వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.17.1
स रामो रथमास्थाय सम्प्रहृष्टसुहृज्जनः।
पताकाध्वजसम्पन्नं महार्हागुरुधूपितम् ॥ २.१७.१ ॥
రాముడు ఆనందించిన మిత్రులు, ప్రజలతో కలిసి రథమెక్కాడు; అది పతాకలు, ధ్వజాలతో అలంకరించబడి, అమూల్యమైన అగరు ధూపంతో సువాసన వెదజల్లుతూ ఉంది.
2.17.2
अपश्यन्नगरं श्रीमान् नानाजनसमन्वितम्।
स गृहैरभ्रसंकाशैः पाण्डुरैरुपशोभितम् ॥ २.१७.२ ॥
తేజోవంతుడైన రాముడు అనేక రకాల ప్రజలతో నిండిన నగరాన్ని చూశాడు; అది మేఘాల్లా తెల్లనైన భవనాలతో శోభిస్తూ ఉంది.
2.17.3
राजमार्गं ययौ रामो मध्येनागुरुधूपितम्।
चन्दनानां च मुख्यानामगुरूणां च संचयैः ॥ २.१७.३ ॥
రాముడు చందనం, ఉత్తమ అగరు రాశుల ధూపంతో సువాసిస్తున్న రాజమార్గం మధ్యగా వెళ్లాడు.
2.17.4
उत्तमानां च गन्धानां क्षौमकौशाम्बरस्य च।
अविद्धाभिश्च मुक्ताभिरुत्तमैः स्फाटिकैरपि ॥ २.१७.४ ॥
ఉత్తమ సుగంధాలు, క్షౌమ, కౌశేయ వస్త్రాలు, రంధ్రం చేయని ముత్యాలు, ఉత్తమ స్ఫటికాలతో కూడా ఆ రహదారి అలంకరించబడింది.
2.17.5
शोभमानमसम्बाधं तं राजपथमुत्तमम्।
संवृतं विविधैः पुष्पैर्भक्ष्यैरुच्चावचैरपि ॥ २.१७.५ ॥
ఆ ఉత్తమ రాజమార్గం శోభిస్తూ, రద్దీ లేకుండా, రకరకాల పూలతో, ఉన్నత-నీచ రకాల భక్ష్య పదార్థాలతో నిండి ఉంది.
2.17.6
ददर्श तं राजपथं दिवि देवपतिर्यथा।
दध्यक्षतहविर्लाजैर्धूपैरगुरुचन्दनैः ॥ २.१७.६ ॥
స్వర్గంలో దేవేంద్రుడు చూసినట్లు రాముడు ఆ రాజమార్గాన్ని చూశాడు; అది పెరుగు, అక్షతలు, హవిస్సు, పేలాలు, ధూపాలు, అగరు, చందనాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
2.17.7
नानामाल्योपगन्धैश्च सदाभ्यर्चितचत्वरम्।
आशीर्वादान् बहून् शृण्वन् सुहृद्भिः समुदीरितान् ॥ २.१७.७ ॥
అనేక రకాల మాలలతో, సుగంధాలతో ఎల్లప్పుడూ పూజింపబడిన కూడళ్లు కలిగిన (నగరంలో), స్నేహితులు పలికిన అనేక ఆశీర్వచనాలను వింటూ (రాముడు వెళ్ళాడు).
2.17.8
यथार्हं चापि सम्पूज्य सर्वानेव नरान् ययौ।
पितामहैराचरितं तथैव प्रपितामहैः ॥ २.१७.८ ॥
తగినట్లు అందరు ప్రజలనూ యథావిధిగా గౌరవించి (రాముడు) వెళ్ళాడు; తాతలు, ముత్తాతలు ఆచరించినట్లే అలాగే.
2.17.9
अद्योपादाय तं मार्गमभिषिक्तोऽनुपालय।
यथा स्म पोषिताः पित्रा यथा सर्वैः पितामहैः।
ततः सुखतरं सर्वे रामे वत्स्याम राजनि ॥ २.१७.९ ॥
"ఇప్పుడు ఆ మార్గాన్నే అనుసరించి, అభిషిక్తుడవై (ప్రజలను) పాలించు; తండ్రి, తాతలందరూ మనలను పోషించినట్లు. అప్పుడు మనమందరం రాజు రాముడి పాలనలో మరింత సుఖంగా ఉంటాం."
2.17.10
अलमद्य हि भुक्तेन परमार्थैरलं च नः।
यदि पश्याम निर्यान्तं रामं राज्ये प्रतिष्ठितम् ॥ २.१७.१० ॥
"ఈరోజు భోజనంతో, ఉత్తమ వస్తువులతో మనకేమి పని! రాముడు రాజ్యంలో ప్రతిష్ఠితుడై వెళ్ళడం చూస్తే చాలు."
2.17.11
ततो हि नः प्रियतरं नान्यत् किंचिद् भविष्यति।
यथाभिषेको रामस्य राज्येनामिततेजसः ॥ २.१७.११ ॥
"అప్పుడు అమిత తేజస్సు గల రాముని రాజ్యాభిషేకంకంటే మనకు మరేదీ ప్రియమైనది ఉండదు."
2.17.12
एताश्चान्याश्च सुहृदामुदासीनः शुभाः कथाः।
आत्मसम्पूजनीः शृण्वन् ययौ रामो महापथम् ॥ २.१७.१२ ॥
ఇవీ ఇతర శుభకథలూ, తనను గౌరవిస్తూ స్నేహితులు చెప్పినవి, వింటూ, నిర్లిప్తంగా రాముడు మహామార్గంలో వెళ్ళాడు.
2.17.13
न हि तस्मान्मनः कश्चिच्चक्षुषी वा नरोत्तमात्।
नरः शक्नोत्यपाक्रष्टुमतिक्रान्तेऽपि राघवे ॥ २.१७.१३ ॥
ఆ నరోత్తముని నుండి ఎవరి మనసూ కళ్ళూ మళ్ళలేవు; రాఘవుడు దాటిపోయిన తర్వాత కూడా ఏ మనిషీ వాటిని మళ్ళించలేడు.
2.17.14
यश्च रामं न पश्येत्तु यं च रामो न पश्यति।
निन्दितः सर्वलोकेषु स्वात्माप्येनं विगर्हते ॥ २.१७.१४ ॥
రాముని చూడనివాడూ, రాముడు ఎవరిని చూడడో వాడూ సర్వలోకాలలో నిందితులు; వారి స్వీయాత్మయే వారిని నిందిస్తుంది.
2.17.15
सर्वेषु स हि धर्मात्मा वर्णानां कुरुते दयाम्।
चतुर्णां हि वयःस्थानां तेन ते तमनुव्रताः ॥ २.१७.१५ ॥
ఆ ధర్మాత్ముడు అన్ని వర్ణాలపై దయ చూపుతాడు; నాలుగు వయసుల వారూ అతనినే అనుసరించేవారు.
2.17.16
चतुष्पथान् देवपथांश्चैत्यांश्चायतनानि च।
प्रदक्षिणं परिहरज्जगाम नृपतेः सुतः ॥ २.१७.१६ ॥
రాజకుమారుడు నాలుగు రహదారులు, దేవమార్గాలు, చైత్యాలు, దేవాలయాలు దాటి, ప్రదక్షిణం చేస్తూ తప్పించుకుని వెళ్ళాడు.
2.17.17
स राजकुलमासाद्य मेघसङ्घोपमैः शुभैः।
प्रासादशृङ्गैर्विविधैः कैलासशिखरोपमैः ॥ २.१७.१७ ॥
అతడు రాజభవనానికి చేరాడు; మేఘసమూహాలవంటి అందమైన, వివిధ ప్రాసాద శిఖరాలు కైలాస శిఖరాలవంటివి.
2.17.18
आवारयद्भिर्गगनं विमानैरिव पाण्डुरैः।
वर्धमानगृहैश्चापि रत्नजालपरिष्कृतैः ॥ २.१७.१८ ॥
తెల్లని విమానాల వలె ఆకాశాన్ని కప్పుతూ; విస్తరిస్తున్న గృహాలు, రత్నజాలాలతో అలంకరించబడినవి.
2.17.19
तत् पृथिव्यां गृहवरं महेन्द्रसदनोपमम्।
राजपुत्रः पितुर्वेश्म प्रविवेश श्रिया ज्वलन् ॥ २.१७.१९ ॥
భూమిపై ఆ శ్రేష్ఠమైన భవనం ఇంద్రుని నివాసంతో సమానమైనది. రాజకుమారుడు తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ తన తండ్రి భవనంలో ప్రవేశించాడు.
2.17.20
स कक्ष्या धन्विभिर्गुप्तास्तिस्रोऽतिक्रम्य वाजिभिः।
पदातिरपरे कक्ष्ये द्वे जगाम नरोत्तमः ॥ २.१७.२० ॥
విలుకాండ్రచే కాపాడబడిన మూడు ప్రాంగణాలను గుర్రపు రౌతులతో దాటి, మిగిలిన రెండు ప్రాంగణాలలో కాలినడకన వెళ్ళాడు ఆ నరోత్తముడు.
2.17.21
स सर्वाः समतिक्रम्य कक्ष्या दशरथात्मजः।
संनिवर्त्य जनं सर्वं शुद्धान्तःपुरमत्यगात् ॥ २.१७.२१ ॥
దశరథుని కుమారుడు ఆ ప్రాంగణాలన్నింటినీ దాటి, ప్రజలందరినీ వెనక్కి పంపి, పవిత్రమైన అంతఃపురంలోకి వెళ్ళాడు.
2.17.22
तस्मिन् प्रविष्टे पितुरन्तिकं तदा
जनः स सर्वो मुदितो नृपात्मजे।
प्रतीक्षते तस्य पुनः स्म निर्गमं
यथोदयं चन्द्रमसः सरित्पतिः ॥ २.१७.२२ ॥
ఆయన తండ్రి సమీపంలో ప్రవేశించగా, ఆ ప్రజలంతా రాజకుమారునిపై ఆనందంతో అతడు మళ్ళీ బయటకు వచ్చే వరకు ఎదురుచూశారు, చంద్రోదయం కోసం సముద్రం ఎదురుచూసినట్లు.