ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.102.1
तां श्रुत्वा करुणां वाचं पितुर्मरणसंहिताम् ।
राघवो भरतेनोक्तां बभूव गतचेतनः ॥ २.१०२.१ ॥
バラタが語った、父の死にまつわる哀れな言葉を聞いて、ラーghava（ラーマ）は意識を失った。
2.102.2
तं तु वज्रमिवोत्सृष्टमाहवे दानवारिणा ।
वाग्वज्रं भरतेनोक्तममनोज्ञं परन्तपः ॥ २.१०२.२ ॥
戦場で吠（ダーナヴァ）の敵（インドラ）が投げた雷霆のように、バラタが語った不快な言葉の雷が、敵を焼く者（ラーマ）に落ちた。
2.102.3
प्रगृह्य बाहू रामो वै पुष्पिताग्रो यथा द्रुमः ।
वने परशुना कृत्तस्तथा भुवि पपात ह ॥ २.१०२.३ ॥
ラーマは両腕を上げた。森で斧に切られた、花咲く梢の木のように、彼は地に倒れた。
2.102.4
तथा निपतितं रामं जगत्यां जगतीपतिम् ।
कूलघातपरिश्रान्तं प्रसुप्तमिव कुञ्जरम् ॥ २.१०२.४ ॥
こうして地に倒れたラーマ、大地の主は、岸に体当たりして疲れ眠る象のように横たわっていた。
2.102.5
भ्रातरस्ते महेष्वासं सर्वतः शोककर्शितम् ।
रुदन्तः सह वैदेह्या सिषिचुः सलिलेन वै ॥ २.१०२.५ ॥
あなたの兄弟たちは、ヴァイデーヒー（シーター）とともに泣きながら、悲嘆に痩せ衰えた大弓の名手に四方から水を注いだ。
2.102.6
स तु संज्ञां पुनर्लब्ध्वा नेत्राभ्यामास्रमुत्सृजन् ।
उपाक्रामत काकुत्स्थः कृपणं बहु भाषितुम् ॥ २.१०२.६ ॥
しかし彼は再び意識を取り戻し、両目から涙を流しながら、カークトゥスタ（ラーマ）は哀れな声で多くを語り始めた。
2.102.7
स रामः स्वर्गतं श्रुत्वा पितरं पृथिवीपतिम् ।
उवाच भरतं वाक्यं धर्मात्मा धर्मसंहितम् ॥ २.१०२.७ ॥
地上の王である父が天に去ったと聞き、法の心を持つラーマは、法にかなった言葉をバラタに語った。
2.102.8
किं करिष्याम्ययोध्यायां ताते दिष्टां गतिं गते ।
कस्तां राजवराद्धीनामयोध्यां पालयिष्यति ॥ २.१०२.८ ॥
父が定められた道へ去った今、私はアヨーディヤーで何をすべきか。最良の王を失ったアヨーディヤーを、今後誰が守るのか。
2.102.9
किं नु तस्य मया कार्य्यं दुर्जातेन महात्मनः ।
यो मृतो मम शोकेन मया चापि न संस्कृतः ॥ २.१०२.९ ॥
私のせいで悲しみのうちに死に、葬儀さえ行えなかった偉大な父のために、不運に生まれた私に何が残されているだろうか。
2.102.10
अहो भरत सिद्धार्थो येन राजा त्वया ऽनघ ।
शत्रुघ्नेन च सर्वेषु प्रेतकृत्येषु सत्कृतः ॥ २.१०२.१० ॥
ああ、バラタよ、罪なき者よ。あなたと シャトルグナは葬儀のすべてで王を敬ったのだから、あなたの願いは成就した。
2.102.11
निष्प्रधानामनेकाग्रां नरेन्द्रेण विना कृताम् ।
निवृत्तवनवासोपि नायोध्यां गन्तुमुत्सहे ॥ २.१०२.११ ॥
森での流謫を終えて戻ったとしても、王を失い、指導者もなく、心を一つにできなくなったアヨーディヤーへ行く気にはなれない。
2.102.12
समाप्तवनवासं मामयोध्यायां परन्तप ।
को नु शासिष्यति पुनस्ताते लोकान्तरं गते ॥ २.१०२.१२ ॥
敵を焼く者よ。森の流謫を終えて私がアヨーディヤーにいるとき、父が他界へ去った今、いったい誰が再び私を治めるのだろうか。
2.102.13
पुरा प्रेक्ष्य सुवृत्तं मां पिता यान्याह सान्त्वयन् ।
वाक्यानि तानि श्रोष्यामि कुतः कर्णसुखान्यहम् ॥ २.१०२.१३ ॥
かつて父上は、品行正しい私を見て慰めの言葉をかけてくださった。耳に心地よいその言葉を、今どこから聞けようか。
2.102.14
एवमुक्त्वा स भरतं भार्यामभ्येत्य राघवः ।
उवाच शोकसन्तप्तः पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ॥ २.१०२.१४ ॥
このように婆羅多に語った後、悲しみに苛まれたラーガヴァは、満月のような顔の妻のもとへ行き、語りかけた。
2.102.15
सीते मृतस्ते श्वशुरः पित्रा हीनो ऽसि लक्ष्मण ।
भरतो दुःखमाचष्टे स्वर्गतं पृथिवीपतिम् ॥ २.१०२.१५ ॥
シーター、あなたの義父は亡くなった。ラクシュマナよ、お前は父を失った。バラタは天界へ去った王について悲しい知らせを告げた。
2.102.16
ततो बहुगुणं तेषां बाष्पं नेत्रेष्वजायत ।
तथा ब्रुवति काकुत्स्थे कुमाराणां यशस्विनाम् ॥ २.१०२.१६ ॥
カークトゥスタがこのように語ると、その栄えある王子たちの目には多くの涙があふれた。
2.102.17
ततस्ते भ्रातरः सर्वे भृशमाश्वास्य राघवम् ।
अब्रुवन् जगतीभर्त्तुः क्रियतामुदकं पितुः ॥ २.१०२.१७ ॥
そして兄弟たちは皆、ラーガヴァを大いに慰めて言った。「世界の主である父上のために、供え水の儀礼を行いましょう。」
2.102.18
सा सीता श्वशुरं श्रुत्वा स्वर्गलोकगतं नृपम् ।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यामशकन्नेक्षितुं पतिम् ॥ २.१०२.१८ ॥
義父が天界へ去ったと聞いたシーターは、涙で満ちた目で夫を見ることさえできなかった。
2.102.19
सान्त्वयित्वा तु तां रामो रुदन्तीं जनकात्मजाम् ।
उवाच लक्ष्मणं तत्र दुःखितो दुःखितं वचः ॥ २.१०२.१९ ॥
泣いているジャナカの娘を慰めた後、悲しみに沈むラーマは、そこでラクシュマナに悲痛な言葉を告げた。
2.102.20
आनयेङ्गुदिपिण्याकं चीरमाहर चोत्तरम् ।
जलक्रियार्थं तातस्य गमिष्यामि महात्मनः ॥ २.१०२.२० ॥
インゴーディーの実の油かすを持ってきて、上に着る樹皮衣も取ってこい。偉大なる父のための水の供養に私は行こう。
2.102.21
सीता पुरस्ताद्व्रजतुत्वमेनामभितो व्रज ।
अहं पश्चाद्गमिष्यामि गतिर्ह्येषा सुदारुणा ॥ २.१०२.२१ ॥
シーターは前を行き、お前は彼女の周りを行け。この道は非常に厳しいので、私は後ろから行こう。
2.102.22
ततो नित्यानुगस्तेषां विदितात्मा महामतिः ।
मृदुर्दान्तश्च शान्तश्च रामे च दृढभक्तिमान् ॥ २.१०२.२२ ॥
そのとき、彼らの常の従者であり、自らを知り、大いなる知恵をもち、穏やかで、自制し、静かで、ラーマに堅い信愛を抱くスマントラは……
2.102.23
सुमन्त्रस्तैर्नृपसुतैः सार्द्धमाश्वास्य राघवम् ।
अवातारयदालम्ब्य नदीं मन्दाकिनीं शिवाम् ॥ २.१०२.२३ ॥
スマントラは王子たちとともにラーガヴァを慰め、吉祥なマンダーキニー川を頼りとして、彼らを降ろした。
2.102.24
ते सुतीर्थां ततः कृच्छ्रादुपागम्य यशस्विनः ।
नदीं मन्दाकिनीं रम्यां सदा पुष्पितकाननाम् ॥ २.१०२.२४ ॥
そのとき名高い人々は苦労の末、よい渡し場があり、いつも花咲く森をもつ麗しいマンダーキニー川に着いた。
2.102.25
शीघ्रस्रोतसमासाद्य तीर्थं शिवमकर्द्दमम् ।
सिषिचुस्तूदकं राज्ञे तत्रैतत्ते भवत्विति ॥ २.१०२.२५ ॥
流れの速い、吉祥で泥のない渡し場に着き、彼らは王のために水を注ぎ、「これがあなたのものとなりますように」と言った。
2.102.26
प्रगृह्य च महीपालो जलपूरितमञ्जलिम् ।
दिशं याम्यामभिमुखो रुदन् वचनमब्रवीत् ॥ २.१०२.२६ ॥
水で満たされた合掌を取り、南の方角に向いて、泣きながら王はこの言葉を語った。
2.102.27
एतत्ते राजशार्दूल विमलं तोयमक्षयम् ।
पितृलोकगतस्याद्य मद्दत्तमुपतिष्ठतु ॥ २.१०२.२७ ॥
王者の中の虎よ、この清浄で尽きぬ水はあなたのためです。祖霊の世界へ去ったあなたに、今日私が捧げたものが届きますように。
2.102.28
ततो मन्दाकिनीतीरात् प्रत्युत्तीर्य्य स राघवः ।
पितुश्चकार तेजस्वी निवापं भ्रातृभिः सह ॥ २.१०२.२८ ॥
それからマンダーキニー川の岸から上がり、輝けるラーガヴァは兄弟たちとともに父のためにニヴァーパ（供物）を行った。
2.102.29
ऐङ्गुदं बदरीमिश्रं पिण्याकं दर्भसंस्तरे ।
न्यस्य रामः सुदुःखार्त्तो रुदन् वचनमब्रवीत् ॥ २.१०२.२९ ॥
インゲディーとナツメを混ぜた油かすを吉祥草の敷物の上に置き、深い悲しみに打ちひしがれたラーマは、泣きながらこの言葉を語った。
2.102.30
इदं भुङ्क्ष्व महाराज प्रीतो यदशना वयम् ।
यदन्नः पुरुषो भवति तदन्नास्तस्य देवताः ॥ २.१०२.३० ॥
偉大な王よ、これを召し上がれ。私たちが食べるもので、あなたも満足なさいますように。人が食べる食物は、その人の神々も同じ食物を食べるのです。
2.102.31
ततस्तेनैव मार्गेण प्रत्युत्तीर्य्य नदीतटात् ।
आरुरोह नरव्याघ्रो रम्यसानुं महीधरम् ॥ २.१०२.३१ ॥
その後、同じ道を川岸から渡り返し、人中の虎（ラーマ）は美しい峰を持つその山に登った。
2.102.32
ततः पर्णकुटीद्वारमासाद्य जगतीपतिः ।
परिजग्राह बाहुभ्यामुभौ भरतलक्ष्मणौ ॥ २.१०२.३२ ॥
やがて葉の小屋の入り口に着いた大地の主（ラーマ）は、両腕でバラタとラクシュマナの二人を抱きしめた。
2.102.33
तेषां तु रुदतां शब्दात् प्रतिश्रुत्को ऽभवद्गिरौ ।
भ्रातऽणां सह वैदेह्याः सिंहानामिव नर्दताम् ॥ २.१०२.३३ ॥
泣く者たちの声から、兄弟たちとヴァイデーヒー（シーター）の声が、吠える獅子の咆哮のように山に反響が起こった。
2.102.34
महाबलानां रुदतां कुर्वतामुदकं पितुः ।
विज्ञाय तुमुलं शब्दं त्रस्ता भरतसैनिकाः ॥ २.१०२.३४ ॥
父のために水を捧げながら泣く大力の者たちの騒がしい声を聞いて、バラタの兵士たちは恐れおののいた。
2.102.35
अब्रुवंश्चापि रामेण भरतः सङ्गतो ध्रुवम् ।
तेषामेव महाञ्छब्दः शोचतां पितरं मृतम् ॥ २.१०२.३५ ॥
彼らはまた言った。「確かにバラタはラーマと再会したのだ。あの大きな声は、死んだ父を悼む者たちのものだ。」
2.102.36
अथ वासान् परित्यज्य तं सर्वे ऽभिमुखाः स्वनम् ।
अप्येकमनसो जग्मुर्यथास्थानं प्रधाविताः ॥ २.१०२.३६ ॥
すると皆は天幕を捨て、その音の方へ顔を向け、心を一つにして駆け出し、それぞれの持ち場へ戻っていった。
2.102.37
हयैरन्ये गजैरन्ये रथैरन्ये स्वलङ्कृतैः ।
सुकुमारास्तथैवान्ये पद्भिरेव नरा ययुः ॥ २.१०२.३७ ॥
ある者は馬に、ある者は象に、ある者は美しく飾られた戦車に乗り、柔弱な者たちは徒歩で行った。
2.102.38
अचिरप्रोषितं रामं चिरविप्रोषितं यथा ।
द्रष्टुकामो जनः सर्वो जगाम सहसाश्रमम् ॥ २.१०२.३८ ॥
ついさきほど去ったばかりのラーマを、長く離れていたかのように見たいと願い、人々は皆すぐに庵へ向かった。
2.102.39
भ्रातऽणां त्वरितास्तत्र द्रष्टुकामाः समागमम् ।
ययुर्बहुविधैर्यानैः खुरनेमिस्वनाकुलैः ॥ २.१०२.३९ ॥
そこでの再会を見たい一心で、親族たちは蹄と車輪の音に満ちた様々な乗り物で急いで向かった。
2.102.40
सा भूमिर्बहुभिर्यानैः खुरनेमिसमाहता ।
मुमोच तुमुलं शब्दं द्यौरिवाभ्रसमागमे ॥ २.१०२.४० ॥
多くの乗り物の蹄と車輪に打たれたその大地は、雲が出会うとき空が轟くように、激しい音を立てた。
2.102.41
तेन वित्रासिता नागाः करेणुपरिवारिताः ।
आवासयन्तो गन्धेन जग्मुरन्यद्वनं ततः ॥ २.१०२.४१ ॥
その音に怯えた象たちは、雌象に囲まれ、匂いで住処を示しながら、そこから別の森へ去っていった。
2.102.42
वराहवृकसङ्घाश्च महिषाः सर्प्पवानराः ।
व्याघ्रगोकर्णगवयाः वित्रेसुः पृषतैः सह ॥ २.१०२.४२ ॥
猪と狼の群れ、水牛、蛇と猿、虎、ゴカルナやガヴァヤは、斑点のある鹿とともに皆怯えた。
2.102.43
रथाङ्गसाह्वा नत्यूहाः हंसाः कारण्डवाः प्लवाः ।
तथा पुंस्कोकिलाः क्रौञ्चा विसंज्ञा भेजिरे दिशः ॥ २.१०२.४३ ॥
ラターンガサーフヴァー鳥、ナティユーハ鳥、白鳥、カーラーンダヴァ鳥、プラヴァ鳥、そして雄のカッコウや鶴も、我を失って方々へ逃げ散った。
2.102.44
तेन शब्देन वित्रस्तैराकाशं पक्षिभिर्वृतम् ।
मनुष्यैरावृता भूमिरुभयं प्रबभौ तदा ॥ २.१०२.४४ ॥
その音に怯えた鳥たちが空を満たし、人々が大地を満たした。そのとき両者とも輝いて見えた。
2.102.45
ततस्तं पुरुषव्याघ्रं यशस्विनमरिन्दमम् ।
आसीनं स्थण्डिले रामं ददर्श सहसा जनः ॥ २.१०२.४५ ॥
そのとき人々は突然、人中の虎であり、名高く、敵を制する者であるラーマが、裸の地面に座っているのを見た。
2.102.46
विगर्हमाणः कैकेयीं सहितो मन्थरामपि ।
अभिगम्य जनो रामं बाष्पपूर्णमुखो ऽभवत् ॥ २.१०२.४६ ॥
カイケーイーとマンタラーをも非難しながら、人々はラーマのもとに近づき、その顔は涙に濡れた。
2.102.47
तान्नरान् बाष्पपूर्णाक्षान् समीक्ष्याथ सुदुःखितान् ।
पर्य्यष्वजत धर्मज्ञः पितृवन्मातृवच्च सः ॥ २.१०२.४७ ॥
涙に濡れた目で深く悲しむ人々を見て、ダルマに通じたラーマは、父のように、また母のように彼らを抱きしめた。
2.102.48
स तत्र कांच्चित् परिषस्वजे नरान्नराश्च केचित्तु तमभ्यवादयन् ।
चकार सर्वान् सवयस्य बान्धवान् यथार्हमासाद्य तदा नृपात्मजः ॥ २.१०२.४८ ॥
そこで王子は、ある者たちを抱きしめ、ある者たちは彼に礼拝した。王子は友や親族を伴う者すべてを、相応しい礼をもって自分の者とした。
2.102.49
स तत्र तेषां रुदतां महात्मनां भुवं च खं चानुनिनादयन् स्वनः ।
गुहा गिरीणां च दिशश्च सन्ततं मृदङ्गघोषप्रतिमः प्रशुश्रुवे ॥ २.१०२.४९ ॥
そこでは、その偉大な人々の泣く声が大地と空に響き渡り、山の洞窟や四方に絶え間なく、ムリダンガの太鼓の音のように聞こえた。