ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.5.1
संदिश्य रामं नृपतिः श्वोभाविन्यभिषेचने।
पुरोहितं समाहूय वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥ २.५.१ ॥
ನಾಳೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಅಭಿಷೇಕದ ಕುರಿತು ರಾಮನಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿ, ರಾಜನು ಪುರೋಹಿತ ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.5.2
गच्छोपवासं काकुत्स्थं कारयाद्य तपोधन।
श्रेयसे राज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रत ॥ २.५.२ ॥
ತಪಸ್ಸೇ ಧನವಾದವರೇ, ಹೋಗಿ; ಇಂದು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನನ್ನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿಸಿ; ರಾಜ್ಯಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗಾಗಿ, ಯತವ್ರತರೇ.
2.5.3
तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः।
स्वयं वसिष्ठो भगवान् ययौ रामनिवेशनम् ॥ २.५.३ ॥
'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ವೇದಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠರು ತಾವೇ ರಾಮನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.
2.5.4
उपवासयितुं वीरं मन्त्रविन्मन्त्रकोविदम्।
ब्राह्मं रथवरं युक्तमास्थाय सुधृतव्रतः ॥ २.५.४ ॥
ಮಂತ್ರವಿದರೂ ಮಂತ್ರಕೋವಿದರೂ ಆದ ವೀರ ರಾಮನಿಗೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿಸಲು, ದೃಢವ್ರತರು ಕಟ್ಟಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ಏರಿದರು.
2.5.5
स रामभवनं प्राप्य पाण्डुराभ्रघनप्रभम्।
तिस्रः कक्ष्या रथेनैव विवेश मुनिसत्तमः ॥ २.५.५ ॥
ಬಿಳಿಯ ಮೋಡಗಳ ರಾಶಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಾಮನ ಭವನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ರಥದಲ್ಲೇ ಮೂರು ಅಂಗಳಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
2.5.6
तमागतमृषिं रामस्त्वरन्निव ससम्भ्रमम्।
मानयिष्यन् स मानार्हं निश्चक्राम निवेशनात् ॥ २.५.६ ॥
ಬಂದಿದ್ದ ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು, ಅವಸರದಿಂದ ಕಳವಳದಿಂದ ರಾಮ ಭವನದಿಂದ ಹೊರಬಂದನು.
2.5.7
अभ्येत्य त्वरमाणोऽथ रथाभ्याशं मनीषिणः।
ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात् स्वयम् ॥ २.५.७ ॥
ಆಗ ರಾಮನು ವೇಗದಿಂದ ಆ ಮನೀಷಿಯ ರಥದ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ತಾನೇ ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಥದಿಂದ ಇಳಿಸಿದನು.
2.5.8
स चैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा सम्भाष्याभिप्रसाद्य च।
प्रियार्हं हर्षयन् राममित्युवाच पुरोहितः ॥ २.५.८ ॥
ಆ ಪುರೋಹಿತನು ರಾಮನ ವಿನಯವನ್ನು ಕಂಡು, ಅವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಪ್ರಿಯನಾದ ರಾಮನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.5.9
प्रसन्नस्ते पिता राम यत्त्वं राज्यमवाप्स्यसि।
उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया ॥ २.५.९ ॥
ರಾಮನೇ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; ನೀನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿದ್ದೀಯ. ಇಂದು ನೀನು ಸೀತೆಯೊಡನೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡು.
2.5.10
प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः।
पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा ॥ २.५.१० ॥
ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಿನ್ನ ತಂದೆ ನರಾಧಿಪ ದಶರಥನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಯುವರಾಜ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸುವನು; ನಹುಷನು ಯಯಾತಿಯನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದಂತೆ.
2.5.11
इत्युक्त्वा स तदा राममुपवासं यतव्रतः।
मन्त्रवत् कारयामास वैदेह्या सहितं शुचिः ॥ २.५.११ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ಶುದ್ಧನೂ ವ್ರತನಿಷ್ಠನೂ ಆದ ಪುರೋಹಿತನು ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಮನನ್ನು ವೈದೇಹಿ ಸೀತೆಯೊಡನೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿಸಿದನು.
2.5.12
ततो यथावद् रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः।
अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्स्थं ययौ रामनिवेशनात् ॥ २.५.१२ ॥
ಆಗ ರಾಮನಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿತನಾದ ಆ ರಾಜಗುರು, ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ರಾಮನ ನಿವಾಸದಿಂದ ಹೊರಟನು.
2.5.13
सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि सहासीनः प्रियंवदैः।
सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः ॥ २.५.१३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಚನದ ಮಿತ್ರರೊಡನೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಮನೂ ಅವರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ನಂತರ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು ಒಳಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
2.5.14
हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बभौ।
यथा मत्तद्विजगणं प्रफुल्लनलिनं सरः ॥ २.५.१४ ॥
ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಮನ ಮನೆ ಆಗ, ಮತ್ತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಅರಳಿದ ಕಮಲಗಳಿರುವ ಸರೋವರದಂತೆ ಹೊಳೆಯಿತು.
2.5.15
स राजभवनप्रख्यात् तस्माद् रामनिवेशनात्।
निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम् ॥ २.५.१५ ॥
ರಾಜಭವನದಂತಿದ್ದ ಆ ರಾಮನ ನಿವಾಸದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ವಸಿಷ್ಠರು ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡರು.
2.5.16
वृन्दवृन्दैरयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः।
बभूवुरभिसम्बाधाः कुतूहलजनैर्वृताः ॥ २.५.१६ ॥
ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗುಂಪುಗುಂಪಾದ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕುತೂಹಲದ ಜನರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದವು.
2.5.17
जनवृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवृतस्तदा।
बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ २.५.१७ ॥
ಜನಸಮೂಹದ ಅಲೆಗಳು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ಹರ್ಷಧ್ವನಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ರಾಜಮಾರ್ಗದ ಸದ್ದು ಆಗ ಸಮುದ್ರದ ಘೋಷದಂತಾಯಿತು.
2.5.18
सिक्तसम्मृष्टरथ्या हि तथा च वनमालिनी।
आसीदयोध्या तदहः समुच्छ्रितगृहध्वजा ॥ २.५.१८ ॥
ಆ ದಿನ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿ ಗುಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅದು ವನಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು, ಎತ್ತರದ ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಧ್ವಜಗಳು ಹಾರುತ್ತಿದ್ದವು.
2.5.19
तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाकुलो जनः।
रामाभिषेकमाकांक्षन्नाकांक्षन्नुदयं रवेः ॥ २.५.१९ ॥
ಆಗ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಜನರು ಸೂರ್ಯೋದಯವನ್ನು ಬಯಸುವಂತೆ ರಾಮನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಹಂಬಲಿಸಿದರು.
2.5.20
प्रजालंकारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम्।
उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम् ॥ २.५.२० ॥
ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿಯೂ ಜನರ ಆನಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿಯೂ ಇದ್ದ ಆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ನೋಡಲು ಜನರು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು.
2.5.21
एवं तज्जनसम्बाधं राजमार्गं पुरोहितः।
व्यूहन्निव जनौघं तं शनै राजकुलं ययौ ॥ २.५.२१ ॥
ಹೀಗೆ ಜನಸಂದಣಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪುರೋಹಿತರು ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಸೀಳುವಂತೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ರಾಜಮನೆಗೆ ಹೋದರು.
2.5.22
सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासादमधिरुह्य च।
समीयाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः ॥ २.५.२२ ॥
ಬಿಳಿ ಮೋಡದ ಶಿಖರದಂತಿದ್ದ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ಏರಿ, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಭೇಟಿಯಾದಂತೆ ಅವರು ರಾಜನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು.
2.5.23
तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः।
पप्रच्छ स्वमतं तस्मै कृतमित्यभिवेदयत् ॥ २.५.२३ ॥
ಅವರು ಬರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನು ತನ್ನ ಆಸನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, "ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
2.5.24
तेन चैव तदा तुल्यं सहासीनाः सभासदः।
आसनेभ्यः समुत्तस्थुः पूजयन्तः पुरोहितम् ॥ २.५.२४ ॥
ಆಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಸಭಾಸದರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಆಸನಗಳಿಂದ ಎದ್ದು ಪುರೋಹಿತರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು.
2.5.25
गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनुजौघं विसृज्य तम्।
विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव ॥ २.५.२५ ॥
ಗುರುಗಳ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಆ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಸಿಂಹವು ಪರ್ವತ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ರಾಜನು ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
2.5.26
तदग्र्यवेषप्रमदाजनाकुलं
महेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम्।
व्यदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवः
शशीव तारागणसंकुलं नभः ॥ २.५.२६ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೇಷಧಾರಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಇಂದ್ರನ ಮಂದಿರದಂತಿದ್ದ ಆ ನಿವಾಸವನ್ನು ರಾಜನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಚಂದ್ರನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ.