ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.11.1
तं मन्मथशरैर्विद्धं कामवेगवशानुगम्।
उवाच पृथिवीपालं कैकेयी दारुणं वचः ॥ २.११.१ ॥
ಮನ್ಮಥನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಇರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಕಾಮವೇಗಕ್ಕೆ ವಶನಾದ ಆ ಭೂಪಾಲನಿಗೆ ಕೈಕೇಯಿ ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದಳು.
2.11.2
नास्मि विप्रकृता देव केनचिन्नावमानिता।
अभिप्रायस्तु मे कश्चित् तमिच्छामि त्वया कृतम् ॥ २.११.२ ॥
ಓ ದೇವ, ನನಗೆ ಯಾರೂ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅವಮಾನಿಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನನಗೊಂದು ಆಶಯವಿದೆ; ಅದನ್ನು ನೀವು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
2.11.3
प्रतिज्ञां प्रतिजानीष्व यदि त्वं कर्तुमिच्छसि।
अथ ते व्याहरिष्यामि यथाभिप्रार्थितं मया ॥ २.११.३ ॥
ನೀವು ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರೆ ಮೊದಲು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ; ಆಗ ನಾನು ಬಯಸಿದುದನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
2.11.4
तामुवाच महाराजः कैकेयीमीषदुत्स्मयः।
कामी हस्तेन संगृह्य मूर्धजेषु भुवि स्थिताम् ॥ २.११.४ ॥
ಮಹಾರಾಜನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುತ್ತ, ಕಾಮಾತುರನಾಗಿ, ಕೈಯಿಂದ ಅವಳ ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಕೈಕೇಯಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.11.5
अवलिप्ते न जानासि त्वत्तः प्रियतरो मम।
मनुजो मनुजव्याघ्राद् रामादन्यो न विद्यते ॥ २.११.५ ॥
ಗರ್ವಿಷ್ಠೆಯೇ, ನಿನಗಿಂತ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದೇ? ನರವ್ಯಾಘ್ರನಾದ ರಾಮನಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
2.11.6
तेनाजय्येन मुख्येन राघवेण महात्मना।
शपे ते जीवनार्हेण ब्रूहि यन्मनसेप्सितम् ॥ २.११.६ ॥
ಜಯಿಸಲಾಗದ, ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಘವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಜೀವಿಸಲು ಅರ್ಹನಾದವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಆಣೆ ಇಡುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಬಯಸಿದುದನ್ನು ಹೇಳು.
2.11.7
यं मुहूर्तमपश्यंस्तु न जीवे तमहं ध्रुवम्।
तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम् ॥ २.११.७ ॥
ಯಾರನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ನೋಡದೆ ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬದುಕಲಾರೆನೋ, ಓ ಕೈಕೇಯಿ, ಆ ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಆಣೆ ಇಟ್ಟು ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
2.11.8
आत्मना चात्मजैश्चान्यैर्वृणे यं मनुजर्षभम्।
तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम् ॥ २.११.८ ॥
ನಾನು ನನ್ನಿಂದಲೂ, ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಂದಲೂ, ಇತರರಿಂದಲೂ ಯಾರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೋ ಆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಆಣೆ ಇಟ್ಟು, ಓ ಕೈಕೇಯಿ, ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ.
2.11.9
भद्रे हृदयमप्येतदनुमृश्योद्धरस्व मे।
एतत् समीक्ष्य कैकेयि ब्रूहि यत् साधु मन्यसे ॥ २.११.९ ॥
ಓ ಭದ್ರೆ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು. ಓ ಕೈಕೇಯಿ, ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿ, ನಿನಗೆ ಯಾವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೆನಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಹೇಳು.
2.11.10
बलमात्मनि पश्यन्ती न विशङ्कितुमर्हसि।
करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे ॥ २.११.१० ॥
ನಿನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಬಲವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನೀನು ಸಂದೇಹಪಡಬಾರದು. ನಿನ್ನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನಾನು ಖಂಡಿತ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದ ಮೇಲೂ ನಿನಗಾಗಿ ಆಣೆ ಇಡುತ್ತೇನೆ.
2.11.11
सा तदर्थमना देवी तमभिप्रायमागतम्।
निर्माध्यस्थ्याच्च हर्षाच्च बभाषे दुर्वचं वचः ॥ २.११.११ ॥
ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಆ ದೇವಿ, ಬಂದ ಆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪಕ್ಷಪಾತದ ಕೊರತೆಯಿಂದಲೂ ಸಂತೋಷದಿಂದಲೂ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದಳು.
2.11.12
तेन वाक्येन संहृष्टा तमभिप्रायमात्मनः।
व्याजहार महाघोरमभ्यागतमिवान्तकम् ॥ २.११.१२ ॥
ಆ ಮಾತಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಅವಳು ತನ್ನ ಆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು, ಹತ್ತಿರ ಬಂದ ಮಹಾ ಭಯಂಕರ ಯಮನಂತೆ ಹೇಳಿದಳು.
2.11.13
यथा क्रमेण शपसे वरं मम ददासि च।
तच्छृण्वन्तु त्रयस्त्रिंशद् देवाः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ २.११.१३ ॥
ನೀವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಣೆ ಮಾಡಿ ನನಗೆ ವರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ; ಇಂದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದ ಮೂವತ್ತಮೂರು ದೇವತೆಗಳು ಅದನ್ನು ಕೇಳಲಿ.
2.11.14
चन्द्रादित्यौ नभश्चैव ग्रहा रात्र्यहनी दिशः।
जगच्च पृथिवी चेयं सगन्धर्वाः सराक्षसाः ॥ २.११.१४ ॥
ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ, ಆಕಾಶ, ಗ್ರಹಗಳು, ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಗಲು, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಭೂಮಿ, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ (ಕೇಳಲಿ).
2.11.15
निशाचराणि भूतानि गृहेषु गृहदेवताः।
यानि चान्यानि भूतानि जानीयुर्भाषितं तव ॥ २.११.१५ ॥
ಮನೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಾತ್ರಿಚರ ಜೀವಿಗಳು, ಗೃಹದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ತಿಳಿಯಲಿ.
2.11.16
सत्यसंधो महातेजा धर्मज्ञः सत्यवाक्शुचिः।
वरं मम ददात्येष सर्वे शृण्वन्तु दैवताः ॥ २.११.१६ ॥
ಸತ್ಯಸಂಧ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಸತ್ಯವಾಕ್ಯ, ಶುಚಿಯಾದ ಇವರು ನನಗೆ ವರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಕೇಳಲಿ.
2.11.17
ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम् ॥ २.११.१७ ॥
ಆಗ ಕಾಮಮೋಹಿತಳಾದ ಅವಳು ವರದಾತನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
2.11.18
स्मर राजन् पुरा वृत्तं तस्मिन् देवासुरे रणे।
तत्र त्वां च्यावयच्छत्रुस्तव जीवितमन्तरा ॥ २.११.१८ ॥
ರಾಜನೇ, ಹಿಂದೆ ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು; ಅಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೆಡವಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿತ್ತು.
2.11.19
तत्र चापि मया देव यत् त्वं समभिरक्षितः।
जाग्रत्या यतमानायास्ततो मे प्रददौ वरौ ॥ २.११.१९ ॥
ದೇವ, ಅಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಎಚ್ಚರದಿಂದಿದ್ದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ನನಗೆ ಎರಡು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಿರಿ.
2.11.20
तौ दत्तौ च वरौ देव निक्षेपौ मृगयाम्यहम्।
तवैव पृथिवीपाल सकाशे रघुनन्दन ॥ २.११.२० ॥
ದೇವ, ನೀಡಲಾದ ಆ ಎರಡು ವರಗಳು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಠೇವಣಿಯಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ಭೂಪಾಲ, ರಘುನಂದನ, ಅವು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಯೇ ಇವೆ.
2.11.21
तत् प्रतिश्रुत्य धर्मेण न चेद् दास्यसि मे वरम्।
अद्यैव हि प्रहास्यामि जीवितं त्वद्विमानिता ॥ २.११.२१ ॥
ಅದನ್ನು ವಚನ ನೀಡಿ, ಧರ್ಮದಂತೆ ನನಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ಇಂದೇ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಅವಮಾನಿತಳಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ.
2.11.22
वाङ्मात्रेण तदा राजा कैकेय्या स्ववशे कृतः।
प्रचस्कन्द विनाशाय पाशं मृग इवात्मनः ॥ २.११.२२ ॥
ಆಗ ಕೇವಲ ಮಾತುಗಳಿಂದಲೇ ಕೈಕೇಯಿ ರಾಜನನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು; ತನ್ನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಶಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವ ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ರಾಜ ಧಾವಿಸಿದನು.
2.11.23
ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम्।
वरौ देयौ त्वया देव तदा दत्तौ महीपते ॥ २.११.२३ ॥
ನಂತರ ಕಾಮದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ಆ ವರದಾತನಿಗೆ ಅವಳು ಇನ್ನೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು: ದೇವ, ಮಹೀಪತಿ, ಆ ದಿನ ನೀಡಿದ ಆ ಎರಡು ವರಗಳನ್ನು ನೀವು ನನಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
2.11.24
तौ तावदहमद्यैव वक्ष्यामि शृणु मे वचः।
अभिषेकसमारम्भो राघवस्योपकल्पितः ॥ २.११.२४ ॥
ಆ ಎರಡು ವರಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಇಂದೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ. ರಾಘವನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
2.11.25
अनेनैवाभिषेकेण भरतो मेऽभिषिच्यताम्।
यो द्वितीयो वरो देव दत्तः प्रीतेन मे त्वया ॥ २.११.२५ ॥
ಈ ಅಭಿಷೇಕದಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಮಗ ಭರತನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವಾಗಲಿ. ಓ ದೇವ, ಪ್ರೀತರಾಗಿ ನೀವು ನನಗೆ ನೀಡಿದ ಎರಡನೇ ವರ ಇದು.
2.11.26
तदा देवासुरे युद्धे तस्य कालोऽयमागतः।
नव पञ्च च वर्षाणि दण्डकारण्यमाश्रितः ॥ २.११.२६ ॥
ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ವರದ ಕಾಲ ಈಗ ಬಂದಿದೆ. ಒಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷ ದಂಡಕಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲಿ.
2.11.27
चीराजिनधरो धीरो रामो भवतु तापसः।
भरतो भजतामद्य यौवराज्यमकण्टकम् ॥ २.११.२७ ॥
ನಾರುಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಜಿಂಕೆ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದ ಧೀರ ರಾಮ ತಪಸ್ವಿಯಾಗಲಿ. ಭರತ ಇಂದೇ ನಿಷ್ಕಂಟಕ ಯುವರಾಜ ಪದವಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿ.
2.11.28
एष मे परमः कामो दत्तमेव वरं वृणे।
अद्य चैव हि पश्येयं प्रयान्तं राघवं वने ॥ २.११.२८ ॥
ಇದೇ ನನ್ನ ಪರಮ ಆಸೆ. ಕೊಟ್ಟ ವರವನ್ನೇ ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇಂದೇ ರಾಘವ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಬೇಕು.
2.11.29
स राजराजो भव सत्यसंगरः कुलं च शीलं च हि जन्म रक्ष च।
परत्र वासे हि वदन्त्यनुत्तमं तपोधनाः सत्यवचो हितं नृणाम् ॥ २.११.२९ ॥
ಅವನು ರಾಜರ ರಾಜನಾಗಿ, ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞನಾಗಿರಲಿ. ಕುಲ, ಶೀಲ, ಜನ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಪರಲೋಕವಾಸದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಚನವೇ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಪರಮ ಹಿತ ಎಂದು ತಪೋಧನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.