ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.39.1
रामस्य तु वचः श्रुत्वा मुनिवेषधरं च तम्।
समीक्ष्य सह भार्याभी राजा विगतचेतनः ॥ २.३९.१ ॥
ラーマの言葉を聞き、聖者の姿をした彼を見て、王は后たちとともに意識を失った。
2.39.2
नैनं दुःखेन संतप्तः प्रत्यवैक्षत राघवम्।
न चैनमभिसम्प्रेक्ष्य प्रत्यभाषत दुर्मनाः ॥ २.३९.२ ॥
悲しみに苛まれた王はラーガヴァ（ラーマ）を見ようとせず、見ても心乱れて答えなかった。
2.39.3
स मुहूर्तमिवासंज्ञो दुःखितश्च महीपतिः।
विललाप महाबाहू राममेवानुचिन्तयन् ॥ २.३९.३ ॥
王はしばし意識を失ったかのようであった。悲しみに沈み、ただラーマのことを思いながら嘆き悲しんだ。
2.39.4
मन्ये खलु मया पूर्वं विवत्सा बहवः कृताः।
प्राणिनो हिंसिता वापि तन्मामिदमुपस्थितम् ॥ २.३९.४ ॥
思うに、私は以前、多くの子牛を母から引き離したか、生き物を傷つけたのだろう。だからこの不幸が私に降りかかったのだ。
2.39.5
न त्वेवानागते काले देहाच्च्यवति जीवितम्।
कैकेय्या क्लिश्यमानस्य मृत्युर्मम न विद्यते ॥ २.३९.५ ॥
しかし時が来ていなければ、命は身体から離れない。カイケーイーに苦しめられている私にも、まだ死は訪れていない。
2.39.6
योऽहं पावकसंकाशं पश्यामि पुरतः स्थितम्।
विहाय वसने सूक्ष्मे तापसाच्छादमात्मजम् ॥ २.३९.६ ॥
火のように輝くわが子が、美しい衣を捨て苦行者の装束をまとい、目の前に立っているのが見える。
2.39.7
एकस्याः खलु कैकेय्याः कृतेऽयं खिद्यते जनः।
स्वार्थे प्रयतमानायाः संश्रित्य निकृतिं त्विमाम् ॥ २.३९.७ ॥
ただ一人のカイケーイーのために、この民はみな苦しんでいる。自分の利益のために、この欺きに頼って画策しているのは彼女なのだ。
2.39.8
एवमुक्त्वा तु वचनं बाष्पेण विहतेन्द्रियः।
रामेति सकृदेवोक्त्वा व्याहर्तुं न शशाक सः ॥ २.३९.८ ॥
こう言ったきり、涙に感覚を奪われ、一度「ラーマ」と呼んだだけで、彼はそれ以上話すことができなかった。
2.39.9
संज्ञां तु प्रतिलभ्यैव मुहूर्तात् स महीपतिः।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां सुमन्त्रमिदमब्रवीत् ॥ २.३९.९ ॥
しばらくして正気を取り戻した王は、涙に濡れた目でスマントラにこう言った。
2.39.10
औपवाह्यं रथं युक्त्वा त्वमायाहि हयोत्तमैः।
प्रापयैनं महाभागमितो जनपदात् परम् ॥ २.३९.१० ॥
王の車を最良の馬につなぎ、ここへ来なさい。この大福の人を、この国の境の外へ連れて行くのだ。
2.39.11
एवं मन्ये गुणवतां गुणानां फलमुच्यते।
पित्रा मात्रा च यत्साधुर्वीरो निर्वास्यते वनम् ॥ २.३९.११ ॥
徳ある者の徳の果報とは、このようなものなのだろう。善良で勇敢な息子が、父と母によって森へ追放されようとしている。
2.39.12
राज्ञो वचनमाज्ञाय सुमन्त्रः शीघ्रविक्रमः।
योजयित्वा ययौ तत्र रथमश्वैरलंकृतम् ॥ २.३९.१२ ॥
王の言葉を理解したスマントラは、速やかに、馬で飾られた車を繋ぎ、そこへ向かった。
2.39.13
तं रथं राजपुत्राय सूतः कनकभूषितम्।
आचचक्षेऽञ्जलिं कृत्वा युक्तं परमवाजिभिः ॥ २.३९.१३ ॥
御者は合掌して王子に告げた。金で飾られたその戦車は、優れた馬につながれて準備ができている、と。
2.39.14
राजा सत्वरमाहूय व्यापृतं वित्तसंचये।
उवाच देशकालज्ञो निश्चितं सर्वतः शुचिः ॥ २.३९.१४ ॥
時と所を知り、あらゆる面で確固として清浄な王は、財の蓄積に携わっていた者を急ぎ呼び、語った。
2.39.15
वासांसि च वरार्हाणि भूषणानि महान्ति च।
वर्षाण्येतानि संख्याय वैदेह्याः क्षिप्रमानय ॥ २.३९.१५ ॥
これらの年数を数えて、最上の人にふさわしい衣と大きな装飾品を、ヴァイデーヒーのために速やかに持って来い。
2.39.16
नरेन्द्रेणैवमुक्तस्तु गत्वा कोशगृहं ततः।
प्रायच्छत् सर्वमाहृत्य सीतायै क्षिप्रमेव तत् ॥ २.३९.१६ ॥
人の主にこう言われると、彼は宝庫に赴き、すべてを運んで、すぐにシーターに与えた。
2.39.17
सा सुजाता सुजातानि वैदेही प्रस्थिता वनम्।
भूषयामास गात्राणि तैर्विचित्रैर्विभूषणैः ॥ २.३९.१७ ॥
良家に生まれたヴァイデーヒーは、森へ向かうにあたり、その多彩な装飾品で美しい身体を飾った。
2.39.18
व्यराजयत वैदेही वेश्म तत् सुविभूषिता।
उद्यतोंऽशुमतः काले खं प्रभेव विवस्वतः ॥ २.३९.१८ ॥
よく飾られたヴァイデーヒーは、その館で輝いた。時を得て昇る太陽の光が空を照らすように。
2.39.19
तां भुजाभ्यां परिष्वज्य श्वश्रूर्वचनमब्रवीत्।
अनाचरन्तीं कृपणं मूर्ध्न्युपाघ्राय मैथिलीम् ॥ २.३९.१९ ॥
義母は両腕で彼女を抱きしめ、哀れにも不相応にふるまうマイティリーの頭に口づけして、次の言葉を告げた。
2.39.20
असत्यः सर्वलोकेऽस्मिन् सततं सत्कृताः प्रियैः।
भर्तारं नानुमन्यन्ते विनिपातगतं स्त्रियः ॥ २.३९.२० ॥
この世の女性は、愛する人々に常に敬われていても、偽りが多く、不幸に陥った夫を敬わない。
2.39.21
एष स्वभावो नारीणामनुभूय पुरा सुखम्।
अल्पामप्यापदं प्राप्य दुष्यन्ति प्रजहत्यपि ॥ २.३९.२१ ॥
これが女性の性質である。以前に幸福を味わっていても、わずかな不幸に出会うと、彼女らは背き、夫さえも見捨てる。
2.39.22
असत्यशीला विकृता दुर्गा अहृदयाः सदा।
असत्यः पापसंकल्पाः क्षणमात्रविरागिणः ॥ २.३९.२२ ॥
偽りの性質を持ち、ねじけて、測りがたく、常に心なき者たち。偽りであり、悪意を抱き、一瞬にして厭い離れる者たちである。
2.39.23
न कुलं न कृतं विद्या न दत्तं नापि संग्रहः।
स्त्रीणां गृह्णाति हृदयमनित्यहृदया हि ताः ॥ २.३९.२३ ॥
家柄も、施した恩義も、学問も、与えた布施も、積み重ねた友情も、女性の心を捕らえることはできない。実に彼女らは心が移ろいやすいのだ。
2.39.24
साध्वीनां तु स्थितानां तु शीले सत्ये श्रुते स्थिते।
स्त्रीणां पवित्रं परमं पतिरेको विशिष्यते ॥ २.३९.२४ ॥
しかし、品行・真実・学識に確立した貞淑な女性にとって、至上の清浄は夫ただ一人である。夫のみが卓越するのである。
2.39.25
स त्वया नावमन्तव्यः पुत्रः प्रव्राजितो वनम्।
तव देवसमस्त्वेष निर्धनः सधनोऽपि वा ॥ २.३९.२५ ॥
森へ追放されたあなたの息子を、軽んじてはなりません。彼はあなたにとって神のようなもの、貧しくても富んでいても。
2.39.26
विज्ञाय वचनं सीता तस्या धर्मार्थसंहितम्।
कृत्वाञ्जलिमुवाचेदं श्वश्रूमभिमुखे स्थिता ॥ २.३९.२६ ॥
法と利益に適ったその言葉を理解して、シーターは合掌し、義母の前に立って言った。
2.39.27
करिष्ये सर्वमेवाहमार्या यदनुशास्ति माम्।
अभिज्ञास्मि यथा भर्तुर्वर्तितव्यं श्रुतं च मे ॥ २.३९.२७ ॥
尊い方よ、あなたが私に教えてくださることは、すべていたします。夫に対してどう振る舞うべきか、私は知っていますし、それを聞いても参りました。
2.39.28
न मामसज्जनेनार्या समानयितुमर्हति।
धर्माद् विचलितुं नाहमलं चन्द्रादिव प्रभा ॥ २.३९.२८ ॥
尊い方よ、悪しき者が私を自分と同じ所へ引き落とすことはできません。月から光が離れないように、私は法から逸れることはできないのです。
2.39.29
नातन्त्री वाद्यते वीणा नाचक्रो विद्यते रथः।
नापतिः सुखमेधेत या स्यादपि शतात्मजा ॥ २.३९.२९ ॥
弦のない琵琶は奏でられず、車輪のない戦車は存在しません。夫のいない女性は、たとえ百人の息子の母であっても、幸福に栄えることはありません。
2.39.30
मितं ददाति हि पिता मितं भ्राता मितं सुतः।
अमितस्य तु दातारं भर्तारं का न पूजयेत् ॥ २.३९.३० ॥
父は限られたものを与え、兄も限られたものを与え、息子も限られたものを与えます。しかし、無限のものを与える夫を、どの女性が敬わないでしょうか。
2.39.31
साहमेवंगता श्रेष्ठा श्रुतधर्मपरावरा।
आर्ये किमवमन्येयं स्त्रिया भर्ता हि दैवतम् ॥ २.३९.३१ ॥
このような境遇にあり、正法の上下に通じた私が、高貴な方よ、どうしてそれを軽んじられましょうか。女にとって夫こそ神なのです。
2.39.32
सीताया वचनं श्रुत्वा कौसल्या हृदयङ्गमम्।
शुद्धसत्त्वा मुमोचाश्रु सहसा दुःखहर्षजम् ॥ २.३९.३२ ॥
シーターの心に響く言葉を聞いて、清らかな心のカウサリヤーは、悲しみと喜びから生じた涙を突然流した。
2.39.33
तां प्राञ्जलिरभिप्रेक्ष्य मातृमध्येऽतिसत्कृताम्।
रामः परमधर्मात्मा मातरं वाक्यमब्रवीत् ॥ २.३९.३३ ॥
母たちの中で大いに敬われている彼女を合掌して見つめ、最高の法をその魂とするラーマは、母にこの言葉を告げた。
2.39.34
अम्ब मा दुःखिता भूत्वा पश्येस्त्वं पितरं मम।
क्षयोऽपि वनवासस्य क्षिप्रमेव भविष्यति ॥ २.३९.३४ ॥
母上よ、悲しまないでください。あなたは私の父にお会いになるでしょう。この森の流浪の終わりもまもなく来るでしょう。
2.39.35
सुप्तायास्ते गमिष्यन्ति नव वर्षाणि पञ्च च।
समग्रमिह सम्प्राप्तं मां द्रक्ष्यसि सुहृद्वृतम् ॥ २.३९.३५ ॥
あなたが眠っている間に九年と五年が過ぎるでしょう。その時、私は完全に戻り、友に囲まれた私をここでご覧になるでしょう。
2.39.36
एतावदभिनीतार्थमुक्त्वा स जननीं वचः।
त्रयः शतशतार्धा हि ददर्शावेक्ष्य मातरः ॥ २.३९.३६ ॥
母にこれらの言葉を語り、その意味を明らかにしてから、彼は自分のすべての母たち、三百五十人を見渡した。
2.39.37
ताश्चापि स तथैवार्ता मातॄर्दशरथात्मजः।
धर्मयुक्तमिदं वाक्यं निजगाद कृताञ्जलिः ॥ २.३९.३७ ॥
ダシャラタの息子は、同じく悲嘆にくれた母たちに、合掌して法にかなったこの言葉を語った。
2.39.38
संवासात् परुषं किंचिदज्ञानादपि यत् कृतम्।
तन्मे समुपजानीत सर्वाश्चामन्त्रयामि वः ॥ २.३९.३८ ॥
共に暮らしたことや無知から、私が何か厳しいことをしていたなら、どうかそれを許してください。皆さんにお願いします。
2.39.39
वचनं राघवस्यैतद् धर्मयुक्तं समाहितम्।
शुश्रुवुस्ताः स्त्रियः सर्वाः शोकोपहतचेतसः ॥ २.३९.३९ ॥
悲しみに打ちひしがれた心の女たちは皆、ラーガヴァのこの法にかなった落ち着いた言葉を聞いた。
2.39.40
जज्ञोऽथ तासां संनादः क्रौञ्चीनामिव निःस्वनः।
मानवेन्द्रस्य भार्याणामेवं वदति राघवे ॥ २.३९.४० ॥
ラーガヴァがこう語ると、王の妃たちからクラウンチ鳥の鳴き声のような嘆きの声が上がった。
2.39.41
मुरजपणवमेघघोषवद्
दशरथवेश्म बभूव यत् पुरा।
विलपितपरिदेवनाकुलं
व्यसनगतं तदभूत् सुदुःखितम् ॥ २.३९.४१ ॥
かつては太鼓や鉦、雷雲のように響いたダシャラタの宮殿は、今は嘆きと泣き声に満ち、災厄に陥って深く悲しみに沈んだ。