदैः परिवर्जितः ।
परित्यक्तो भयैः सर्वैः खनिभिश्चोपशोभितः ॥ २.१००.४६ ॥
هل تلك المدينة، التي لا تعتمد على المطر وحده، بهيجة، خالية من الوحوش المفترسة، متحررة من كل خوف، ومزينة بالمناجم؟
2.100.47
विवर्जितो नरैः पापैर्मम पूर्वैः सुरक्षितः ।
कच्चिज्जनपदः स्फीतः सुखं वसति राघव ॥ २.१००.४७ ॥
هل تلك المملكة، الخالية من الأشرار والمحمية جيدا من أجدادي، مزدهرة تعيش في سعادة، أيها المنحدر من راغو؟
2.100.48
कच्चित्ते दयिताः सर्वे कृषिगोरक्षजीविनः ।
वार्त्तायां संश्रितस्तात लोको हि सुखमेधते ॥ २.१००.४८ ॥
هل جميع أحبائك يعيشون من الزراعة ورعي الماشية؟ يا عزيزي، الناس الذين يعتمدون على الحرث والتجارة يزدهرون حقا في السعادة.
2.100.49
तेषां गुप्तिपरीहारैः कच्चित्ते भरणं कृतम् ।
रक्ष्या हि राज्ञा धर्मेण सर्वे विषयवासिनः ॥ २.१००.४९ ॥
هل أعَنتَهم بالحماية وإعفائهم من الضرائب؟ ينبغي للملك أن يحمي جميع سكان المملكة وفق الدَّارما.
2.100.50
कच्चित् स्त्रियः सान्त्वयसि कच्चित्ताश्च सुरक्षिताः ।
कच्चिन्न श्रद्दधास्यासां कच्चिद् गुह्यं न भाषसे ॥ २.१००.५० ॥
هل تُواسي نساءك؟ هل هنّ محميّات جيدًا؟ ألا تثق بهنّ ثقة عمياء؟ ألا تبوح لهنّ بالأسرار؟
2.100.51
कच्चिन्नागवनं गुप्तं कच्चित्ते सन्ति धेनुकाः ।
कच्चिन्न गणिकाश्वानां कुञ्जराणां च तृप्यसि ॥ २.१००.५१ ॥
هل غابة الفيلة محروسة جيدًا؟ هل لديك أبقار حلوب؟ ألا تكتفي بخيول الغانيات وفيلتهنّ؟
2.100.52
कच्चिद्दर्शयसे नित्यं मनुष्याणां विभूषितम् ।
उत्थायोत्थाय पूर्वाह्णे राजपुत्र महापथे ॥ २.१००.५२ ॥
هل تُظهر نفسك للناس كل يوم متزيّنًا؟ أيها الأمير، هل تنهض في الضحى مرارًا وتظهر على الطريق الكبير؟
2.100.53
कच्चिन्न सर्वे कर्मान्ताः प्रत्यक्षास्ते ऽविशङ्कया ।
सर्वे वा पुनरुत्सृष्टा मध्यमेवात्र कारणम् ॥ २.१००.५३ ॥
هل تُشرف بنفسك وبلا خوف على جميع أعمالك؟ أم أن كل شيء مُهمَل؟ هنا يكون الوسطاء أنفسهم هم السبب.
2.100.54
कच्चित् सर्वाणि दुर्गाणि धनधान्यायुधोदकैः ।
यन्त्रैश्च परिपूर्णानि तथा शिल्पिधनुर्द्धरै ॥ २.१००.५४ ॥
هل جميع حصونك مملوءة بالثروة والحبوب والأسلحة والماء، وبالآلات والصنّاع والرماة؟
2.100.55
आयस्ते विपुलः कच्चित् कच्चिदल्पतरो व्ययः ।
अपात्रेषु न ते कच्चित्कोशो गच्छति राघव ॥ २.१००.५५ ॥
يا راغافا، أهدخلك واسع وإنفاقك قليل؟ أولا يذهب خزانتك إلى غير الأهل؟
2.100.56
देवतार्थे च पित्रर्थे ब्राह्मणाभ्यागतेषु च ।
योधेषु मित्रवर्गेषु कच्चिद्गच्छति ते व्ययः ॥ २.१००.५६ ॥
أيذهب إنفاقك إلى الآلهة والأسلاف، والبراهمة والضيوف، والمحاربين وأوساط الأصدقاء؟
2.100.57
कच्चिदार्य्यो विशुद्धात्मा ऽ ऽक्षारितश्चोरकर्मणा ।
अपृष्टः शास्त्रकुशलैर्न लोभाद्वध्यते शुचिः ॥ २.१००.५७ ॥
أيُقتل بعض النبلاء طاهري النفس، المتهمين بالسرقة دون أن يستجوبهم العارفون بالشاستر، طمعاً؟
2.100.58
गृहीतश्चैव पृष्टश्च काले दृष्टः सकारणः ।
कच्चिन्न मुच्यते चोरो धनलोभान्नरर्षभ ॥ २.१००.५८ ॥
يا خير الرجال، أولا يُطلق سراح اللص الذي أُمسك واستُجوب في وقته وثبتت عليه العلة طمعاً في المال؟
2.100.59
व्यसने कच्चिदाढ्यस्य दुर्गतस्य च राघव ।
अर्थं विरागाः पश्यन्ति तवामात्या बहुश्रुताः ॥ २.१००.५९ ॥
يا راغافا، هل ينظر وزراؤك المنزهون العلماء في قضية الغني والفقير في الضيق؟
2.100.60
यानि मिथ्याभिशस्तानां पतन्त्यस्राणि राघव ।
तानि पुत्रपशून् घ्नन्ति प्रीत्यर्थमनुशासतः ॥ २.१००.६० ॥
يا راغافا، إن الدموع التي تنهمر من المتهمين زوراً تهلك أبناء الحاكم ومواشيه إذا كان يحكم طلباً للهوى.
2.100.61
कच्चिद् वृद्धांश्च बालांश्च वैद्यमुख्यांश्च राघव ।
दानेन मनसा वाचा त्रिभिरेतैर्बुभूषसे ॥ २.१००.६१ ॥
يا راغافا، هل تكرم الشيوخ والأطفال وكبار الأطباء بالعطاء وبالقلب وباللسان، بهذه الثلاثة؟
2.100.62
कच्चिद्गुरूंश्च वृद्धांश्च तापसान् देवतातिथीन् ।
चैत्यांश्च सर्वान् सिद्धार्थान् ब्राह्मणांश्च नमस्यसि ॥ २.१००.६२ ॥
هل تنحني للمعلمين والشيوخ والزهاد والآلهة والضيوف، وجميع المعابد، والذين بلغوا مقاصدهم، والبراهمة؟
2.100.63
कच्चिदर्थेन वा धर्ममर्थं धर्मेण वा पुनः ।
उभौ वा प्रीतिलोभेन कामेन च न बाधसे ॥ २.१००.६३ ॥
ألا تضر بالدارما من أجل المال، ولا بالمال عن طريق الدارما، ولا بهما معا طمعا في اللذة أو بالشهوة؟
2.100.64
कच्चिदर्थं च धर्मं च कामं च जयतां वर ।
विभज्य काले कालज्ञ सर्वान् वरद सेवसे ॥ २.१००.६४ ॥
يا أفضل الفائزين، يا عالم الزمن، يا واهب الأمنيات، هل تخدم الجميع موزعا المال والدارما والشهوة في أوانها؟
2.100.65
कच्चित्ते ब्राह्मणाः शर्म सर्वशास्त्रार्थकोविदाः ।
आशंसन्ते महाप्राज्ञ पौरजानपदैः सह ॥ २.१००.६५ ॥
يا عظيم الحكمة، هل يتمنى لك براهمتك، العالمون بمعنى جميع الكتب المقدسة، الخير مع أهل المدينة وأهل الريف؟
2.100.66
नास्तिक्यमनृतं क्रोधं प्रमादं दीर्घसूत्रताम् ।
अदर्शनं ज्ञानवतामालस्यं पञ्चवृत्तिताम् ॥ २.१००.६६ ॥
الإلحاد، والكذب، والغضب، والإهمال، والتسويف، وعدم لقاء الحكماء، والكسل — هذه هي العيوب الخمسة في السلوك.
2.100.67
एकचिन्तनमर्थानामनर्थज्ञैश्च मन्त्रणम् ।
निश्चितानामनारम्भं मन्त्रस्यापरिरक्षणम् ॥ २.१००.६७ ॥
عدم التفكير في الأمور بتركيز، والتشاور مع من لا يعرفون الضرر، وعدم البدء فيما تقرر، وعدم صون سر المشورة.
2.100.68
मङ्गलस्याप्रयोगं च प्रत्युत्थानं च सर्वतः ।
कच्चित्त्वं वर्जयस्येतान् राजदोषांश्चतुर्दश ॥ २.१००.६८ ॥
عدم إقامة الشعائر المباركة والنهوض من كل جانب بعجلة — هل تتجنب هذه الأخطاء الأربعة عشر للملك؟
2.100.69
दश पञ्च चतुर्वर्गान् सप्तवर्गं च तत्त्वतः ।
अष्टवर्गं त्रिवर्गं च विद्यास्तिस्रश्च राघव ॥ २.१००.६९ ॥
الخمسة عشر، والمجموعات الأربع، ومجموعة السبعة، وفي الحقيقة مجموعة الثمانية، والثلاثية، والعلوم الثلاثة — يا راغава.
2.100.70
इन्द्रियाणां जयं बुद्ध्वा षाङ्गुण्यं दैवमानुषम् ।
कृत्यं विंशतिवर्गञ्च तथा प्रकृतिमण्डलम् ॥ २.१००.७० ॥
وإذ تعرف الغلبة على الحواس، والسياسات الست، والإلهي والبشري، وواجبات مجموعة العشرين، وكذلك دائرة عناصر الدولة.
2.100.71
यात्रादण्डविधानञ्च द्वियोनी सन्धिविग्रहौ ।
कच्चिदेतान् महाप्राज्ञ यथावदनुमन्यसे ॥ २.१००.७१ ॥
قواعد المسير والعقاب، والمنبعان، والسلم والحرب — يا عظيم الحكمة، هل تُقرّ بها على وجهها؟
2.100.72
मन्त्रिभिस्त्वं यथोद्दिष्टैश्चतुर्भिस्त्रिभिरेव वा ।
कच्चित् समस्तैर्व्यस्तैश्च मन्त्र मन्त्रयसे मिथः ॥ २.१००.७२ ॥
كما هو مقرر، مع وزرائك — أربعة أو ثلاثة، أو جميعهم معاً، أو كل واحد على حدة — هل تتشاور في سرّ؟
2.100.73
कच्चित्ते सफला वेदाः कच्चित्ते सफलाः क्रियाः ।
कच्चित्ते सफला दाराः कच्चित्ते सफलं श्रुतम् ॥ २.१००.७३ ॥
هل ثمرت أسفارك الفيدية؟ وهل أثمرت شعائرك؟ وهل أثمرت زوجاتك؟ وهل أثمر علمك؟
2.100.74
कच्चिदेषैव ते बुद्धिर्यथोक्ता मम राघव ।
आयुष्या च यशस्या च धर्मकामार्थसंहिता ॥ २.१००.७४ ॥
يا راغava، أهكذا عقلك كما وصفتُه لك؟ إنه يجلب طول العمر والمجد، ويتّحد بالدهارما والرغبة والثروة.
2.100.75
यां वृत्तिं वर्त्तते तातो यां च नः प्रपितामहाः ।
तां वृत्तिं वर्त्तसे कच्चिद्या च सत्पथगा शुभा ॥ २.१००.७५ ॥
هل تسلك السيرة التي سلكها أبونا وأجدادنا، تلك التي تمضي على الطريق الحسن وهي مباركة؟
2.100.76
कच्चित् स्वादु कृतं भोज्यमेको नाश्नासि राघव ।
कच्चिदाशंसमानेभ्यो मित्रेभ्यः सम्प्रयच्छसि ॥ २.१००.७६ ॥
يا راغava، ألا تأكل الطعام اللذيذ وحدك؟ وهل تعطيه للأصدقاء الذين ينتظرونه برجاء؟
2.100.77
राजा तु धर्मेण हि पालयित्वा महामतिर्दण्डधरः प्रजानाम् ।
अवाप्य कृत्स्नां वसुधां यथावदितश्च्युतः स्वर्गमुपैति विद्वान् ॥ २.१००.७७ ॥
الملك الذي يحمي رعيته بالدهارما، عظيم العقل، حامل العصا، وقد نال الأرض كلها على وجهها الصحيح، إذا رحل من هنا صار حكيمًا ونال السماء.