ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.4.1
गतेष्वथ नृपो भूयः पौरेषु सह मन्त्रिभिः।
मन्त्रयित्वा ततश्चक्रे निश्चयज्ञः स निश्चयम् ॥ २.४.१ ॥
ನಾಗರಿಕರು ಹೋದ ನಂತರ, ರಾಜನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಆಲೋಚಿಸಿ, ನಿರ್ಧಾರ ತಿಳಿದವನಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡನು.
2.4.2
श्व एव पुष्यो भविता श्वोऽभिषेच्यस्तु मे सुतः।
रामो राजीवपत्राक्षो युवराज इति प्रभुः ॥ २.४.२ ॥
ನಾಳೆಯೇ ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರ ಬರಲಿದೆ; ನಾಳೆಯೇ ನನ್ನ ಮಗ ಕಮಲನಯನ ರಾಮನು ಯುವರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಭು ಹೇಳಿದನು.
2.4.3
अथान्तर्गृहमाविश्य राजा दशरथस्तदा।
सूतमामन्त्रयामास रामं पुनरिहानय ॥ २.४.३ ॥
ಆಗ ರಾಜ ದಶರಥನು ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಕರೆದು, "ರಾಮನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತಾ" ಎಂದನು.
2.4.4
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं सूतः पुनरुपाययौ।
रामस्य भवनं शीघ्रं राममानयितुं पुनः ॥ २.४.४ ॥
ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸಾರಥಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರಾಮನ ಭವನಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಹೋದನು; ರಾಮನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕರೆತರಲು.
2.4.5
द्वाःस्थैरावेदितं तस्य रामायागमनं पुनः।
श्रुत्वैव चापि रामस्तं प्राप्तं शङ्कान्वितोऽभवत् ॥ २.४.५ ॥
ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ರಾಮನಿಗೆ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ರಾಮನು ಅವನ ಆಗಮನದಿಂದ ಶಂಕಿತನಾದನು.
2.4.6
प्रवेश्य चैनं त्वरितो रामो वचनमब्रवीत्।
यदागमनकृत्यं ते भूयस्तद्ब्रूह्यशेषतः ॥ २.४.६ ॥
ಅವನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆದು, ರಾಮನು ತ್ವರೆಯಿಂದ, "ನೀನು ಮತ್ತೆ ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸು" ಎಂದನು.
2.4.7
तमुवाच ततः सूतो राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति।
श्रुत्वा प्रमाणं तत्र त्वं गमनायेतराय वा ॥ २.४.७ ॥
ಆಗ ಸಾರಥಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ರಾಜರು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದೋ ಬೇಡವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನೇ ನಿರ್ಧರಿಸು."
2.4.8
प्रययौ राजभवनं पुनर्द्रष्टुं नरेश्वरम् ॥ २.४.८ ॥
ಅವರು ಮತ್ತೆ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡಲು ರಾಜಭವನಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.
2.4.9
तं श्रुत्वा समनुप्राप्तं रामं दशरथो नृपः।
प्रवेशयामास गृहं विवक्षुः प्रियमुत्तमम् ॥ २.४.९ ॥
ರಾಮನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜ ದಶರಥನು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.
2.4.10
प्रविशन्नेव च श्रीमान् राघवो भवनं पितुः।
ददर्श पितरं दूरात् प्रणिपत्य कृताञ्जलिः ॥ २.४.१० ॥
ಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಲೇ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ರಾಘವನು ತಂದೆಯನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಂಡು, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಕೈಮುಗಿದನು.
2.4.11
प्रणमन्तं तमुत्थाप्य सम्परिष्वज्य भूमिपः।
प्रदिश्य चासनं चास्मै रामं च पुनरब्रवीत् ॥ २.४.११ ॥
ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಗಾಢವಾಗಿ ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ರಾಜನು ಅವನಿಗೆ ಆಸನ ತೋರಿಸಿ ರಾಮನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
2.4.12
राम वृद्धोऽस्मि दीर्घायुर्भुक्ता भोगा यथेप्सिताः।
अन्नवद्भिः क्रतुशतैर्यथेष्टं भूरिदक्षिणैः ॥ २.४.१२ ॥
"ರಾಮ, ನಾನು ವೃದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಬಯಸಿದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅನ್ನದಾನದೊಂದಿಗೆ ನೂರಾರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು, ಬಯಸಿದಷ್ಟು ಹೇರಳ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ."
2.4.13
जातमिष्टमपत्यं मे त्वमद्यानुपमं भुवि।
दत्तमिष्टमधीतं च मया पुरुषसत्तम ॥ २.४.१३ ॥
ಪುರುಷೋತ್ತಮನೇ! ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ನೀನೆಂಬ ಅನುಪಮ, ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನು ನನಗೆ ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ; ನಾನು ದಾನ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.
2.4.14
अनुभूतानि चेष्टानि मया वीर सुखान्यपि।
देवर्षिपितृविप्राणामनृणोऽस्मि तथाऽऽत्मनः ॥ २.४.१४ ॥
ವೀರನೇ! ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖಗಳನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ; ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಋಣದಿಂದ ನಾನು ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಆತ್ಮದ ಋಣದಿಂದಲೂ.
2.4.15
न किंचिन्मम कर्तव्यं तवान्यत्राभिषेचनात्।
अतो यत्त्वामहं ब्रूयां तन्मे त्वं कर्तुमर्हसि ॥ २.४.१५ ॥
ನಿನ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಇನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯ ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವುದನ್ನು ನೀನು ನನಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
2.4.16
अद्य प्रकृतयः सर्वास्त्वामिच्छन्ति नराधिपम्।
अतस्त्वां युवराजानमभिषेक्ष्यामि पुत्रक ॥ २.४.१६ ॥
ಇಂದು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ನರಾಧಿಪನಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಯುವರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತೇನೆ.
2.4.17
अपि चाद्याशुभान् राम स्वप्नान् पश्यामि राघव।
सनिर्घाता दिवोल्काश्च पतन्ति हि महास्वनाः ॥ २.४.१७ ॥
ರಾಮಾ! ರಾಘವಾ! ಇಂದು ನಾನು ಅಶುಭ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಗುಡುಗಿನೊಂದಿಗೆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಮಹಾ ಉಲ್ಕೆಗಳು ಭಯಂಕರ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ.
2.4.18
अवष्टब्धं च मे राम नक्षत्रं दारुणग्रहैः।
आवेदयन्ति दैवज्ञाः सूर्याङ्गारकराहुभिः ॥ २.४.१८ ॥
ರಾಮಾ! ನನ್ನ ನಕ್ಷತ್ರವು ಭಯಂಕರ ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿದೆ; ಸೂರ್ಯ, ಕುಜ ಮತ್ತು ರಾಹುಗಳು ಅದನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
2.4.19
प्रायेण च निमित्तानामीदृशानां समुद्भवे।
राजा हि मृत्युमाप्नोति घोरां चापदमृच्छति ॥ २.४.१९ ॥
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ಶಕುನಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ರಾಜನು ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಭೀಕರ ಆಪತ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.
2.4.20
तद् यावदेव मे चेतो न विमुह्यति राघव।
तावदेवाभिषिञ्चस्व चला हि प्राणिनां मतिः ॥ २.४.२० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ರಾಘವ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ನೀನು ಅಭಿಷೇಕ ಹೊಂದು; ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬುದ್ಧಿ ಚಂಚಲವಾದುದು.
2.4.21
अद्य चन्द्रोऽभ्युपगमत् पुष्यात् पूर्वं पुनर्वसुम्।
श्वः पुष्ययोगं नियतं वक्ष्यन्ते दैवचिन्तकाः ॥ २.४.२१ ॥
ಇಂದು ಚಂದ್ರನು ಪುನರ್ವಸುವಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಪುಷ್ಯವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದ್ದಾನೆ; ನಾಳೆ ಪುಷ್ಯ ಯೋಗವನ್ನು ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವರು.
2.4.22
तत्र पुष्येऽभिषिञ्चस्व मनस्त्वरयतीव माम्।
श्वस्त्वाहमभिषेक्ष्यामि यौवराज्ये परंतप ॥ २.४.२२ ॥
ಆಗ ಪುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ ಹೊಂದು; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನನ್ನನ್ನು ಅವಸರಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಶತ್ರುನಾಶಕನೇ, ನಾಳೆಯೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಯುವರಾಜ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತೇನೆ.
2.4.23
तस्मात् त्वयाद्यप्रभृति निशेयं नियतात्मना।
सह वध्वोपवस्तव्या दर्भप्रस्तरशायिना ॥ २.४.२३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನಿಂದ ಈ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ನೀನು ಸಂಯಮಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ದರ್ಭೆಯ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಕು.
2.4.24
सुहृदश्चाप्रमत्तास्त्वां रक्षन्त्वद्य समन्ततः।
भवन्ति बहुविघ्नानि कार्याण्येवंविधानि हि ॥ २.४.२४ ॥
ನಿನ್ನ ಮಿತ್ರರು ಎಚ್ಚರದಿಂದಿದ್ದು ಇಂದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ; ಇಂಥ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಘ್ನಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
2.4.25
विप्रोषितश्च भरतो यावदेव पुरादितः।
तावदेवाभिषेकस्ते प्राप्तकालो मतो मम ॥ २.४.२५ ॥
ಭರತನು ಈ ನಗರದಿಂದ ದೂರವಿರುವಷ್ಟು ಕಾಲವೇ ನಿನ್ನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಎಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
2.4.26
कामं खलु सतां वृत्ते भ्राता ते भरतः स्थितः।
ज्येष्ठानुवर्ती धर्मात्मा सानुक्रोशो जितेन्द्रियः ॥ २.४.२६ ॥
ಸತ್ಪುರುಷರ ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸಹೋದರ ಭರತನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಹಿರಿಯನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನು, ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಕರುಣಾಳು, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯ.
2.4.27
किं नु चित्तं मनुष्याणामनित्यमिति मे मतम्।
सतां च धर्मनित्यानां कृतशोभि च राघव ॥ २.४.२७ ॥
ರಾಘವ, ಮನುಷ್ಯರ ಮನಸ್ಸು ಅನಿತ್ಯವೆಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವಾಗಿರುವ ಸತ್ಪುರುಷರ ಮನಸ್ಸೂ, ಸತ್ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವರ ಮನಸ್ಸೂ ಕೂಡ.
2.4.28
इत्युक्तः सोऽभ्यनुज्ञातः श्वोभाविन्यभिषेचने।
व्रजेति रामः पितरमभिवाद्याभ्ययाद् गृहम् ॥ २.४.२८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ನಾಳೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ರಾಮನು, "ಹೋಗು" ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ತಂದೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.
2.4.29
प्रविश्य चात्मनो वेश्म राज्ञाऽऽदिष्टेऽभिषेचने।
तत्क्षणादेव निष्क्रम्य मातुरन्तःपुरं ययौ ॥ २.४.२९ ॥
ತನ್ನ ಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅರಸನು ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊರಬಂದು ತಾಯಿಯ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
2.4.30
तत्र तां प्रवणामेव मातरं क्षौमवासिनीम्।
वाग्यतां देवतागारे ददर्शायाचतीं श्रियम् ॥ २.४.३० ॥
ಅಲ್ಲಿ, ರೇಶ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಮೌನವಾಗಿ, ನಿಯಮದಿಂದ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಲೆಬಾಗಿ ಶ್ರೀಯನ್ನು (ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು) ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದ ತಾಯಿಯನ್ನು ರಾಮನು ಕಂಡನು.
2.4.31
प्रागेव चागता तत्र सुमित्रा लक्ष्मणस्तथा।
सीता चानयिता श्रुत्वा प्रियं रामाभिषेचनम् ॥ २.४.३१ ॥
ಸುಮಿತ್ರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಳು; ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಹಾಗೆಯೇ. ರಾಮನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಶುಭವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಸೀತೆಯನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತರಲಾಗಿತ್ತು.
2.4.32
तस्मिन् कालेऽपि कौसल्या तस्थावामीलितेक्षणा।
सुमित्रयान्वास्यमाना सीतया लक्ष्मणेन च ॥ २.४.३२ ॥
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೌಸಲ್ಯೆಯೂ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು; ಸುಮಿತ್ರೆ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಂದ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
2.4.33
श्रुत्वा पुष्ये च पुत्रस्य यौवराज्येऽभिषेचनम्।
प्राणायामेन पुरुषं ध्यायमाना जनार्दनम् ॥ २.४.३३ ॥
ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಗನಿಗೆ ಯುವರಾಜ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಿಂದ ಜನಾರ್ದನ ಪುರುಷನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ.
2.4.34
तथा सनियमामेव सोऽभिगम्याभिवाद्य च।
उवाच वचनं रामो हर्षयंस्तामिदं वरम् ॥ २.४.३४ ॥
ಹಾಗೆ ನಿಯಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ರಾಮನು ಅವಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.4.35
अम्ब पित्रा नियुक्तोऽस्मि प्रजापालनकर्मणि।
भविता श्वोऽभिषेको मे यथा मे शासनं पितुः ॥ २.४.३५ ॥
ಅಮ್ಮಾ, ತಂದೆಯು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿದ್ದಾರೆ; ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಾಳೆ ನನಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ನಡೆಯುವುದು.
2.4.36
सीतयाप्युपवस्तव्या रजनीयं मया सह।
एवमुक्तमुपाध्यायैः स हि मामुक्तवान् पिता ॥ २.४.३६ ॥
ಈ ರಾತ್ರಿ ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾನೂ ಉಪವಾಸ ಇರಬೇಕು; ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ತಂದೆಯೂ ನನಗೆ ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
2.4.37
यानि यान्यत्र योग्यानि श्वोभाविन्यभिषेचने।
तानि मे मङ्गलान्यद्य वैदेह्याश्चैव कारय ॥ २.४.३७ ॥
ನಾಳೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲ ಮಂಗಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಇಂದೇ ನನಗಾಗಿಯೂ ವೈದೇಹಿಗಾಗಿಯೂ ಮಾಡಿಸು.
2.4.38
एतच्छ्रुत्वा तु कौसल्या चिरकालाभिकांक्षितम्।
हर्षबाष्पाकुलं वाक्यमिदं राममभाषत ॥ २.४.३८ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೌಸಲ್ಯೆ, ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಬಯಸಿದ್ದ ಆನಂದಬಾಷ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ರಾಮನೊಡನೆ ಹೀಗೆ ನುಡಿದಳು.
2.4.39
वत्स राम चिरं जीव हतास्ते परिपन्थिनः।
ज्ञातीन् मे त्वं श्रिया युक्तः सुमित्रायाश्च नन्दय ॥ २.४.३९ ॥
ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗನೇ ರಾಮ! ಚಿರಕಾಲ ಬಾಳು; ನಿನ್ನ ವೈರಿಗಳು ಹತರಾಗಲಿ. ಶ್ರೀಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನೂ ಸುಮಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ಸಂತೋಷಪಡಿಸು.
2.4.40
कल्याणे बत नक्षत्रे मया जातोऽसि पुत्रक।
येन त्वया दशरथो गुणैराराधितः पिता ॥ २.४.४० ॥
ಅಯ್ಯೋ! ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೆತ್ತೆ, ಮಗನೇ. ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳಿಂದ ತಂದೆ ದಶರಥನನ್ನು ನೀನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದೆ.
2.4.41
अमोघं बत मे क्षान्तं पुरुषे पुष्करेक्षणे।
येयमिक्ष्वाकुराजश्रीः पुत्र त्वां संश्रयिष्यति ॥ २.४.४१ ॥
ಅಯ್ಯೋ! ನನ್ನ ತಾಳ್ಮೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕಮಲನಯನನೇ, ಮಗನೇ, ಈ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವಳು.
2.4.42
इत्येवमुक्तो मात्रा तु रामो भ्रातरमब्रवीत्।
प्राञ्जलिं प्रह्वमासीनमभिवीक्ष्य स्मयन्निव ॥ २.४.४२ ॥
ತಾಯಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ರಾಮನು ಕೈಮುಗಿದು ವಿನಯದಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದ ತಮ್ಮನನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು.
2.4.43
लक्ष्मणेमां मया सार्धं प्रशाधि त्वं वसुंधराम्।
द्वितीयं मेऽन्तरात्मानं त्वामियं श्रीरुपस्थिता ॥ २.४.४३ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳು. ನೀನು ನನ್ನ ಎರಡನೆಯ ಅಂತರಾತ್ಮ; ಇಗೋ ಈ ಶ್ರೀ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಉಪಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
2.4.44
सौमित्रे भुङ्क्ष्व भोगांस्त्वमिष्टान् राज्यफलानिच।
जीवितं चापि राज्यं च त्वदर्थमभिकामये ॥ २.४.४४ ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿ, ರಾಜ್ಯದ ಫಲವಾದ ಇಷ್ಟ ಭೋಗಗಳನ್ನು ನೀನು ಅನುಭವಿಸು. ನಿನಗಾಗಿಯೇ ನಾನು ಜೀವನವನ್ನೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
2.4.45
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामो मातरावभिवाद्य च।
अभ्यनुज्ञाप्य सीतां च ययौ स्वं च निवेशनम् ॥ २.४.४५ ॥
ಹೀಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ರಾಮನು ಇಬ್ಬರು ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸೀತೆಯಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.