Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.115.1
ततो निक्षिप्य मातऽः स अयोध्यायां दृढव्रतः ।
भरतः शोकसन्तप्तो गुरूनिदमथाब्रवीत् ॥ २.११५.१ ॥
Entonces, dejando a las madres en Ayodhyā, Bharata, firme en su voto y atormentado por el dolor, habló así a los ancianos.
2.115.2
नन्दिग्रामं गमिष्यामि सर्वानामन्त्रये ऽद्य वः ।
तत्र दुःखमिदं सर्वं सहिष्ये राघवं विना ॥ २.११५.२ ॥
Iré a Nandigrāma; hoy me despido de todos ustedes. Allí, sin Rāghava, soportaré todo este dolor.
2.115.3
गतश्च हि दिवं राजा वनस्थश्च गुरुर्मम ।
रामं प्रतीक्षे राज्याय स हि राजा महायशाः ॥ २.११५.३ ॥
El rey ha partido al cielo, y mi venerado hermano mayor habita en el bosque. Espero a Rāma para el reino, pues él es el rey de gran gloria.
2.115.4
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः ।
अब्रुवन् मन्त्रिणः सर्वे वसिष्ठश्च पुरोहितः ॥ २.११५.४ ॥
Al oír estas auspiciosas palabras del magnánimo Bharata, todos los ministros y el sacerdote Vasiṣṭha hablaron.
2.115.5
सुभृशं श्लाघनीयं च यदुक्तं भरत त्वया ।
वचनं भ्रातृवात्सल्यादनुरूपं तवैव तत् ॥ २.११५.५ ॥
Oh Bharata, lo que has dicho es sumamente digno de alabanza; estas palabras, nacidas del amor por tu hermano, te convienen solo a ti.
2.115.6
नित्यं ते बन्धुलुब्धस्य तिष्ठतो भ्रातृसौहृदे ।
आर्यमार्गं प्रपन्नस्य नानुमन्येत कः पुमान् ॥ २.११५.६ ॥
¿Qué hombre no te aprobaría a ti, que siempre permaneces firme en el afecto fraternal, apegado a tus parientes y que has tomado el camino noble?
2.115.7
मन्त्रिणां वचनं श्रुत्वा यथाभिलषितं प्रियम् ।
अब्रवीत्सारथिं वाक्यं रथो मे युज्यतामिति ॥ २.११५.७ ॥
Al oír las palabras de los ministros, y recibiendo la palabra agradable que había deseado, dijo al auriga: "Que se enganche mi carro."
2.115.8
प्रहृष्टवदनः सर्वा मातऽः समभिवाद्य सः ।
आरुरोह रथं श्रीमान् शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥ २.११५.८ ॥
Con el rostro alegre, habiendo saludado respetuosamente a todas las madres, el glorioso subió al carro acompañado de Śatrughna.
2.115.9
आरुह्य च रथं शीघ्रं शत्रुघ्नभरतावुभौ।
ययतुः परमप्रीतौ वृतौ मन्त्रिपुरोहितैः ॥ २.११५.९ ॥
Subiendo rápidamente al carro, Śatrughna y Bharata, ambos muy contentos, partieron rodeados de ministros y sacerdotes.
2.115.10
अग्रतो गुरवस्तत्र वसिष्ठप्रमुखा द्विजाः ।
प्रययुः प्राङ्मुखाः सर्वे नन्दिग्रामो यतो ऽभवत् ॥ २.११५.१० ॥
Delante iban los venerables maestros, encabezados por Vasiṣṭha, y los dvijas, todos mirando hacia el este, hacia donde estaba Nandigrāma.
2.115.11
बलं च तदनाहूतं गजाश्वरथसङ्कुलम् ।
प्रययौ भरते याते सर्वे च पुरवासिनः ॥ २.११५.११ ॥
Y aquel ejército, no convocado pero lleno de elefantes, caballos y carros, partió cuando Bharata se había marchado, y con él todos los habitantes de la ciudad.
2.115.12
रथस्थः स हि धर्मात्मा भरतो भ्रातृवत्सलः ।
नन्दिग्रामं ययौ तूर्णं शिरस्याधाय पादुके ॥ २.११५.१२ ॥
Sentado en su carro, el de alma justa Bharata, afectuoso con su hermano, partió rápidamente hacia Nandigrāma, con las sandalias sobre su cabeza.
2.115.13
ततस्तु भरतः क्षिप्रं नन्दिग्रामं प्रविश्य सः ।
अवतीर्य्य रथात्तूर्णं गुरूनिदमुवाच ह ॥ २.११५.१३ ॥
Entonces Bharata, tras entrar rápidamente en Nandigrāma, descendió de inmediato del carro y habló así a los ancianos.
2.115.14
एतद्राज्यं मम भ्रात्रा दत्तं संन्यासवत् स्वयम् ।
योगक्षेमवहे चेमे पादुके हेमभूषिते ॥ २.११५.१४ ॥
Mi hermano mismo me entregó este reino como un depósito; estas sandalias adornadas con oro sostienen su bienestar y su seguridad.
2.115.15
भरतः शिरसा कृत्वा संन्यासं पादुके ततः ।
अब्रवीद्दुःखसन्तप्तः सर्वं प्रकृतिमण्डलम् ॥ २.११५.१५ ॥
Tras colocar sobre su cabeza el depósito de las sandalias, Bharata, atormentado por el dolor, habló entonces a toda la asamblea de ciudadanos.
2.115.16
छत्रं धारयत क्षिप्रमार्यपादाविमौ मतौ ।
आभ्यां राज्ये स्थितो धर्मः पादुकाभ्यां गुरोर्मम ॥ २.११५.१६ ॥
Sostened pronto el parasol; estos dos son considerados los pies del noble (Rāma). Por estas sandalias, el dharma permanece firme en el reino de mi maestro.
2.115.17
भ्रात्रा हि मयि संन्यासो निक्षिप्तः सौहृदादयम् ।
तमिमं पालयिष्यामि राघवागमनं प्रति ॥ २.११५.१७ ॥
Mi hermano, por afecto, depositó en mí este encargo; lo custodiaré hasta el regreso de Rāghava (Rāma).
2.115.18
क्षिप्रं संयोजयित्वा तु राघवस्य पुनः स्वयम् ।
चरणौ तौ तु रामस्य द्रक्ष्यामि सहपादुकौ ॥ २.११५.१८ ॥
Pronto, habiendo unido yo mismo de nuevo los pies de Rāghava (Rāma) con las sandalias, contemplaré esos pies junto con las sandalias.
2.115.19
ततो निक्षिप्तभारो ऽहं राघवेण समागतः ।
निवेद्य गुरवे राज्यं भजिष्ये गुरुवृत्तिताम् ॥ २.११५.१९ ॥
Entonces, habiendo depositado la carga y reunido con Rāghava, entregaré el reino a mi mayor y seguiré la conducta de quien sirve al mayor.
2.115.20
राघवाय च संन्यासं दत्त्वे मे वरपादुके ।
राज्यं चेदमयोध्यां च धूतपापो भवामि च ॥ २.११५.२० ॥
Habiendo entregado a Rāghava (Rāma) la renuncia y mis excelentes sandalias, y devuelto este reino y Ayodhyā, me volveré libre de pecado.
2.115.21
अभिषिक्ते तु काकुत्स्थे प्रहृष्टमुदिते जने ।
प्रीतिर्मम यशश्चैव भवेद्राज्याच्चतुर्गुणम् ॥ २.११५.२१ ॥
Cuando el Kākutstha (Rāma) sea consagrado y el pueblo se regocije con alegría, mi deleite y mi fama serán cuatro veces mayores que el reino.
2.115.22
एवं तु विलपन् दीनो भरतः स महायशाः ।
नन्दिग्रामे ऽकरोद्राज्यं दुःखितो मन्त्रिभिः सह ॥ २.११५.२२ ॥
Así, lamentándose, afligido y desdichado, el gran renombrado Bharata gobernó el reino en Nandigrāma junto con sus ministros.
2.115.23
स वल्कलजटाधारी मुनिवेषधरः प्रभुः ।
नन्दिग्रामे ऽवसद्वीरः ससैन्यो भरतस्तदा ॥ २.११५.२३ ॥
Portando vestiduras de corteza y cabellos enmarañados, vestido con el atuendo de un sabio, aquel señor y héroe Bharata residió entonces en Nandigrāma con su ejército.
2.115.24
रामागमनमाकाङ्क्षन् भरतो भ्रातृवत्सलः ।
भ्रातुर्वचनकारी च प्रतिज्ञापारगस्तथा ॥ २.११५.२४ ॥
Anhelando el regreso de Rāma, Bharata, afectuoso con su hermano, quien cumplía la palabra de su hermano y era fiel a su promesa, así permaneció.
2.115.25
पादुके त्वभिषिच्याथ नन्द्रिग्रामे ऽवसत्तदा ।
भरतः शासनं सर्वं पादुकाभ्यां न्यवेदयत् ॥ २.११५.२५ ॥
Entonces Bharata, tras consagrar las sandalias, residió en Nandigrāma en aquel tiempo e informó de todo el gobierno a las sandalias.
2.115.26
ततस्तु भरतः श्रीमानभिषिच्यार्य्यपादुके ।
तदधीनस्तदा राज्यं कारयामास सर्वदा ॥ २.११५.२६ ॥
Entonces el glorioso Bharata, tras consagrar las nobles sandalias y permaneciendo bajo su autoridad, hizo gobernar el reino siempre.
2.115.27
तदा हि यत्कार्य्यमुपैति किञ्चिदुपायनं चोपहृतं महार्हम् ।
स पादुकाभ्यां प्रथमं निवेद्य चकार पश्चाद्भरतो यथावत् ॥ २.११५.२७ ॥
En aquel tiempo, cualquier asunto que surgiera o cualquier precioso obsequio que se trajera, Bharata lo presentaba primero a las sandalias y solo después lo ejecutaba como correspondía.