ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.39.1
रामस्य तु वचः श्रुत्वा मुनिवेषधरं च तम्।
समीक्ष्य सह भार्याभी राजा विगतचेतनः ॥ २.३९.१ ॥
ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଏବଂ ମୁନିବେଶଧାରୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ରାଜା ଚେତନାହୀନ ହେଲେ।
2.39.2
नैनं दुःखेन संतप्तः प्रत्यवैक्षत राघवम्।
न चैनमभिसम्प्रेक्ष्य प्रत्यभाषत दुर्मनाः ॥ २.३९.२ ॥
ଦୁଃଖରେ ସନ୍ତପ୍ତ ରାଜା ରାଘବ (ରାମ) ପ୍ରତି ଚାହିଁଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଖିନ୍ନ ମନରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ।
2.39.3
स मुहूर्तमिवासंज्ञो दुःखितश्च महीपतिः।
विललाप महाबाहू राममेवानुचिन्तयन् ॥ २.३९.३ ॥
ସେହି ରାଜା କ୍ଷଣେ ଚେତନାହୀନ ପରି ହେଲେ; ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, କେବଳ ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ବିଳାପ କଲେ।
2.39.4
मन्ये खलु मया पूर्वं विवत्सा बहवः कृताः।
प्राणिनो हिंसिता वापि तन्मामिदमुपस्थितम् ॥ २.३९.४ ॥
ମୁଁ ଭାବୁଛି ପୂର୍ବରେ ମୁଁ ବହୁ ବାଛୁରୀକୁ ସେମାନଙ୍କ ମାତାଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା କରିଥିବି, କିମ୍ବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ହିଂସା କରିଥିବି; ସେଥିପାଇଁ ଏହା ମୋ ଉପରେ ଆସିଛି।
2.39.5
न त्वेवानागते काले देहाच्च्यवति जीवितम्।
कैकेय्या क्लिश्यमानस्य मृत्युर्मम न विद्यते ॥ २.३९.५ ॥
କିନ୍ତୁ ସମୟ ନଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବ ଶରୀରରୁ ଯାଏ ନାହିଁ; କୈକେୟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆସିନାହିଁ।
2.39.6
योऽहं पावकसंकाशं पश्यामि पुरतः स्थितम्।
विहाय वसने सूक्ष्मे तापसाच्छादमात्मजम् ॥ २.३९.६ ॥
ଅଗ୍ନି ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ ମୋ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖୁଛି — ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା।
2.39.7
एकस्याः खलु कैकेय्याः कृतेऽयं खिद्यते जनः।
स्वार्थे प्रयतमानायाः संश्रित्य निकृतिं त्विमाम् ॥ २.३९.७ ॥
କେବଳ ଏକା କୈକେୟୀ ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦୁଃଖ ପାଉଛନ୍ତି; ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରବଞ୍ଚନାର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ସେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
2.39.8
एवमुक्त्वा तु वचनं बाष्पेण विहतेन्द्रियः।
रामेति सकृदेवोक्त्वा व्याहर्तुं न शशाक सः ॥ २.३९.८ ॥
ଏହିପରି କହି, ଲୋତକରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅବଶ ହୋଇ, ଥରେ 'ରାମ' ବୋଲି କହି ସେ ଆଉ କହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
2.39.9
संज्ञां तु प्रतिलभ्यैव मुहूर्तात् स महीपतिः।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां सुमन्त्रमिदमब्रवीत् ॥ २.३९.९ ॥
ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ପରେ ଚେତନା ଫେରି ପାଇ ସେ ରାଜା ଲୋତକ ଭରା ଆଖିରେ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
2.39.10
औपवाह्यं रथं युक्त्वा त्वमायाहि हयोत्तमैः।
प्रापयैनं महाभागमितो जनपदात् परम् ॥ २.३९.१० ॥
ରାଜରଥକୁ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଯୋଡ଼ି ଆସ; ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟବାନଙ୍କୁ ଏହି ଜନପଦ ବାହାରେ ନେଇ ଯାଅ।
2.39.11
एवं मन्ये गुणवतां गुणानां फलमुच्यते।
पित्रा मात्रा च यत्साधुर्वीरो निर्वास्यते वनम् ॥ २.३९.११ ॥
ଗୁଣବାନମାନଙ୍କ ଗୁଣର ଫଳ ଏହା ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି; ସଜ୍ଜନ ଓ ବୀର ଏହି ପୁଅକୁ ପିତା ଓ ମାତା ବନକୁ ପଠାଉଛନ୍ତି।
2.39.12
राज्ञो वचनमाज्ञाय सुमन्त्रः शीघ्रविक्रमः।
योजयित्वा ययौ तत्र रथमश्वैरलंकृतम् ॥ २.३९.१२ ॥
ରାଜାଙ୍କ ବଚନ ବୁଝି, ଶୀଘ୍ର ବିକ୍ରମୀ ସୁମନ୍ତ୍ର ଘୋଡ଼ାରେ ସଜ୍ଜିତ ରଥ ଯୋଡ଼ି ସେଠାକୁ ଗଲେ।
2.39.13
तं रथं राजपुत्राय सूतः कनकभूषितम्।
आचचक्षेऽञ्जलिं कृत्वा युक्तं परमवाजिभिः ॥ २.३९.१३ ॥
ସାରଥି ଯୋଡ଼ହାତରେ ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ଯେ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କୃତ ସେହି ରଥ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱରେ ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।
2.39.14
राजा सत्वरमाहूय व्यापृतं वित्तसंचये।
उवाच देशकालज्ञो निश्चितं सर्वतः शुचिः ॥ २.३९.१४ ॥
ଦେଶକାଳ ଜାଣିଥିବା, ସବୁ ଦିଗରୁ ଦୃଢ଼ ଓ ଶୁଚି ରାଜା ଧନ-ସଞ୍ଚୟରେ ନିୟୁକ୍ତ ଥିବା ଜଣକୁ ଶୀଘ୍ର ଡାକି କହିଲେ।
2.39.15
वासांसि च वरार्हाणि भूषणानि महान्ति च।
वर्षाण्येतानि संख्याय वैदेह्याः क्षिप्रमानय ॥ २.३९.१५ ॥
ଏହି ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକର ହିସାବ କରି ବୈଦେହୀଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଓ ବହୁମୂଲ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଶୀଘ୍ର ଆଣ।
2.39.16
नरेन्द्रेणैवमुक्तस्तु गत्वा कोशगृहं ततः।
प्रायच्छत् सर्वमाहृत्य सीतायै क्षिप्रमेव तत् ॥ २.३९.१६ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ ସେ ଭଣ୍ଡାରଗୃହକୁ ଯାଇ ସବୁ ଆଣି ଶୀଘ୍ର ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
2.39.17
सा सुजाता सुजातानि वैदेही प्रस्थिता वनम्।
भूषयामास गात्राणि तैर्विचित्रैर्विभूषणैः ॥ २.३९.१७ ॥
ସୁଜାତା ବୈଦେହୀ ବନକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ସେହି ବିଚିତ୍ର ଅଳଙ୍କାରରେ ନିଜ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ସଜାଇଲେ।
2.39.18
व्यराजयत वैदेही वेश्म तत् सुविभूषिता।
उद्यतोंऽशुमतः काले खं प्रभेव विवस्वतः ॥ २.३९.१८ ॥
ସୁସଜ୍ଜିତା ବୈଦେହୀ ସେହି ପ୍ରାସାଦରେ ଏପରି ଦୀପ୍ତି ପାଇଲେ, ଯେପରି ସମୟରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭା ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରେ।
2.39.19
तां भुजाभ्यां परिष्वज्य श्वश्रूर्वचनमब्रवीत्।
अनाचरन्तीं कृपणं मूर्ध्न्युपाघ्राय मैथिलीम् ॥ २.३९.१९ ॥
ଶାଶୂ ଦୁଇ ବାହୁରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଦୀନ ହୋଇ ଅନୁଚିତ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ମୈଥିଳୀଙ୍କ ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.39.20
असत्यः सर्वलोकेऽस्मिन् सततं सत्कृताः प्रियैः।
भर्तारं नानुमन्यन्ते विनिपातगतं स्त्रियः ॥ २.३९.२० ॥
ଏହି ଜଗତରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅସତ୍ୟ; ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ସେମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
2.39.21
एष स्वभावो नारीणामनुभूय पुरा सुखम्।
अल्पामप्यापदं प्राप्य दुष्यन्ति प्रजहत्यपि ॥ २.३९.२१ ॥
ଏହା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ: ପୂର୍ବରୁ ସୁଖ ଭୋଗିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଳ୍ପ ବିପଦ ପାଇଲେ ସେମାନେ ଦୋଷୀ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।
2.39.22
असत्यशीला विकृता दुर्गा अहृदयाः सदा।
असत्यः पापसंकल्पाः क्षणमात्रविरागिणः ॥ २.३९.२२ ॥
ଅସତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ବିଶିଷ୍ଟା, ବିକୃତା, ଦୁର୍ଜ୍ଞେୟା, ସଦା ନିର୍ଦ୍ଦୟ ହୃଦୟା; ଅସତ୍ୟା, ପାପସଂକଳ୍ପା, କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ବିରାଗିଣୀ।
2.39.23
न कुलं न कृतं विद्या न दत्तं नापि संग्रहः।
स्त्रीणां गृह्णाति हृदयमनित्यहृदया हि ताः ॥ २.३९.२३ ॥
କୁଳ, କୃତ ଉପକାର, ବିଦ୍ୟା, ଦତ୍ତ ଦାନ, ସଂଗୃହୀତ ସଖ୍ୟ — ଏଥିରୁ କିଛି ବି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ବାନ୍ଧି ରଖେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଅସ୍ଥିର ହୃଦୟା।
2.39.24
साध्वीनां तु स्थितानां तु शीले सत्ये श्रुते स्थिते।
स्त्रीणां पवित्रं परमं पतिरेको विशिष्यते ॥ २.३९.२४ ॥
କିନ୍ତୁ ଶୀଳ, ସତ୍ୟ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନରେ ସ୍ଥିତ ସାଧ୍ୱୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମ ପବିତ୍ରତା କେବଳ ସ୍ୱାମୀ ହିଁ ବିଶିଷ୍ଟ।
2.39.25
स त्वया नावमन्तव्यः पुत्रः प्रव्राजितो वनम्।
तव देवसमस्त्वेष निर्धनः सधनोऽपि वा ॥ २.३९.२५ ॥
ବନକୁ ପଠାଯାଇଥିବା ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ତୁମେ ଅପମାନ କରିବ ନାହିଁ। ସେ ତୁମ ପାଇଁ ଦେବତା ସମାନ, ସେ ନିର୍ଧନ ହେଉ କି ଧନୀ ହେଉ।
2.39.26
विज्ञाय वचनं सीता तस्या धर्मार्थसंहितम्।
कृत्वाञ्जलिमुवाचेदं श्वश्रूमभिमुखे स्थिता ॥ २.३९.२६ ॥
ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ ବୁଝି, ସୀତା ଯୋଡ଼ହାତରେ ଶାଶୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ଏହା କହିଲେ।
2.39.27
करिष्ये सर्वमेवाहमार्या यदनुशास्ति माम्।
अभिज्ञास्मि यथा भर्तुर्वर्तितव्यं श्रुतं च मे ॥ २.३९.२७ ॥
ଆର୍ଯ୍ୟେ, ଆପଣ ମୋତେ ଯାହା ଶିକ୍ଷା ଦେବେ ସେସବୁ ମୁଁ କରିବି। ସ୍ୱାମୀ ସହିତ କିପରି ଆଚରଣ କରିବାକୁ ହୁଏ ତାହା ମୁଁ ଜାଣେ, ଏବଂ ତାହା ମୁଁ ଶୁଣିଛି ମଧ୍ୟ।
2.39.28
न मामसज्जनेनार्या समानयितुमर्हति।
धर्माद् विचलितुं नाहमलं चन्द्रादिव प्रभा ॥ २.३९.२८ ॥
ଆର୍ଯ୍ୟେ, କୌଣସି ଦୁର୍ଜନ ମୋତେ ନିଜ ସମାନ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଯେପରି ତାଙ୍କ ପ୍ରଭା ଅଲଗା ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ମୁଁ ଧର୍ମରୁ ବିଚଳିତ ହୋଇ ପାରିବି ନାହିଁ।
2.39.29
नातन्त्री वाद्यते वीणा नाचक्रो विद्यते रथः।
नापतिः सुखमेधेत या स्यादपि शतात्मजा ॥ २.३९.२९ ॥
ତାର ବିନା ବୀଣା ବାଜେ ନାହିଁ, ଚକ୍ର ବିନା ରଥ ହୁଏ ନାହିଁ; ସ୍ୱାମୀ ବିନା ସ୍ତ୍ରୀ ସୁଖରେ ବଢ଼େ ନାହିଁ, ସେ ଶହେ ପୁତ୍ରର ମାତା ହେଲେ ମଧ୍ୟ।
2.39.30
मितं ददाति हि पिता मितं भ्राता मितं सुतः।
अमितस्य तु दातारं भर्तारं का न पूजयेत् ॥ २.३९.३० ॥
ପିତା ସୀମିତ ହିଁ ଦିଅନ୍ତି, ଭାଇ ସୀମିତ ହିଁ ଦିଅନ୍ତି, ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ସୀମିତ ହିଁ ଦିଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଅସୀମ ଦାନକାରୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ପୂଜା ନ କରିବ?
2.39.31
साहमेवंगता श्रेष्ठा श्रुतधर्मपरावरा।
आर्ये किमवमन्येयं स्त्रिया भर्ता हि दैवतम् ॥ २.३९.३१ ॥
ଧର୍ମର ଉଚ୍ଚ ଓ ସାଧାରଣ ନିୟମ ଜାଣିଥିବା ମୁଁ, ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ହେ ଆର୍ଯ୍ୟେ, ନାରୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ କିପରି ତାହାକୁ ଅବମାନନା କରିବି? ସ୍ୱାମୀ ହିଁ ନାରୀର ଦେବତା।
2.39.32
सीताया वचनं श्रुत्वा कौसल्या हृदयङ्गमम्।
शुद्धसत्त्वा मुमोचाश्रु सहसा दुःखहर्षजम् ॥ २.३९.३२ ॥
ସୀତାଙ୍କର ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତା କୌଶଲ୍ୟା ସହସା ଦୁଃଖ ଓ ହର୍ଷରୁ ଜାତ ଅଶ୍ରୁ ବହାଇଲେ।
2.39.33
तां प्राञ्जलिरभिप्रेक्ष्य मातृमध्येऽतिसत्कृताम्।
रामः परमधर्मात्मा मातरं वाक्यमब्रवीत् ॥ २.३९.३३ ॥
ମାତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ସମ୍ମାନିତା ତାଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ହାତରେ ଦେଖି, ପରମଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ମାତାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.39.34
अम्ब मा दुःखिता भूत्वा पश्येस्त्वं पितरं मम।
क्षयोऽपि वनवासस्य क्षिप्रमेव भविष्यति ॥ २.३९.३४ ॥
ମାତା, ଦୁଃଖିତା ହୁଅ ନାହିଁ; ତୁମେ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିବ। ବନବାସର ଅନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ହେବ।
2.39.35
सुप्तायास्ते गमिष्यन्ति नव वर्षाणि पञ्च च।
समग्रमिह सम्प्राप्तं मां द्रक्ष्यसि सुहृद्वृतम् ॥ २.३९.३५ ॥
ତୁମେ ଶୋଇ ଉଠିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନଅ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବିତିଯିବ; ସେତେବେଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫେରି ଆସି, ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ମୋତେ ତୁମେ ଏଠାରେ ଦେଖିବ।
2.39.36
एतावदभिनीतार्थमुक्त्वा स जननीं वचः।
त्रयः शतशतार्धा हि ददर्शावेक्ष्य मातरः ॥ २.३९.३६ ॥
ମାତାଙ୍କୁ ଏତିକି କହି, ଅର୍ଥ ବୁଝାଇ ସାରି, ସେ ନିଜର ସମସ୍ତ ମାତାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେମାନେ ତିନିଶହ ପଚାଶ ଥିଲେ।
2.39.37
ताश्चापि स तथैवार्ता मातॄर्दशरथात्मजः।
धर्मयुक्तमिदं वाक्यं निजगाद कृताञ्जलिः ॥ २.३९.३७ ॥
ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେହି ଦୁଃଖିତ ମାତାମାନଙ୍କୁ କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ଏହି ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.39.38
संवासात् परुषं किंचिदज्ञानादपि यत् कृतम्।
तन्मे समुपजानीत सर्वाश्चामन्त्रयामि वः ॥ २.३९.३८ ॥
ଏକତ୍ର ରହିବା ଯୋଗୁଁ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନତା ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ଯାହା କିଛି କଠୋର କରିଥାଇପାରେ, ତାହା କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରୁଛି।
2.39.39
वचनं राघवस्यैतद् धर्मयुक्तं समाहितम्।
शुश्रुवुस्ताः स्त्रियः सर्वाः शोकोपहतचेतसः ॥ २.३९.३९ ॥
ରାଘବଙ୍କର ଏହି ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ଓ ସଂଯତ ବାକ୍ୟ ଶୋକାହତ ମନ ଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକେ ଶୁଣିଲେ।
2.39.40
जज्ञोऽथ तासां संनादः क्रौञ्चीनामिव निःस्वनः।
मानवेन्द्रस्य भार्याणामेवं वदति राघवे ॥ २.३९.४० ॥
ରାଘବ ଏହିପରି କହୁଥିବା ସମୟରେ, ସେହି ରାଜପତ୍ନୀମାନଙ୍କଠାରୁ କ୍ରୌଞ୍ଚ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପରି ଆର୍ତ୍ତସ୍ୱର ଉଠିଲା।
2.39.41
मुरजपणवमेघघोषवद्
दशरथवेश्म बभूव यत् पुरा।
विलपितपरिदेवनाकुलं
व्यसनगतं तदभूत् सुदुःखितम् ॥ २.३९.४१ ॥
ପୂର୍ବେ ମୃଦଙ୍ଗ, ପଣବ ଓ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଧ୍ୱନିରେ ମୁଖରିତ ଦଶରଥଙ୍କ ପ୍ରାସାଦ, ଏବେ ବିଳାପ ଓ କ୍ରନ୍ଦନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବିପଦରେ ପଡ଼ି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଗଲା।