ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.18.1
स ददर्शासने रामो विषण्णं पितरं शुभे।
कैकेय्या सहितं दीनं मुखेन परिशुष्यता ॥ २.१८.१ ॥
ラーマは吉祥の部屋で座にあり、カイケーyīと共にいる、憂い沈んで哀れな父を見た。その顔は干からびていた。
2.18.2
स पितुश्चरणौ पूर्वमभिवाद्य विनीतवत्।
ततो ववन्दे चरणौ कैकेय्याः सुसमाहितः ॥ २.१८.२ ॥
彼はまず謙虚に父の足に礼拝し、それから心を落ち着けてカイケーyīの足に礼拝した。
2.18.3
रामेत्युक्त्वा तु वचनं बाष्पपर्याकुलेक्षणः।
शशाक नृपतिर्दीनो नेक्षितुं नाभिभाषितुम् ॥ २.१८.३ ॥
「ラーマ」とだけ言って、涙に曇った目の哀れな王は、彼を見ることも話すこともできなかった。
2.18.4
तदपूर्वं नरपतेर्दृष्ट्वा रूपं भयावहम्।
रामोऽपि भयमापन्नः पदा स्पृष्ट्वेव पन्नगम् ॥ २.१८.४ ॥
王の、かつてない恐ろしい姿を見て、ラーマもまた恐怖に襲われた。足で蛇に触れてしまった者のように。
2.18.5
इन्द्रियैरप्रहृष्टैस्तं शोकसंतापकर्शितम्।
निःश्वसन्तं महाराजं व्यथिताकुलचेतसम् ॥ २.१८.५ ॥
その大王は、感覚に喜びなく、悲しみと苦悩に痩せ衰え、深く溜息をつき、心は痛み乱れていた。
2.18.6
ऊर्मिमालिनमक्षोभ्यं क्षुभ्यन्तमिव सागरम्।
उपप्लुतमिवादित्यमुक्तानृतमृषिं यथा ॥ २.१८.६ ॥
波を花輪とし、本来動じない大海が荒れ狂うように；ラーフに覆われた太陽のように；偽りを語った聖仙のように。
2.18.7
अचिन्त्यकल्पं नृपतेस्तं शोकमुपधारयन्।
बभूव संरब्धतरः समुद्र इव पर्वणि ॥ २.१८.७ ॥
王の言いようのない様子と悲しみを察したラーマは、満月の日の海のようにいっそう激しく動揺した。
2.18.8
चिन्तयामास चतुरो रामः पितृहिते रतः।
किंस्विदद्यैव नृपतिर्न मां प्रत्यभिनन्दति ॥ २.१८.८ ॥
父の幸福に心を尽くす聡明なラーマは考えた。「今日、王はなぜ私を迎えてくださらないのか」
2.18.9
अन्यदा मां पिता दृष्ट्वा कुपितोऽपि प्रसीदति।
तस्य मामद्य सम्प्रेक्ष्य किमायासः प्रवर्तते ॥ २.१८.९ ॥
普段は父は私を見れば、怒っていてもやがて喜んでくださる。今日、私を見てなぜ父はこれほど苦しんでおられるのか。
2.18.10
स दीन इव शोकार्तो विषण्णवदनद्युतिः।
कैकेयीमभिवाद्यैव रामो वचनमब्रवीत् ॥ २.१८.१० ॥
悲しみに苦しみ、沈んだ顔色のラーマは、カイケーイーに礼をしてこう言った。
2.18.11
कच्चिन्मया नापराद्धमज्ञानाद् येन मे पिता।
कुपितस्तन्ममाचक्ष्व त्वमेवैनं प्रसादय ॥ २.१८.११ ॥
私が知らずに何か過ちを犯し、父上がお怒りになったのでしょうか。それを私に教え、あなたご自身で父上をなだめてください。
2.18.12
अप्रसन्नमनाः किं नु सदा मां प्रति वत्सलः।
विषण्णवदनो दीनः नहि मां प्रति भाषते ॥ २.१८.१२ ॥
いつも私を慈しんでくださる父上が、今日はなぜ心を晴れず、顔を曇らせ、沈んでおられるのか。私に言葉さえかけてくださらない。
2.18.13
शारीरो मानसो वापि कच्चिदेनं न बाधते।
संतापो वाभितापो वा दुर्लभं हि सदा सुखम् ॥ २.१८.१३ ॥
身体や心の病が彼を苦しめてはいないだろうか。悲しみや苦しみが彼を悩ませてはいないだろうか。まことに、安楽は常に得がたいものである。
2.18.14
कच्चिन्न किंचिद् भरते कुमारे प्रियदर्शने।
शत्रुघ्ने वा महासत्त्वे मातॄणां वा ममाशुभम् ॥ २.१८.१४ ॥
美しい姿の王子バラタや、大勇のシャトルグナ、あるいは私の母たちに、何か不吉な事が起きたのでしょうか。
2.18.15
अतोषयन् महाराजमकुर्वन् वा पितुर्वचः।
मुहूर्तमपि नेच्छेयं जीवितुं कुपिते नृपे ॥ २.१८.१५ ॥
もし私が大王を喜ばせず、父の言葉に従わなかったのなら、王が怒っている間は一瞬たりとも生きたいとは思いません。
2.18.16
यतोमूलं नरः पश्येत् प्रादुर्भावमिहात्मनः।
कथं तस्मिन् न वर्तेत प्रत्यक्षे सति दैवते ॥ २.१८.१६ ॥
人は自らが生まれ出た根源を見ているのであり、目の前に現れた神を前にして、どうして彼に対して振る舞いを誤ることがあろうか。
2.18.17
कच्चित्ते परुषं किंचिदभिमानात् पिता मम।
उक्तो भवत्या रोषेण येनास्य लुलितं मनः ॥ २.१८.१७ ॥
あなたは誇りか怒りから、私の父に何か厳しい言葉を言ったのでしょうか。それで父の心が乱れたのでしょうか。
2.18.18
एतदाचक्ष्व मे देवि तत्त्वेन परिपृच्छतः।
किंनिमित्तमपूर्वोऽयं विकारो मनुजाधिपे ॥ २.१८.१८ ॥
王妃よ、真心で尋ねる私に真実を話してください。人の主にこの前例のない変化が起きたのは、何が原因なのですか。
2.18.19
एवमुक्ता तु कैकेयी राघवेण महात्मना।
उवाचेदं सुनिर्लज्जा धृष्टमात्महितं वचः ॥ २.१८.१९ ॥
偉大なラーガヴァがこう問いかけると、まったく恥知らずなカイケーイーは、自分の利益のために大胆な言葉を口にした。
2.18.20
न राजा कुपितो राम व्यसनं नास्य किंचन।
किंचिन्मनोगतं त्वस्य त्वद्भयान्नानुभाषते ॥ २.१८.२० ॥
ラーマよ、王は怒ってもおらず、何の苦悩もない。ただお前を恐れて、心の内を口にしないのだ。
2.18.21
प्रियं त्वामप्रियं वक्तुं वाणी नास्य प्रवर्तते।
तदवश्यं त्वया कार्यं यदनेनाश्रुतं मम ॥ २.१८.२१ ॥
お前の気に障ることを口にする言葉は、彼の口からは出てこない。だからこそ、彼が私に約束したことを、お前は必ず果たさねばならぬ。お前はまだそれを聞いていないのだ。
2.18.22
एष मह्यं वरं दत्त्वा पुरा मामभिपूज्य च।
स पश्चात् तप्यते राजा यथान्यः प्राकृतस्तथा ॥ २.१८.२२ ॥
以前私に恩恵を与え、私を敬ってくれたのに、今王は凡人のように後悔している。
2.18.23
अतिसृज्य ददानीति वरं मम विशाम्पतिः।
स निरर्थं गतजले सेतुं बन्धितुमिच्छति ॥ २.१८.२३ ॥
「与えよう」と言って私に恩恵を約束した人の王は、今や水が流れ去った後に、無益にも堤を築こうとしている。
2.18.24
धर्ममूलमिदं राम विदितं च सतामपि।
तत् सत्यं न त्यजेद् राजा कुपितस्त्वत्कृते यथा ॥ २.१८.२४ ॥
ラーマよ、これは法の根本であり、善き人々も知っていることだ。王は、お前のせいで怒ったとしても、自らの誓いを捨ててはならない。
2.18.25
यदि तद् वक्ष्यते राजा शुभं वा यदि वाशुभम्।
करिष्यसि ततः सर्वमाख्यास्यामि पुनस्त्वहम् ॥ २.१८.२५ ॥
もし王がそれを、善であれ悪であれ語るなら、あなたはすべてを行うでしょう。私もまたそれを繰り返しましょう。
2.18.26
यदि त्वभिहितं राज्ञा त्वयि तन्न विपत्स्यते।
ततोऽहमभिधास्यामि न ह्येष त्वयि वक्ष्यति ॥ २.१८.२६ ॥
王があなたに告げたことが成就しないなら、私はそれを再び告げましょう。王自身はあなたにそれを言わないでしょう。
2.18.27
एतत् तु वचनं श्रुत्वा कैकेय्या समुदाहृतम्।
उवाच व्यथितो रामस्तां देवीं नृपसंनिधौ ॥ २.१८.२७ ॥
カイケーイーの語ったこの言葉を聞き、苦しんだラーマは、王の御前でその王妃に言った。
2.18.28
अहो धिङ् नार्हसे देवि वक्तुं मामीदृशं वचः।
अहं हि वचनाद् राज्ञः पतेयमपि पावके ॥ २.१८.२८ ॥
ああ、なんという恥か！王妃よ、私にそのような言葉を言うべきではありません。王の言葉のためなら、私は火の中にさえ身を投じるでしょう。
2.18.29
भक्षयेयं विषं तीक्ष्णं पतेयमपि चार्णवे।
नियुक्तो गुरुणा पित्रा नृपेण च हितेन च ॥ २.१८.२९ ॥
師、父、王、そして善き友に命じられたなら、私は激しい毒を飲み、大海に身を投じるでしょう。
2.18.30
तद् ब्रूहि वचनं देवि राज्ञो यदभिकांक्षितम्।
करिष्ये प्रतिजाने च रामो द्विर्नाभिभाषते ॥ २.१८.३० ॥
ですから王妃よ、王の望まれることをお告げください。私はそれを行い、誓います。ラーマは二度は言いません。
2.18.31
तमार्जवसमायुक्तमनार्या सत्यवादिनम्।
उवाच रामं कैकेयी वचनं भृशदारुणम् ॥ २.१८.३१ ॥
率直さを備え真実を語るラーマに、卑しい女カイケーイーは極めて過酷な言葉を告げた。
2.18.32
पुरा देवासुरे युद्धे पित्रा ते मम राघव।
रक्षितेन वरौ दत्तौ सशल्येन महारणे ॥ २.१८.३२ ॥
かつて神々とアスラの戦いで、大きな戦いにおいて矢に傷ついた汝の父を私が守ったとき、彼は私に二つの恩恵を与えたのです。
2.18.33
तत्र मे याचितो राजा भरतस्याभिषेचनम्।
गमनं दण्डकारण्ये तव चाद्यैव राघव ॥ २.१८.३३ ॥
そこで私は王に、バラタの灌頂と、ラーガヴァよ、今日この日にお前が檀陀迦の森へ行くことを求めた。
2.18.34
यदि सत्यप्रतिज्ञं त्वं पितरं कर्तुमिच्छसि।
आत्मानं च नरश्रेष्ठ मम वाक्यमिदं शृणु ॥ २.१८.३४ ॥
もしお前が父とお前自身を誓いを守る者にしたいのなら、人の中の最上の者よ、私のこの言葉を聞け。
2.18.35
संनिदेशे पितुस्तिष्ठ यथानेन प्रतिश्रुतम्।
त्वयारण्यं प्रवेष्टव्यं नव वर्षाणि पञ्च च ॥ २.१८.३५ ॥
父の命に従え。父が約束したとおり、お前は十四年のあいだ森に入らねばならない。
2.18.36
भरतश्चाभिषिच्येत यदेतदभिषेचनम्।
त्वदर्थे विहितं राज्ञा तेन सर्वेण राघव ॥ २.१८.३६ ॥
バラタに灌頂がなされよ。王がお前のために定めたその灌頂を、ラーガヴァよ、そのすべてをもって。
2.18.37
सप्त सप्त च वर्षाणि दण्डकारण्यमाश्रितः।
अभिषेकमिदं त्यक्त्वा जटाचीरधरो भव ॥ २.१८.३७ ॥
七年、さらに七年、ダンダカの森に住み、この灌頂を捨てて、もつれ髪と樹皮の衣をまとう者となれ。
2.18.38
भरतः कोसलपतेः प्रशास्तु वसुधामिमाम्।
नानारत्नसमाकीर्णां सवाजिरथसंकुलाम् ॥ २.१८.३८ ॥
コーサラの王の子バラタに、多様な宝玉に満ち、馬と戦車で賑わうこの大地を統治させよ。
2.18.39
एतेन त्वां नरेन्द्रोऽयं कारुण्येन समाप्लुतः।
शोकैः संक्लिष्टवदनो न शक्नोति निरीक्षितुम् ॥ २.१८.३९ ॥
このため、この人主はおまえへの憐れみに満たされ、悲しみに歪んだ顔で、おまえを見ることさえできないのだ。
2.18.40
एतत् कुरु नरेन्द्रस्य वचनं रघुनन्दन।
सत्येन महता राम तारयस्व नरेश्वरम् ॥ २.१८.४० ॥
ラグの歓喜なるラーマよ、王のこの言葉を実行せよ。ラーマよ、大いなる真実によって、この人主を救え。
2.18.41
इतीव तस्यां परुषं वदन्त्यां
न चैव रामः प्रविवेश शोकम्।
प्रविव्यथे चापि महानुभावो
राजा च पुत्रव्यसनाभितप्तः ॥ २.१८.४१ ॥
彼女がこのように厳しい言葉を語り続けても、ラーマの心に悲しみは入らなかった。しかし、その偉大な王は息子の不幸に苦しめられ、深く悩み苦しんだ。