ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.37.1
महामात्रवचः श्रुत्वा रामो दशरथं तदा।
अभ्यभाषत वाक्यं तु विनयज्ञो विनीतवत् ॥ २.३७.१ ॥
大臣の言葉を聞いて、礼節を知るラーマは、そのとき謙虚にダシャラタに次のように言った。
2.37.2
त्यक्तभोगस्य मे राजन् वने वन्येन जीवतः।
किं कार्यमनुयात्रेण त्यक्तसङ्गस्य सर्वतः ॥ २.३७.२ ॥
王よ、享楽を捨て、森で野の糧によって生き、あらゆる執着を断った私に、随行者が何の必要があろうか。
2.37.3
यो हि दत्त्वा द्विपश्रेष्ठं कक्ष्यायां कुरुते मनः।
रज्जुस्नेहेन किं तस्य त्यजतः कुञ्जरोत्तमम् ॥ २.३७.३ ॥
最上の象を手放し、腹帯の綱に心を寄せる者が、その最上の象を捨てるとき、綱への愛着に何の益があろうか。
2.37.4
तथा मम सतां श्रेष्ठ किं ध्वजिन्या जगत्पते।
सर्वाण्येवानुजानामि चीराण्येवानयन्तु मे ॥ २.३७.४ ॥
同様に、善き人々の中で最も優れたる御方、世界の主よ！私に軍勢が何の必要があろうか。私は皆を許す。ただ私のために樹皮の衣を持って来させよ。
2.37.5
खनित्रपिटके चोभे समानयत गच्छत।
चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वसतो मम ॥ २.३७.५ ॥
鋤と籠の両方を持ってきなさい、行け！私は森に十四年間住まねばならない。
2.37.6
अथ चीराणि कैकेयी स्वयमाहृत्य राघवम्।
उवाच परिधत्स्वेति जनौघे निरपत्रपा ॥ २.३७.६ ॥
そのときカイケーイーは自ら樹皮の衣を持ってきて、ラーガヴァに言った、「これを着なさい」と。群衆の中で彼女は恥じらいもなく語った。
2.37.7
स चीरे पुरुषव्याघ्रः कैकेय्याः प्रतिगृह्य ते।
सूक्ष्मवस्त्रमवक्षिप्य मुनिवस्त्राण्यवस्त ह ॥ २.३७.७ ॥
人中の虎であるその方は、カイケーyīから樹皮の衣を受け取り、上等の衣を脱いで聖者の衣を身につけた。
2.37.8
लक्ष्मणश्चापि तत्रैव विहाय वसने शुभे।
तापसाच्छादने चैव जग्राह पितुरग्रतः ॥ २.३७.८ ॥
ラクシュマナもそこで、父の前で自分の美しい衣を脱ぎ、苦行者の覆いを手に取った。
2.37.9
अथात्मपरिधानार्थं सीता कौशेयवासिनी।
सम्प्रेक्ष्य चीरं संत्रस्ता पृषती वागुरामिव ॥ २.३७.९ ॥
そこで絹の衣をまとったシーターは、自分が着るための樹皮の衣を見て、罠を見た斑の雌鹿のように怯えた。
2.37.10
सा व्यपत्रपमाणेव प्रगृह्य च सुदुर्मनाः।
कैकेय्याः कुशचीरे ते जानकी शुभलक्षणा ॥ २.३७.१० ॥
恥じらうかのように、深く心を乱したシーターは、吉相の備わったジャーナキーは、カイケーyīから、そのクシャ草の樹皮の衣を手に取った。
2.37.11
अश्रुसम्पूर्णनेत्रा च धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी।
गन्धर्वराजप्रतिमं भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ २.३७.११ ॥
涙に満ちた目で、ダルマを知り、ダルマを見る彼女は、ガンダルヴァ王に似た夫にこう語った。
2.37.13
कथं नु चीरं बघ्नन्ति मुनयो वनवासिनः।
कृत्वा कण्ठे स्म सा चीरमेकमादाय पाणिना।
तस्थौ ह्यकुशला तत्र व्रीडिता जनकात्मजा ॥ २.३७.१३ ॥
「林に住む聖者たちは、樹皮の衣をどうやって結ぶのでしょう？」そう言って、ジャナカの娘は樹皮の衣を一枚手に取り、首のところに当てて、不慣れなまま恥じらいながら立っていた。
2.37.14
तस्यास्तत् क्षिप्रमागत्य रामो धर्मभृतां वरः।
चीरं बबन्ध सीतायाः कौशेयस्योपरि स्वयम् ॥ २.३७.१४ ॥
法を守る者の中で最も優れたラーマは素早く近づき、自ら悉多の絹の衣の上に彼女の樹皮衣を結んだ。
2.37.15
रामं प्रेक्ष्य तु सीताया बध्नन्तं चीरमुत्तमम्।
अन्तःपुरचरा नार्यो मुमुचुर्वारि नेत्रजम् ॥ २.३७.१५ ॥
悉多の上等の樹皮衣を結ぶラーマを見て、後宮に仕える女たちは目から涙を流した。
2.37.16
ऊचुश्च परमायत्ता रामं ज्वलिततेजसम्।
वत्स नैवं नियुक्तेयं वनवासे मनस्विनी ॥ २.३७.१६ ॥
深く動揺した彼女たちは、輝く威光のラーマに言った。「わが子よ、この心の高貴な女性は森での流浪にふさわしくない。」
2.37.17
पितुर्वाक्यानुरोधेन गतस्य विजनं वनम्।
तावद् दर्शनमस्या नः सफलं भवतु प्रभो ॥ २.३७.१७ ॥
父の言葉に従って人里離れた森へ行かれるのですから、主よ、彼女を見ることが私たちにとって実りあるものでありますように。
2.37.18
लक्ष्मणेन सहायेन वनं गच्छस्व पुत्रक।
नेयमर्हति कल्याणि वस्तुं तापसवद् वने ॥ २.३७.१८ ॥
わが子よ、補佐役のラクシュマナと共に森へ行きなさい。吉祥なる女よ、彼女は苦行者のように森に住むにふさわしくない。
2.37.19
कुरु नो याचनां पुत्र सीता तिष्ठतु भामिनी।
धर्मनित्यः स्वयं स्थातुं न हीदानीं त्वमिच्छसि ॥ २.३७.१९ ॥
わが子よ、私たちの願いを聞き入れてください。輝く悉多にはここに留まらせてください。法に常に忠実なあなたは、今は彼女がここに留まることをお望みではないのですね。
2.37.20
तासामेवंविधा वाचः शृण्वन् दशरथात्मजः।
बबन्धैव तथा चीरं सीतया तुल्यशीलया ॥ २.३७.२० ॥
女たちのそのような言葉を聞いて、ダシャラタの息子はそのように樹皮衣を身にまとい、同じ徳を持つシーターも同様にした。
2.37.21
चीरे गृहीते तु तया सबाष्पो नृपतेर्गुरुः।
निवार्य सीतां कैकेयीं वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ २.३७.२१ ॥
彼女が樹皮衣を手に取ると、王の師であるヴァシシュタは涙に濡れた目で、シーターとカイケーイーを制止し、この言葉を述べた。
2.37.22
अतिप्रवृत्ते दुर्मेधे कैकेयि कुलपांसनि।
वञ्चयित्वा तु राजानं न प्रमाणेऽवतिष्ठसि ॥ २.३७.२२ ॥
カイケーイーよ、あなたは度を越えた。愚かな者、家門の恥よ！王を欺いたあなたは、もはや信頼に足る立場にはいない。
2.37.23
न गन्तव्यं वनं देव्या सीतया शीलवर्जिते।
अनुष्ठास्यति रामस्य सीता प्रकृतमासनम् ॥ २.३७.२३ ॥
徳を欠く者よ！王妃シーターは森へ行ってはならない。シーターがラーマの常の座を守るだろう。
2.37.24
आत्मा हि दाराः सर्वेषां दारसंग्रहवर्तिनाम्।
आत्मेयमिति रामस्य पालयिष्यति मेदिनीम् ॥ २.३७.२४ ॥
家を営むすべての者にとって、妻はまことに自分自身である。彼女をラーマ自身と見なして、大地を守るであろう。
2.37.25
अथ यास्यति वैदेही वनं रामेण संगता।
वयमत्रानुयास्यामः पुरं चेदं गमिष्यति ॥ २.३७.२५ ॥
ヴァイデーヒーのシーターがラーマと共に森へ行くなら、私たちはここから彼らに従おう。この町もまた彼らと共に行くであろう。
2.37.26
अन्तपालाश्च यास्यन्ति सदारो यत्र राघवः।
सहोपजीव्यं राष्ट्रं च पुरं च सपरिच्छदम् ॥ २.३७.२६ ॥
国境の守備兵も、妻と共にいるラーガヴァが行く所へ行くであろう。彼に頼って生きる国も、家財を伴った都も行くであろう。
2.37.27
भरतश्च सशत्रुघ्नश्चीरवासा वनेचरः।
वने वसन्तं काकुत्स्थमनुवत्स्यति पूर्वजम् ॥ २.३७.२७ ॥
バラタとシャトルグナもまた樹皮衣をまとい、森の住人として、森に住む長兄カークツスタ(ラーマ)の後に従って住むであろう。
2.37.28
ततः शून्यां गतजनां वसुधां पादपैः सह।
त्वमेका शाधि दुर्वृत्ता प्रजानामहिते स्थिता ॥ २.३७.२८ ॥
その時、民の害となる立場に立つ、悪行の女よ。人々の去った空虚なこの大地を、木々とともに、お前一人で統治せよ。
2.37.29
न हि तद् भविता राष्ट्रं यत्र रामो न भूपतिः।
तद् वनं भविता राष्ट्रं यत्र रामो निवत्स्यति ॥ २.३७.२९ ॥
ラーマが王でないところは、必ず国とはならない。ラーマが住むそのの森こそが国となるであろう。
2.37.30
न ह्यदत्तां महीं पित्रा भरतः शास्तुमिच्छति।
त्वयि वा पुत्रवद् वस्तुं यदि जातो महीपतेः ॥ २.३७.३० ॥
父王が与えなかった大地を、バラタは統治することを望まない。もし彼が王の子として生まれたのなら、あなたのもとで息子として暮らすことを望むであろう。
2.37.31
यद्यपि त्वं क्षितितलाद् गगनं चोत्पतिष्यसि।
पितृवंशचरित्रज्ञः सोऽन्यथा न करिष्यति ॥ २.३७.३१ ॥
たとえあなたが大地から空へ舞い上がったとしても、父祖の家系の振る舞いを知る彼は、別のことをしないであろう。
2.37.32
तत् त्वया पुत्रगर्धिन्या पुत्रस्य कृतमप्रियम्।
लोके नहि स विद्येत यो न राममनुव्रतः ॥ २.३७.३२ ॥
それゆえ息子への執着から、息子に不快なことをしたのだ。世にラーマに従わぬ者はいない。
2.37.33
द्रक्ष्यस्यद्यैव कैकेयि पशुव्यालमृगद्विजान्।
गच्छतः सह रामेण पादपांश्च तदुन्मुखान् ॥ २.३७.३३ ॥
カイケーイーよ、今日まさに、ラーマに従って行くとき、獣、猛獣、鹿、鳥、そしてそれらの方へ向いた木々を見るだろう。
2.37.34
अथोत्तमान्याभरणानि देवि
देहि स्नुषायै व्यपनीय चीरम्।
न चीरमस्याः प्रविधीयतेति
न्यवारयत् तद् वसनं वसिष्ठः ॥ २.३७.३४ ॥
さあ、王妃よ、よい装身具を嫁に与え、その樹皮衣を脱がせなさい。「この人には樹皮衣の定めはない」と言って、ヴァシシュタはその衣を制した。
2.37.35
एकस्य रामस्य वने निवास-
स्त्वया वृतः केकयराजपुत्रि।
विभूषितेयं प्रतिकर्मनित्या
वसत्वरण्ये सह राघवेण ॥ २.३७.३५ ॥
ケーカヤ王の娘よ、あなたがラーマに選んだのは森の放逐のみである。常に仕えて装いを整えたこの人が、ラーガヴァとともに森に住まわんことを。
2.37.36
यानैश्च मुख्यैः परिचारकैश्च
सुसंवृता गच्छतु राजपुत्री।
वस्त्रैश्च सर्वैः सहितैर्विधानै-
र्नेयं वृता ते वरसम्प्रदाने ॥ २.३७.३६ ॥
王女よ、優れた乗り物と侍者にしっかり守られて行きなさい。すべての衣類と支度を携えて。恩典を授けた時、あなたは彼女を選んではいなかったのだ。
2.37.37
तस्मिंस्तथा जल्पति विप्रमुख्ये
गुरौ नृपस्याप्रतिमप्रभावे।
नैव स्म सीता विनिवृत्तभावा
प्रियस्य भर्तुः प्रतिकारकामा ॥ २.३७.३७ ॥
比類なき威力を持つ王の師、バラモンの長ヴァシシュタがそう語っていた時も、シーターは心を翻さなかった。彼女は愛する夫に仕えることを望んでいたのである。