รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.11.1
तं मन्मथशरैर्विद्धं कामवेगवशानुगम्।
उवाच पृथिवीपालं कैकेयी दारुणं वचः ॥ २.११.१ ॥
กไกยีถูกลูกศรของมันมถะแทงจนยอมจำนนต่อกระแสตัณหา จึงกล่าวถ้อยคำรุนแรงแก่ผู้พิทักษ์แผ่นดินนั้น
2.11.2
नास्मि विप्रकृता देव केनचिन्नावमानिता।
अभिप्रायस्तु मे कश्चित् तमिच्छामि त्वया कृतम् ॥ २.११.२ ॥
ข้าแต่พระราชา หม่อมฉันมิได้ถูกทำร้ายและมิได้ถูกใครดูหมิ่น แต่หม่อมฉันมีความปรารถนาอยู่อย่างหนึ่ง และหม่อมฉันอยากให้พระองค์ทรงทำตามนั้น
2.11.3
प्रतिज्ञां प्रतिजानीष्व यदि त्वं कर्तुमिच्छसि।
अथ ते व्याहरिष्यामि यथाभिप्रार्थितं मया ॥ २.११.३ ॥
ถ้าพระองค์ประสงค์จะทำตาม ก็ขอให้ทรงปฏิญาณก่อน แล้วหม่อมฉันจะบอกสิ่งที่หม่อมฉันปรารถนา
2.11.4
तामुवाच महाराजः कैकेयीमीषदुत्स्मयः।
कामी हस्तेन संगृह्य मूर्धजेषु भुवि स्थिताम् ॥ २.११.४ ॥
พระมหาราชาทรงยิ้มน้อยๆ ด้วยความใคร่ ทรงจับเส้นผมของกไกยีซึ่งยืนอยู่บนพื้น แล้วตรัสกับนางว่า
2.11.5
अवलिप्ते न जानासि त्वत्तः प्रियतरो मम।
मनुजो मनुजव्याघ्राद् रामादन्यो न विद्यते ॥ २.११.५ ॥
หญิงผู้ทระนงเอ๋ย เจ้าไม่รู้หรือว่าไม่มีผู้ใดเป็นที่รักของข้ายิ่งไปกว่าเจ้า นอกจากพระรามผู้เป็นพยัคฆ์ในหมู่มนุษย์ ก็ไม่มีชายอื่นอีกแล้ว
2.11.6
तेनाजय्येन मुख्येन राघवेण महात्मना।
शपे ते जीवनार्हेण ब्रूहि यन्मनसेप्सितम् ॥ २.११.६ ॥
ข้าขอปฏิญาณต่อพระราฆวะผู้ไม่มีใครพิชิตได้ ผู้เลิศ ผู้มีจิตใหญ่ และผู้คู่ควรแก่การมีชีวิต ว่าข้าจะทำให้เจ้า จงบอกสิ่งที่ใจเจ้าปรารถนาเถิด
2.11.7
यं मुहूर्तमपश्यंस्तु न जीवे तमहं ध्रुवम्।
तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम् ॥ २.११.७ ॥
หากไม่ได้เห็นเขาแม้เพียงชั่วขณะ ข้าย่อมไม่อาจมีชีวิตอยู่ได้แน่นอน กไกยีเอ๋ย ข้าขอปฏิญาณต่อพระรามนั้นว่า ข้าจะทำตามคำของเจ้า
2.11.8
आत्मना चात्मजैश्चान्यैर्वृणे यं मनुजर्षभम्।
तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम् ॥ २.११.८ ॥
ข้าขอปฏิญาณด้วยตัวข้าเอง ด้วยบุตรของข้า และด้วยผู้อื่นที่ข้าเลือก ต่อวัวผู้เลิศในหมู่มนุษย์คือพระรามนั้น กไกยีเอ๋ย ข้าขอปฏิญาณต่อพระรามนั้นว่า ข้าจะทำตามคำของเจ้า
2.11.9
भद्रे हृदयमप्येतदनुमृश्योद्धरस्व मे।
एतत् समीक्ष्य कैकेयि ब्रूहि यत् साधु मन्यसे ॥ २.११.९ ॥
นางผู้งดงามเอ๋ย แม้ในใจของเจ้าก็จงพิจารณาเรื่องนี้ดูและช่วยยกข้าขึ้นเถิด กไกยีเอ๋ย เมื่อพิจารณาดีแล้ว จงบอกสิ่งที่เจ้าเห็นว่าถูกต้องเถิด
2.11.10
बलमात्मनि पश्यन्ती न विशङ्कितुमर्हसि।
करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे ॥ २.११.१० ॥
เมื่อเห็นกำลังของตนเอง เจ้าไม่ควรสงสัยเลย ข้าจะทำให้เจ้าพอใจอย่างแน่นอน ข้าขอปฏิญาณต่อเจ้า แม้ด้วยการกระทำดีของข้าเอง
2.11.11
सा तदर्थमना देवी तमभिप्रायमागतम्।
निर्माध्यस्थ्याच्च हर्षाच्च बभाषे दुर्वचं वचः ॥ २.११.११ ॥
ราชินีนั้นมีจิตมุ่งหมายต่อจุดประสงค์นั้น เมื่อได้ฟังความประสงค์ที่มาถึงตน ด้วยความไม่เที่ยงธรรมและความยินดี นางจึงกล่าวถ้อยคำรุนแรง
2.11.12
तेन वाक्येन संहृष्टा तमभिप्रायमात्मनः।
व्याजहार महाघोरमभ्यागतमिवान्तकम् ॥ २.११.१२ ॥
ด้วยถ้อยคำนั้น นางเปรมปรีดิ์ จึงเปิดเผยความประสงค์ของตน ดุจว่ายมที่มีรูปน่ากลัวยิ่งนั้นได้มาใกล้แล้ว
2.11.13
यथा क्रमेण शपसे वरं मम ददासि च।
तच्छृण्वन्तु त्रयस्त्रिंशद् देवाः सेन्द्रपुरोगमाः ॥ २.११.१३ ॥
เมื่อพระองค์ปฏิญาณและประทานพรแก่หม่อมฉันตามลำดับ ขอให้เทพทั้งสามสิบสามองค์ มีพระอินทร์เป็นประธาน ได้ทรงสดับเถิด
2.11.14
चन्द्रादित्यौ नभश्चैव ग्रहा रात्र्यहनी दिशः।
जगच्च पृथिवी चेयं सगन्धर्वाः सराक्षसाः ॥ २.११.१४ ॥
พระจันทร์และพระอาทิตย์ ท้องฟ้า ดาวเคราะห์ กลางคืนและกลางวัน ทิศทั้งหลาย โลกนี้และแผ่นดินนี้ พร้อมด้วยคนธรรพ์และรากษส
2.11.15
निशाचराणि भूतानि गृहेषु गृहदेवताः।
यानि चान्यानि भूतानि जानीयुर्भाषितं तव ॥ २.११.१५ ॥
สัตว์ที่ท่องไปในยามราตรีในบ้านเรือน เทวดาประจำเรือน และสัตว์อื่นทั้งหลาย ขอให้ทุกสิ่งได้รู้ถ้อยคำที่พระองค์ตรัสเถิด
2.11.16
सत्यसंधो महातेजा धर्मज्ञः सत्यवाक्शुचिः।
वरं मम ददात्येष सर्वे शृण्वन्तु दैवताः ॥ २.११.१६ ॥
บุรุษผู้นี้ซื่อต่อคำสัตย์ มีเดชรุ่งเรืองยิ่ง รู้ธรรม ซื่อตรงและบริสุทธิ์ บัดนี้ท่านประทานพรแก่หม่อมฉัน ขอให้เทพทั้งปวงได้ทรงสดับเถิด
2.11.17
ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम् ॥ २.११.१७ ॥
ต่อจากนั้น นางซึ่งถูกความใคร่หลงใหลได้กล่าวถ้อยคำต่อไปนี้แก่ผู้ประทานพร
2.11.18
स्मर राजन् पुरा वृत्तं तस्मिन् देवासुरे रणे।
तत्र त्वां च्यावयच्छत्रुस्तव जीवितमन्तरा ॥ २.११.१८ ॥
ข้าแต่พระราชา ขอทรงระลึกถึงเหตุการณ์ในอดีตในสงครามระหว่างเทพและอสูรนั้น เมื่อศัตรูได้โจมตีพระองค์และชีวิตของพระองค์แขวนอยู่บนเส้นด้าย
2.11.19
तत्र चापि मया देव यत् त्वं समभिरक्षितः।
जाग्रत्या यतमानायास्ततो मे प्रददौ वरौ ॥ २.११.१९ ॥
ข้าแต่พระองค์ ที่นั่นหม่อมฉันก็ได้ปกป้องพระองค์อย่างดี ตื่นตัวและพยายามอย่างยิ่ง เพราะเหตุนั้นพระองค์จึงประทานพรสองประการแก่หม่อมฉัน
2.11.20
तौ दत्तौ च वरौ देव निक्षेपौ मृगयाम्यहम्।
तवैव पृथिवीपाल सकाशे रघुनन्दन ॥ २.११.२० ॥
ข้าแต่พระองค์ พรสองประการที่ได้ประทานไว้นั้น หม่อมฉันขอไว้ที่พระองค์เป็นของฝาก บัดนี้หม่อมฉันขอพรนั้นคืน ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ข้าแต่ผู้ทำให้วงศ์รฆุยินดี พรเหล่านั้นอยู่ที่พระองค์
2.11.21
तत् प्रतिश्रुत्य धर्मेण न चेद् दास्यसि मे वरम्।
अद्यैव हि प्रहास्यामि जीवितं त्वद्विमानिता ॥ २.११.२१ ॥
หากท่านไม่ให้พรแก่ข้าพเจ้าตามธรรมหลังจากรับปากไว้เช่นนั้น วันนี้เองข้าพเจ้าจะสละชีวิต เพราะท่านดูหมิ่นข้าพเจ้า
2.11.22
वाङ्मात्रेण तदा राजा कैकेय्या स्ववशे कृतः।
प्रचस्कन्द विनाशाय पाशं मृग इवात्मनः ॥ २.११.२२ ॥
ครั้งนั้นพระราชาถูกไกเกยีทำให้อยู่ในอำนาจของนางด้วยเพียงคำพูด เหมือนกวางที่พุ่งเข้าสู่บ่วงเพื่อความพินาศของตนเอง พระราชาก็พุ่งเข้าหาความพินาศของพระองค์
2.11.23
ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम्।
वरौ देयौ त्वया देव तदा दत्तौ महीपते ॥ २.११.२३ ॥
ครั้นนั้นนางก็กล่าวต่อผู้ประทานพรผู้ถูกกามหลงใหลว่า ข้าแต่พระราชา ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งแผ่นดิน พรสองประการที่พระองค์ประทานไว้ในครั้งนั้น บัดนี้พระองค์ต้องประทานแก่หม่อมฉัน
2.11.24
तौ तावदहमद्यैव वक्ष्यामि शृणु मे वचः।
अभिषेकसमारम्भो राघवस्योपकल्पितः ॥ २.११.२४ ॥
พรสองประการนั้นหม่อมฉันจะกล่าวถึงในวันนี้ ขอพระองค์ทรงฟังถ้อยคำของหม่อมฉัน การเตรียมพิธีอภิเษกของราฆวะได้จัดไว้แล้ว
2.11.25
अनेनैवाभिषेकेण भरतो मेऽभिषिच्यताम्।
यो द्वितीयो वरो देव दत्तः प्रीतेन मे त्वया ॥ २.११.२५ ॥
ขอให้ภรตบุตรของหม่อมฉันได้รับการอภิเษกด้วยพิธีนี้เองเถิด ข้าแต่พระองค์ นี่คือพรประการที่สองที่พระองค์ทรงประทานแก่หม่อมฉันด้วยความพอพระทัย
2.11.26
तदा देवासुरे युद्धे तस्य कालोऽयमागतः।
नव पञ्च च वर्षाणि दण्डकारण्यमाश्रितः ॥ २.११.२६ ॥
บัดนี้ถึงเวลาสำหรับพรนั้น ซึ่งประทานไว้ในสงครามระหว่างเทพกับอสูร ขอให้พระรามประทับอยู่ในป่าทัณฑกะเป็นเวลาเก้าปีกับอีกห้าปี
2.11.27
चीराजिनधरो धीरो रामो भवतु तापसः।
भरतो भजतामद्य यौवराज्यमकण्टकम् ॥ २.११.२७ ॥
ขอให้พระรามผู้มั่นคงแต่งกายด้วยเปลือกไม้และหนังกวาง เป็นดาบส และขอให้ภรตได้รับตำแหน่งยุวราชโดยไม่มีผู้ขัดขวาง ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป
2.11.28
एष मे परमः कामो दत्तमेव वरं वृणे।
अद्य चैव हि पश्येयं प्रयान्तं राघवं वने ॥ २.११.२८ ॥
นี่คือความปรารถนาสูงสุดของหม่อมฉัน หม่อมฉันขอเลือกพรที่ประทานไว้แล้วนั้น ขอให้หม่อมฉันได้เห็นพระราฆวะเสด็จเข้าป่าในวันนี้เอง
2.11.29
स राजराजो भव सत्यसंगरः कुलं च शीलं च हि जन्म रक्ष च।
परत्र वासे हि वदन्त्यनुत्तमं तपोधनाः सत्यवचो हितं नृणाम् ॥ २.११.२९ ॥
ขอให้พระองค์เป็นจักรพรรดิผู้ซื่อสัตย์ต่อคำมั่น และปกป้องวงศ์ตระกูล ความประพฤติ และกำเนิดไว้ ฤๅษีทั้งหลายกล่าวว่า ในภพหน้า วาจาสัตย์เป็นความดีสูงสุดที่เป็นประโยชน์แก่มนุษย์