ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.17.1
स रामो रथमास्थाय सम्प्रहृष्टसुहृज्जनः।
पताकाध्वजसम्पन्नं महार्हागुरुधूपितम् ॥ २.१७.१ ॥
ଆନନ୍ଦିତ ସୁହୃଦ ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କ ସହିତ ରାମ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ; ସେ ରଥ ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ସଜ୍ଜିତ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଗୁରୁ ଧୂପରେ ସୁବାସିତ ଥିଲା।
2.17.2
अपश्यन्नगरं श्रीमान् नानाजनसमन्वितम्।
स गृहैरभ्रसंकाशैः पाण्डुरैरुपशोभितम् ॥ २.१७.२ ॥
ଶ୍ରୀମାନ ରାମ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗର ଦେଖିଲେ; ମେଘ ପରି ଧଳା ଗୃହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହା ଶୋଭିତ ଥିଲା।
2.17.3
राजमार्गं ययौ रामो मध्येनागुरुधूपितम्।
चन्दनानां च मुख्यानामगुरूणां च संचयैः ॥ २.१७.३ ॥
ଚନ୍ଦନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗୁରୁର ରାଶିର ଧୂପରେ ସୁବାସିତ ରାଜପଥର ମଧ୍ୟଭାଗ ଦେଇ ରାମ ଗଲେ।
2.17.4
उत्तमानां च गन्धानां क्षौमकौशाम्बरस्य च।
अविद्धाभिश्च मुक्ताभिरुत्तमैः स्फाटिकैरपि ॥ २.१७.४ ॥
ଉତ୍ତମ ସୁଗନ୍ଧ, କ୍ଷୌମ ଓ କୌଶେୟ ବସ୍ତ୍ର, ଅବିଦ୍ଧ ମୁକ୍ତା ଓ ଉତ୍ତମ ସ୍ଫଟିକ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେ ପଥ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
2.17.5
शोभमानमसम्बाधं तं राजपथमुत्तमम्।
संवृतं विविधैः पुष्पैर्भक्ष्यैरुच्चावचैरपि ॥ २.१७.५ ॥
ସେ ଉତ୍ତମ ରାଜପଥ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଭିଡ଼ରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲା ଏବଂ ବିବିଧ ପୁଷ୍ପ ଓ ନାନା ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟରେ ଆବୃତ ଥିଲା।
2.17.6
ददर्श तं राजपथं दिवि देवपतिर्यथा।
दध्यक्षतहविर्लाजैर्धूपैरगुरुचन्दनैः ॥ २.१७.६ ॥
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବପତି ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଦେଖନ୍ତି, ସେପରି ରାମ ସେ ରାଜପଥକୁ ଦେଖିଲେ; ଦହି, ଅକ୍ଷତ, ହବି, ଲାଜା, ଧୂପ, ଅଗୁରୁ ଓ ଚନ୍ଦନରେ ତାହା ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
2.17.7
नानामाल्योपगन्धैश्च सदाभ्यर्चितचत्वरम्।
आशीर्वादान् बहून् शृण्वन् सुहृद्भिः समुदीरितान् ॥ २.१७.७ ॥
ବିଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧରେ ସର୍ବଦା ପୂଜିତ ଚୌକ ଥିବା (ନଗରରେ), ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଇଥିବା ବହୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଶୁଣି (ରାମ ଗଲେ)।
2.17.8
यथार्हं चापि सम्पूज्य सर्वानेव नरान् ययौ।
पितामहैराचरितं तथैव प्रपितामहैः ॥ २.१७.८ ॥
ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ (ରାମ) ଗଲେ; ଅଜା ଓ ବୃଦ୍ଧ ଅଜାମାନେ ଯେପରି ଆଚରଣ କରିଥିଲେ ସେପରି।
2.17.9
अद्योपादाय तं मार्गमभिषिक्तोऽनुपालय।
यथा स्म पोषिताः पित्रा यथा सर्वैः पितामहैः।
ततः सुखतरं सर्वे रामे वत्स्याम राजनि ॥ २.१७.९ ॥
"ଏବେ ସେହି ପଥ ଗ୍ରହଣ କରି, ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ (ପ୍ରଜାଙ୍କୁ) ପାଳନ କର; ପିତା ଓ ସମସ୍ତ ଅଜାମାନେ ଆମକୁ ପାଳିଥିଲେ ଯେପରି। ସେତେବେଳେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ରାଜା ରାମଙ୍କ ଶାସନରେ ଅଧିକ ସୁଖରେ ରହିବୁ।"
2.17.10
अलमद्य हि भुक्तेन परमार्थैरलं च नः।
यदि पश्याम निर्यान्तं रामं राज्ये प्रतिष्ठितम् ॥ २.१७.१० ॥
"ଆଜି ଭୋଜନ ଓ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତୁରେ ଆମକୁ କଅଣ ପ୍ରୟୋଜନ! ରାମ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଯାଉଥିବାର ଦେଖିଲେ ହିଁ ଯଥେଷ୍ଟ।"
2.17.11
ततो हि नः प्रियतरं नान्यत् किंचिद् भविष्यति।
यथाभिषेको रामस्य राज्येनामिततेजसः ॥ २.१७.११ ॥
"ସେତେବେଳେ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ରାମଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଅପେକ୍ଷା ଆମ ପାଇଁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଆଉ କିଛି ହେବ ନାହିଁ।"
2.17.12
एताश्चान्याश्च सुहृदामुदासीनः शुभाः कथाः।
आत्मसम्पूजनीः शृण्वन् ययौ रामो महापथम् ॥ २.१७.१२ ॥
ଏସବୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ କଥା, ଯାହା ତାଙ୍କ ନିଜ ସମ୍ମାନରେ ସୁହୃଦମାନେ କହୁଥିଲେ, ଶୁଣି ନିରାସକ୍ତ ଭାବେ ରାମ ମହାପଥରେ ଗଲେ।
2.17.13
न हि तस्मान्मनः कश्चिच्चक्षुषी वा नरोत्तमात्।
नरः शक्नोत्यपाक्रष्टुमतिक्रान्तेऽपि राघवे ॥ २.१७.१३ ॥
ସେଇ ନରୋତ୍ତମଙ୍କଠାରୁ କାହାର ମନ ବା ଆଖି ହଟିପାରେ ନାହିଁ; ରାଘବ ଚାଲିଗଲା ପରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ମଣିଷ ସେମାନଙ୍କୁ ହଟାଇ ପାରେ ନାହିଁ।
2.17.14
यश्च रामं न पश्येत्तु यं च रामो न पश्यति।
निन्दितः सर्वलोकेषु स्वात्माप्येनं विगर्हते ॥ २.१७.१४ ॥
ଯେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖେ ନାହିଁ ଏବଂ ଯାହାକୁ ରାମ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ନିନ୍ଦିତ ହୁଏ; ତାହାର ନିଜ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଧିକ୍କାର କରେ।
2.17.15
सर्वेषु स हि धर्मात्मा वर्णानां कुरुते दयाम्।
चतुर्णां हि वयःस्थानां तेन ते तमनुव्रताः ॥ २.१७.१५ ॥
ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତି ଦୟା ଦେଖାନ୍ତି; ଚାରି ବୟସର ଲୋକ ତାଙ୍କର ଅନୁଗାମୀ।
2.17.16
चतुष्पथान् देवपथांश्चैत्यांश्चायतनानि च।
प्रदक्षिणं परिहरज्जगाम नृपतेः सुतः ॥ २.१७.१६ ॥
ରାଜକୁମାର ଚଉରାସ୍ତା, ଦେବପଥ, ଚୈତ୍ୟ ଓ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଏଡ଼ାଇ ଆଗକୁ ଗଲେ।
2.17.17
स राजकुलमासाद्य मेघसङ्घोपमैः शुभैः।
प्रासादशृङ्गैर्विविधैः कैलासशिखरोपमैः ॥ २.१७.१७ ॥
ସେ ରାଜଭବନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ମେଘସମୂହ ପରି ସୁନ୍ଦର, ବିବିଧ ପ୍ରାସାଦଶିଖର କୈଳାସଶିଖର ପରି ଥିଲେ।
2.17.18
आवारयद्भिर्गगनं विमानैरिव पाण्डुरैः।
वर्धमानगृहैश्चापि रत्नजालपरिष्कृतैः ॥ २.१७.१८ ॥
ଧଳା ବିମାନ ପରି ଆକାଶକୁ ଘୋଡ଼ାଇ; ରତ୍ନଜାଲରେ ସଜ୍ଜିତ ବଢ଼ୁଥିବା ଗୃହଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
2.17.19
तत् पृथिव्यां गृहवरं महेन्द्रसदनोपमम्।
राजपुत्रः पितुर्वेश्म प्रविवेश श्रिया ज्वलन् ॥ २.१७.१९ ॥
ପୃଥିବୀରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସ ସଦୃଶ ଥିଲା। ରାଜପୁତ୍ର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ପିତାଙ୍କ ପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.17.20
स कक्ष्या धन्विभिर्गुप्तास्तिस्रोऽतिक्रम्य वाजिभिः।
पदातिरपरे कक्ष्ये द्वे जगाम नरोत्तमः ॥ २.१७.२० ॥
ଧନୁର୍ଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ତିନୋଟି ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ସହିତ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦଚାରୀ ହୋଇ ଗଲେ।
2.17.21
स सर्वाः समतिक्रम्य कक्ष्या दशरथात्मजः।
संनिवर्त्य जनं सर्वं शुद्धान्तःपुरमत्यगात् ॥ २.१७.२१ ॥
ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଫେରାଇ ପଠାଇ, ପବିତ୍ର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ।
2.17.22
तस्मिन् प्रविष्टे पितुरन्तिकं तदा
जनः स सर्वो मुदितो नृपात्मजे।
प्रतीक्षते तस्य पुनः स्म निर्गमं
यथोदयं चन्द्रमसः सरित्पतिः ॥ २.१७.२२ ॥
ସେ ପିତାଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ପୁନର୍ବାର ବାହାରିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କଲେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ଅପେକ୍ଷା କରେ।