ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.4.1
गतेष्वथ नृपो भूयः पौरेषु सह मन्त्रिभिः।
मन्त्रयित्वा ततश्चक्रे निश्चयज्ञः स निश्चयम् ॥ २.४.१ ॥
ନାଗରିକମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ପୁନର୍ବାର ପରାମର୍ଶ କରି, ନିଷ୍ପତ୍ତି ଜାଣୁଥିବା ସେ ଏକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ।
2.4.2
श्व एव पुष्यो भविता श्वोऽभिषेच्यस्तु मे सुतः।
रामो राजीवपत्राक्षो युवराज इति प्रभुः ॥ २.४.२ ॥
ଆସନ୍ତାକାଲି ହିଁ ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ହେବ; ଆସନ୍ତାକାଲି ହିଁ ମୋ ପୁତ୍ର ପଦ୍ମନୟନ ରାମ ଯୁବରାଜ ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବେ ବୋଲି ପ୍ରଭୁ କହିଲେ।
2.4.3
अथान्तर्गृहमाविश्य राजा दशरथस्तदा।
सूतमामन्त्रयामास रामं पुनरिहानय ॥ २.४.३ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଦଶରଥ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସାରଥିକୁ ଡାକି କହିଲେ—“ରାମକୁ ପୁଣି ଏଠାକୁ ଆଣ।”
2.4.4
प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं सूतः पुनरुपाययौ।
रामस्य भवनं शीघ्रं राममानयितुं पुनः ॥ २.४.४ ॥
ସେ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କରି ସାରଥି ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କ ଭବନକୁ ପୁଣି ଗଲେ, ରାମଙ୍କୁ ପୁଣି ଆଣିବା ପାଇଁ।
2.4.5
द्वाःस्थैरावेदितं तस्य रामायागमनं पुनः।
श्रुत्वैव चापि रामस्तं प्राप्तं शङ्कान्वितोऽभवत् ॥ २.४.५ ॥
ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ଯେ ସାରଥି ପୁଣି ଆସିଛନ୍ତି; ତାହା ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ତାଙ୍କ ଆଗମନରେ ରାମ ସନ୍ଦେହଯୁକ୍ତ ହେଲେ।
2.4.6
प्रवेश्य चैनं त्वरितो रामो वचनमब्रवीत्।
यदागमनकृत्यं ते भूयस्तद्ब्रूह्यशेषतः ॥ २.४.६ ॥
ତାଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ଡାକି ରାମ ଶୀଘ୍ର କହିଲେ—“ତୁମେ ପୁଣି ଆସିବାର ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହ।”
2.4.7
तमुवाच ततः सूतो राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति।
श्रुत्वा प्रमाणं तत्र त्वं गमनायेतराय वा ॥ २.४.७ ॥
ତା'ପରେ ସାରଥି ତାଙ୍କୁ କହିଲା, "ରାଜା ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଛନ୍ତି। ଶୁଣି ସେଠାକୁ ଯିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ତୁମେ ନିଜେ ସ୍ଥିର କର।"
2.4.8
प्रययौ राजभवनं पुनर्द्रष्टुं नरेश्वरम् ॥ २.४.८ ॥
ସେ ପୁଣି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ରାଜଭବନ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
2.4.9
तं श्रुत्वा समनुप्राप्तं रामं दशरथो नृपः।
प्रवेशयामास गृहं विवक्षुः प्रियमुत्तमम् ॥ २.४.९ ॥
ରାମ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ରାଜା ଦଶରଥ, ଉତ୍ତମ ପ୍ରିୟ ବାର୍ତ୍ତା କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ତାଙ୍କୁ ଗୃହ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ।
2.4.10
प्रविशन्नेव च श्रीमान् राघवो भवनं पितुः।
ददर्श पितरं दूरात् प्रणिपत्य कृताञ्जलिः ॥ २.४.१० ॥
ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ମାତ୍ରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଘବ ଦୂରରୁ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଣାମ କରି କରଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହେଲେ।
2.4.11
प्रणमन्तं तमुत्थाप्य सम्परिष्वज्य भूमिपः।
प्रदिश्य चासनं चास्मै रामं च पुनरब्रवीत् ॥ २.४.११ ॥
ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଲେ ଏବଂ ରାମଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ।
2.4.12
राम वृद्धोऽस्मि दीर्घायुर्भुक्ता भोगा यथेप्सिताः।
अन्नवद्भिः क्रतुशतैर्यथेष्टं भूरिदक्षिणैः ॥ २.४.१२ ॥
"ରାମ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଛି; ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଛି। ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଭୋଗ ଭୋଗିଛି; ଅନ୍ନଦାନ ସହିତ ଶହ ଶହ ଯଜ୍ଞ, ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ କରିଛି।"
2.4.13
जातमिष्टमपत्यं मे त्वमद्यानुपमं भुवि।
दत्तमिष्टमधीतं च मया पुरुषसत्तम ॥ २.४.१३ ॥
ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ! ପୃଥିବୀରେ ଆଜି ମୋର ତୁମ ପରି ଅନୁପମ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଛି; ମୁଁ ଦାନ ଦେଇଛି, ଯଜ୍ଞ କରିଛି ଓ ବେଦ ପଢ଼ିଛି।
2.4.14
अनुभूतानि चेष्टानि मया वीर सुखान्यपि।
देवर्षिपितृविप्राणामनृणोऽस्मि तथाऽऽत्मनः ॥ २.४.१४ ॥
ହେ ବୀର! ମୋ କର୍ମରେ ମୁଁ ସୁଖ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିଛି; ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁଁ ମୁକ୍ତ; ସେହିପରି ନିଜ ଆତ୍ମାର ଋଣରୁ ମଧ୍ୟ।
2.4.15
न किंचिन्मम कर्तव्यं तवान्यत्राभिषेचनात्।
अतो यत्त्वामहं ब्रूयां तन्मे त्वं कर्तुमर्हसि ॥ २.४.१५ ॥
ତୋ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଛଡ଼ା ମୋର ଆଉ କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହିବି, ତାହା ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ।
2.4.16
अद्य प्रकृतयः सर्वास्त्वामिच्छन्ति नराधिपम्।
अतस्त्वां युवराजानमभिषेक्ष्यामि पुत्रक ॥ २.४.१६ ॥
ଆଜି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ତୁମକୁ ନରାଧିପତି ରୂପେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି; ତେଣୁ ହେ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁବରାଜ ରୂପେ ଅଭିଷେକ କରିବି।
2.4.17
अपि चाद्याशुभान् राम स्वप्नान् पश्यामि राघव।
सनिर्घाता दिवोल्काश्च पतन्ति हि महास्वनाः ॥ २.४.१७ ॥
ହେ ରାମ! ହେ ରାଘବ! ଆଜି ମୁଁ ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଛି; ବଜ୍ରପାତ ସହିତ ଆକାଶରୁ ମହା ଉଲ୍କା ପ୍ରବଳ ଶବ୍ଦରେ ପଡ଼ୁଛି।
2.4.18
अवष्टब्धं च मे राम नक्षत्रं दारुणग्रहैः।
आवेदयन्ति दैवज्ञाः सूर्याङ्गारकराहुभिः ॥ २.४.१८ ॥
ହେ ରାମ! ମୋ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଭୟଙ୍କର ଗ୍ରହମାନେ ପୀଡ଼ିତ କରୁଛନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମଙ୍ଗଳ ଓ ରାହୁ ତାହାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ଜଣାଉଛନ୍ତି।
2.4.19
प्रायेण च निमित्तानामीदृशानां समुद्भवे।
राजा हि मृत्युमाप्नोति घोरां चापदमृच्छति ॥ २.४.१९ ॥
ସାଧାରଣତଃ ଏପରି ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ରାଜା ମୃତ୍ୟୁ ପାଆନ୍ତି ଓ ଭୟଙ୍କର ବିପଦରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
2.4.20
तद् यावदेव मे चेतो न विमुह्यति राघव।
तावदेवाभिषिञ्चस्व चला हि प्राणिनां मतिः ॥ २.४.२० ॥
ତେଣୁ, ହେ ରାଘବ, ମୋ ମନ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅ; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଚଞ୍ଚଳ।
2.4.21
अद्य चन्द्रोऽभ्युपगमत् पुष्यात् पूर्वं पुनर्वसुम्।
श्वः पुष्ययोगं नियतं वक्ष्यन्ते दैवचिन्तकाः ॥ २.४.२१ ॥
ଆଜି ଚନ୍ଦ୍ର ପୁନର୍ବସୁ ପୂର୍ବରୁ ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଛି; କାଲି ପୁଷ୍ୟ ଯୋଗ ଜ୍ୟୋତିଷୀମାନେ ନିଶ୍ଚୟ କହିବେ।
2.4.22
तत्र पुष्येऽभिषिञ्चस्व मनस्त्वरयतीव माम्।
श्वस्त्वाहमभिषेक्ष्यामि यौवराज्ये परंतप ॥ २.४.२२ ॥
ତେବେ ପୁଷ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅ; ମୋ ମନ ମୋତେ ଯେମିତି ତ୍ୱରା କରାଉଛି। ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, କାଲି ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁବରାଜ ପଦରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବି।
2.4.23
तस्मात् त्वयाद्यप्रभृति निशेयं नियतात्मना।
सह वध्वोपवस्तव्या दर्भप्रस्तरशायिना ॥ २.४.२३ ॥
ତେଣୁ ଆଜିଠାରୁ ଏହି ରାତ୍ରି ତୁମେ ସଂଯମିତ ମନରେ, ପତ୍ନୀ ସହିତ, କୁଶଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇ ଉପବାସରେ ବିତାଇବା ଉଚିତ।
2.4.24
सुहृदश्चाप्रमत्तास्त्वां रक्षन्त्वद्य समन्ततः।
भवन्ति बहुविघ्नानि कार्याण्येवंविधानि हि ॥ २.४.२४ ॥
ତୁମ ସାଙ୍ଗମାନେ ସାବଧାନ ହୋଇ ଆଜି ସବୁ ଦିଗରୁ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନେକ ବିଘ୍ନ ଘଟେ।
2.4.25
विप्रोषितश्च भरतो यावदेव पुरादितः।
तावदेवाभिषेकस्ते प्राप्तकालो मतो मम ॥ २.४.२५ ॥
ଭରତ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏ ନଗରରୁ ଦୂରରେ ଅଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ଅଭିଷେକ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଅଛି ବୋଲି ମୋର ମତ।
2.4.26
कामं खलु सतां वृत्ते भ्राता ते भरतः स्थितः।
ज्येष्ठानुवर्ती धर्मात्मा सानुक्रोशो जितेन्द्रियः ॥ २.४.२६ ॥
ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଆଚରଣରେ ତୁମ ଭାଇ ଭରତ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି; ସେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ଦୟାଳୁ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ।
2.4.27
किं नु चित्तं मनुष्याणामनित्यमिति मे मतम्।
सतां च धर्मनित्यानां कृतशोभि च राघव ॥ २.४.२७ ॥
ହେ ରାଘବ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମନ ଅନିତ୍ୟ ବୋଲି ମୋର ମତ; ଧର୍ମରେ ନିତ୍ୟ ଥିବା ସଜ୍ଜନଙ୍କ ମନ ଓ ସତ୍କର୍ମରେ ଶୋଭିତଙ୍କ ମନ ମଧ୍ୟ।
2.4.28
इत्युक्तः सोऽभ्यनुज्ञातः श्वोभाविन्यभिषेचने।
व्रजेति रामः पितरमभिवाद्याभ्ययाद् गृहम् ॥ २.४.२८ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯାଇ, ଆସନ୍ତାକାଲିର ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଅନୁମତି ପାଇ, "ଯାଅ" ବୋଲି କହିବାରୁ ରାମ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଘରକୁ ଗଲେ।
2.4.29
प्रविश्य चात्मनो वेश्म राज्ञाऽऽदिष्टेऽभिषेचने।
तत्क्षणादेव निष्क्रम्य मातुरन्तःपुरं ययौ ॥ २.४.२९ ॥
ନିଜ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜା ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେବାରୁ, ସେହି କ୍ଷଣରେ ବାହାରି ରାମ ମାତାଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଗଲେ।
2.4.30
तत्र तां प्रवणामेव मातरं क्षौमवासिनीम्।
वाग्यतां देवतागारे ददर्शायाचतीं श्रियम् ॥ २.४.३० ॥
ସେଠାରେ, ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମୌନ ଓ ସଂଯମୀ ହୋଇ, ଦେବାଳୟରେ ପ୍ରଣତ ହୋଇ ଶ୍ରୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ଯାଚନା କରୁଥିବା ମାତାଙ୍କୁ ରାମ ଦେଖିଲେ।
2.4.31
प्रागेव चागता तत्र सुमित्रा लक्ष्मणस्तथा।
सीता चानयिता श्रुत्वा प्रियं रामाभिषेचनम् ॥ २.४.३१ ॥
ସୁମିତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ସେଠାକୁ ଆସିସାରିଥିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ରାମଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକର ପ୍ରିୟ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ସୀତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲା।
2.4.32
तस्मिन् कालेऽपि कौसल्या तस्थावामीलितेक्षणा।
सुमित्रयान्वास्यमाना सीतया लक्ष्मणेन च ॥ २.४.३२ ॥
ସେହି ସମୟରେ କୌଶଲ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ; ସୁମିତ୍ରା, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।
2.4.33
श्रुत्वा पुष्ये च पुत्रस्य यौवराज्येऽभिषेचनम्।
प्राणायामेन पुरुषं ध्यायमाना जनार्दनम् ॥ २.४.३३ ॥
ପୁଷ୍ୟା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଯୁବରାଜ-ଅଭିଷେକର ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ପ୍ରାଣାୟାମ ଦ୍ୱାରା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ।
2.4.34
तथा सनियमामेव सोऽभिगम्याभिवाद्य च।
उवाच वचनं रामो हर्षयंस्तामिदं वरम् ॥ २.४.३४ ॥
ସେହିପରି ନିୟମରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ପ୍ରଣାମ କରି, ରାମ ତାଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କରି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.4.35
अम्ब पित्रा नियुक्तोऽस्मि प्रजापालनकर्मणि।
भविता श्वोऽभिषेको मे यथा मे शासनं पितुः ॥ २.४.३५ ॥
ମାଆ, ପିତା ମୋତେ ପ୍ରଜାପାଳନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି; ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଆସନ୍ତାକାଲି ମୋର ଅଭିଷେକ ହେବ।
2.4.36
सीतयाप्युपवस्तव्या रजनीयं मया सह।
एवमुक्तमुपाध्यायैः स हि मामुक्तवान् पिता ॥ २.४.३६ ॥
ଆଜି ରାତିରେ ସୀତା ସହିତ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଉପବାସ କରିବାକୁ ହେବ, ଏହା ଉପାଧ୍ୟାୟମାନେ କହିଛନ୍ତି; ପିତା ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏହା କହିଛନ୍ତି।
2.4.37
यानि यान्यत्र योग्यानि श्वोभाविन्यभिषेचने।
तानि मे मङ्गलान्यद्य वैदेह्याश्चैव कारय ॥ २.४.३७ ॥
ଆସନ୍ତାକାଲି ହେବାକୁ ଥିବା ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେସବୁ ଆଜି ମୋ ପାଇଁ ଓ ବୈଦେହୀ ପାଇଁ କରାଅ।
2.4.38
एतच्छ्रुत्वा तु कौसल्या चिरकालाभिकांक्षितम्।
हर्षबाष्पाकुलं वाक्यमिदं राममभाषत ॥ २.४.३८ ॥
ଏହା ଶୁଣି ବହୁକାଳ ଧରି ଇଚ୍ଛିତ କୌଶଲ୍ୟା ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁରେ ରୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରରେ ରାମଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
2.4.39
वत्स राम चिरं जीव हतास्ते परिपन्थिनः।
ज्ञातीन् मे त्वं श्रिया युक्तः सुमित्रायाश्च नन्दय ॥ २.४.३९ ॥
ପ୍ରିୟ ବତ୍ସ ରାମ! ଚିରଦିନ ବଞ୍ଚ; ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ହତ ହେଉନ୍ତୁ। ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କୁ ଓ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କର।
2.4.40
कल्याणे बत नक्षत्रे मया जातोऽसि पुत्रक।
येन त्वया दशरथो गुणैराराधितः पिता ॥ २.४.४० ॥
ଆହା! ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି, ପୁତ୍ର। ତୁମ ଗୁଣରେ ପିତା ଦଶରଥଙ୍କୁ ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଛ।
2.4.41
अमोघं बत मे क्षान्तं पुरुषे पुष्करेक्षणे।
येयमिक्ष्वाकुराजश्रीः पुत्र त्वां संश्रयिष्यति ॥ २.४.४१ ॥
ଆହା! ମୋ ସହନ ବୃଥା ଯାଇନାହିଁ। ହେ କମଳନୟନ ପୁତ୍ର, ଏହି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ତୁମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବେ।
2.4.42
इत्येवमुक्तो मात्रा तु रामो भ्रातरमब्रवीत्।
प्राञ्जलिं प्रह्वमासीनमभिवीक्ष्य स्मयन्निव ॥ २.४.४२ ॥
ମାତା ଏହିପରି କହିବାରୁ ରାମ ହାତଯୋଡ଼ି ନମ୍ରଭାବେ ବସିଥିବା ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି ଯେମିତି ହସି ହସି କହିଲେ।
2.4.43
लक्ष्मणेमां मया सार्धं प्रशाधि त्वं वसुंधराम्।
द्वितीयं मेऽन्तरात्मानं त्वामियं श्रीरुपस्थिता ॥ २.४.४३ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୋ ସହିତ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କର। ତୁମେ ମୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନ୍ତରାତ୍ମା; ଏହି ଶ୍ରୀ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ।
2.4.44
सौमित्रे भुङ्क्ष्व भोगांस्त्वमिष्टान् राज्यफलानिच।
जीवितं चापि राज्यं च त्वदर्थमभिकामये ॥ २.४.४४ ॥
ସୌମିତ୍ରି, ରାଜ୍ୟର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଇଷ୍ଟ ଭୋଗଗୁଡ଼ିକ ତୁମେ ଭୋଗ କର। ତୁମ ପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ଜୀବନ ଓ ରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରେ।
2.4.45
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामो मातरावभिवाद्य च।
अभ्यनुज्ञाप्य सीतां च ययौ स्वं च निवेशनम् ॥ २.४.४५ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହିପରି କହି ରାମ ଦୁଇ ମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ସୀତାଙ୍କଠାରୁ ବିଦା ନେଇ ନିଜ ନିବାସକୁ ଗଲେ।