رامايانا فالميكي · السارغا 2.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.102.1
तां श्रुत्वा करुणां वाचं पितुर्मरणसंहिताम् ।
राघवो भरतेनोक्तां बभूव गतचेतनः ॥ २.१०२.१ ॥
عندما سمع راغава (راما) تلك الكلمات المؤلمة التي قالها بهاراتا والمتعلقة بموت الأب، فقد وعيه.
2.102.2
तं तु वज्रमिवोत्सृष्टमाहवे दानवारिणा ।
वाग्वज्रं भरतेनोक्तममनोज्ञं परन्तपः ॥ २.१०२.२ ॥
كصاعقة أطلقها عدو الدانافا (إندرا) في المعركة، سقطت صاعقة تلك الكلمات المؤلمة التي قالها بهاراتا على مُحرق الأعداء (راما).
2.102.3
प्रगृह्य बाहू रामो वै पुष्पिताग्रो यथा द्रुमः ।
वने परशुना कृत्तस्तथा भुवि पपात ह ॥ २.१०२.३ ॥
رفع راما ذراعيه، وكشجرة مزهرة الأطراف قطعها الفأس في الغابة، سقط على الأرض.
2.102.4
तथा निपतितं रामं जगत्यां जगतीपतिम् ।
कूलघातपरिश्रान्तं प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् ॥ २.१०२.४ ॥
هكذا كان راما، سيد الأرض، مُلقى على الأرض، كفيل نائم أنهكه ضرب الضفة.
2.102.5
भ्रातरस्ते महेष्वासं सर्वतः शोककर्शितम् ।
रुदन्तः सह वैदेह्या सिषिचुः सलिलेन वै ॥ २.१०२.५ ॥
رشّ إخوتك، وهم يبكون مع فيدهي (سيتا)، الماء من كل جانب على ذلك الرامي العظيم المنهك من الحزن.
2.102.6
स तु संज्ञां पुनर्लब्ध्वा नेत्राभ्यामास्रमुत्सृजन् ।
उपाक्रामत काकुत्स्थः कृपणं बहु भाषितुम् ॥ २.१०२.६ ॥
لكنه استعاد وعيه، ومن عينيه تتساقط الدموع، فبدأ كاكوتستها (راما) يتكلم كثيراً بصوت مُنكسر.
2.102.7
स रामः स्वर्गतं श्रुत्वा पितरं पृथिवीपतिम् ।
उवाच भरतं वाक्यं धर्मात्मा धर्मसंहितम् ॥ २.१०२.७ ॥
ولما سمع راما ذو النفس الصالحة أن أباه سيد الأرض قد صعد إلى السماء، قال لبهارata كلماتٍ موافقةً للدهرمة.
2.102.8
किं करिष्याम्ययोध्यायां ताते दिष्टां गतिं गते ।
कस्तां राजवराद्धीनामयोध्यां पालयिष्यति ॥ २.१०२.८ ॥
ماذا أفعل في أيوديا بعدما سلك الأب الطريق المقدّر؟ ومن يحفظ أيوديا الآن وقد فقدت أفضل الملوك؟
2.102.9
किं नु तस्य मया कार्य्यं दुर्जातेन महात्मनः ।
यो मृतो मम शोकेन मया चापि न संस्कृतः ॥ २.१०२.९ ॥
ما الذي يبقى عليّ أنا المولود في شؤم، تجاه ذلك العظيم الذي مات من حزني، ولم أقم له حتى مراسم الدفن؟
2.102.10
अहो भरत सिद्धार्थो येन राजा त्वया ऽनघ ।
शत्रुघ्नेन च सर्वेषु प्रेतकृत्येषु सत्कृतः ॥ २.१०२.१० ॥
آه يا بهارata، يا بلا دنس، لقد تحقّق مرادك، إذ أكرمتَ أنتَ وشاتروغنا الملك في جميع مراسم الجنائز.
2.102.11
निष्प्रधानामनेकाग्रां नरेन्द्रेण विना कृताम् ।
निवृत्तवनवासोपि नायोध्यां गन्तुमुत्सहे ॥ २.१०२.११ ॥
حتى بعد انتهاء النفي في الغابة، لست راغبًا في الذهاب إلى أيوديا، التي صارت بلا ملكها ولا قائد لها ولا وحدة في القصد.
2.102.12
समाप्तवनवासं मामयोध्यायां परन्तप ।
को नु शासिष्यति पुनस्ताते लोकान्तरं गते ॥ २.१०२.१२ ॥
يا مُحرِق الأعداء! إذا انتهى نفيي في الغابة وكنتُ في أيوديا، فمن يحكمني بعدُ وقد مضى الأب إلى عالم آخر؟
2.102.13
पुरा प्रेक्ष्य सुवृत्तं मां पिता यान्याह सान्त्वयन् ।
वाक्यानि तानि श्रोष्यामि कुतः कर्णसुखान्यहम् ॥ २.१०२.१३ ॥
كان أبي فيما مضى إذا رآني حسن السلوك يواسيني بكلمات، فمن أين أسمع الآن تلك الكلمات التي تطرب الأذن؟
2.102.14
एवमुक्त्वा स भरतं भार्यामभ्येत्य राघवः ।
उवाच शोकसन्तप्तः पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ॥ २.१०२.१४ ॥
وبعد أن قال ذلك لبهراتا، اقترب راغافا المثقل بالحزن من زوجته التي كان وجهها كالبدر الكامل، وقال لها.
2.102.15
सीते मृतस्ते श्वशुरः पित्रा हीनो ऽसि लक्ष्मण ।
भरतो दुःखमाचष्टे स्वर्गतं पृथिवीपतिम् ॥ २.१०२.१५ ॥
يا سيتا، لقد مات حماك؛ ويا لاكشمانا، لقد فقدت أباك. وقد أخبر بهارتا بالحزن على الملك الذي ذهب إلى السماء.
2.102.16
ततो बहुगुणं तेषां बाष्पं नेत्रेष्वजायत ।
तथा ब्रुवति काकुत्स्थे कुमाराणां यशस्विनाम् ॥ २.१०२.१६ ॥
وبينما كان كاكوتستha يتكلم هكذا، تفجّرت دموع غزيرة في عيون أولئك الأمراء المجيدين.
2.102.17
ततस्ते भ्रातरः सर्वे भृशमाश्वास्य राघवम् ।
अब्रुवन् जगतीभर्त्तुः क्रियतामुदकं पितुः ॥ २.१०२.१७ ॥
ثم قال جميع أولئك الإخوة، بعد أن واسوا راغافا كثيرا: «لتُقَم قربان الماء لأجل الأب، سيد الأرض».
2.102.18
सा सीता श्वशुरं श्रुत्वा स्वर्गलोकगतं नृपम् ।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यामशकन्नेक्षितुं पतिम् ॥ २.१०२.१८ ॥
ولما سمعت سيتا بأن حماها قد ذهب إلى عالم السماء، لم تستطع أن تنظر إلى زوجها، وعيناها ممتلئتان بالدموع.
2.102.19
सान्त्वयित्वा तु तां रामो रुदन्तीं जनकात्मजाम् ।
उवाच लक्ष्मणं तत्र दुःखितो दुःखितं वचः ॥ २.१०२.१९ ॥
بعد أن واسى رامة ابنة جاناكا وهي تبكي، قال رامة الحزين هناك للاكشمانا كلمات مؤلمة.
2.102.20
आनयेङ्गुदिपिण्याकं चीरमाहर चोत्तरम् ।
जलक्रियार्थं तातस्य गमिष्यामि महात्मनः ॥ २.१०२.२० ॥
أحضر كعكة زيت ثمرة الإنغودي، وأحضر أيضًا ثوب اللحاء العلوي. سأمضي لأقيم شعيرة الماء لأبي العظيم.
2.102.21
सीता पुरस्ताद्व्रजतुत्वमेनामभितो व्रज ।
अहं पश्चाद्गमिष्यामि गतिर्ह्येषा सुदारुणा ॥ २.१०२.२१ ॥
لتمضِ سيتا في المقدمة، وامشِ أنت بجانبها. وسأمضي أنا في المؤخرة، فهذا الطريق شديد القسوة.
2.102.22
ततो नित्यानुगस्तेषां विदितात्मा महामतिः ।
मृदुर्दान्तश्च शान्तश्च रामे च दृढभक्तिमान् ॥ २.१०२.२२ ॥
ثم إن سوماتْرا، تابعهم الدائم، المتحكم في نفسه، العظيم الفطنة، اللطيف، المنضبط، الهادئ، الثابت في إخلاصه لرامة...
2.102.23
सुमन्त्रस्तैर्नृपसुतैः सार्द्धमाश्वास्य राघवम् ।
अवातारयदालम्ब्य नदीं मन्दाकिनीं शिवाम् ॥ २.१०२.२३ ॥
أما سوماتْرا فقد واسى الراغافا مع أولئك الأمراء، واستند إلى نهر ماندافيني المبارك، فأنزلهم.
2.102.24
ते सुतीर्थां ततः कृच्छ्रादुपागम्य यशस्विनः ।
नदीं मन्दाकिनीं रम्यां सदा पुष्पितकाननाम् ॥ २.१०२.२४ ॥
ثم بلغ أولئك المشهورون بمشقة نهر ماندافيني البهيج، ذا المعابر الحسنة وغاباته المزهرة أبدًا.
2.102.25
शीघ्रस्रोतसमासाद्य तीर्थं शिवमकर्द्दमम् ।
सिषिचुस्तूदकं राज्ञे तत्रैतत्ते भवत्विति ॥ २.१०२.२५ ॥
لما بلغوا المعبر ذا التيار السريع المبارك الخالي من الطين، رشّوا الماء للملك قائلين: «ليكن هذا لك».
2.102.26
प्रगृह्य च महीपालो जलपूरितमञ्जलिम् ।
दिशं याम्यामभिमुखो रुदन् वचनमब्रवीत् ॥ २.१०२.२६ ॥
أخذ الملك كفيه المملوءتين ماءً، متجهاً نحو الجنوب، وقال هذه الكلمات باكياً.
2.102.27
एतत्ते राजशार्दूल विमलं तोयमक्षयम् ।
पितृलोकगतस्याद्य मद्दत्तमुपतिष्ठतु ॥ २.१०२.२७ ॥
أيها النمر بين الملوك، هذا الماء النقي الذي لا ينفد لك. ليصل إليك اليوم ما قدمته، وأنت قد مضيت إلى عالم الأسلاف.
2.102.28
ततो मन्दाकिनीतीरात् प्रत्युत्तीर्य्य स राघवः ।
पितुश्चकार तेजस्वी निवापं भ्रातृभिः सह ॥ २.१०२.२८ ॥
ثم صعد من ضفة المندakini، فأدى الرجل المهيب الراغافي مع إخوته قربان النيفابا لأبيه.
2.102.29
ऐङ्गुदं बदरीमिश्रं पिण्याकं दर्भसंस्तरे ।
न्यस्य रामः सुदुःखार्त्तो रुदन् वचनमब्रवीत् ॥ २.१०२.२९ ॥
بعد أن وضع الكعك الزيتي المختلط بالإنغودي والسدر على فراش من عشب الكوشا، تكلم راما، المتألم بشدة من الحزن، باكياً بهذه الكلمات.
2.102.30
इदं भुङ्क्ष्व महाराज प्रीतो यदशना वयम् ।
यदन्नः पुरुषो भवति तदन्नास्तस्य देवताः ॥ २.१०२.३० ॥
كُلْ هذا أيها الملك العظيم، ولْيُسَرَّ قلبك بما نأكل. فما يأكله الإنسان، فذلك طعام آلهته أيضاً.
2.102.31
ततस्तेनैव मार्गेण प्रत्युत्तीर्य्य नदीतटात् ।
आरुरोह नरव्याघ्रो रम्यसानुं महीधरम् ॥ २.१०२.३१ ॥
ثم، عبر الطريق نفسه، بعد أن عبر عائداً من ضفة النهر، صعد نمر الرجال (راما) الجبل ذا القمة الجميلة.
2.102.32
ततः पर्णकुटीद्वारमासाद्य जगतीपतिः ।
परिजग्राह बाहुभ्यामुभौ भरतलक्ष्मणौ ॥ २.१०२.३२ ॥
ثم بلغ باب الكوخ المصنوع من الأوراق، فاحتضن سيد الأرض (راما) بذراعيه كلاً من بهاراتا ولاكشمانا.
2.102.33
तेषां तु रुदतां शब्दात् प्रतिश्रुत्को ऽभवद्गिरौ ।
भ्रातऽणां सह वैदेह्याः सिंहानामिव नर्दताम् ॥ २.१०२.३३ ॥
من صوت البكاء، مع الإخوة ووايدهي (سيتا)، نشأ صدى في الجبل كزئير الأسود الزائرة.
2.102.34
महाबलानां रुदतां कुर्वतामुदकं पितुः ।
विज्ञाय तुमुलं शब्दं त्रस्ता भरतसैनिकाः ॥ २.१०२.३४ ॥
لما سمع جنود بهاراتا الصوت المدوّي للأقوياء وهم يبكون ويقدمون الماء لأبيهم، فزعوا.
2.102.35
अब्रुवंश्चापि रामेण भरतः सङ्गतो ध्रुवम् ।
तेषामेव महाञ्छब्दः शोचतां पितरं मृतम् ॥ २.१०२.३५ ॥
وقالوا أيضاً: «إن بهاراتا قد التقى براما بالتأكيد؛ فذلك الصوت العظيم هو صوت الذين يندبون أباهم الميت.»
2.102.36
अथ वासान् परित्यज्य तं सर्वे ऽभिमुखाः स्वनम् ।
अप्येकमनसो जग्मुर्यथास्थानं प्रधाविताः ॥ २.१०२.३६ ॥
ثم تركوا خيامهم جميعاً، واتجهوا بوجوههم نحو ذلك الصوت، وبعقل واحد، عدوا راجعين كل إلى مكانه.
2.102.37
हयैरन्ये गजैरन्ये रथैरन्ये स्वलङ्कृतैः ।
सुकुमारास्तथैवान्ये पद्भिरेव नरा ययुः ॥ २.१०२.३७ ॥
ذهب بعضهم على الخيل، وبعضهم على الفيلة، وبعضهم في عربات مزينة، وذهب الرقيقون منهم مشيا على الأقدام.
2.102.38
अचिरप्रोषितं रामं चिरविप्रोषितं यथा ।
द्रष्टुकामो जनः सर्वो जगाम सहसाश्रमम् ॥ २.१०२.३८ ॥
راغبا في رؤية راما الذي غادر للتو كأنه غاب زمنا طويلا، انطلق جميع الناس مسرعين نحو الصومعة.
2.102.39
भ्रातऽणां त्वरितास्तत्र द्रष्टुकामाः समागमम् ।
ययुर्बहुविधैर्यानैः खुरनेमिस्वनाकुलैः ॥ २.१०२.३९ ॥
راغبين في مشاهدة اللقاء هناك، أسرع الأقارب في وسائل نقل شتى امتلأت بقعقعة الحوافر وإطارات العجلات.
2.102.40
सा भूमिर्बहुभिर्यानैः खुरनेमिसमाहता ।
मुमोच तुमुलं शब्दं द्यौरिवाभ्रसमागमे ॥ २.१०२.४० ॥
فأطلقت تلك الأرض، وقد ضربتها حوافر كثير من الوسائل وإطارات عجلاتها، صوتا صاخبا كالسماء تدوي حين تلتقي السحب.
2.102.41
तेन वित्रासिता नागाः करेणुपरिवारिताः ।
आवासयन्तो गन्धेन जग्मुरन्यद्वनं ततः ॥ २.१०२.४१ ॥
فزعت الفيلة من ذلك الصخب، وكانت محاطة بإناثها، تسم مأواها بعطرها، فانتقلت من هناك إلى غابة أخرى.
2.102.42
वराहवृकसङ्घाश्च महिषाः सर्प्पवानराः ।
व्याघ्रगोकर्णगवयाः वित्रेसुः पृषतैः सह ॥ २.१०२.४२ ॥
ارتعدت قطعان الخنازير والذئاب، والجواميس، والثعابين والقرود، والنمور، وgokarṇa وgavaya، مع الغزلان المرقطة.
2.102.43
रथाङ्गसाह्वा नत्यूहाः हंसाः कारण्डवाः प्लवाः ।
तथा पुंस्कोकिलाः क्रौञ्चा विसंज्ञा भेजिरे दिशः ॥ २.१०२.४३ ॥
طيور راثانغاساهفا والناتيوها والبجع والكارانداڤا والبلافا، وكذلك ذكور الوقواق والكراكي، تفرقت مذعورة نحو الجهات.
2.102.44
तेन शब्देन वित्रस्तैराकाशं पक्षिभिर्वृतम् ।
मनुष्यैरावृता भूमिरुभयं प्रबभौ तदा ॥ २.१०२.४४ ॥
امتلأت السماء بالطيور المذعورة من ذلك الضجيج، وامتلأت الأرض بالناس؛ فبدا الاثنان متلألئين حينئذ.
2.102.45
ततस्तं पुरुषव्याघ्रं यशस्विनमरिन्दमम् ।
आसीनं स्थण्डिले रामं ददर्श सहसा जनः ॥ २.१०२.४५ ॥
فرأى الناس فجأة راما، نمرَ الرجال، المشهور، قاهرَ الأعداء، جالساً على الأرض العارية.
2.102.46
विगर्हमाणः कैकेयीं सहितो मन्थरामपि ।
अभिगम्य जनो रामं बाष्पपूर्णमुखो ऽभवत् ॥ २.१०२.४६ ॥
وقد لاموا كايكيي ومانثارا أيضاً، فدنا الناس من راما وقد امتلأت وجوههم بالدموع.
2.102.47
तान्नरान् बाष्पपूर्णाक्षान् समीक्ष्याथ सुदुःखितान् ।
पर्य्यष्वजत धर्मज्ञः पितृवन्मातृवच्च सः ॥ २.१०२.४७ ॥
فلما رأى أولئك الرجال عيونهم مليئة بالدموع وهم في غاية الحزن، ضمّهم راما العالم بالدارما كما يضم الأب والأم.
2.102.48
स तत्र कांच्चित् परिषस्वजे नरान्नराश्च केचित्तु तमभ्यवादयन् ।
चकार सर्वान् सवयस्य बान्धवान् यथार्हमासाद्य तदा नृपात्मजः ॥ २.१०२.४८ ॥
هناك عانق الأمير بعضَ الرجال، وانحنى آخرون له؛ وبالإكرام اللائق جعل الجميع، مع رفاقهم وأقربائهم، من أهله.
2.102.49
स तत्र तेषां रुदतां महात्मनां भुवं च खं चानुनिनादयन् स्वनः ।
गुहा गिरीणां च दिशश्च सन्ततं मृदङ्गघोषप्रतिमः प्रशुश्रुवे ॥ २.१०२.४९ ॥
وهناك كان صوت بكاء أولئك العظماء يتردد في الأرض والسماء، ويُسمع باستمرار في كهوف الجبال وفي الجهات، كصوت طبل المريدنغا.