ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.18.1
स ददर्शासने रामो विषण्णं पितरं शुभे।
कैकेय्या सहितं दीनं मुखेन परिशुष्यता ॥ २.१८.१ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਆਸਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਉਦਾਸ ਅਤੇ ਦੀਨ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੈਕੇਈ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
2.18.2
स पितुश्चरणौ पूर्वमभिवाद्य विनीतवत्।
ततो ववन्दे चरणौ कैकेय्याः सुसमाहितः ॥ २.१८.२ ॥
ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ।
2.18.3
रामेत्युक्त्वा तु वचनं बाष्पपर्याकुलेक्षणः।
शशाक नृपतिर्दीनो नेक्षितुं नाभिभाषितुम् ॥ २.१८.३ ॥
'ਰਾਮ' ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਹਿ ਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਦੀਨ ਰਾਜਾ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਿਆ।
2.18.4
तदपूर्वं नरपतेर्दृष्ट्वा रूपं भयावहम्।
रामोऽपि भयमापन्नः पदा स्पृष्ट्वेव पन्नगम् ॥ २.१८.४ ॥
ਰਾਜੇ ਦਾ ਉਹ ਅਪੂਰਵ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਮ ਵੀ ਡਰ ਗਏ; ਜਿਵੇਂ ਪੈਰ ਨਾਲ ਸੱਪ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
2.18.5
इन्द्रियैरप्रहृष्टैस्तं शोकसंतापकर्शितम्।
निःश्वसन्तं महाराजं व्यथिताकुलचेतसम् ॥ २.१८.५ ॥
ਇੰਦਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਸ਼ੋਕ ਤੇ ਸੰਤਾਪ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਲੰਬੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ, ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ।
2.18.6
ऊर्मिमालिनमक्षोभ्यं क्षुभ्यन्तमिव सागरम्।
उपप्लुतमिवादित्यमुक्तानृतमृषिं यथा ॥ २.१८.६ ॥
ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਅਚੱਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਜੋ ਹੁਣ ਖਲਬਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ; ਰਾਹੂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ; ਝੂਠ ਬੋਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ।
2.18.7
अचिन्त्यकल्पं नृपतेस्तं शोकमुपधारयन्।
बभूव संरब्धतरः समुद्र इव पर्वणि ॥ २.१८.७ ॥
ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਸ ਅਕਲਪਨੀਯ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਰਾਮ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਏ।
2.18.8
चिन्तयामास चतुरो रामः पितृहिते रतः।
किंस्विदद्यैव नृपतिर्न मां प्रत्यभिनन्दति ॥ २.१८.८ ॥
ਪਿਤਾ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਚਤੁਰ ਰਾਮ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ — "ਅੱਜ ਰਾਜਾ ਮੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ?"
2.18.9
अन्यदा मां पिता दृष्ट्वा कुपितोऽपि प्रसीदति।
तस्य मामद्य सम्प्रेक्ष्य किमायासः प्रवर्तते ॥ २.१८.९ ॥
ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਪਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੀੜ ਕਿਉਂ ਜਾਗ ਰਹੀ ਹੈ?
2.18.10
स दीन इव शोकार्तो विषण्णवदनद्युतिः।
कैकेयीमभिवाद्यैव रामो वचनमब्रवीत् ॥ २.१८.१० ॥
ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਦੀਨ ਵਰਗੇ, ਮੁਰਝਾਏ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.18.11
कच्चिन्मया नापराद्धमज्ञानाद् येन मे पिता।
कुपितस्तन्ममाचक्ष्व त्वमेवैनं प्रसादय ॥ २.१८.११ ॥
ਕੀ ਮੈਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਗੁੱਸੇ ਹਨ? ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ।
2.18.12
अप्रसन्नमनाः किं नु सदा मां प्रति वत्सलः।
विषण्णवदनो दीनः नहि मां प्रति भाषते ॥ २.१८.१२ ॥
ਜੋ ਪਿਤਾ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਜ ਅਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਮੁਰਝਾਏ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਦੀਨ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
2.18.13
शारीरो मानसो वापि कच्चिदेनं न बाधते।
संतापो वाभितापो वा दुर्लभं हि सदा सुखम् ॥ २.१८.१३ ॥
ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਪੀੜਾ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ? ਕੀ ਸੰਤਾਪ ਜਾਂ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਤਾ ਰਹੀ? ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਖ ਸਦਾ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ।
2.18.14
कच्चिन्न किंचिद् भरते कुमारे प्रियदर्शने।
शत्रुघ्ने वा महासत्त्वे मातॄणां वा ममाशुभम् ॥ २.१८.१४ ॥
ਪ੍ਰਿਆਦਰਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਭਰਤ ਜਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ?
2.18.15
अतोषयन् महाराजमकुर्वन् वा पितुर्वचः।
मुहूर्तमपि नेच्छेयं जीवितुं कुपिते नृपे ॥ २.१८.१५ ॥
ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਬਚਨ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹਾਂਗਾ।
2.18.16
यतोमूलं नरः पश्येत् प्रादुर्भावमिहात्मनः।
कथं तस्मिन् न वर्तेत प्रत्यक्षे सति दैवते ॥ २.१८.१६ ॥
ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਮੂਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੇਵਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਵਰਤੇ?
2.18.17
कच्चित्ते परुषं किंचिदभिमानात् पिता मम।
उक्तो भवत्या रोषेण येनास्य लुलितं मनः ॥ २.१८.१७ ॥
ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਹੰਕਾਰ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ? ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਵਿਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ?
2.18.18
एतदाचक्ष्व मे देवि तत्त्वेन परिपृच्छतः।
किंनिमित्तमपूर्वोऽयं विकारो मनुजाधिपे ॥ २.१८.१८ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਨੋਖਾ ਵਿਕਾਰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ?
2.18.19
एवमुक्ता तु कैकेयी राघवेण महात्मना।
उवाचेदं सुनिर्लज्जा धृष्टमात्महितं वचः ॥ २.१८.१९ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਬਹੁਤ ਬੇਸ਼ਰਮ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ ਇਹ ਢੀਠ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.18.20
न राजा कुपितो राम व्यसनं नास्य किंचन।
किंचिन्मनोगतं त्वस्य त्वद्भयान्नानुभाषते ॥ २.१८.२० ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ।
2.18.21
प्रियं त्वामप्रियं वक्तुं वाणी नास्य प्रवर्तते।
तदवश्यं त्वया कार्यं यदनेनाश्रुतं मम ॥ २.१८.२१ ॥
ਤੈਨੂੰ ਅਪ੍ਰਿਯ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਲਈ ਉਸਦੀ ਬਾਣੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ; ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2.18.22
एष मह्यं वरं दत्त्वा पुरा मामभिपूज्य च।
स पश्चात् तप्यते राजा यथान्यः प्राकृतस्तथा ॥ २.१८.२२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਆਮ ਬੰਦੇ ਵਾਂਗ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2.18.23
अतिसृज्य ददानीति वरं मम विशाम्पतिः।
स निरर्थं गतजले सेतुं बन्धितुमिच्छति ॥ २.१८.२३ ॥
'ਦਿਆਂਗਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਉਹ ਵਹਿ ਗਏ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
2.18.24
धर्ममूलमिदं राम विदितं च सतामपि।
तत् सत्यं न त्यजेद् राजा कुपितस्त्वत्कृते यथा ॥ २.१८.२४ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਸਜਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
2.18.25
यदि तद् वक्ष्यते राजा शुभं वा यदि वाशुभम्।
करिष्यसि ततः सर्वमाख्यास्यामि पुनस्त्वहम् ॥ २.१८.२५ ॥
ਰਾਜਾ ਸ਼ੁਭ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਜੋ ਵੀ ਕਹਿਣਗੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਸਭ ਕਰੋਗੇ; ਮੈਂ ਵੀ ਉਹ ਫਿਰ ਕਹਾਂਗਾ।
2.18.26
यदि त्वभिहितं राज्ञा त्वयि तन्न विपत्स्यते।
ततोऽहमभिधास्यामि न ह्येष त्वयि वक्ष्यति ॥ २.१८.२६ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹ ਫਿਰ ਕਹਾਂਗਾ; ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਗੇ।
2.18.27
एतत् तु वचनं श्रुत्वा कैकेय्या समुदाहृतम्।
उवाच व्यथितो रामस्तां देवीं नृपसंनिधौ ॥ २.१८.२७ ॥
ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
2.18.28
अहो धिङ् नार्हसे देवि वक्तुं मामीदृशं वचः।
अहं हि वचनाद् राज्ञः पतेयमपि पावके ॥ २.१८.२८ ॥
ਹਾਏ, ਧਿੱਕਾਰ! ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਬੋਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਵਾਂਗਾ।
2.18.29
भक्षयेयं विषं तीक्ष्णं पतेयमपि चार्णवे।
नियुक्तो गुरुणा पित्रा नृपेण च हितेन च ॥ २.१८.२९ ॥
ਗੁਰੂ, ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਹੁਕਮ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਜ਼ ਜ਼ਹਿਰ ਵੀ ਖਾ ਲਵਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਵਾਂ।
2.18.30
तद् ब्रूहि वचनं देवि राज्ञो यदभिकांक्षितम्।
करिष्ये प्रतिजाने च रामो द्विर्नाभिभाषते ॥ २.१८.३० ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਦੇਵੀ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਹੋ। ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਮ ਦੋ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ।
2.18.31
तमार्जवसमायुक्तमनार्या सत्यवादिनम्।
उवाच रामं कैकेयी वचनं भृशदारुणम् ॥ २.१८.३१ ॥
ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਨਾਰਿਆ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.18.32
पुरा देवासुरे युद्धे पित्रा ते मम राघव।
रक्षितेन वरौ दत्तौ सशल्येन महारणे ॥ २.१८.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਾਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਰਣ ਦੌਰਾਨ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੈਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਵਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
2.18.33
तत्र मे याचितो राजा भरतस्याभिषेचनम्।
गमनं दण्डकारण्ये तव चाद्यैव राघव ॥ २.१८.३३ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਭਰਤ ਦੇ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਘਵ, ਅੱਜ ਹੀ ਤੇਰੇ ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ।
2.18.34
यदि सत्यप्रतिज्ञं त्वं पितरं कर्तुमिच्छसि।
आत्मानं च नरश्रेष्ठ मम वाक्यमिदं शृणु ॥ २.१८.३४ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ।
2.18.35
संनिदेशे पितुस्तिष्ठ यथानेन प्रतिश्रुतम्।
त्वयारण्यं प्रवेष्टव्यं नव वर्षाणि पञ्च च ॥ २.१८.३५ ॥
ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾ। ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ।
2.18.36
भरतश्चाभिषिच्येत यदेतदभिषेचनम्।
त्वदर्थे विहितं राज्ञा तेन सर्वेण राघव ॥ २.१८.३६ ॥
ਭਰਤ ਦਾ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਸੀ; ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਸ ਸਭ ਰਾਹੀਂ।
2.18.37
सप्त सप्त च वर्षाणि दण्डकारण्यमाश्रितः।
अभिषेकमिदं त्यक्त्वा जटाचीरधरो भव ॥ २.१८.३७ ॥
ਸੱਤ-ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰ; ਇਹ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਛੱਡ ਕੇ ਜਟਾ ਤੇ ਵਲਕਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾ।
2.18.38
भरतः कोसलपतेः प्रशास्तु वसुधामिमाम्।
नानारत्नसमाकीर्णां सवाजिरथसंकुलाम् ॥ २.१८.३८ ॥
ਕੋਸਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨਾਨਾ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇ।
2.18.39
एतेन त्वां नरेन्द्रोऽयं कारुण्येन समाप्लुतः।
शोकैः संक्लिष्टवदनो न शक्नोति निरीक्षितुम् ॥ २.१८.३९ ॥
ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰਾਜਾ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਤਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ; ਸੋਗ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਏ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
2.18.40
एतत् कुरु नरेन्द्रस्य वचनं रघुनन्दन।
सत्येन महता राम तारयस्व नरेश्वरम् ॥ २.१८.४० ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ! ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ; ਹੇ ਰਾਮ, ਵੱਡੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਇਸ ਨਰੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਤਾਰ।
2.18.41
इतीव तस्यां परुषं वदन्त्यां
न चैव रामः प्रविवेश शोकम्।
प्रविव्यथे चापि महानुभावो
राजा च पुत्रव्यसनाभितप्तः ॥ २.१८.४१ ॥
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਬੋਲਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਨਾ ਵੜਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਰਾਜਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪ ਕੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ।