ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.37.1
महामात्रवचः श्रुत्वा रामो दशरथं तदा।
अभ्यभाषत वाक्यं तु विनयज्ञो विनीतवत् ॥ २.३७.१ ॥
ਮਹਾਮਾਤਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਦ ਵਿਨਯ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.37.2
त्यक्तभोगस्य मे राजन् वने वन्येन जीवतः।
किं कार्यमनुयात्रेण त्यक्तसङ्गस्य सर्वतः ॥ २.३७.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਭੋਗਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਜੀਂਦੇ, ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਮੋਹ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਨੁਯਾਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਲੋੜ?
2.37.3
यो हि दत्त्वा द्विपश्रेष्ठं कक्ष्यायां कुरुते मनः।
रज्जुस्नेहेन किं तस्य त्यजतः कुञ्जरोत्तमम् ॥ २.३७.३ ॥
ਜੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਦੀ ਕਮਰ ਦੀ ਰੱਸੀ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤਮ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ?
2.37.4
तथा मम सतां श्रेष्ठ किं ध्वजिन्या जगत्पते।
सर्वाण्येवानुजानामि चीराण्येवानयन्तु मे ॥ २.३७.४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ! ਮੇਰੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕੀ? ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਵਲਕਲ ਵਸਤਰ ਮੰਗਵਾਓ।
2.37.5
खनित्रपिटके चोभे समानयत गच्छत।
चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वसतो मम ॥ २.३७.५ ॥
ਖਨਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪਿਟਾਰੀ ਦੋਵੇਂ ਲਿਆਓ, ਜਾਓ! ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।
2.37.6
अथ चीराणि कैकेयी स्वयमाहृत्य राघवम्।
उवाच परिधत्स्वेति जनौघे निरपत्रपा ॥ २.३७.६ ॥
ਫਿਰ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਆਪ ਵਲਕਲ ਲਿਆ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪਹਿਨ ਲਓ"; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਨਾਲ ਬੋਲੀ।
2.37.7
स चीरे पुरुषव्याघ्रः कैकेय्याः प्रतिगृह्य ते।
सूक्ष्मवस्त्रमवक्षिप्य मुनिवस्त्राण्यवस्त ह ॥ २.३७.७ ॥
ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਨੇ ਕੈਕੇਯੀ ਤੋਂ ਉਹ ਚੀਰ ਲਏ, ਬਰੀਕ ਕੱਪੜਾ ਉਤਾਰ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ।
2.37.8
लक्ष्मणश्चापि तत्रैव विहाय वसने शुभे।
तापसाच्छादने चैव जग्राह पितुरग्रतः ॥ २.३७.८ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤਰ ਛੱਡ ਕੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਆਵਰਣ ਲਏ।
2.37.9
अथात्मपरिधानार्थं सीता कौशेयवासिनी।
सम्प्रेक्ष्य चीरं संत्रस्ता पृषती वागुरामिव ॥ २.३७.९ ॥
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਉਹ ਚੀਰ ਵੇਖ ਕੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਸੀਤਾ, ਜਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਹਰਨੀ ਵਾਂਗ ਡਰ ਗਈ।
2.37.10
सा व्यपत्रपमाणेव प्रगृह्य च सुदुर्मनाः।
कैकेय्याः कुशचीरे ते जानकी शुभलक्षणा ॥ २.३७.१० ॥
ਸ਼ਰਮਾਈ ਹੋਈ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ-ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀ ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਕੈਕੇਯੀ ਤੋਂ ਉਹ ਕੁਸ਼ ਚੀਰ ਲਏ।
2.37.11
अश्रुसम्पूर्णनेत्रा च धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी।
गन्धर्वराजप्रतिमं भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ २.३७.११ ॥
ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨੇ ਗੰਧਰਵਰਾਜ ਵਰਗੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
2.37.13
कथं नु चीरं बघ्नन्ति मुनयो वनवासिनः।
कृत्वा कण्ठे स्म सा चीरमेकमादाय पाणिना।
तस्थौ ह्यकुशला तत्र व्रीडिता जनकात्मजा ॥ २.३७.१३ ॥
ਵਨਵਾਸੀ ਮੁਨੀ ਚੀਰ ਕਿਵੇਂ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਇੱਕ ਚੀਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਣਜਾਣ ਹੋ ਕੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਾਉਂਦੀ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹੀ।
2.37.14
तस्यास्तत् क्षिप्रमागत्य रामो धर्मभृतां वरः।
चीरं बबन्ध सीतायाः कौशेयस्योपरि स्वयम् ॥ २.३७.१४ ॥
ਧਰਮ ਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆ ਕੇ ਆਪ ਸੀਤਾ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤਰ ਉੱਤੇ ਉਸਦਾ ਵਲਕਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
2.37.15
रामं प्रेक्ष्य तु सीताया बध्नन्तं चीरमुत्तमम्।
अन्तःपुरचरा नार्यो मुमुचुर्वारि नेत्रजम् ॥ २.३७.१५ ॥
ਸੀਤਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਵਲਕਲ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਤਹਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਏ।
2.37.16
ऊचुश्च परमायत्ता रामं ज्वलिततेजसम्।
वत्स नैवं नियुक्तेयं वनवासे मनस्विनी ॥ २.३७.१६ ॥
ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤੇਜ-ਰੂਪ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲੀਆਂ, "ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਮਨਸਵਿਨੀ ਬਨਵਾਸ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
2.37.17
पितुर्वाक्यानुरोधेन गतस्य विजनं वनम्।
तावद् दर्शनमस्या नः सफलं भवतु प्रभो ॥ २.३७.१७ ॥
ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਜਨ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਫਲ ਹੋਵੇ।
2.37.18
लक्ष्मणेन सहायेन वनं गच्छस्व पुत्रक।
नेयमर्हति कल्याणि वस्तुं तापसवद् वने ॥ २.३७.१८ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਸਹਾਇਕ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾ। ਕਲਿਆਣੀ, ਇਹ ਤਪਸਵੀ ਵਾਂਗ ਬਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।
2.37.19
कुरु नो याचनां पुत्र सीता तिष्ठतु भामिनी।
धर्मनित्यः स्वयं स्थातुं न हीदानीं त्वमिच्छसि ॥ २.३७.१९ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਪੂਰੀ ਕਰ—ਭਾਮਿਨੀ ਸੀਤਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਆਪ ਉਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
2.37.20
तासामेवंविधा वाचः शृण्वन् दशरथात्मजः।
बबन्धैव तथा चीरं सीतया तुल्यशीलया ॥ २.३७.२० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦਸਰਥ-ਪੁੱਤਰ (ਰਾਮ) ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਸਮਾਨ ਸ਼ੀਲ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਵੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਕੀਤਾ।
2.37.21
चीरे गृहीते तु तया सबाष्पो नृपतेर्गुरुः।
निवार्य सीतां कैकेयीं वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ २.३७.२१ ॥
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਚੀਰ ਫੜ ਲਿਆ, ਤਦ ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਗੁਰੂ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.37.22
अतिप्रवृत्ते दुर्मेधे कैकेयि कुलपांसनि।
वञ्चयित्वा तु राजानं न प्रमाणेऽवतिष्ठसि ॥ २.३७.२२ ॥
ਹੇ ਕੈਕੇਈ! ਤੂੰ ਹੱਦ ਟੱਪ ਗਈ ਹੈਂ; ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਹੇ ਕੁਲ ਦੇ ਕਲੰਕ! ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਤੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਥਾਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਖੜ੍ਹਦੀ।
2.37.23
न गन्तव्यं वनं देव्या सीतया शीलवर्जिते।
अनुष्ठास्यति रामस्य सीता प्रकृतमासनम् ॥ २.३७.२३ ॥
ਹੇ ਸ਼ੀਲਹੀਣੇ! ਦੇਵੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਰਾਮ ਦਾ ਆਮ ਆਸਨ ਸੀਤਾ ਹੀ ਸੰਭਾਲੇਗੀ।
2.37.24
आत्मा हि दाराः सर्वेषां दारसंग्रहवर्तिनाम्।
आत्मेयमिति रामस्य पालयिष्यति मेदिनीम् ॥ २.३७.२४ ॥
ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਸਭਨਾਂ ਲਈ ਪਤਨੀ ਹੀ ਆਤਮਾ ਹੈ; "ਇਹ ਰਾਮ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ" ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇਗੀ।
2.37.25
अथ यास्यति वैदेही वनं रामेण संगता।
वयमत्रानुयास्यामः पुरं चेदं गमिष्यति ॥ २.३७.२५ ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਨਾਲ ਬਨ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਾਂਗੇ; ਇਹ ਨਗਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਾਵੇਗਾ।
2.37.26
अन्तपालाश्च यास्यन्ति सदारो यत्र राघवः।
सहोपजीव्यं राष्ट्रं च पुरं च सपरिच्छदम् ॥ २.३७.२६ ॥
ਸਰਹੱਦੀ ਰੱਖਿਅਕ ਵੀ ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀ ਸਹਿਤ ਰਾਘਵ ਜਾਣਗੇ ਉੱਥੇ ਜਾਣਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਹਿਤ ਨਗਰ ਵੀ ਜਾਣਗੇ।
2.37.27
भरतश्च सशत्रुघ्नश्चीरवासा वनेचरः।
वने वसन्तं काकुत्स्थमनुवत्स्यति पूर्वजम् ॥ २.३७.२७ ॥
ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਵੀ ਬਲਕਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਵਨਵਾਸੀ ਬਣ ਕੇ, ਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕਾਕੁਤਸਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿਣਗੇ।
2.37.28
ततः शून्यां गतजनां वसुधां पादपैः सह।
त्वमेका शाधि दुर्वृत्ता प्रजानामहिते स्थिता ॥ २.३७.२८ ॥
ਤਦ, ਪਰਜਾ ਦੇ ਅਹਿਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਦੁਰਾਚਾਰਨੀ, ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸੁੰਨੀ ਹੋਈ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਸਹਿਤ ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਰਾਜ ਕਰ।
2.37.29
न हि तद् भविता राष्ट्रं यत्र रामो न भूपतिः।
तद् वनं भविता राष्ट्रं यत्र रामो निवत्स्यति ॥ २.३७.२९ ॥
ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਰਾਜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਵਸਣਗੇ ਉਹੀ ਵਨ ਰਾਜ ਹੋਵੇਗਾ।
2.37.30
न ह्यदत्तां महीं पित्रा भरतः शास्तुमिच्छति।
त्वयि वा पुत्रवद् वस्तुं यदि जातो महीपतेः ॥ २.३७.३० ॥
ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਧਰਤੀ ਭਰਤ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਜੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੇਗਾ।
2.37.31
यद्यपि त्वं क्षितितलाद् गगनं चोत्पतिष्यसि।
पितृवंशचरित्रज्ञः सोऽन्यथा न करिष्यति ॥ २.३७.३१ ॥
ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਜਾਵੇਂ ਤਾਂ ਵੀ ਪਿਤਰ-ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਚਰਣ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
2.37.32
तत् त्वया पुत्रगर्धिन्या पुत्रस्य कृतमप्रियम्।
लोके नहि स विद्येत यो न राममनुव्रतः ॥ २.३७.३२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਰਾਮ ਦਾ ਅਨੁਯਾਈ ਨਾ ਹੋਵੇ।
2.37.33
द्रक्ष्यस्यद्यैव कैकेयि पशुव्यालमृगद्विजान्।
गच्छतः सह रामेण पादपांश्च तदुन्मुखान् ॥ २.३७.३३ ॥
ਹੇ ਕੈਕੇਯੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਰਾਮ ਨਾਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਤੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ, ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਹਿਰਨਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕੀਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ।
2.37.34
अथोत्तमान्याभरणानि देवि
देहि स्नुषायै व्यपनीय चीरम्।
न चीरमस्याः प्रविधीयतेति
न्यवारयत् तद् वसनं वसिष्ठः ॥ २.३७.३४ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਦੇਵੀ, ਚੰਗੇ ਗਹਿਣੇ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਦੇ; ਉਸਦਾ ਚੀਰ ਉਤਾਰ ਦੇ। 'ਇਸ ਲਈ ਚੀਰ ਵਿਧਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਹ ਵਸਤਰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
2.37.35
एकस्य रामस्य वने निवास-
स्त्वया वृतः केकयराजपुत्रि।
विभूषितेयं प्रतिकर्मनित्या
वसत्वरण्ये सह राघवेण ॥ २.३७.३५ ॥
ਹੇ ਕੇਕਯ ਰਾਜ ਦੀ ਧੀ, ਰਾਮ ਦਾ ਬਨਵਾਸ ਹੀ ਤੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਇਹ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਨਾਰੀ ਰਾਘਵ ਨਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸੇ।
2.37.36
यानैश्च मुख्यैः परिचारकैश्च
सुसंवृता गच्छतु राजपुत्री।
वस्त्रैश्च सर्वैः सहितैर्विधानै-
र्नेयं वृता ते वरसम्प्रदाने ॥ २.३७.३६ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਵਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਰ ਕੇ ਜਾਵੇ; ਸਾਰੇ ਵਸਤਰਾਂ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਸਮੇਤ ਜਾਵੇ। ਵਰ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਇਹਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ।
2.37.37
तस्मिंस्तथा जल्पति विप्रमुख्ये
गुरौ नृपस्याप्रतिमप्रभावे।
नैव स्म सीता विनिवृत्तभावा
प्रियस्य भर्तुः प्रतिकारकामा ॥ २.३७.३७ ॥
ਅਤੁੱਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਰਾਜਗੁਰੂ, ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਵੀ ਸੀਤਾ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਮੁੜਿਆ; ਉਹ ਪਿਆਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।