വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.37.1
महामात्रवचः श्रुत्वा रामो दशरथं तदा।
अभ्यभाषत वाक्यं तु विनयज्ञो विनीतवत् ॥ २.३७.१ ॥
മഹാമാത്യന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, വിനയമറിയുന്ന രാമൻ അപ്പോൾ വിനീതനായി ദശരഥനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.37.2
त्यक्तभोगस्य मे राजन् वने वन्येन जीवतः।
किं कार्यमनुयात्रेण त्यक्तसङ्गस्य सर्वतः ॥ २.३७.२ ॥
രാജാവേ! ഭോഗങ്ങൾ ത്യജിച്ച്, കാട്ടിൽ കാട്ടുഭക്ഷണം കഴിച്ച് ജീവിക്കുന്ന, എല്ലാത്തിൽനിന്നും ആസക്തി വിട്ട എനിക്ക് അകമ്പടിക്കാരെക്കൊണ്ട് എന്ത് കാര്യം?
2.37.3
यो हि दत्त्वा द्विपश्रेष्ठं कक्ष्यायां कुरुते मनः।
रज्जुस्नेहेन किं तस्य त्यजतः कुञ्जरोत्तमम् ॥ २.३७.३ ॥
ശ്രേഷ്ഠമായ ആനയെ ഉപേക്ഷിച്ച് അതിന്റെ കയറിൽ മനസ്സു വെക്കുന്നവന്, ആ ഉത്തമ ആനയെ വിടുന്നവന് കയറിന്റെ സ്നേഹംകൊണ്ട് എന്ത് കാര്യം?
2.37.4
तथा मम सतां श्रेष्ठ किं ध्वजिन्या जगत्पते।
सर्वाण्येवानुजानामि चीराण्येवानयन्तु मे ॥ २.३७.४ ॥
അതുപോലെ, സജ്ജനശ്രേഷ്ഠാ, ജഗത്പതേ! എന്റെ സൈന്യംകൊണ്ട് എനിക്കെന്ത് കാര്യം? എല്ലാവരെയും ഞാൻ അനുവദിക്കുന്നു; എനിക്കായി മരവുരികൾ മാത്രം കൊണ്ടുവരട്ടെ.
2.37.5
खनित्रपिटके चोभे समानयत गच्छत।
चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वसतो मम ॥ २.३७.५ ॥
കൊത്തുപണിയായുധവും കൊട്ടയും രണ്ടും കൊണ്ടുവരൂ, പോകൂ! ഞാൻ കാട്ടിൽ പതിനാലു വർഷം വസിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
2.37.6
अथ चीराणि कैकेयी स्वयमाहृत्य राघवम्।
उवाच परिधत्स्वेति जनौघे निरपत्रपा ॥ २.३७.६ ॥
അപ്പോൾ കൈകേയി സ്വയം മരവുരികൾ കൊണ്ടുവന്ന് രാഘവനോട് "ഇവ ധരിക്കൂ" എന്നു പറഞ്ഞു; ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ അവൾ ലജ്ജയില്ലാതെ പറഞ്ഞു.
2.37.7
स चीरे पुरुषव्याघ्रः कैकेय्याः प्रतिगृह्य ते।
सूक्ष्मवस्त्रमवक्षिप्य मुनिवस्त्राण्यवस्त ह ॥ २.३७.७ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രനായ അദ്ദേഹം കൈകേയിയിൽ നിന്ന് ആ നാരുചീരകൾ വാങ്ങി, നേർത്ത വസ്ത്രം മാറ്റി മുനിവസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചു.
2.37.8
लक्ष्मणश्चापि तत्रैव विहाय वसने शुभे।
तापसाच्छादने चैव जग्राह पितुरग्रतः ॥ २.३७.८ ॥
ലക്ഷ്മണനും അവിടെത്തന്നെ, പിതാവിന്റെ മുന്നിൽവെച്ച് തന്റെ ശുഭവസ്ത്രങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് തപസ്വികളുടെ ആവരണങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു.
2.37.9
अथात्मपरिधानार्थं सीता कौशेयवासिनी।
सम्प्रेक्ष्य चीरं संत्रस्ता पृषती वागुरामिव ॥ २.३७.९ ॥
പിന്നെ സ്വയം ധരിക്കാനുള്ള ആ നാരുചീര കണ്ട പട്ടുടുത്ത സീത, വലകണ്ട പുള്ളിമാനെപ്പോലെ ഭയന്നു.
2.37.10
सा व्यपत्रपमाणेव प्रगृह्य च सुदुर्मनाः।
कैकेय्याः कुशचीरे ते जानकी शुभलक्षणा ॥ २.३७.१० ॥
ലജ്ജിച്ചവളെപ്പോലെ, മനംനൊന്ത ശുഭലക്ഷണയായ ജാനകി കൈകേയിയിൽ നിന്ന് ആ കുശനാരുചീരകൾ വാങ്ങി.
2.37.11
अश्रुसम्पूर्णनेत्रा च धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी।
गन्धर्वराजप्रतिमं भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ २.३७.११ ॥
കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ, ധർമ്മം അറിയുന്നവളും ധർമ്മം കാണുന്നവളുമായ അവൾ, ഗന്ധർവരാജനു തുല്യനായ തന്റെ ഭർത്താവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.37.13
कथं नु चीरं बघ्नन्ति मुनयो वनवासिनः।
कृत्वा कण्ठे स्म सा चीरमेकमादाय पाणिना।
तस्थौ ह्यकुशला तत्र व्रीडिता जनकात्मजा ॥ २.३७.१३ ॥
വനവാസികളായ മുനിമാർ നാരുചീര എങ്ങനെയാണ് കെട്ടുന്നത്? എന്നു പറഞ്ഞ്, ഒരു നാരുചീര കൈയിലെടുത്ത് കഴുത്തിൽ വെച്ച്, അറിവില്ലാത്തവളായി ജനകപുത്രി ലജ്ജിച്ചുനിന്നു.
2.37.14
तस्यास्तत् क्षिप्रमागत्य रामो धर्मभृतां वरः।
चीरं बबन्ध सीतायाः कौशेयस्योपरि स्वयम् ॥ २.३७.१४ ॥
ധർമ്മജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ വേഗത്തിൽ വന്ന് സ്വയം സീതയുടെ പട്ടുവസ്ത്രത്തിനു മീതെ അവളുടെ മരവുരി കെട്ടി.
2.37.15
रामं प्रेक्ष्य तु सीताया बध्नन्तं चीरमुत्तमम्।
अन्तःपुरचरा नार्यो मुमुचुर्वारि नेत्रजम् ॥ २.३७.१५ ॥
സീതയുടെ ഉത്തമമായ മരവുരി കെട്ടുന്ന രാമനെ കണ്ട് അന്തഃപുരത്തിലെ സ്ത്രീകൾ കണ്ണുനീർ വാർത്തു.
2.37.16
ऊचुश्च परमायत्ता रामं ज्वलिततेजसम्।
वत्स नैवं नियुक्तेयं वनवासे मनस्विनी ॥ २.३७.१६ ॥
അത്യന്തം വ്യാകുലരായ അവർ ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സുള്ള രാമനോട് പറഞ്ഞു: "കുഞ്ഞേ, ഈ മനസ്വിനി വനവാസത്തിന് യോഗ്യയല്ല."
2.37.17
पितुर्वाक्यानुरोधेन गतस्य विजनं वनम्।
तावद् दर्शनमस्या नः सफलं भवतु प्रभो ॥ २.३७.१७ ॥
പിതാവിന്റെ വാക്കിനെ അനുസരിച്ച് വിജനമായ വനത്തിലേക്ക് പോകുന്ന നിന്നോടൊപ്പം, പ്രഭോ, അവളെ കാണുന്നത് ഞങ്ങൾക്ക് സഫലമാകട്ടെ.
2.37.18
लक्ष्मणेन सहायेन वनं गच्छस्व पुत्रक।
नेयमर्हति कल्याणि वस्तुं तापसवद् वने ॥ २.३७.१८ ॥
മകനേ, സഹായിയായ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം വനത്തിലേക്ക് പോകൂ. കല്യാണീ, ഇവൾ തപസ്വിനിയെപ്പോലെ വനത്തിൽ വസിക്കാൻ യോഗ്യയല്ല.
2.37.19
कुरु नो याचनां पुत्र सीता तिष्ठतु भामिनी।
धर्मनित्यः स्वयं स्थातुं न हीदानीं त्वमिच्छसि ॥ २.३७.१९ ॥
മകനേ, ഞങ്ങളുടെ അപേക്ഷ നിറവേറ്റൂ. ഭാമിനിയായ സീത ഇവിടെത്തന്നെ നിൽക്കട്ടെ. ധർമ്മത്തിൽ നിത്യനായ നീ ഇപ്പോൾ അവൾ ഇവിടെ നിൽക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലല്ലോ.
2.37.20
तासामेवंविधा वाचः शृण्वन् दशरथात्मजः।
बबन्धैव तथा चीरं सीतया तुल्यशीलया ॥ २.३७.२० ॥
ആ സ്ത്രീകളുടെ ഇത്തരം വാക്കുകൾ കേട്ട് ദശരഥപുത്രൻ (രാമൻ) അതുപോലെ വല്ക്കലം ധരിച്ചു; സമാനശീലയായ സീതയും അതുപോലെ ചെയ്തു.
2.37.21
चीरे गृहीते तु तया सबाष्पो नृपतेर्गुरुः।
निवार्य सीतां कैकेयीं वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ २.३७.२१ ॥
അവൾ വല്ക്കലം എടുത്തപ്പോൾ, കണ്ണുനീരോടെ രാജാവിന്റെ ഗുരുവായ വസിഷ്ഠൻ സീതയെയും കൈകേയിയെയും തടഞ്ഞ് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
2.37.22
अतिप्रवृत्ते दुर्मेधे कैकेयि कुलपांसनि।
वञ्चयित्वा तु राजानं न प्रमाणेऽवतिष्ठसि ॥ २.३७.२२ ॥
കൈകേയീ! നീ അതിരു കവിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ദുർബുദ്ധീ, കുലത്തിന് കളങ്കമേ! രാജാവിനെ വഞ്ചിച്ച് നീ വിശ്വാസയോഗ്യമായ സ്ഥാനത്ത് നിൽക്കുന്നില്ല.
2.37.23
न गन्तव्यं वनं देव्या सीतया शीलवर्जिते।
अनुष्ठास्यति रामस्य सीता प्रकृतमासनम् ॥ २.३७.२३ ॥
ശീലരഹിതയേ! ദേവി സീത കാട്ടിലേക്ക് പോകരുത്; രാമന്റെ സാധാരണ ആസനം സീത തന്നെ അനുഷ്ഠിക്കും.
2.37.24
आत्मा हि दाराः सर्वेषां दारसंग्रहवर्तिनाम्।
आत्मेयमिति रामस्य पालयिष्यति मेदिनीम् ॥ २.३७.२४ ॥
ഗൃഹസ്ഥധർമ്മം പാലിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ഭാര്യയാണ് ആത്മാവ്; "ഇവൾ രാമന്റെ ആത്മാവ്" എന്ന് കരുതി അവൾ ഭൂമിയെ പാലിക്കും.
2.37.25
अथ यास्यति वैदेही वनं रामेण संगता।
वयमत्रानुयास्यामः पुरं चेदं गमिष्यति ॥ २.३७.२५ ॥
വൈദേഹി സീത രാമനോടൊപ്പം കാട്ടിലേക്ക് പോകുന്നുവെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ ഇവിടെനിന്ന് അവരെ അനുഗമിക്കും; ഈ നഗരവും അവരോടൊപ്പം പോകും.
2.37.26
अन्तपालाश्च यास्यन्ति सदारो यत्र राघवः।
सहोपजीव्यं राष्ट्रं च पुरं च सपरिच्छदम् ॥ २.३७.२६ ॥
അതിർക്കാവൽക്കാരും ഭാര്യയോടൊപ്പമുള്ള രാഘവൻ എവിടെ പോകുന്നുവോ അവിടേക്ക് പോകും; അദ്ദേഹത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന രാജ്യവും പരിവാരങ്ങളോടൊപ്പം നഗരവും പോകും.
2.37.27
भरतश्च सशत्रुघ्नश्चीरवासा वनेचरः।
वने वसन्तं काकुत्स्थमनुवत्स्यति पूर्वजम् ॥ २.३७.२७ ॥
ഭരതനും ശത്രുഘ്നനും വല്കലവസ്ത്രം ധരിച്ച് വനവാസികളായി, വനത്തിൽ വസിക്കുന്ന മൂത്ത സഹോദരൻ കാകുത്സ്ഥനെ പിന്തുടർന്ന് വസിക്കും.
2.37.28
ततः शून्यां गतजनां वसुधां पादपैः सह।
त्वमेका शाधि दुर्वृत्ता प्रजानामहिते स्थिता ॥ २.३७.२८ ॥
അപ്പോൾ, പ്രജകളുടെ അഹിതത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ദുഷ്ടവൃത്തയായ നീ ഒറ്റയ്ക്ക്, മനുഷ്യർ പോയ ശൂന്യമായ ഈ ഭൂമിയെ വൃക്ഷങ്ങളോടുകൂടി ഭരിച്ചുകൊള്ളുക.
2.37.29
न हि तद् भविता राष्ट्रं यत्र रामो न भूपतिः।
तद् वनं भविता राष्ट्रं यत्र रामो निवत्स्यति ॥ २.३७.२९ ॥
രാമൻ രാജാവല്ലാത്ത ഇടം നിശ്ചയമായും രാജ്യമാവുകയില്ല; രാമൻ വസിക്കുന്ന ആ വനമാണ് രാജ്യമാവുക.
2.37.30
न ह्यदत्तां महीं पित्रा भरतः शास्तुमिच्छति।
त्वयि वा पुत्रवद् वस्तुं यदि जातो महीपतेः ॥ २.३७.३० ॥
പിതാവ് നൽകാത്ത ഭൂമി ഭരിക്കാൻ ഭരതൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; അദ്ദേഹം രാജാവിന്റെ പുത്രനായി ജനിച്ചതാണെങ്കിൽ നിന്നിൽ പുത്രനെപ്പോലെ വസിക്കാനാണ് ആഗ്രഹിക്കുക.
2.37.31
यद्यपि त्वं क्षितितलाद् गगनं चोत्पतिष्यसि।
पितृवंशचरित्रज्ञः सोऽन्यथा न करिष्यति ॥ २.३७.३१ ॥
നീ ഭൂതലത്തിൽനിന്ന് ആകാശത്തേക്ക് പറന്നുയർന്നാലും, പിതൃവംശത്തിന്റെ ആചാരം അറിയുന്ന അദ്ദേഹം മറ്റൊന്നും ചെയ്യുകയില്ല.
2.37.32
तत् त्वया पुत्रगर्धिन्या पुत्रस्य कृतमप्रियम्।
लोके नहि स विद्येत यो न राममनुव्रतः ॥ २.३७.३२ ॥
അതുകൊണ്ട് പുത്രമോഹത്താൽ നീ പുത്രന് അപ്രിയമായ കാര്യം ചെയ്തു. രാമനെ അനുസരിക്കാത്ത ഒരാളും ലോകത്തിൽ ഉണ്ടാകില്ല.
2.37.33
द्रक्ष्यस्यद्यैव कैकेयि पशुव्यालमृगद्विजान्।
गच्छतः सह रामेण पादपांश्च तदुन्मुखान् ॥ २.३७.३३ ॥
കൈകേയീ, ഇന്നുതന്നെ രാമനോടൊപ്പം പോകുമ്പോൾ മൃഗങ്ങളെയും വന്യജീവികളെയും മാനുകളെയും പക്ഷികളെയും അവയ്ക്കഭിമുഖമായ മരങ്ങളെയും നീ കാണും.
2.37.34
अथोत्तमान्याभरणानि देवि
देहि स्नुषायै व्यपनीय चीरम्।
न चीरमस्याः प्रविधीयतेति
न्यवारयत् तद् वसनं वसिष्ठः ॥ २.३७.३४ ॥
പിന്നെ ദേവീ, ഉത്തമമായ ആഭരണങ്ങൾ മരുമകൾക്കു കൊടുക്കൂ; അവളുടെ വൽക്കലം മാറ്റൂ. 'ഇവൾക്ക് വൽക്കലം വിധിച്ചിട്ടില്ല' എന്നു പറഞ്ഞ് വസിഷ്ഠൻ ആ വസ്ത്രം തടഞ്ഞു.
2.37.35
एकस्य रामस्य वने निवास-
स्त्वया वृतः केकयराजपुत्रि।
विभूषितेयं प्रतिकर्मनित्या
वसत्वरण्ये सह राघवेण ॥ २.३७.३५ ॥
കേകയരാജപുത്രീ, രാമന്റെ വനവാസം മാത്രമാണ് നീ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. എപ്പോഴും ശുശ്രൂഷയിൽ മുഴുകിയ ഇവൾ അലങ്കരിച്ച് രാഘവനോടൊപ്പം വനത്തിൽ വസിക്കട്ടെ.
2.37.36
यानैश्च मुख्यैः परिचारकैश्च
सुसंवृता गच्छतु राजपुत्री।
वस्त्रैश्च सर्वैः सहितैर्विधानै-
र्नेयं वृता ते वरसम्प्रदाने ॥ २.३७.३६ ॥
രാജപുത്രി ശ്രേഷ്ഠമായ വാഹനങ്ങളാലും ഭൃത്യരാലും നന്നായി ചുറ്റപ്പെട്ട് പോകട്ടെ; എല്ലാ വസ്ത്രങ്ങളോടും സൗകര്യങ്ങളോടും കൂടി പോകട്ടെ. വരം നൽകുമ്പോൾ നീ ഇവളെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നില്ല.
2.37.37
तस्मिंस्तथा जल्पति विप्रमुख्ये
गुरौ नृपस्याप्रतिमप्रभावे।
नैव स्म सीता विनिवृत्तभावा
प्रियस्य भर्तुः प्रतिकारकामा ॥ २.३७.३७ ॥
അപ്രതിമപ്രഭാവനായ രാജഗുരുവായ വിപ്രശ്രേഷ്ഠൻ വസിഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോഴും സീത തന്റെ നിശ്ചയത്തിൽനിന്ന് പിന്മാറിയില്ല; പ്രിയഭർത്താവിനെ പരിചരിക്കാൻ അവൾ ആഗ്രഹിച്ചു.