รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.115.1
ततो निक्षिप्य मातऽः स अयोध्यायां दृढव्रतः ।
भरतः शोकसन्तप्तो गुरूनिदमथाब्रवीत् ॥ २.११५.१ ॥
ครั้นแล้ว ภรตผู้มั่นในสัตย์ปฏิญาณ ซึ่งเร่าร้อนด้วยความโศก ได้ฝากมารดาทั้งหลายไว้ในอโยธยา แล้วจึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่ผู้อาวุโสทั้งหลาย
2.115.2
नन्दिग्रामं गमिष्यामि सर्वानामन्त्रये ऽद्य वः ।
तत्र दुःखमिदं सर्वं सहिष्ये राघवं विना ॥ २.११५.२ ॥
ข้าพเจ้าจะไปยังนันทิครามในวันนี้ ข้าพเจ้าขอลาท่านทั้งหลายทุกคน ณ ที่นั้น ข้าพเจ้าจะอดทนต่อทุกข์ทั้งหมดนี้ โดยปราศจากพระราฆวะ
2.115.3
गतश्च हि दिवं राजा वनस्थश्च गुरुर्मम ।
रामं प्रतीक्षे राज्याय स हि राजा महायशाः ॥ २.११५.३ ॥
พระราชาเสด็จสู่สวรรค์แล้ว ส่วนพี่ชายผู้เป็นที่เคารพของข้าพเจ้าประทับอยู่ในป่า ข้าพเจ้ารอพระรามเพื่อราชสมบัติ เพราะพระองค์เป็นกษัตริย์ผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่
2.115.4
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः ।
अब्रुवन् मन्त्रिणः सर्वे वसिष्ठश्च पुरोहितः ॥ २.११५.४ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำอันเป็นมงคลของภรตผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เหล่าเสนาอำมาตย์ทั้งหมดและวสิษฐปุโรหิตจึงกล่าวขึ้น
2.115.5
सुभृशं श्लाघनीयं च यदुक्तं भरत त्वया ।
वचनं भ्रातृवात्सल्यादनुरूपं तवैव तत् ॥ २.११५.५ ॥
ดูกรภรต ถ้อยคำที่ท่านกล่าวนั้นควรสรรเสริญยิ่งนัก ถ้อยคำนี้เกิดจากความรักต่อพี่ชาย เหมาะสมแก่ท่านเท่านั้น
2.115.6
नित्यं ते बन्धुलुब्धस्य तिष्ठतो भ्रातृसौहृदे ।
आर्यमार्गं प्रपन्नस्य नानुमन्येत कः पुमान् ॥ २.११५.६ ॥
ใครเล่าจะไม่เห็นชอบกับท่าน ผู้มั่นคงอยู่ในความรักใคร่ต่อพี่น้องเสมอ ผู้รักใคร่ญาติ และได้ดำเนินตามทางของผู้ประเสริฐ
2.115.7
मन्त्रिणां वचनं श्रुत्वा यथाभिलषितं प्रियम् ।
अब्रवीत्सारथिं वाक्यं रथो मे युज्यतामिति ॥ २.११५.७ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของเหล่าเสนาอำมาตย์ ซึ่งเป็นถ้อยคำที่น่ายินดีตามที่ตนปรารถนา ท่านจึงกล่าวกับสารถีว่า ขอจงเทียมรถของข้าพเจ้าเถิด
2.115.8
प्रहृष्टवदनः सर्वा मातऽः समभिवाद्य सः ।
आरुरोह रथं श्रीमान् शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥ २.११५.८ ॥
ด้วยใบหน้าที่แช่มชื่น ท่านผู้รุ่งเรืองได้กราบไหว้มารดาทั้งหมดโดยเคารพ แล้วขึ้นรถพร้อมด้วยศัตรุฆนะ
2.115.9
आरुह्य च रथं शीघ्रं शत्रुघ्नभरतावुभौ।
ययतुः परमप्रीतौ वृतौ मन्त्रिपुरोहितैः ॥ २.११५.९ ॥
ภรตและศัตรุฆนะทั้งสองขึ้นรถอย่างรวดเร็ว มีความยินดียิ่งนัก พร้อมด้วยเสนาอำมาตย์และปุโรหิตห้อมล้อม แล้วก็ออกเดินทางไป
2.115.10
अग्रतो गुरवस्तत्र वसिष्ठप्रमुखा द्विजाः ।
प्रययुः प्राङ्मुखाः सर्वे नन्दिग्रामो यतो ऽभवत् ॥ २.११५.१० ॥
ข้างหน้านั้นมีผู้อาวุโสทั้งหลาย มีวสิษฐเป็นประธาน และพราหมณ์ทั้งหลาย ทุกท่านหันหน้าไปทางทิศตะวันออก มุ่งไปยังที่ซึ่งนันทิครามตั้งอยู่
2.115.11
बलं च तदनाहूतं गजाश्वरथसङ्कुलम् ।
प्रययौ भरते याते सर्वे च पुरवासिनः ॥ २.११५.११ ॥
และกองทัพนั้นแม้มิได้รับเรียก ซึ่งเต็มไปด้วยช้าง ม้า และรถ ก็ออกเดินทางไปเมื่อภรตจากไปแล้ว ชาวเมืองทั้งหมดก็ไปพร้อมกันด้วย
2.115.12
रथस्थः स हि धर्मात्मा भरतो भ्रातृवत्सलः ।
नन्दिग्रामं ययौ तूर्णं शिरस्याधाय पादुके ॥ २.११५.१२ ॥
ภรตผู้มีจิตใจชอบธรรมและรักใคร่พี่ชาย ประทับอยู่บนรถ ได้รีบไปยังนันทิคราม โดยวางรองเท้าคู่นั้นไว้บนศีรษะ
2.115.13
ततस्तु भरतः क्षिप्रं नन्दिग्रामं प्रविश्य सः ।
अवतीर्य्य रथात्तूर्णं गुरूनिदमुवाच ह ॥ २.११५.१३ ॥
จากนั้น ภรตรีบเข้าสู่นันทิครามอย่างรวดเร็ว แล้วลงจากรถโดยเร็ว จึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่ผู้อาวุโสทั้งหลาย
2.115.14
एतद्राज्यं मम भ्रात्रा दत्तं संन्यासवत् स्वयम् ।
योगक्षेमवहे चेमे पादुके हेमभूषिते ॥ २.११५.१४ ॥
ราชสมบัตินี้พี่ชายของข้าพเจ้าได้มอบให้ข้าพเจ้าไว้ดุจเป็นของฝากที่ไว้วางใจ รองเท้าคู่ประดับทองนี้เป็นผู้รับผิดชอบความอยู่ดีและความปลอดภัยของราชสมบัตินี้
2.115.15
भरतः शिरसा कृत्वा संन्यासं पादुके ततः ।
अब्रवीद्दुःखसन्तप्तः सर्वं प्रकृतिमण्डलम् ॥ २.११५.१५ ॥
ภรตนำความไว้วางใจของรองเท้าคู่นั้นวางไว้บนศีรษะ แล้วด้วยความโศกเร่าร้อน จึงกล่าวกับชาวเมืองและประชาชนทั้งหมด
2.115.16
छत्रं धारयत क्षिप्रमार्यपादाविमौ मतौ ।
आभ्यां राज्ये स्थितो धर्मः पादुकाभ्यां गुरोर्मम ॥ २.११५.१६ ॥
ท่านทั้งหลายจงรีบกางร่มเถิด รองเท้าสองคู่นี้ถือว่าเป็นพระบาทของท่านผู้ประเสริฐ (พระราม) ด้วยรองเท้าคู่นี้ ธรรมจึงดำรงอยู่ในราชอาณาจักรของคุรุของข้าพเจ้า
2.115.17
भ्रात्रा हि मयि संन्यासो निक्षिप्तः सौहृदादयम् ।
तमिमं पालयिष्यामि राघवागमनं प्रति ॥ २.११५.१७ ॥
พี่ชายของข้าพเจ้าด้วยความรักใคร่ได้มอบความไว้วางใจนี้ให้แก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะรักษาความไว้วางใจนี้ไว้จนกว่าพระราฆวะ (พระราม) จะเสด็จกลับมา
2.115.18
क्षिप्रं संयोजयित्वा तु राघवस्य पुनः स्वयम् ।
चरणौ तौ तु रामस्य द्रक्ष्यामि सहपादुकौ ॥ २.११५.१८ ॥
เมื่อข้าพเจ้าได้นำรองเท้าคู่นั้นกลับไปสวมที่พระบาทของพระราฆวะอีกครั้งด้วยมือของข้าพเจ้าเอง ข้าพเจ้าจะได้เห็นพระบาทคู่นั้นพร้อมกับรองเท้า
2.115.19
ततो निक्षिप्तभारो ऽहं राघवेण समागतः ।
निवेद्य गुरवे राज्यं भजिष्ये गुरुवृत्तिताम् ॥ २.११५.१९ ॥
เมื่อข้าพเจ้าได้วางภาระลงแล้ว และได้พบกับพระราฆวะ ข้าพเจ้าจะถวายราชสมบัติคืนแก่ผู้อาวุโส และจะดำเนินตามวิถีของผู้รับใช้ผู้อาวุโส
2.115.20
राघवाय च संन्यासं दत्त्वे मे वरपादुके ।
राज्यं चेदमयोध्यां च धूतपापो भवामि च ॥ २.११५.२० ॥
เมื่อข้าพเจ้าได้มอบความไว้วางใจแก่พระราฆวะ (พระราม) พร้อมรองเท้าอันประเสริฐของข้าพเจ้า และได้คืนราชสมบัตินี้กับอโยธยาแล้ว ข้าพเจ้าจะหลุดพ้นจากบาป
2.115.21
अभिषिक्ते तु काकुत्स्थे प्रहृष्टमुदिते जने ।
प्रीतिर्मम यशश्चैव भवेद्राज्याच्चतुर्गुणम् ॥ २.११५.२१ ॥
เมื่อพระกากุตสถ์ (พระราม) ได้รับการอภิเษกแล้ว และประชาชนปีติยินดีเปี่ยมใจ ความสุขใจของข้าพเจ้าและเกียรติยศจะเพิ่มขึ้นสี่เท่ายิ่งกว่าราชสมบัติเสียอีก
2.115.22
एवं तु विलपन् दीनो भरतः स महायशाः ।
नन्दिग्रामे ऽकरोद्राज्यं दुःखितो मन्त्रिभिः सह ॥ २.११५.२२ ॥
ภรตผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ ร่ำไห้คร่ำครวญด้วยความเศร้าโศกและทุกข์ระทม จึงปกครองราชสมบัติที่นันทิครามพร้อมกับเหล่ามนตรีของตน
2.115.23
स वल्कलजटाधारी मुनिवेषधरः प्रभुः ।
नन्दिग्रामे ऽवसद्वीरः ससैन्यो भरतस्तदा ॥ २.११५.२३ ॥
ภรตผู้เป็นเจ้าผู้กล้าหาญนั้น ทรงนุ่งเปลือกไม้และไว้ผมเกล้าเป็นชฎา ทรงอาภรณ์อย่างฤๅษี ประทับอยู่ที่นันทิครามพร้อมด้วยกองทัพในครั้งนั้น
2.115.24
रामागमनमाकाङ्क्षन् भरतो भ्रातृवत्सलः ।
भ्रातुर्वचनकारी च प्रतिज्ञापारगस्तथा ॥ २.११५.२४ ॥
ภรตผู้รักใคร่พี่ชาย ปรารถนาจะให้พระรามเสด็จกลับมา ทรงทำตามพระวาจาของพี่ชาย และทรงรักษาคำปฏิญาณจนถึงที่สุด จึงประทับอยู่เช่นนั้น
2.115.25
पादुके त्वभिषिच्याथ नन्द्रिग्रामे ऽवसत्तदा ।
भरतः शासनं सर्वं पादुकाभ्यां न्यवेदयत् ॥ २.११५.२५ ॥
ครั้งนั้น ภรตทรงอภิเษกฉลองพระบาทคู่หนึ่ง แล้วประทับอยู่ที่นันทิคราม และทรงรายงานกิจการปกครองทั้งหมดต่อฉลองพระบาทคู่นั้น
2.115.26
ततस्तु भरतः श्रीमानभिषिच्यार्य्यपादुके ।
तदधीनस्तदा राज्यं कारयामास सर्वदा ॥ २.११५.२६ ॥
ต่อมา ภรตผู้รุ่งเรืองได้ทรงอภิเษกฉลองพระบาทอันประเสริฐ และทรงอยู่ใต้อำนาจของฉลองพระบาทนั้น ทรงให้ดำเนินการปกครองราชสมบัติอยู่เสมอ
2.115.27
तदा हि यत्कार्य्यमुपैति किञ्चिदुपायनं चोपहृतं महार्हम् ।
स पादुकाभ्यां प्रथमं निवेद्य चकार पश्चाद्भरतो यथावत् ॥ २.११५.२७ ॥
ในครั้งนั้น เรื่องราวใดก็ตามที่เกิดขึ้น หรือเครื่องบรรณาการอันล้ำค่าใดก็ตามที่นำมาถวาย ภรตจะทรงนำไปกราบทูลต่อฉลองพระบาทก่อนเป็นอันดับแรก แล้วจึงทรงดำเนินการตามสมควรในภายหลัง