ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.115.1
ततो निक्षिप्य मातऽः स अयोध्यायां दृढव्रतः ।
भरतः शोकसन्तप्तो गुरूनिदमथाब्रवीत् ॥ २.११५.१ ॥
ನಂತರ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದೃಢವ್ರತನಾದ ಭರತನು, ಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾಗಿ, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.115.2
नन्दिग्रामं गमिष्यामि सर्वानामन्त्रये ऽद्य वः ।
तत्र दुःखमिदं सर्वं सहिष्ये राघवं विना ॥ २.११५.२ ॥
ನಾನು ನಂದಿಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಇಂದು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ. ರಾಘವನಿಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖವನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
2.115.3
गतश्च हि दिवं राजा वनस्थश्च गुरुर्मम ।
रामं प्रतीक्षे राज्याय स हि राजा महायशाः ॥ २.११५.३ ॥
ರಾಜರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ; ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ರಾಮನನ್ನು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತೇನೆ; ಅವರೇ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರಾಜರು.
2.115.4
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः ।
अब्रुवन् मन्त्रिणः सर्वे वसिष्ठश्च पुरोहितः ॥ २.११५.४ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಭರತನ ಈ ಶುಭವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ, ಪುರೋಹಿತ ವಸಿಷ್ಠರೂ ಹೇಳಿದರು.
2.115.5
सुभृशं श्लाघनीयं च यदुक्तं भरत त्वया ।
वचनं भ्रातृवात्सल्यादनुरूपं तवैव तत् ॥ २.११५.५ ॥
ಭರತ! ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಸಹೋದರ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಬಂದ ಈ ಮಾತು ನಿನಗೇ ತಕ್ಕದ್ದು.
2.115.6
नित्यं ते बन्धुलुब्धस्य तिष्ठतो भ्रातृसौहृदे ।
आर्यमार्गं प्रपन्नस्य नानुमन्येत कः पुमान् ॥ २.११५.६ ॥
ಸದಾ ಸಹೋದರ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ, ಆರ್ಯಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ?
2.115.7
मन्त्रिणां वचनं श्रुत्वा यथाभिलषितं प्रियम् ।
अब्रवीत्सारथिं वाक्यं रथो मे युज्यतामिति ॥ २.११५.७ ॥
ಮಂತ್ರಿಗಳ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಾನು ಬಯಸಿದ ಪ್ರಿಯ ಮಾತನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವನು ಸಾರಥಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, "ನನ್ನ ರಥವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಿ."
2.115.8
प्रहृष्टवदनः सर्वा मातऽः समभिवाद्य सः ।
आरुरोह रथं श्रीमान् शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥ २.११५.८ ॥
ಸಂತೋಷದ ಮುಖದಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶತ್ರುಘ್ನನೊಂದಿಗೆ ಆ ಶ್ರೀಮಂತನು ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು.
2.115.9
आरुह्य च रथं शीघ्रं शत्रुघ्नभरतावुभौ।
ययतुः परमप्रीतौ वृतौ मन्त्रिपुरोहितैः ॥ २.११५.९ ॥
ರಥವನ್ನು ಬೇಗನೆ ಏರಿ, ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ಭರತ ಇಬ್ಬರೂ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಹೊರಟರು.
2.115.10
अग्रतो गुरवस्तत्र वसिष्ठप्रमुखा द्विजाः ।
प्रययुः प्राङ्मुखाः सर्वे नन्दिग्रामो यतो ऽभवत् ॥ २.११५.१० ॥
ಮುಂದೆ ಅಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನೇ ಮೊದಲಾದ ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ, ನಂದಿಗ್ರಾಮವಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.
2.115.11
बलं च तदनाहूतं गजाश्वरथसङ्कुलम् ।
प्रययौ भरते याते सर्वे च पुरवासिनः ॥ २.११५.११ ॥
ಕರೆಯದೆಯೂ ಇದ್ದ ಆ ಸೇನೆ, ಆನೆ ಕುದುರೆ ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಭರತ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಪುರವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟಿತು.
2.115.12
रथस्थः स हि धर्मात्मा भरतो भ्रातृवत्सलः ।
नन्दिग्रामं ययौ तूर्णं शिरस्याधाय पादुके ॥ २.११५.१२ ॥
ರಥದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಭರತನು, ಅಣ್ಣನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳವನು, ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಂದಿಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
2.115.13
ततस्तु भरतः क्षिप्रं नन्दिग्रामं प्रविश्य सः ।
अवतीर्य्य रथात्तूर्णं गुरूनिदमुवाच ह ॥ २.११५.१३ ॥
ನಂತರ ಭರತನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಂದಿಗ್ರಾಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ರಥದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಇಳಿದು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.115.14
एतद्राज्यं मम भ्रात्रा दत्तं संन्यासवत् स्वयम् ।
योगक्षेमवहे चेमे पादुके हेमभूषिते ॥ २.११५.१४ ॥
ನನ್ನ ಅಣ್ಣನು ತಾನೇ ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಠೇವಣಿಯಂತೆ ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಈ ಪಾದುಕೆಗಳು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಹೊರುತ್ತಿವೆ.
2.115.15
भरतः शिरसा कृत्वा संन्यासं पादुके ततः ।
अब्रवीद्दुःखसन्तप्तः सर्वं प्रकृतिमण्डलम् ॥ २.११५.१५ ॥
ಭರತನು ಆ ಠೇವಣಿಯ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು, ದುಃಖದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜಾಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದನು.
2.115.16
छत्रं धारयत क्षिप्रमार्यपादाविमौ मतौ ।
आभ्यां राज्ये स्थितो धर्मः पादुकाभ्यां गुरोर्मम ॥ २.११५.१६ ॥
ಬೇಗನೆ ಛತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿಯಿರಿ; ಈ ಎರಡು ಆರ್ಯನ (ರಾಮನ) ಪಾದಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಪಾದುಕೆಗಳಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಗುರುವಿನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ನೆಲೆಸಿದೆ.
2.115.17
भ्रात्रा हि मयि संन्यासो निक्षिप्तः सौहृदादयम् ।
तमिमं पालयिष्यामि राघवागमनं प्रति ॥ २.११५.१७ ॥
ಅಣ್ಣನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಠೇವಣಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ರಾಘವನ (ರಾಮನ) ಹಿಂತಿರುಗುವವರೆಗೆ ಈ ಠೇವಣಿಯನ್ನು ನಾನು ಕಾಯುವೆನು.
2.115.18
क्षिप्रं संयोजयित्वा तु राघवस्य पुनः स्वयम् ।
चरणौ तौ तु रामस्य द्रक्ष्यामि सहपादुकौ ॥ २.११५.१८ ॥
ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ರಾಘವನ (ರಾಮನ) ಪಾದಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಾನೇ ಪಾದುಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಆ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪಾದುಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೋಡುವೆನು.
2.115.19
ततो निक्षिप्तभारो ऽहं राघवेण समागतः ।
निवेद्य गुरवे राज्यं भजिष्ये गुरुवृत्तिताम् ॥ २.११५.१९ ॥
ನಂತರ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸಿ, ರಾಘವನೊಂದಿಗೆ (ರಾಮನೊಂದಿಗೆ) ನಾನು ಕೂಡುವೆನು; ಗುರುವಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಗುರುಸೇವೆಯ ನಡೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವೆನು.
2.115.20
राघवाय च संन्यासं दत्त्वे मे वरपादुके ।
राज्यं चेदमयोध्यां च धूतपापो भवामि च ॥ २.११५.२० ॥
ರಾಘವನಿಗೆ (ರಾಮನಿಗೆ) ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು — ರಾಜ್ಯತ್ಯಾಗವನ್ನು — ನೀಡಿ, ನನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನೂ ಮರಳಿಸಿ, ಪಾಪರಹಿತನಾಗುವೆನು.
2.115.21
अभिषिक्ते तु काकुत्स्थे प्रहृष्टमुदिते जने ।
प्रीतिर्मम यशश्चैव भवेद्राज्याच्चतुर्गुणम् ॥ २.११५.२१ ॥
ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನು (ರಾಮನು) ಅಭಿಷೇಕಗೊಂಡು ಜನರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಂತೋಷಿಸಿದಾಗ, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಆಗುವುದು.
2.115.22
एवं तु विलपन् दीनो भरतः स महायशाः ।
नन्दिग्रामे ऽकरोद्राज्यं दुःखितो मन्त्रिभिः सह ॥ २.११५.२२ ॥
ಹೀಗೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾ, ದೀನನಾಗಿ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಭರತನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು.
2.115.23
स वल्कलजटाधारी मुनिवेषधरः प्रभुः ।
नन्दिग्रामे ऽवसद्वीरः ससैन्यो भरतस्तदा ॥ २.११५.२३ ॥
ನಾರುಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಜಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮುನಿವೇಷ ಧರಿಸಿದ ಆ ಪ್ರಭು ವೀರ ಭರತನು ಆಗ ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು.
2.115.24
रामागमनमाकाङ्क्षन् भरतो भ्रातृवत्सलः ।
भ्रातुर्वचनकारी च प्रतिज्ञापारगस्तथा ॥ २.११५.२४ ॥
ರಾಮನ ಆಗಮನವನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಸಹೋದರ ವಾತ್ಸಲ್ಯವುಳ್ಳ ಭರತನು — ಅಣ್ಣನ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು, ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದವನು — ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದನು.
2.115.25
पादुके त्वभिषिच्याथ नन्द्रिग्रामे ऽवसत्तदा ।
भरतः शासनं सर्वं पादुकाभ्यां न्यवेदयत् ॥ २.११५.२५ ॥
ನಂತರ ಭರತನು ಪಾದುಕೆಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು; ಎಲ್ಲ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪಾದುಕೆಗಳಿಗೇ ತಿಳಿಸಿದನು.
2.115.26
ततस्तु भरतः श्रीमानभिषिच्यार्य्यपादुके ।
तदधीनस्तदा राज्यं कारयामास सर्वदा ॥ २.११५.२६ ॥
ನಂತರ ಶ್ರೀಮಂತ ಭರತನು ಪೂಜ್ಯ ಪಾದುಕೆಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಅಧೀನನಾಗಿ ಸದಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು.
2.115.27
तदा हि यत्कार्य्यमुपैति किञ्चिदुपायनं चोपहृतं महार्हम् ।
स पादुकाभ्यां प्रथमं निवेद्य चकार पश्चाद्भरतो यथावत् ॥ २.११५.२७ ॥
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯ ಬಂದರೂ, ಅಥವಾ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಕಾಣಿಕೆ ತರಲಾದರೂ, ಅದನ್ನು ಮೊದಲು ಪಾದುಕೆಗಳಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿ ನಂತರ ಭರತನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.