വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.35.1
ततो निधूय सहसा शिरो निःश्वस्य चासकृत्।
पाणिं पाणौ विनिष्पिष्य दन्तान् कटकटाय्य च ॥ २.३५.१ ॥
അപ്പോൾ സുമന്ത്രൻ പെട്ടെന്ന് തല കുലുക്കി, പലവട്ടം ദീർഘനിശ്വാസമെടുത്ത്, കൈ കൈയിൽ അമർത്തി, പല്ലുകൾ ഞെരിച്ചു.
2.35.2
लोचने कोपसंरक्ते वर्णं पूर्वोचितं जहत्।
कोपाभिभूतः सहसा संतापमशुभं गतः ॥ २.३५.२ ॥
കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ അവൻ തന്റെ പതിവ് നിറം നഷ്ടപ്പെടുത്തി; കോപത്താൽ വശപ്പെട്ട് പെട്ടെന്ന് അശുഭമായ സന്താപത്തിൽ വീണു.
2.35.3
मनः समीक्षमाणश्च सूतो दशरथस्य च।
कम्पयन्निव कैकेय्या हृदयं वाक्शरैः शितैः ॥ २.३५.३ ॥
ദശരഥന്റെ സാരഥി സുമന്ത്രൻ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, മൂർച്ചയുള്ള വാക്കുകളാകുന്ന അമ്പുകളാൽ കൈകേയിയുടെ ഹൃദയം വിറപ്പിക്കുമാറ് (സംസാരിച്ചു).
2.35.4
वाक्यवज्रैरनुपमैर्निर्भिन्दन्निव चाशुभैः।
कैकेय्याः सर्वमर्माणि सुमन्त्रः प्रत्यभाषत ॥ २.३५.४ ॥
അനുപമമായ വജ്രതുല്യ വാക്കുകളാലും അശുഭ വചനങ്ങളാലും കൈകേയിയുടെ സർവമർമങ്ങളും തുളച്ചെന്നപോലെ സുമന്ത്രൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
2.35.5
यस्यास्तव पतिस्त्यक्तो राजा दशरथः स्वयम्।
भर्ता सर्वस्य जगतः स्थावरस्य चरस्य च ॥ २.३५.५ ॥
നിന്റെ ഭർത്താവ്, സ്ഥാവരജംഗമമായ സർവ ജഗത്തിന്റെയും രക്ഷകനായ രാജാവ് ദശരഥൻ തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
2.35.6
नह्यकार्यतमं किंचित्तव देवीह विद्यते।
पतिघ्नीं त्वामहं मन्ये कुलघ्नीमपि चान्ततः ॥ २.३५.६ ॥
ദേവീ, ഇവിടെ നിനക്ക് ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്ത ഒരു കാര്യവും ഇല്ല; നിന്നെ ഭർത്തൃഘാതിനിയായും അവസാനം കുലഘാതിനിയായും ഞാൻ കരുതുന്നു.
2.35.7
यन्महेन्द्रमिवाजय्यं दुष्प्रकम्प्यमिवाचलम्।
महोदधिमिवाक्षोभ्यं संतापयसि कर्मभिः ॥ २.३५.७ ॥
മഹേന്ദ്രനെപ്പോലെ ജയിക്കാനാവാത്തവനും പർവതംപോലെ ഇളക്കാനാവാത്തവനും മഹാസമുദ്രംപോലെ ക്ഷോഭിക്കാത്തവനുമായവനെ നീ നിന്റെ പ്രവൃത്തികളാൽ സന്താപപ്പെടുത്തുന്നു.
2.35.8
मावमंस्था दशरथं भर्तारं वरदं पतिम्।
भर्तुरिच्छा हि नारीणां पुत्रकोट्या विशिष्यते ॥ २.३५.८ ॥
ഭർത്താവും വരദായകനും നാഥനുമായ ദശരഥനെ അവമതിക്കരുത്. സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്താവിന്റെ ഇഷ്ടം കോടി പുത്രന്മാരെക്കാൾ മീതെയാണ്.
2.35.9
यथावयो हि राज्यानि प्राप्नुवन्ति नृपक्षये।
इक्ष्वाकुकुलनाथेऽस्मिंस्तं लोपयितुमिच्छसि ॥ २.३५.९ ॥
രാജാവ് മരിക്കുമ്പോൾ രാജ്യങ്ങൾ പ്രായക്രമത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇക്ഷ്വാകുകുലനാഥനായ ഇദ്ദേഹത്തെത്തന്നെ ആ ക്രമം തെറ്റിച്ച് നശിപ്പിക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
2.35.10
राजा भवतु ते पुत्रो भरतः शास्तु मेदिनीम्।
वयं तत्र गमिष्यामो यत्र रामो गमिष्यति ॥ २.३५.१० ॥
നിന്റെ പുത്രൻ ഭരതൻ രാജാവാകട്ടെ, ഭൂമി ഭരിക്കട്ടെ. രാമൻ പോകുന്നിടത്തേക്ക് ഞങ്ങളും പോകും.
2.35.11
न च ते विषये कश्चिद् ब्राह्मणो वस्तुमर्हति।
तादृशं त्वममर्यादमद्य कर्म करिष्यसि ॥ २.३५.११ ॥
നിന്റെ രാജ്യത്ത് ഒരു ബ്രാഹ്മണനും വസിക്കുവാൻ യോഗ്യനാകില്ല. ഇന്ന് നീ ഇത്തരം മര്യാദയില്ലാത്ത കർമം ചെയ്യാൻ പോകുന്നു.
2.35.12
नूनं सर्वे गमिष्यामो मार्गं रामनिषेवितम्।
त्यक्ता या बान्धवैः सर्वैर्ब्राह्मणैः साधुभिः सदा ॥ २.३५.१२ ॥
തീർച്ചയായും നമ്മളെല്ലാവരും രാമൻ സഞ്ചരിച്ച ആ വഴിയിലൂടെ പോകും. എല്ലാ ബന്ധുക്കളും ബ്രാഹ്മണരും സാധുക്കളും എപ്പോഴും വിട്ടുപോയ ആ വഴിയിലൂടെ.
2.35.13
का प्रीती राज्यलाभेन तव देवि भविष्यति।
तादृशं त्वममर्यादं कर्म कर्तुं चिकीर्षसि ॥ २.३५.१३ ॥
ദേവീ, രാജ്യലാഭംകൊണ്ട് നിനക്ക് എന്ത് സന്തോഷമുണ്ടാകും? ഇത്രയും മര്യാദകെട്ട കർമ്മം ചെയ്യാനാണ് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
2.35.14
आश्चर्यमिव पश्यामि यस्यास्ते वृत्तमीदृशम्।
आचरन्त्या न विवृता सद्यो भवति मेदिनी ॥ २.३५.१४ ॥
ഇത്തരം നടപ്പുള്ള നിന്നെ കാണുമ്പോൾ എനിക്ക് അത്ഭുതം തോന്നുന്നു. ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നവളുടെ മുന്നിൽ ഭൂമി പെട്ടെന്ന് പിളരുന്നില്ലല്ലോ.
2.35.15
महाब्रह्मर्षिसृष्टा वा ज्वलन्तो भीमदर्शनाः।
धिग्वाग्दण्डा न हिंसन्ति रामप्रव्राजने स्थिताम् ॥ २.३५.१५ ॥
മഹാബ്രഹ്മർഷിമാർ സൃഷ്ടിച്ച, ജ്വലിക്കുന്ന, ഭയങ്കര രൂപമുള്ള 'ധിക്' എന്ന ശാപവാക്കിന്റെ ദണ്ഡുകൾ, രാമനെ വനവാസത്തിനയച്ചതിൽ നിൽക്കുന്ന ഇവളെ ഹിംസിക്കുന്നില്ലയോ?
2.35.16
आम्रं छित्त्वा कुठारेण निम्बं परिचरेत् तु कः।
यश्चैनं पयसा सिञ्चेन्नैवास्य मधुरो भवेत् ॥ २.३५.१६ ॥
മാവിനെ കോടാലികൊണ്ട് മുറിച്ചിട്ട് വേപ്പിനെ ആരാണ് പരിചരിക്കുക? പാൽകൊണ്ട് അതിനെ നനച്ചാലും അതിന്റെ ഫലം മധുരമാകില്ല.
2.35.17
आभिजात्यं हि ते मन्ये यथा मातुस्तथैव च।
न हि निम्बात् स्रवेत् क्षौद्रं लोके निगदितं वचः ॥ २.३५.१७ ॥
നിന്റെ മാതാവിന്റേതുപോലെ തന്നെ നിനക്കും കുലമഹിമയുണ്ടെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. വേപ്പിൽനിന്ന് തേൻ ഒഴുകില്ല എന്നത് ലോകത്ത് പറയപ്പെട്ടിട്ടുള്ള വാക്കാണ്.
2.35.18
तव मातुरसद्ग्राहं विद्म पूर्वं यथा श्रुतम्।
पितुस्ते वरदः कश्चिद् ददौ वरमनुत्तमम् ॥ २.३५.१८ ॥
നിന്റെ മാതാവിന്റെ ദുർവാശി മുൻപേ കേട്ടറിഞ്ഞതുപോലെ ഞങ്ങൾക്കറിയാം. നിന്റെ പിതാവിന് ഒരു വരദായകൻ അത്യുത്തമമായ ഒരു വരം നൽകിയിരുന്നു.
2.35.19
सर्वभूतरुतं तस्मात् संजज्ञे वसुधाधिपः।
तेन तिर्यग्गतानां च भूतानां विदितं वचः ॥ २.३५.१९ ॥
അതുകൊണ്ട് ആ ഭൂപതിക്ക് സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെയും ശബ്ദം മനസ്സിലായി; അതിനാൽ തിര്യക്കുകളായ ജീവികളുടെ വാക്കുകളും അദ്ദേഹത്തിന് വ്യക്തമായി.
2.35.20
ततो जृम्भस्य शयने विरुताद् भूरिवर्चसः।
पितुस्ते विदितो भावः स तत्र बहुधाहसत् ॥ २.३५.२० ॥
പിന്നീട് കിടക്കയിൽ കോട്ടുവായിട്ട ആ മഹാതേജസ്വിയുടെ ശബ്ദത്താൽ നിന്റെ പിതാവിന്റെ ഭാവം വെളിപ്പെട്ടു; അദ്ദേഹം അവിടെ പലതവണ ചിരിച്ചു.
2.35.21
तत्र ते जननी क्रुद्धा मृत्युपाशमभीप्सती।
हासं ते नृपते सौम्य जिज्ञासामीति चाब्रवीत् ॥ २.३५.२१ ॥
അവിടെ നിന്റെ മാതാവ് കോപിച്ച്, മൃത്യുപാശത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവളെപ്പോലെ, 'രാജാവേ, സൗമ്യാ! നിന്റെ ചിരിയുടെ കാരണം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞു.
2.35.22
नृपश्चोवाच तां देवीं हासं शंसामि ते यदि।
ततो मे मरणं सद्यो भविष्यति न संशयः ॥ २.३५.२२ ॥
രാജാവ് ആ ദേവിയോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ചിരിയുടെ കാരണം ഞാൻ പറഞ്ഞാൽ, എനിക്ക് ഉടനെ മരണം വരും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.'
2.35.23
माता ते पितरं देवि पुनः केकयमब्रवीत्।
शंस मे जीव वा मा वा न मां त्वं प्रहसिष्यसि ॥ २.३५.२३ ॥
നിന്റെ മാതാവ് വീണ്ടും നിന്റെ പിതാവിനോട് (കേകയനോട്) പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ; ജീവിച്ചിരിക്കൂ അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ല, എന്നെ നീ പരിഹസിക്കില്ല.'
2.35.24
प्रियया च तथोक्तः स केकयः पृथिवीपतिः।
तस्मै तं वरदायार्थं कथयामास तत्त्वतः ॥ २.३५.२४ ॥
പ്രിയ ഭാര്യ അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ കേകയരാജാവ് വരദാനം നൽകിയവന്റെ കാര്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ അവളോട് വിവരിച്ചു.
2.35.25
ततः स वरदः साधू राजानं प्रत्यभाषत।
म्रियतां ध्वंसतां वेयं मा शंसीस्त्वं महीपते ॥ २.३५.२५ ॥
അപ്പോൾ വരദാനം നൽകിയ ആ സാധ്വി രാജാവിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു — "ഇത് ചത്തൊടുങ്ങട്ടെ, നശിക്കട്ടെ; ഓ മഹീപതേ, നീ ഇത് പറയരുത്."
2.35.26
स तच्छ्रुत्वा वचस्तस्य प्रसन्नमनसो नृपः।
मातरं ते निरस्याशु विजहार कुबेरवत् ॥ २.३५.२६ ॥
അവളുടെ ആ വാക്കു കേട്ട് രാജാവിന്റെ മനസ്സ് പ്രസന്നമായി; നിന്റെ അമ്മയെ ഉടൻ തള്ളിമാറ്റി അവൻ കുബേരനെപ്പോലെ വിഹരിച്ചു.
2.35.27
तथा त्वमपि राजानं दुर्जनाचरिते पथि।
असद्ग्राहमिमं मोहात् कुरुषे पापदर्शिनी ॥ २.३५.२७ ॥
അതുപോലെ നീയും ദുർജനങ്ങൾ നടന്ന വഴിയിൽ, മോഹത്താൽ ഈ അസത്‌ഗ്രഹത്തെ പിടിക്കുന്നു, ഓ പാപദർശിനീ!
2.35.28
सत्यश्चात्र प्रवादोऽयं लौकिकः प्रतिभाति मा।
पितॄन् समनुजायन्ते नरा मातरमङ्गनाः ॥ २.३५.२८ ॥
ഇവിടെ ഈ ലോകോക്തി എനിക്ക് സത്യമായി തോന്നുന്നു: മനുഷ്യർ പിതാക്കന്മാരെ അനുസരിച്ചും സ്ത്രീകൾ മാതാക്കളെ അനുസരിച്ചും ജനിക്കുന്നു.
2.35.29
नैवं भव गृहाणेदं यदाह वसुधाधिपः।
भर्तुरिच्छामुपास्वेह जनस्यास्य गतिर्भव ॥ २.३५.२९ ॥
ഇങ്ങനെ ആകരുത്; രാജാവ് പറഞ്ഞത് സ്വീകരിക്കൂ. ഇവിടെ ഭർത്താവിന്റെ ഇഷ്ടം അനുസരിക്കൂ; ഈ ജനങ്ങൾക്ക് ആശ്രയമായി ഭവിക്കൂ.
2.35.30
मा त्वं प्रोत्साहिता पापैर्देवराजसमप्रभम्।
भर्तारं लोकभर्तारमसद्धर्ममुपादध ॥ २.३५.३० ॥
പാപികളാൽ പ്രേരിതയായി, ദേവേന്ദ്രനെപ്പോലെ തേജസ്സുള്ള, ലോകപാലകനായ ഭർത്താവിനോട് അധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കരുത്.
2.35.31
नहि मिथ्या प्रतिज्ञातं करिष्यति तवानघः।
श्रीमान् दशरथो राजा देवि राजीवलोचनः ॥ २.३५.३१ ॥
ദേവീ, കളങ്കമില്ലാത്തവനും താമരക്കണ്ണനും ശ്രീമാനുമായ ദശരഥരാജാവ് നിനക്ക് നൽകിയ പ്രതിജ്ഞ വ്യാജമാക്കുകയില്ല.
2.35.32
ज्येष्ठो वदान्यः कर्मण्यः स्वधर्मस्यापि रक्षिता।
रक्षिता जीवलोकस्य बली रामोऽभिषिच्यताम् ॥ २.३५.३२ ॥
മൂത്തവനും ഔദാര്യമുള്ളവനും കർമ്മകുശലനും സ്വധർമ്മരക്ഷകനും ജീവലോകത്തിന്റെ രക്ഷകനും ബലവാനുമായ രാമന് അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടട്ടെ.
2.35.33
परिवादो हि ते देवि महाँल्लोके चरिष्यति।
यदि रामो वनं याति विहाय पितरं नृपम् ॥ २.३५.३३ ॥
ദേവീ, രാമൻ രാജാവായ പിതാവിനെ ഉപേക്ഷിച്ച് വനത്തിലേക്ക് പോയാൽ ലോകത്തിൽ നിനക്ക് വലിയ അപവാദം പരക്കും.
2.35.34
स्वराज्यं राघवः पातु भव त्वं विगतज्वरा।
नहि ते राघवादन्यः क्षमः पुरवरे वसन् ॥ २.३५.३४ ॥
രാഘവൻ സ്വന്തം രാജ്യം പാലിക്കട്ടെ; നീ ഉത്കണ്ഠയില്ലാതെ ഇരിക്കുക. ഈ ശ്രേഷ്ഠനഗരത്തിൽ വസിക്കാൻ രാഘവനല്ലാതെ മറ്റൊരാളും നിനക്ക് യോഗ്യനല്ല.
2.35.35
रामे हि यौवराज्यस्थे राजा दशरथो वनम्।
प्रवेक्ष्यति महेष्वासः पूर्ववृत्तमनुस्मरन् ॥ २.३५.३५ ॥
രാമൻ യുവരാജപദവിയിൽ ഉറയ്ക്കുമ്പോൾ മഹാധനുർധരനായ ദശരഥരാജാവ് പൂർവവൃത്താന്തം ഓർത്ത് വനത്തിൽ പ്രവേശിക്കും.
2.35.36
भूयः संक्षोभयामास सुमन्त्रस्तु कृताञ्जलिः ॥ २.३५.३६ ॥
സുമന്ത്രൻ കൈകൂപ്പിക്കൊണ്ട് വീണ്ടും അവളെ വളരെയധികം ഇളക്കി.
2.35.37
नैव सा क्षुभ्यते देवी न च स्म परिदूयते।
न चास्या मुखवर्णस्य लक्ष्यते विक्रिया तदा ॥ २.३५.३७ ॥
ആ സമയം ദേവി ക്ഷോഭിച്ചില്ല, ദുഃഖിതയായതുമില്ല; അവളുടെ മുഖവർണ്ണത്തിലും യാതൊരു മാറ്റവും കാണപ്പെട്ടില്ല.