വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.17.1
स रामो रथमास्थाय सम्प्रहृष्टसुहृज्जनः।
पताकाध्वजसम्पन्नं महार्हागुरुधूपितम् ॥ २.१७.१ ॥
സന്തോഷിച്ച സുഹൃത്തുക്കളോടും ജനങ്ങളോടുമൊപ്പം രാമൻ രഥത്തിൽ കയറി; കൊടികളും ധ്വജങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചതും വിലയേറിയ അകിൽ ധൂപത്താൽ സുഗന്ധമുള്ളതുമായിരുന്നു ആ രഥം.
2.17.2
अपश्यन्नगरं श्रीमान् नानाजनसमन्वितम्।
स गृहैरभ्रसंकाशैः पाण्डुरैरुपशोभितम् ॥ २.१७.२ ॥
തേജസ്വിയായ രാമൻ പലതരം ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞ നഗരം കണ്ടു; മേഘങ്ങൾ പോലെ വെളുത്ത ഭവനങ്ങളാൽ അത് ശോഭിച്ചിരുന്നു.
2.17.3
राजमार्गं ययौ रामो मध्येनागुरुधूपितम्।
चन्दनानां च मुख्यानामगुरूणां च संचयैः ॥ २.१७.३ ॥
ചന്ദനവും ശ്രേഷ്ഠമായ അകിലും കൂട്ടിയിട്ട് പുകച്ച ധൂപത്താൽ സുഗന്ധമുള്ള രാജവീഥിയുടെ നടുവിലൂടെ രാമൻ നടന്നു.
2.17.4
उत्तमानां च गन्धानां क्षौमकौशाम्बरस्य च।
अविद्धाभिश्च मुक्ताभिरुत्तमैः स्फाटिकैरपि ॥ २.१७.४ ॥
ഉത്തമമായ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, ക്ഷൗമം, കൗശേയ വസ്ത്രങ്ങൾ, തുളയ്ക്കാത്ത മുത്തുകൾ, ഉത്തമ സ്ഫടികങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും ആ വീഥി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
2.17.5
शोभमानमसम्बाधं तं राजपथमुत्तमम्।
संवृतं विविधैः पुष्पैर्भक्ष्यैरुच्चावचैरपि ॥ २.१७.५ ॥
ആ ഉത്തമമായ രാജവീഥി ശോഭിച്ചു; തിരക്കില്ലാത്തതും വിവിധ പുഷ്പങ്ങളും പലതരം ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു അത്.
2.17.6
ददर्श तं राजपथं दिवि देवपतिर्यथा।
दध्यक्षतहविर्लाजैर्धूपैरगुरुचन्दनैः ॥ २.१७.६ ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവേന്ദ്രൻ നോക്കുന്നതുപോലെ രാമൻ ആ രാജവീഥി കണ്ടു; തൈര്, അക്ഷതം, ഹവിസ്സ്, ലാജം, ധൂപം, അകിൽ, ചന്ദനം എന്നിവയാൽ അത് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
2.17.7
नानामाल्योपगन्धैश्च सदाभ्यर्चितचत्वरम्।
आशीर्वादान् बहून् शृण्वन् सुहृद्भिः समुदीरितान् ॥ २.१७.७ ॥
വിവിധ മാലകളാലും സുഗന്ധങ്ങളാലും എപ്പോഴും പൂജിക്കപ്പെട്ട കവലകളുള്ള (നഗരത്തിൽ), സുഹൃത്തുക്കൾ പറഞ്ഞ അനേകം ആശീർവാദങ്ങൾ കേട്ടുകൊണ്ട് (രാമൻ പോയി).
2.17.8
यथार्हं चापि सम्पूज्य सर्वानेव नरान् ययौ।
पितामहैराचरितं तथैव प्रपितामहैः ॥ २.१७.८ ॥
യോഗ്യമായ വിധം എല്ലാ ജനങ്ങളെയും ആദരിച്ച് (രാമൻ) പോയി; മുത്തച്ഛന്മാരും പ്രപിതാമഹന്മാരും ചെയ്തതുപോലെതന്നെ.
2.17.9
अद्योपादाय तं मार्गमभिषिक्तोऽनुपालय।
यथा स्म पोषिताः पित्रा यथा सर्वैः पितामहैः।
ततः सुखतरं सर्वे रामे वत्स्याम राजनि ॥ २.१७.९ ॥
"ഇപ്പോൾ ആ വഴി തന്നെ സ്വീകരിച്ച്, അഭിഷിക്തനായി (ജനങ്ങളെ) പാലിക്കുക; പിതാവും എല്ലാ മുത്തച്ഛന്മാരും നമ്മെ പോറ്റിയതുപോലെ. അപ്പോൾ നാമെല്ലാം രാജാവായ രാമന്റെ ഭരണത്തിൽ കൂടുതൽ സുഖത്തോടെ വസിക്കും."
2.17.10
अलमद्य हि भुक्तेन परमार्थैरलं च नः।
यदि पश्याम निर्यान्तं रामं राज्ये प्रतिष्ठितम् ॥ २.१७.१० ॥
"ഇന്ന് ഭക്ഷണംകൊണ്ടും ഉത്തമ വസ്തുക്കൾകൊണ്ടും നമുക്ക് എന്ത് കാര്യം! രാമൻ രാജ്യത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായി പോകുന്നത് കണ്ടാൽ മതിയാകും."
2.17.11
ततो हि नः प्रियतरं नान्यत् किंचिद् भविष्यति।
यथाभिषेको रामस्य राज्येनामिततेजसः ॥ २.१७.११ ॥
"അപ്പോൾ അമിത തേജസ്വിയായ രാമന്റെ രാജ്യാഭിഷേകത്തേക്കാൾ പ്രിയമായ മറ്റൊന്നും നമുക്കുണ്ടാകില്ല."
2.17.12
एताश्चान्याश्च सुहृदामुदासीनः शुभाः कथाः।
आत्मसम्पूजनीः शृण्वन् ययौ रामो महापथम् ॥ २.१७.१२ ॥
ഇവയും മറ്റ് ശുഭകഥകളും, തന്നെത്തന്നെ ആദരിക്കുന്നവയായി സുഹൃത്തുക്കളിൽനിന്ന് കേട്ടുകൊണ്ട്, നിസ്സംഗനായി രാമൻ മഹാപാതയിലൂടെ പോയി.
2.17.13
न हि तस्मान्मनः कश्चिच्चक्षुषी वा नरोत्तमात्।
नरः शक्नोत्यपाक्रष्टुमतिक्रान्तेऽपि राघवे ॥ २.१७.१३ ॥
ആ നരോത്തമനിൽ നിന്ന് ആരുടെയും മനസ്സോ കണ്ണുകളോ പിന്മാറില്ല; രാഘവൻ കടന്നുപോയ ശേഷവും ഒരു മനുഷ്യനും അവയെ പിന്തിരിക്കാനാവില്ല.
2.17.14
यश्च रामं न पश्येत्तु यं च रामो न पश्यति।
निन्दितः सर्वलोकेषु स्वात्माप्येनं विगर्हते ॥ २.१७.१४ ॥
രാമനെ കാണാത്തവനും രാമൻ ആരെ കാണുന്നില്ലയോ അവനും സർവലോകങ്ങളിലും നിന്ദിതനാകും; അവന്റെ സ്വന്തം ആത്മാവും അവനെ ശാസിക്കും.
2.17.15
सर्वेषु स हि धर्मात्मा वर्णानां कुरुते दयाम्।
चतुर्णां हि वयःस्थानां तेन ते तमनुव्रताः ॥ २.१७.१५ ॥
ആ ധർമ്മാത്മാവ് എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളോടും കാരുണ്യം കാട്ടുന്നു; നാലു പ്രായക്കാരും അവനെത്തന്നെ അനുസരിക്കുന്നവരാണ്.
2.17.16
चतुष्पथान् देवपथांश्चैत्यांश्चायतनानि च।
प्रदक्षिणं परिहरज्जगाम नृपतेः सुतः ॥ २.१७.१६ ॥
രാജപുത്രൻ നാൽക്കവലകളും ദേവവീഥികളും ചൈത്യങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും പ്രദക്ഷിണമായി ഒഴിവാക്കി കടന്നുപോയി.
2.17.17
स राजकुलमासाद्य मेघसङ्घोपमैः शुभैः।
प्रासादशृङ्गैर्विविधैः कैलासशिखरोपमैः ॥ २.१७.१७ ॥
അദ്ദേഹം രാജകൊട്ടാരത്തിലെത്തി; മേഘസംഘം പോലെ മനോഹരവും വിവിധവുമായ പ്രാസാദശിഖരങ്ങൾ കൈലാസശിഖരങ്ങൾ പോലെയായിരുന്നു.
2.17.18
आवारयद्भिर्गगनं विमानैरिव पाण्डुरैः।
वर्धमानगृहैश्चापि रत्नजालपरिष्कृतैः ॥ २.१७.१८ ॥
വെളുത്ത വിമാനങ്ങൾ പോലെ ആകാശത്തെ മറച്ചു നിന്നു; രത്നജാലങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഗൃഹങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
2.17.19
तत् पृथिव्यां गृहवरं महेन्द्रसदनोपमम्।
राजपुत्रः पितुर्वेश्म प्रविवेश श्रिया ज्वलन् ॥ २.१७.१९ ॥
ഭൂമിയിലെ ആ ശ്രേഷ്ഠമായ മന്ദിരം ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിനു തുല്യമായിരുന്നു. രാജകുമാരൻ തേജസ്സോടെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട് പിതാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
2.17.20
स कक्ष्या धन्विभिर्गुप्तास्तिस्रोऽतिक्रम्य वाजिभिः।
पदातिरपरे कक्ष्ये द्वे जगाम नरोत्तमः ॥ २.१७.२० ॥
വില്ലാളികൾ കാക്കുന്ന മൂന്നു മുറ്റങ്ങൾ കുതിരപ്പടയാളികളോടൊപ്പം കടന്ന്, ശേഷിച്ച രണ്ടു മുറ്റങ്ങളിൽ കാൽനടയായി ആ നരശ്രേഷ്ഠൻ നടന്നു.
2.17.21
स सर्वाः समतिक्रम्य कक्ष्या दशरथात्मजः।
संनिवर्त्य जनं सर्वं शुद्धान्तःपुरमत्यगात् ॥ २.१७.२१ ॥
ദശരഥപുത്രൻ ആ മുറ്റങ്ങളെല്ലാം കടന്ന്, ജനങ്ങളെ എല്ലാവരെയും മടക്കിയയച്ച് ശുദ്ധമായ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് പോയി.
2.17.22
तस्मिन् प्रविष्टे पितुरन्तिकं तदा
जनः स सर्वो मुदितो नृपात्मजे।
प्रतीक्षते तस्य पुनः स्म निर्गमं
यथोदयं चन्द्रमसः सरित्पतिः ॥ २.१७.२२ ॥
അവൻ പിതാവിന്റെ സമീപത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, ആ ജനങ്ങളെല്ലാം രാജകുമാരനിൽ സന്തോഷിച്ച് അവൻ വീണ്ടും പുറത്തുവരുന്നതിനായി കാത്തിരുന്നു, ചന്ദ്രോദയത്തിനായി സമുദ്രം കാത്തിരിക്കുന്നതുപോലെ.