ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.35.1
ततो निधूय सहसा शिरो निःश्वस्य चासकृत्।
पाणिं पाणौ विनिष्पिष्य दन्तान् कटकटाय्य च ॥ २.३५.१ ॥
ਫਿਰ ਸੁਮੰਤਰ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਹੱਥ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਅਤੇ ਦੰਦ ਕਚਕਚਾਏ।
2.35.2
लोचने कोपसंरक्ते वर्णं पूर्वोचितं जहत्।
कोपाभिभूतः सहसा संतापमशुभं गतः ॥ २.३५.२ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰੰਗ ਗੁਆ ਬੈਠਾ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਤਾਪ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
2.35.3
मनः समीक्षमाणश्च सूतो दशरथस्य च।
कम्पयन्निव कैकेय्या हृदयं वाक्शरैः शितैः ॥ २.३५.३ ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਸੁਮੰਤਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਤਿੱਖੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੈਕੇਯੀ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿਵੇਂ ਕੰਬਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ (ਬੋਲਿਆ)।
2.35.4
वाक्यवज्रैरनुपमैर्निर्भिन्दन्निव चाशुभैः।
कैकेय्याः सर्वमर्माणि सुमन्त्रः प्रत्यभाषत ॥ २.३५.४ ॥
ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਬੋਲਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕੈਕੇਯੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦਿਆਂ ਸੁਮੰਤਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
2.35.5
यस्यास्तव पतिस्त्यक्तो राजा दशरथः स्वयम्।
भर्ता सर्वस्य जगतः स्थावरस्य चरस्य च ॥ २.३५.५ ॥
ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਸਥਾਵਰ ਤੇ ਜੰਗਮ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਖੁਦ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
2.35.6
नह्यकार्यतमं किंचित्तव देवीह विद्यते।
पतिघ्नीं त्वामहं मन्ये कुलघ्नीमपि चान्ततः ॥ २.३५.६ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਜੋ ਅਕਾਰਜ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਤੀ-ਘਾਤਿਨੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਲ-ਘਾਤਿਨੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
2.35.7
यन्महेन्द्रमिवाजय्यं दुष्प्रकम्प्यमिवाचलम्।
महोदधिमिवाक्षोभ्यं संतापयसि कर्मभिः ॥ २.३५.७ ॥
ਮਹੇਂਦਰ ਵਾਂਗ ਅਜਿੱਤ, ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਾਂਗ ਅਕਸ਼ੋਭ ਜਿਹੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤਾਪ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈਂ।
2.35.8
मावमंस्था दशरथं भर्तारं वरदं पतिम्।
भर्तुरिच्छा हि नारीणां पुत्रकोट्या विशिष्यते ॥ २.३५.८ ॥
ਪਤੀ, ਵਰਦਾਤਾ ਅਤੇ ਸੁਆਮੀ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੋੜਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
2.35.9
यथावयो हि राज्यानि प्राप्नुवन्ति नृपक्षये।
इक्ष्वाकुकुलनाथेऽस्मिंस्तं लोपयितुमिच्छसि ॥ २.३५.९ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਉਮਰ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲ ਦੇ ਇਸ ਨਾਥ ਨੂੰ ਹੀ ਤੂੰ ਉਸ ਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ।
2.35.10
राजा भवतु ते पुत्रो भरतः शास्तु मेदिनीम्।
वयं तत्र गमिष्यामो यत्र रामो गमिष्यति ॥ २.३५.१० ॥
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਰਾਜਾ ਬਣੇ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਜਾਵੇਗਾ, ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗੇ।
2.35.11
न च ते विषये कश्चिद् ब्राह्मणो वस्तुमर्हति।
तादृशं त्वममर्यादमद्य कर्म करिष्यसि ॥ २.३५.११ ॥
ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਤੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਰਯਾਦਾ-ਹੀਣ ਕਰਮ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ।
2.35.12
नूनं सर्वे गमिष्यामो मार्गं रामनिषेवितम्।
त्यक्ता या बान्धवैः सर्वैर्ब्राह्मणैः साधुभिः सदा ॥ २.३५.१२ ॥
ਯਕੀਨਨ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਸ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਜਾਵਾਂਗੇ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਸਦਾ ਛੱਡਿਆ ਹੈ।
2.35.13
का प्रीती राज्यलाभेन तव देवि भविष्यति।
तादृशं त्वममर्यादं कर्म कर्तुं चिकीर्षसि ॥ २.३५.१३ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਰਾਜ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਐਸਾ ਮਰਿਆਦਾਹੀਣ ਕਰਮ ਤੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ।
2.35.14
आश्चर्यमिव पश्यामि यस्यास्ते वृत्तमीदृशम्।
आचरन्त्या न विवृता सद्यो भवति मेदिनी ॥ २.३५.१४ ॥
ਐਸੇ ਵਰਤਾਰੇ ਵਾਲੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੁਰੰਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਫਟ ਜਾਂਦੀ?
2.35.15
महाब्रह्मर्षिसृष्टा वा ज्वलन्तो भीमदर्शनाः।
धिग्वाग्दण्डा न हिंसन्ति रामप्रव्राजने स्थिताम् ॥ २.३५.१५ ॥
ਮਹਾਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜੇ, ਬਲਦੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ 'ਧਿੱਕ' ਵਾਲੇ ਨਿੰਦਾ-ਦੰਡ ਰਾਮ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ?
2.35.16
आम्रं छित्त्वा कुठारेण निम्बं परिचरेत् तु कः।
यश्चैनं पयसा सिञ्चेन्नैवास्य मधुरो भवेत् ॥ २.३५.१६ ॥
ਅੰਬ ਨੂੰ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਨਿੰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
2.35.17
आभिजात्यं हि ते मन्ये यथा मातुस्तथैव च।
न हि निम्बात् स्रवेत् क्षौद्रं लोके निगदितं वचः ॥ २.३५.१७ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤੇਰੀ ਕੁਲੀਨਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿੰਮ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਦ ਨਹੀਂ ਚੋਂਦਾ।
2.35.18
तव मातुरसद्ग्राहं विद्म पूर्वं यथा श्रुतम्।
पितुस्ते वरदः कश्चिद् ददौ वरमनुत्तमम् ॥ २.३५.१८ ॥
ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮਾੜੀ ਜ਼ਿੱਦ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਰਦਾਤੇ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
2.35.19
सर्वभूतरुतं तस्मात् संजज्ञे वसुधाधिपः।
तेन तिर्यग्गतानां च भूतानां विदितं वचः ॥ २.३५.१९ ॥
ਉਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਮਝ ਆ ਗਈ; ਅਤੇ ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਤਿਰਯਗ ਯੋਨੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝ ਆਏ।
2.35.20
ततो जृम्भस्य शयने विरुताद् भूरिवर्चसः।
पितुस्ते विदितो भावः स तत्र बहुधाहसत् ॥ २.३५.२० ॥
ਫਿਰ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਜਮਹਾਈ ਲੈਂਦੇ ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਉੱਥੇ ਕਈ ਵਾਰ ਹੱਸਿਆ।
2.35.21
तत्र ते जननी क्रुद्धा मृत्युपाशमभीप्सती।
हासं ते नृपते सौम्य जिज्ञासामीति चाब्रवीत् ॥ २.३५.२१ ॥
ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਤਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ, 'ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਸੌਮਯ! ਤੁਹਾਡੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।'
2.35.22
नृपश्चोवाच तां देवीं हासं शंसामि ते यदि।
ततो मे मरणं सद्यो भविष्यति न संशयः ॥ २.३५.२२ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਜੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਾਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਤੁਰੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
2.35.23
माता ते पितरं देवि पुनः केकयमब्रवीत्।
शंस मे जीव वा मा वा न मां त्वं प्रहसिष्यसि ॥ २.३५.२३ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਤਾ ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ (ਕੇਕਯ) ਨੂੰ ਬੋਲੀ, 'ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਜੀਓ ਜਾਂ ਨਾ ਜੀਓ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੱਸੋਗੇ ਨਹੀਂ।'
2.35.24
प्रियया च तथोक्तः स केकयः पृथिवीपतिः।
तस्मै तं वरदायार्थं कथयामास तत्त्वतः ॥ २.३५.२४ ॥
ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਉਸ ਕੇਕਯ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਧਰਤੀ-ਪਤੀ ਨੇ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
2.35.25
ततः स वरदः साधू राजानं प्रत्यभाषत।
म्रियतां ध्वंसतां वेयं मा शंसीस्त्वं महीपते ॥ २.३५.२५ ॥
ਤਦ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਸਾਧਵੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ — "ਇਹ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਕਹੋ।"
2.35.26
स तच्छ्रुत्वा वचस्तस्य प्रसन्नमनसो नृपः।
मातरं ते निरस्याशु विजहार कुबेरवत् ॥ २.३५.२६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪਰੇ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਕੁਬੇਰ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗਾ।
2.35.27
तथा त्वमपि राजानं दुर्जनाचरिते पथि।
असद्ग्राहमिमं मोहात् कुरुषे पापदर्शिनी ॥ २.३५.२७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਦੁਰਜਨਾਂ ਦੇ ਚਲਾਏ ਰਾਹ ਉੱਤੇ, ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਇਸ ਅਸਤ ਜ਼ਿੱਦ ਨੂੰ ਫੜ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਾਪਦਰਸ਼ਿਨੀ!
2.35.28
सत्यश्चात्र प्रवादोऽयं लौकिकः प्रतिभाति मा।
पितॄन् समनुजायन्ते नरा मातरमङ्गनाः ॥ २.३५.२८ ॥
ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ: ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਔਰਤਾਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
2.35.29
नैवं भव गृहाणेदं यदाह वसुधाधिपः।
भर्तुरिच्छामुपास्वेह जनस्यास्य गतिर्भव ॥ २.३५.२९ ॥
ਏਦਾਂ ਨਾ ਹੋ; ਰਾਜੇ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਮੰਨ ਲੈ। ਇੱਥੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ; ਇਸ ਲੋਕ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣ।
2.35.30
मा त्वं प्रोत्साहिता पापैर्देवराजसमप्रभम्।
भर्तारं लोकभर्तारमसद्धर्ममुपादध ॥ २.३५.३० ॥
ਪਾਪੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭੜਕਾਈ ਹੋਈ ਤੂੰ ਦੇਵਰਾਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਧਰਮ ਨਾ ਕਰ।
2.35.31
नहि मिथ्या प्रतिज्ञातं करिष्यति तवानघः।
श्रीमान् दशरथो राजा देवि राजीवलोचनः ॥ २.३५.३१ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਕਮਲਨੈਣ, ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਝੂਠੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ।
2.35.32
ज्येष्ठो वदान्यः कर्मण्यः स्वधर्मस्यापि रक्षिता।
रक्षिता जीवलोकस्य बली रामोऽभिषिच्यताम् ॥ २.३५.३२ ॥
ਵੱਡੇ, ਉਦਾਰ, ਕਰਮਕੁਸ਼ਲ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਜੀਵਲੋਕ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇ।
2.35.33
परिवादो हि ते देवि महाँल्लोके चरिष्यति।
यदि रामो वनं याति विहाय पितरं नृपम् ॥ २.३५.३३ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇ ਰਾਮ ਰਾਜਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਨਿੰਦਾ ਫੈਲੇਗੀ।
2.35.34
स्वराज्यं राघवः पातु भव त्वं विगतज्वरा।
नहि ते राघवादन्यः क्षमः पुरवरे वसन् ॥ २.३५.३४ ॥
ਰਾਘਵ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਪਾਲਣ ਕਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਮੁਕਤ ਰਹੋ। ਇਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਯੋਗ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਹੀਂ।
2.35.35
रामे हि यौवराज्यस्थे राजा दशरथो वनम्।
प्रवेक्ष्यति महेष्वासः पूर्ववृत्तमनुस्मरन् ॥ २.३५.३५ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ।
2.35.36
भूयः संक्षोभयामास सुमन्त्रस्तु कृताञ्जलिः ॥ २.३५.३६ ॥
ਸੁਮੰਤਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਿਚਲਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2.35.37
नैव सा क्षुभ्यते देवी न च स्म परिदूयते।
न चास्या मुखवर्णस्य लक्ष्यते विक्रिया तदा ॥ २.३५.३७ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵੀ ਨਾ ਵਿਚਲਿਤ ਹੋਈ, ਨਾ ਦੁਖੀ ਦਿਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਇਆ।